I FSK 156/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-03-02
NSApodatkoweŚredniansa
kaucja gwarancyjnazaległość podatkowapodatek VATzaliczeniepostanowienieskarga kasacyjnaOrdynacja podatkowaustawa o VATNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie zaliczenia kaucji gwarancyjnej na poczet zaległości podatkowych w VAT, uznając prawidłowość działań organów podatkowych.

Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, kwestionując postanowienie organu o zaliczeniu kaucji gwarancyjnej na poczet zaległości w podatku od towarów i usług. Spór dotyczył prawidłowości zaliczenia kaucji w sytuacji, gdy decyzja określająca zobowiązanie podatkowe była przedmiotem zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że brak wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji sprawia, że staje się ona wykonalna, a zaliczenie kaucji było prawidłowe.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki P. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie. Przedmiotem sporu było zaliczenie kaucji gwarancyjnej w wysokości 70.000,00 zł na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za marzec 2015 r. oraz odsetek za zwłokę. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego (ustawy o VAT) i procesowego (Ordynacji podatkowej), twierdząc, że zaliczenie kaucji było przedwczesne, ponieważ decyzja określająca zobowiązanie podatkowe została zaskarżona. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że stan faktyczny nie był kwestionowany, a kluczową kwestią była prawidłowość zaliczenia kaucji. Zgodnie z przepisami, zaliczenie kaucji gwarancyjnej na poczet zaległości podatkowej następuje z dniem powstania zaległości, a przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące zaliczania nadpłat stosuje się odpowiednio. Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że dla dokonania zaliczenia konieczne jest jednoczesne istnienie kaucji i wymagalnych zaległości podatkowych. W tej sprawie obie przesłanki zostały spełnione. Co więcej, NSA stwierdził, że skoro spółka nie złożyła wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, decyzja ta podlegała wykonaniu, a samo wniesienie skargi nie wstrzymuje jej wykonania. W konsekwencji, postanowienie o zaliczeniu kaucji gwarancyjnej uznano za prawidłowe. Skarga kasacyjna została oddalona, a koszty postępowania kasacyjnego nie zostały zasądzone z uwagi na brak stosownego wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zaliczenie jest dopuszczalne, jeśli spółka nie złożyła wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, która w takiej sytuacji podlega wykonaniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniesienie skargi do WSA nie wstrzymuje wykonania decyzji, jeśli podatnik nie złożył wniosku o wstrzymanie jej wykonania. W związku z tym, zaległość podatkowa stała się wymagalna, co uzasadniało zaliczenie kaucji gwarancyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy kasacyjne.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

ustawa o VAT art. 105c § ust. 5 pkt 2 lit. b, ust. 7

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Przepis regulujący przeznaczenie kaucji gwarancyjnej na pokrycie zaległości podatkowej.

ustawa o VAT art. 105b § ust. 9

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Przepis określający, że zaliczenie kaucji gwarancyjnej na poczet zaległości podatkowej następuje z dniem powstania zaległości podatkowej.

O.p. art. 76 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący zaliczania nadpłat na poczet zaległości podatkowych.

O.p. art. 76a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący wydawania postanowień w sprawach zaliczenia nadpłaty.

O.p. art. 62 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis określający kolejność zaliczania wpłat na poczet zobowiązań podatkowych.

O.p. art. 55 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący proporcjonalnego zaliczania wpłat w przypadku niepokrycia zaległości wraz z odsetkami.

O.p. art. 239e

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący wykonalności decyzji.

O.p. art. 239f § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 1 i 3

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zaliczenie kaucji gwarancyjnej było przedwczesne, ponieważ decyzja określająca zobowiązanie podatkowe była przedmiotem zaskarżenia do WSA. Naruszenie art. 105c ust. 5 pkt 2 lit. b, ust. 7 w zw. z art. 105b ust. 9 ustawy o VAT. Naruszenie art. 76 § 1 w zw. z art. 76a O.p.

Godne uwagi sformułowania

stan faktyczny w sprawie nie jest kwestionowany brak wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, to powyższa decyzja podlega wykonaniu, a samo wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonanie decyzji dla dokonania zaliczenia kaucji konieczne jest jednoczesne istnienie kaucji gwarancyjnej i wymagalnych zaległości podatkowych

Skład orzekający

Adam Nita

członek

Izabela Najda-Ossowska

sprawozdawca

Zbigniew Łoboda

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawidłowości zaliczania kaucji gwarancyjnej na poczet zaległości podatkowych, nawet w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, jeśli podatnik nie wnioskuje o wstrzymanie wykonania decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zaliczania kaucji gwarancyjnej w podatku VAT i nie obejmuje innych form zabezpieczeń czy zaległości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym – możliwości zaliczenia kaucji gwarancyjnej na poczet zaległości, nawet gdy decyzja jest zaskarżona. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Czy kaucja gwarancyjna może zostać zaliczona na poczet zaległości VAT, gdy decyzja jest zaskarżona?

Dane finansowe

WPS: 300 000 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 156/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-03-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Adam Nita
Izabela Najda-Ossowska /sprawozdawca/
Zbigniew Łoboda /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Wa 2971/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-06-06
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 201
art. 76, art. 76a, art. 62 part. 1,
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
art. 105c ust. 5 pkt 2 lit. b, ust. 7 w zw. z art. 105b ust. 9
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska (sprawozdawca), Sędzia del. WSA Adam Nita, po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 2971/18 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 22 października 2018 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia kaucji gwarancyjnej na poczet zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 6 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2971/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy oddalił skargę P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: Skarżąca/Spółka) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: Organ) z 22 października 2018 r. w przedmiocie zaliczenia kaucji gwarancyjnej na poczet zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług.
2. Skargę kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia wywiodła Skarżąca. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.) - dalej P.p.s.a., naruszenie:
I. Prawa materialnego, tj.:
- art. 105 c ust. 5 pkt 2 lit b, ust. 7 w związku z art. 105 b ust. 9 ustawy z dnia 11 marca 2011 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późń. zm. dalej: ustawy o VAT) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie i utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. na mocy którego zaliczono kaucję gwarancyjną w wysokości 300.000,00 zł stanowiącą zabezpieczenie zapłaty podatku od towarów i usług na zaległości w tym podatku wynikającą z decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 15 czerwca 2018 r. Nr [...]
II. Przepisów prawa procesowego, tj.
- art. 76 § 1 w zw. z art. 76 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 Nr 8 poz. 60 z późn. zm. zwanej dalej O.p.), poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. na mocy którego zaliczono kaucję gwarancyjną w wysokości 300.000,00 zł stanowiącą zabezpieczenie zapłaty podatku od towarów i usług na zaległości w tym podatku wynikającą z decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 15 czerwca 2018 r. Nr [...]
3. Przy tak sformułowanych zarzutach kasacyjnych Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
4. Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5. Na wstępie wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).
6. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna rozpoznana w granicach zakreślonych art. 183 § 1 P.p.s.a. nie miała uzasadnionych podstaw. Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 P.p.s.a., jednak istotą sporu była wyłącznie kwestia prawidłowości wydania postanowienia Organu o zaliczeniu kaucji gwarancyjnej na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za marzec 2015 r.
7. Podkreślić należy, na co wskazuje treść skargi kasacyjnej, że stan faktyczny w sprawie nie jest kwestionowany. Postanowieniem z 13 lipca 2018 r. wydanym na podstawie art. 76 § 1 i art. 76a O.p. w związku z art. 105b ust. 9 ustawy o VAT. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. dokonał zaliczenia kaucji gwarancyjnej w kwocie 70.000,00 zł na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za marzec 2015 r. oraz odsetek za zwłokę w następujący sposób: kwotę w wysokości 67 671,37 zł na należność główną oraz kwotę w wysokości 2 328,63 zł na odsetki za zwłokę naliczone za okres od 28 kwietnia 2015 r. do 1 października 2015 r. Natomiast decyzją z dnia 31 października 2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w S. określił Skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okresy od marca do lipca 2015 r., decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie decyzją z 15 czerwca 2018 r.
8. W myśl art. 105b ust. 9 ustawy o VAT w przypadku powstania po złożeniu kaucji gwarancyjnej u podmiotu, o którym mowa w ust. 1, zaległości podatkowej w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa kaucję gwarancyjną przeznacza się na pokrycie tej zaległości, z wyłączeniem zaległości, których zapłatę odroczono lub rozłożono na raty zgodnie z art. 67a § 1 pkt 2 O.p. Przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące zaliczania nadpłat stosuje się odpowiednio, z tym że zaliczenie kaucji gwarancyjnej na poczet zaległości podatkowej następuje z dniem powstania zaległości podatkowej.
9. Stosownie do unormowania art. 76 § 1 O.p. nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Zgodnie do art. 76a § 1 O.p. w sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych lub bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. W przypadku zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych przepisy art. 55 § 2 i art. 62 § 1 stosuje się odpowiednio.
10. Zgodnie z art. 62 § 1 O.p. jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku w jakim, w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę (art. 55 § 2 O.p.).
11. Rozstrzygając niniejszą sprawę Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że dla dokonania zaliczenia kaucji konieczne jest jednoczesne istnienie kaucji gwarancyjnej i wymagalnych zaległości podatkowych.
12. W sprawie bezsporny jest fakt, że istniała kaucja gwarancyjna, jak i wymagalna zaległość w podatku od towarów i usług za marzec 2015 r. wraz z odsetkami. Postanowieniem z 13 lutego 2017 r. NUS przyjął bezterminowo złożoną przez Skarżącą kaucję gwarancyjną w wysokości 1.680.000.00 zł. W wyniku zaś wydania przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w S. decyzji z 31 października 2017 r. ujawniona została zaległość w podatku od towarów i usług m.in. za marzec 2015 r. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją ostateczną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 15 czerwca 2018 r. Zaległość w podatku od towarów i usług za marzec 2015 r. stała się zatem wymagalna. Tym samym prawidłowo dokonano zaliczenia kaucji gwarancyjnej w kwocie 70.000,00 zł na zaległość z tytułu podatku od towarów i usług, jak i zaliczenia na poczet zaległości podatkowej za marzec 2015 r.
13. Za chybiony należało uznać pogląd skargi kasacyjnej o przedwczesnym wydaniu przez organy podatkowe postanowienia o zaliczeniu kaucji gwarancyjnej bowiem decyzja określająca Skarżącej zobowiązanie w podatku od towarów i usług została zaskarżona do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sąd pierwszej instancji trafnie stwierdził powołując się na treść art. 239e oraz art. 239f § 1 O.p., że skoro Spółka po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie złożyła wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 15 czerwca 2018 r., to powyższa decyzja podlega wykonaniu, a samo wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonanie decyzji.
14. W konsekwencji uznać należało, że postanowienie o zaliczeniu kaucji gwarancyjnej na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za marzec 2015 r. oraz odsetek za zwłokę za okres od 28 kwietnia 2015 r. do 5 maja 2015 r. było prawidłowe w świetle obowiązujących przepisów prawa. Tym samym chybione okazały się zarzut skargi kasacyjnej poprzez naruszanie art. 105c ust. 5 pkt 2 lit. b, ust. 7 w zw. z art. 105 ust. 9 ustawy o VAT oraz art. 76 § 1 w zw. z art. 76a O.p.
15. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, oddalając skargę kasacyjną Skarżącej. Nie zasądzono kosztów postępowania kasacyjnego z uwagi na brak wniosku w tym zakresie.
Adam Nita Zbigniew Łoboda Izabela Najda-Osowska (spr.)
Sędzia WSA del. Sędzia NSA Sędzia NSA

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI