I FSK 1565/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-03-02
NSApodatkoweŚredniansa
VATnadpłatazwrot podatkuoprocentowanieinterpretacja indywidualnaOrdynacja podatkowakorekta deklaracjisamoobliczenie

NSA oddalił skargę kasacyjną gminy w sprawie oprocentowania nadpłaty VAT, uznając, że nie przysługuje ono od daty pierwotnej deklaracji, jeśli zwrot nastąpił w ustawowym terminie.

Sprawa dotyczyła prawa gminy do oprocentowania nadpłaty w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2011 r. Gmina złożyła korekty deklaracji po uzyskaniu korzystniejszej interpretacji podatkowej, domagając się oprocentowania od daty pierwotnych deklaracji. Sądy obu instancji uznały, że oprocentowanie nie przysługuje od daty pierwotnej deklaracji, jeśli zwrot nadpłaty nastąpił w ustawowym terminie, a gmina zastosowała się do pierwotnej, niekorzystnej interpretacji.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Gminy K. w sprawie odmowy zwrotu oprocentowania z tytułu nadpłaty w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2011 r. Spór dotyczył momentu naliczania oprocentowania nadwyżki naliczonego podatku VAT nad należnym, gdy gmina pierwotnie złożyła deklaracje z niższą kwotą zwrotu, a następnie skorygowała je po uzyskaniu korzystniejszej interpretacji podatkowej. Gmina argumentowała, że pierwotne rozliczenie było wynikiem zastosowania się do niekorzystnej interpretacji organów, co powinno skutkować oprocentowaniem od daty pierwotnej wpłaty. Sąd I instancji oraz NSA uznali jednak, że oprocentowanie nadpłaty lub zwrotu różnicy podatku naliczonego nie przysługuje od daty pierwotnej deklaracji, jeśli zwrot nastąpił w ustawowym terminie. NSA podkreślił, że art. 14k § 1 Ordynacji podatkowej chroni podatnika stosującego się do interpretacji, ale nie tworzy autonomicznej podstawy do naliczania oprocentowania od daty pierwotnej wpłaty, zwłaszcza gdy nie doszło do zmiany lub uchylenia interpretacji, a jedynie uzyskano nową, korzystniejszą. Sąd uznał, że działania organów nie były sprzeczne z prawem, a zasada równości wobec prawa nie została naruszona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Gminie nie przysługuje oprocentowanie nadpłaty biegnące od daty złożenia pierwotnych deklaracji, jeśli zwrot nastąpił w ustawowym terminie, a zastosowanie się do pierwotnej interpretacji nie skutkowało jej zmianą lub uchyleniem.

Uzasadnienie

NSA uznał, że oprocentowanie nadpłaty lub zwrotu różnicy podatku naliczonego nie przysługuje od daty pierwotnej deklaracji, jeśli zwrot nastąpił w ustawowym terminie. Przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują takiej możliwości, a art. 14k § 1 O.p. chroni podatnika stosującego się do interpretacji, ale nie tworzy podstawy do naliczania oprocentowania od daty pierwotnej wpłaty w sytuacji opisanej w sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

O.p. art. 78 § § 3 pkt 3

Ordynacja podatkowa

Nadpłata podlegająca oprocentowaniu, gdy nie została zwrócona w terminie. Początek biegu oprocentowania jest związany z wydaniem decyzji lub złożeniem wniosku o stwierdzenie nadpłaty, a nie z datą pierwotnej wpłaty.

Pomocnicze

O.p. art. 14k § § 1

Ordynacja podatkowa

Zastosowanie się do interpretacji indywidualnej nie może szkodzić wnioskodawcy przed jej zmianą, stwierdzeniem wygaśnięcia lub uchyleniem przez sąd. Nie tworzy to jednak autonomicznej podstawy do naliczania oprocentowania od daty pierwotnej wpłaty.

O.p. art. 78 § § 5 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Tryb zapewniający pełną kompensatę uszczerbku, ale niekoniecznie od daty pierwotnej wpłaty.

O.p. art. 78 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 77 § § 1 pkt 4

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 74 § pkt 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 87 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 87 § ust. 7

Ustawa o podatku od towarów i usług

Różnica podatku niezwrócona w terminie traktowana jako nadpłata podlegająca oprocentowaniu.

u.p.t.u. art. 99 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 99 § ust. 12

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 103 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Gminie przysługuje oprocentowanie nadpłaty VAT od daty pierwotnej deklaracji, ponieważ zastosowała się do błędnej interpretacji indywidualnej. Odmowa wypłaty oprocentowania narusza zasadę równości wobec prawa. Wyrok WSA narusza zasady prawdy obiektywnej i zaufania. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej. Uzasadnienie wyroku WSA nie odnosi się do argumentacji Gminy i przywołanych orzeczeń.

Godne uwagi sformułowania

nie ma prawnej możliwości, aby jej oprocentowanie biegło od momentu zapłaty podatku w zawyżonej wysokości nie musi być tak że podatnik otrzyma je, obliczone od chwili złożenia skorygowanej deklaracji podatkowej nie można też powiedzieć że interpretacja indywidualna nie znalazła potwierdzenia w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej

Skład orzekający

Adam Nita

sprawozdawca

Danuta Oleś

przewodniczący

Izabela Najda-Ossowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oprocentowania nadpłat VAT, momentu jego naliczania, wpływu interpretacji indywidualnych na bieg terminu zwrotu oraz zastosowania zasady równości wobec prawa w kontekście podatkowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której zwrot nadpłaty nastąpił w ustawowym terminie, a pierwotne rozliczenie wynikało z zastosowania się do interpretacji, która nie została zmieniona ani uchylona, a jedynie uzyskano nową, korzystniejszą interpretację.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla podatników - oprocentowania nadpłat i zwrotów podatku VAT, a także wpływu interpretacji indywidualnych na ich prawa. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w kontekście działań organów podatkowych i błędnych interpretacji.

Kiedy gmina nie dostanie odsetek od nadpłaty VAT? NSA wyjaśnia zasady oprocentowania po zmianie interpretacji podatkowej.

Sektor

finanse publiczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 1565/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-03-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Adam Nita /sprawozdawca/
Danuta Oleś /przewodniczący/
Izabela Najda-Ossowska
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Łd 222/22 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-06-02
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 14k § 1, art. 78 § 3 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Oleś, Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, Sędzia WSA del. Adam Nita (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Gminy K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Łd 222/22 w sprawie ze skargi Gminy K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 20 stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu oprocentowania z tytułu dokonanego zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 2011 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 222/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (zwany dalej Sądem I instancji) oddalił skargę Gminy K. (w dalszej części uzasadnienia określanej mianem Gminy, Podatnika, Strony lub Skarżącego) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (zwanego dalej Organem odwoławczym lub Organem II instancji) z 20 stycznia 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu oprocentowania z tytułu dokonanego zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 2011 r.
Spór zaistniały w analizowanej sprawie dotyczył tego, od którego momentu biegnie oprocentowanie nadwyżki naliczonego podatku od towarów i usług nad podatkiem należnym w sytuacji, gdy Gmina nie wykazała tych wartości w odpowiednim czasie i we właściwej wysokości z powodu działania organów państwa wydających indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego. Problem ten odnosi się do wymiaru podatku za listopad i za grudzień 2011 r.
Co do rozliczenia podatkowego za listopad 2011 r. stan faktyczny sprawy przedstawia się w ten sposób, że 19 grudnia 2011 r. Strona złożyła deklarację VAT-7 za listopad 2011 r., w której wykazała kwotę podatku podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 361 zł. Do spełnienia tej powinności doszło 20 grudnia 2011 r. Natomiast 17 grudnia 2015 r. Strona złożyła korektę deklaracji VAT-7 za ten sam okres rozliczeniowy, wykazując kwotę zwrotu na rachunek podatnika w wysokości 307 844 zł w terminie 60 dni. Równocześnie na podstawie złożonej korekty deklaracji VAT-7 za listopad 2011 r, także 17 grudnia 2015 r. Gmina wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w kwocie 361 zł.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. (w dalszej części uzasadnienia określany mianem Organu I instancji lub NUS) uznał argumenty zawarte we wniosku o stwierdzenie nadpłaty za zasadne i odstąpił od wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę oraz uznał za prawidłową korektę deklaracji VAT-7 za listopad 2011 r., z której wynikała kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 307 844 zł.
Z kolei, 23 stycznia 2012 r. Gmina złożyła deklarację VAT-7 za grudzień 2011 r. W dokumencie tym wykazała ona kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 115 410 zł. Organ I instancji przekazał tę kwotę na konto Podatnika 22 marca 2012 r. Następnie, 17 grudnia 2015 r. Strona złożyła korektę deklaracji VAT-7 za ten sam okres rozliczeniowy co poprzednio, wykazując kwotę zwrotu na rachunek bankowy podatnika w wysokości 122 741 zł. NUS uznał tę korektę za prawidłową.
Jak podniesiono, przyczyną złożenia korekt był fakt, że w chwili ponoszenia wydatków inwestycyjnych związanych z budową przydomowych oczyszczalni ścieków, Strona nie miała możliwości odliczenia naliczonego podatku od towarów i usług z uwagi na ówczesną negatywną interpretację organów podatkowych oraz z uwagi na negatywną interpretację indywidualną uzyskaną przez nią we własnej sprawie (interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 15 października 2010 r.).
W dniu 20 kwietnia 2015 r. Gmina ponownie wystąpiła z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie możliwości odliczenia naliczonego podatku towarów i usług od wskazanej inwestycji. W następstwie tego podania, w interpretacji z 17 lipca 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi podzielił zapatrywanie Strony i stwierdził, że przysługuje jej prawo do odliczenia naliczonego podatku od towarów i usług w związku z zakupami dotyczącymi budowy przydomowych oczyszczalni ścieków. W reakcji na to zdarzenie 17 grudnia 2015 r. Skarżący złożył wcześniej już wskazywane korekty deklaracji VAT-7 za listopad i grudzień 2011 r. oraz wniosek o stwierdzenie nadpłaty za listopad 2011 r. Tym samym, 60-dniowy termin zwrotu przypadał na 15 lutego 2016 r. Wspomniane kwoty zostały częściowo zarachowane na zaległości Strony w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę za wcześniejsze okresy rozliczeniowe, a w części zwrócono je Podatnikowi 11 lutego 2016 r.
NUS odmówił Stronie wypłaty oprocentowania z nadpłaty w podatku od towarów i usług za listopad 2011 r. oraz odmówił jej wypłaty oprocentowania z nadwyżki naliczonego podatku od towarów i usług nad podatkiem należnym za listopad i grudzień 2011 r. Organ odwoławczy utrzymał zaś tę decyzję w mocy. Zapatrywanie to podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny, który oddalił skargę na decyzję ostateczną.
Jak podkreślił Sąd I instancji, nie było podstaw do naliczenia oprocentowania, biegnącego od złożenia pierwotnych deklaracji za listopad i grudzień 2011 r., do ostatecznego zwrotu podatku od towarów i usług. Na zmianę tego poglądu nie wpłynęło zaś to, że zapłata podatku przez Gminę w wysokości wyższej niż należna była konsekwencją zastosowania się przez nią do interpretacji indywidualnej, w której organ kwestionował prawo tego podmiotu do odliczenia naliczonego podatku od towarów i usług w związku z realizacją Inwestycji, a następnie stanowisko to się zmieniło. W przekonaniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego taka praktyka nie jest sprzeczna z prawem. Jak wskazano, Strona uzyskała niekorzystną dla siebie interpretację i się do niej zastosowała, a więc zaaprobowała ten pogląd organu. Wyrazem jej woli w tym zakresie była zaś treść pierwotnych deklaracji VAT - 7.
Zdaniem Sądu I instancji, zmiana tego stanowiska na korzyść Skarżącego, która miała miejsce później (w kolejnej interpretacji) uzasadniała korektę deklaracji, a więc i prawo zwrotu różnicy, o którym mowa w art. 87 ustawy o podatku od towarów i usług oraz do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, z czego Gmina skorzystała. Korekta deklaracji również była zaś przejawem woli Podatnika, którą organy wykonały. W tej sytuacji, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sprzeczne z logiką byłoby naliczanie oprocentowania od daty złożenia pierwotnej deklaracji, bowiem działanie organów nie było sprzeczne z prawem, a tylko w takiej sytuacji wchodzi w grę oprocentowanie (jako forma rekompensaty). Jak przy tym wskazał Sąd I instancji, zapewne dlatego nie przewidziano w takim przypadku podstawy prawnej pozwalającej organom na wypłatę oprocentowania od dnia złożenia pierwotnej deklaracji. Było to możliwe – i zostało uczynione – od dnia złożenia skorygowanej deklaracji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał też, że jego stanowisko jest zgodne z poglądem zaprezentowanym w wyroku wydanym wobec Strony za wcześniejszy okres rozliczeniowy (sygn. akt. I SA/Łd 368/21). Orzeczenie to zyskało aprobatę Naczelnego Sądu Administracyjnego. Została ona wyrażona w wyroku z 6 kwietnia 2022 r., sygn. akt I FSK 6/22.
W skardze kasacyjnej Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego (w tym kosztów zastępstwa procesowego). Jednocześnie nieprawomocnemu wyrokowi Sądu I instancji zarzucono:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) w zw. z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm. - dalej określanej jako O.p.). W ocenie Strony nastąpiło to poprzez nieprawidłową ocenę okoliczności występujących w sprawie i stwierdzenie przez Sąd, że w okolicznościach sprawy Gminie nie przysługuje zwrot oprocentowania za cały okres, w którym była ona pozbawiona możliwości dysponowania środkami pieniężnymi, odpowiadającymi kwocie pobranego podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2011 r. (tj. od dnia pierwotnego rozliczenia przez Stronę podatku od towarów i usług za te okresy rozliczeniowe, do ostatecznego zwrotu wspomnianej daniny publicznej);
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 14k § 1 O.p. w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Według Podatnika doszło do tego poprzez niezastosowanie wskazanych przepisów i przyjęcie, że z zasady nieszkodzenia, wobec zastosowania się Gminy do interpretacji indywidualnej, która zawierała błędne stanowisko w zakresie stosowania przepisów podatkowych nie wynika autonomiczna względem art. 78 § 3 O.p. norma prawna, że w przypadku stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług powstałej w wyniku zastosowania się do niezgodnej z prawem interpretacji indywidualnej zwrot nadpłaty następuje wraz z oprocentowaniem od chwili dokonania wpłaty podatku, do chwili zwrotu oprocentowania. W przekonaniu Strony brak zastosowania takiej zasady spowodował naruszenie wynikającej z Konstytucji RP zasady równości wobec prawa, która polega na tym, że podmioty znajdujące w relewantnie podobnych z punktu widzenia prawa sytuacjach winny być traktowane przez władze tak samo. W przedmiotowej sprawie - ten, kto zastosował się do niezgodnej z prawem interpretacji podatkowej winien być traktowany na równi z tym, kto zastosował się do niezgodnej z prawem decyzji podatkowej;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 i art. 122 O.p. Zdaniem Skarżącego przejawiło się to wydaniem wyroku oddalającego skargę i w konsekwencji utrzymującego w mocy zaskarżoną decyzję, pomimo tego, że wykładnia przepisów zaprezentowana w decyzji narusza zasadę prawdy obiektywnej i zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie;
4) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 78 § 5 pkt 2 w zw. z art. 73 § 1 pkt 1, art. 74 pkt 1, art. 77 § 1 pkt 4 oraz art. 78 § 1 O.p. - poprzez oddalenie skargi Gminy pomimo, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej;
5) art. 141 § 4 P.p.s.a. - poprzez zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia, a w szczególności brak odniesienia się przez Sąd do argumentacji podnoszonej przez Gminę w skierowanej do niego skardze i przywołanych tam orzeczeń sądów administracyjnych.
2. naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) obrazę art. 78 § 5 pkt 1 w zw. z art. 77 § 1 pkt 4, art. 74 pkt 1 oraz art. 73 § 1 pkt 1 O.p. Według Podatnika doszło do tego poprzez stwierdzenie, że nie przysługuje mu zwrot oprocentowania od dokonanych zwrotów nadpłaty podatku od towarów i usług oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za listopad i grudzień 2011 r. zgodnie z trybem opisanym w art. 78 § 5 pkt 1 O.p. Tymczasem we wskazanym przepisie ukształtowano tryb zapewniający Gminie pełną kompensatę uszczerbku, jaki ta poniosła stosując się do błędnego stanowiska organów podatkowych w sprawie możliwości odliczenia naliczonego podatku od towarów i usług od inwestycji dotyczących przydomowych oczyszczalni ścieków, wyrażonego w wydanej jej interpretacji indywidualnej;
2) naruszenie art. 78 § 3 pkt 1 w zw. z art. 77 § 1 O.p. Zdaniem Strony miało to miejsce poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niezastosowanie normy wynikającej ze wskazanych przepisów i odmowę wypłaty oprocentowania od nadpłaty w podatku od towarów i usług oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, które powstały przez zastosowanie się Gminy do interpretacji indywidualnej wydanej temu podmiotowi, która następnie okazała się błędna;
3) obrazę art. 14k § 1 O.p. - poprzez naruszenie zasady nieszkodzenia w sytuacji, gdy na skutek zastosowania się przez Gminę do wydanej przez organ interpretacji indywidualnej utraciła ona prawo do korzystania ze swoich środków pieniężnych, a organy podatkowe odmówiły wypłaty należnego oprocentowania.
W reakcji na przedstawione zarzuty i argumentację odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. W piśmie procesowym datowanym na 25 listopada 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zwrócił się natomiast o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i jako taka została oddalona. Doszło do tego na posiedzeniu niejawnym przez wzgląd na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału I Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2023 r. Zostało ono wydane na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a.
Jak już wcześniej wyartykułowano, zagadnieniem spornym w przedmiotowej sprawie jest to czy Stronie przysługuje oprocentowanie nadpłaty podatku i oprocentowanie zwrotu nadwyżki naliczonego podatku od towarów i usług nad podatkiem należnym, biegnące od złożenia pierwotnych deklaracji za listopad i grudzień 2011 r., do ostatecznego zwrotu podatku od towarów i usług. W jej przekonaniu, okolicznością uzasadniająca uznanie jej prawa do uzyskania oprocentowania ukształtowanego we wskazanym przedziale czasu jest to, że nie dokonała prawidłowego rozliczenie podatku od towarów i usług z powodu zastosowania się do interpretacji indywidualnej, dotyczącej kwestii odliczenia naliczonego podatku od towarów i usług, związanego z budową przydomowych oczyszczalni ścieków. Jak przy tym wynika z dokumentacji postępowania podatkowego, nie doszło do zmiany wskazanej interpretacji. Na skutek ponownego złożenia wniosku interpretacyjnego Gmina uzyskała natomiast nową interpretację, w której podzielono jej racje.
Odnosząc się do tych kwestii, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że skonkretyzowana powinność podatkowa w podatku od towarów i usług (zobowiązanie podatkowe) powstaje (przeobraża się z obowiązku podatkowego) w sposób wskazany w art. 21 § 1 pkt 1 O.p., czyli w wyniku zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Tym samym, w tym przypadku zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy prawa. Z tym zaś wiąże się instrumentalny obowiązek podatkowy ukształtowany w art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 – zwanej dalej u.p.t.u.), tj. powinność składania deklaracji podatkowych. Dokonuje się w nich samoobliczenia podatku (por. art. 103 ust. 1 u.p.t.u.), przy czym w art. 99 ust. 12 u.p.t.u. ustawodawca sformułował domniemanie prawne, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 u.p..t.u. przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej określi je w innej wysokości.
Przedstawione okoliczności mają fundamentalne znaczenie, ponieważ myśl art. 78 § 3 pkt 3 O.p. nadpłata będąca efektem samoobliczenia podatku podlega oprocentowaniu tylko wtedy, gdy nie została zwrócona w terminie wskazanym w tym przepisie. W zależności od zaistniałego stanu faktycznego, jego początkiem jest dzień wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę (gdy po korekcie deklaracji podatkowej zapadało to rozstrzygnięcie) lub złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz ze skorygowaną deklaracją podatkową. Tym samym, w świetle przepisów Ordynacji podatkowej regulujących instytucję nadpłaty, w przypadku nadpłaty będącej efektem błędnego samoobliczenia podatku nie ma prawnej możliwości, aby jej oprocentowanie biegło od momentu zapłaty podatku w zawyżonej wysokości. Co więcej, nie musi być tak że podatnik otrzyma je, obliczone od chwili złożenia skorygowanej deklaracji podatkowej i wystąpienia o stwierdzenie nadpłaty podatku. Jeżeli bowiem organ podatkowy zwróci nadpłatę w terminie przewidzianym w art. 78 § 3 pkt 3 O.p., oprocentowanie nie przysługuje. Reguły te należy odpowiednio odnosić do oprocentowania zwrotu nadwyżki naliczonego podatku od towarów i usług nad kwotą podatku należnego. Jak bowiem wynika z art. 87 ust. 7 u.p.t.u., różnicę podatku niezwróconą przez urząd skarbowy w terminach, o których mowa w art. 87 ust. 2 zdanie pierwsze i ust. 5a u.p.t.u. traktuje się jako nadpłatę podatku, podlegającą oprocentowaniu w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej.
Jednocześnie, odwołując się do zaprezentowanego już stanu faktycznego sprawy nie ulega wątpliwości, że NUS zachował wskazane terminy zwrotu. Tym samym, zgodnie z przedstawionymi regulacjami ogólnego i szczególnego prawa podatkowego (Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatku od towarów i usług) Gminie nie przysługiwało oprocentowanie nadpłaty (różnicy podatku od towarów i usług).
Kierując się twierdzeniami Strony i zarzutami podnoszonymi przez nią w skardze kasacyjnej oraz formułowaną tam argumentacją należy jeszcze odnieść się do kwestii pierwszej z indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego, otrzymanych przez ten podmiot. Jak bowiem argumentowano, w ten sposób Gmina nabrała błędnego przekonania, że nie może odliczyć naliczonego podatku od towarów i usług, związanego z wydatkami na budowę przydomowych oczyszczalni ścieków. W tym właśnie wspomniany podmiot upatrywał podstawy do domagania się oprocentowania biegnącego od chwili złożenia pierwotnych deklaracji na podatek od towarów i usług. W przekonaniu Podatnika to z powodu organu państwa (ówczesnego organu interpretacyjnego) w pierwotnych deklaracjach podatkowych nie wykazał on bowiem w prawidłowej wysokości kwot naliczonego podatku od towarów i usług, podlegających odliczeniu od podatku należnego. W konsekwencji, skoro to państwo wprowadziło go w błąd, powinno ponieść ekonomiczne konsekwencje swojego działania. Oczekiwanie to uzasadniono zaś konstytucyjną zasadą równości wobec prawa, wyrażonymi w Ordynacji podatkowej zasadami zaufania i prawdy obiektywnej, a także ochroną podmiotu, który wystąpił o interpretację indywidualną przed szkodą, będącą konsekwencją błędnego ukształtowania tego aktu.
Jeżeli chodzi o przedstawione kwestie, w pierwszej kolejności godzi się zauważyć, że jak wynika z art. 14k § 1 O.p., wnioskodawcy nie może szkodzić zastosowanie się do interpretacji indywidualnej przed jej zmianą, stwierdzeniem jej wygaśnięcia lub przed doręczeniem organowi podatkowemu odpisu prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego uchylającego interpretację indywidualną. Dotyczy to także przypadku nieuwzględnienia indywidualnej interpretacji przepisu prawa podatkowego w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej. Tymczasem w przedmiotowej sprawie żadna z tych sytuacji nie miała miejsca. Podatnik, który uzyskał niekorzystną dla siebie interpretację, następnie zwrócił się do organu interpretacyjnego o wydanie kolejnego aktu tego typu. Ten zaś zawierał już wnioski zgodne z zapatrywaniem Gminy i przekonał ją do korekty deklaracji podatkowych. Tym samym, nie miała miejsca zmiana ani stwierdzenie nieważności interpretacji indywidualnej (pierwszej z wydanych interpretacji) przez organ interpretacyjny. Ponadto, nie uchylił jej sąd administracyjny. Ponieważ zaś pomiędzy Stroną, a organem podatkowym nie toczył się spór o odliczenie naliczonego podatku od towarów i usług, wynikającego z faktur dokumentujących wydatki na budowę przydomowych oczyszczalni ścieków (bo tego dotyczyła interpretacja), nie można też powiedzieć że interpretacja indywidualna nie znalazła potwierdzenia w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej, a zatem należy chronić podmiot, który jej zaufał i się do niej zastosował. Tym samym, nie sposób twierdzić, że to dyspozycja art. 14k § 1 O.p. uzasadnia przyznanie Gminie oprocentowania nadpłaty (zwrotu podatku), biegnącego od złożenia przez nią pierwotnych deklaracji podatkowych, zawierających samoobliczenie podatku od towarów i usług.
Niepodobna także przyjąć, że w przedmiotowej sprawie doszło do obrazy art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i ukształtowanej tam zasady równości wobec prawa. Jak już wykazano, w przypadku gdy zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy samego prawa, a nadpłata jest efektem błędu popełnionego w samoobliczeniu podatku, brak jest przesłanek do przyjęcia, że oprocentowanie nadpłaty (zwrotu podatku) biegnie od złożenia pierwotnych deklaracji podatkowych (por. art. 78 § 3 pkt 3 O.p. i art. 87 ust. 7 u.p.t.u.). Z kolei – co także wykazano – art. 14k § 1 O.p. nie znajduje zastosowania w realiach przedmiotowej sprawy. Tym samym, brak jest podstaw do twierdzenia, że Gmina, której odmawia się oprocentowania nadpłaty (zwrotu podatku) jest traktowana gorzej niż inne podmioty znajdujące się w analogicznej do niej sytuacji prawnej.
Wreszcie, wobec niebudzącego zastrzeżeń działania organów podatkowych obydwu instancji w toczącym się postępowaniu podatkowym i niewywołującego wątpliwości stanu faktycznego sprawy, prawidłowo ustalonego przez NUS nie sposób przyjąć, że w przedmiotowej sprawie miała miejsce obraza art. 121 § 1 oraz art. 122 O.p. Nie doszło też do naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. - poprzez zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia, a w szczególności brak odniesienia się przez Sąd do argumentacji podnoszonej przez Gminę w skierowanej do niego skardze i przywołanych tam orzeczeń sądów administracyjnych. Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji spełnia bowiem wymogi sformułowane przez ustawodawcę we wskazanym przepisie ustawowym i umożliwia kontrolę kasacyjną tego orzeczenia. W świetle art. 87 ust. 1 i 2, a także art. 91 ust. 3 Konstytucji RP orzeczenia sądowe nie są zaś źródłem prawa powszechnie obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej. Także z tego powodu nie sposób więc braku odniesienia się do nich traktować jako obrazy art. 141 § 4 P.p.s.a.
W tym stanie rzeczy nie znalazł potwierdzenia żaden z zarzutów podniesionych w piśmie procesowym, skutkującym przeniesieniem sprawy sądowoadministracyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tego względu skarga kasacyjna Strony została oddalona. Stało się to w oparciu o art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 – zwanej dalej P.p.s.a.).
Adam Nita Danuta Oleś Izabela Najda - Ossowska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI