I SA/Gl 1662/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-10-12
NSApodatkoweŚredniawsa
VATwewnątrzwspólnotowa dostawa towarówstawka 0%wznowienie postępowanianowe dowodyistotność dowodówOrdynacja podatkowapostępowanie podatkowe

WSA w Gliwicach oddalił skargę podatnika na decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznych decyzji w sprawie VAT za lata 2006-2007, uznając, że nowe dowody nie spełniały przesłanek do wznowienia postępowania.

Podatnik R.L. skarżył decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, która utrzymała w mocy odmowę uchylenia ostatecznych decyzji w sprawie podatku VAT za lata 2006 i 2007. Skarżący domagał się wznowienia postępowania, powołując się na nowe dowody w postaci dokumentacji źródłowej. Sąd administracyjny uznał, że przedstawione dowody nie spełniały wymogów określonych w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, ponieważ dotyczyły innego podmiotu, nie były istotne dla sprawy lub zostały przedłożone po terminie.

Sprawa dotyczyła skargi R.L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (DIAS) z dnia 10 października 2022 r., która utrzymała w mocy decyzję z dnia 24 lutego 2020 r. o odmowie uchylenia ostatecznych decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń, kwiecień i maj 2006 r. oraz za maj, lipiec i sierpień 2007 r. Podatnik wniósł o wznowienie postępowania, twierdząc, że odkryto nowe dowody w postaci dokumentacji źródłowej (w tym dokumenty CMR) zabezpieczonej przez węgierskie organy ochrony prawnej. DIAS wznowił postępowanie, ale następnie odmówił uchylenia ostatecznych decyzji, uznając, że przedłożone dokumenty dotyczyły innego podmiotu (M sp. z o.o.), nie były istotne dla sprawy lub nie spełniały wymogów nowości. Sąd administracyjny w Gliwicach podzielił stanowisko organu, podkreślając, że postępowanie wznowieniowe ma na celu jedynie sprawdzenie istnienia przesłanek z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, a nie ponowną merytoryczną kontrolę sprawy. Sąd uznał, że nowe dowody nie spełniały łącznie wszystkich przesłanek: nowości, istotności dla sprawy, istnienia w dniu wydania decyzji oraz nieznajomości organu. Dodatkowo, część dokumentów była nieczytelna lub dotyczyła innego okresu rozliczeniowego. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 116 O.p., wskazując na brak analogii między sprawą dotyczącą M1 a sprawami dotyczącymi odpowiedzialności podatkowej jako osoby trzeciej za zobowiązania M sp. z o.o. W konsekwencji, sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przedstawione dowody nie spełniały łącznie wszystkich przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., co uniemożliwiło uchylenie ostatecznych decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dowody albo dotyczyły innego podmiotu, albo nie były istotne dla sprawy, albo nie posiadały cechy nowości, albo były nieczytelne, a także nie zostały przedstawione w terminie wymaganym do zastosowania stawki 0% VAT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

O.p. art. 240 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wskazuje przesłanki do wznowienia postępowania, w tym wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi.

u.p.t.u. art. 42 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Określa warunki zastosowania stawki 0% dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, w tym obowiązek posiadania dowodów wywozu i dostarczenia towarów do nabywcy na terytorium innego państwa członkowskiego przed złożeniem deklaracji.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 240 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Podkreślono, że postępowanie wznowieniowe nie służy pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej.

u.p.t.u. art. 42 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

W brzmieniu obowiązującym w latach 2006 i 2007.

u.p.t.u. art. 42 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Podkreślono, że brak było dowodów jednoznacznie potwierdzających wywóz towarów na terytorium innego państwa członkowskiego.

u.p.t.u. art. 42 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Wskazano, że firmy z Włoch i Rumunii nie były nabywcami towarów zafakturowanych przez Podatnika, a towary nie zostały dostarczone do miejsc wskazanych na fakturach.

u.p.t.u. art. 42 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Warunkiem opodatkowania wewnątrzwspólnotowej dostawy według stawki 0% było posiadanie w dokumentacji dowodów, że towary zostały wywiezione z kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju - przed złożeniem deklaracji podatkowej.

O.p. art. 116

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy odpowiedzialności podatkowej członków zarządu spółek kapitałowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedłożone dowody nie spełniały łącznie wszystkich przesłanek do wznowienia postępowania (nowość, istotność, istnienie w dniu wydania decyzji, nieznajomość organu). Dowody dotyczyły innego podmiotu lub okresu rozliczeniowego. Część dowodów była nieczytelna lub przedłożona w formie kserokopii/wydruków. Dowody nie potwierdzały jednoznacznie wywozu towarów i dostarczenia ich do nabywcy na terytorium innego państwa członkowskiego przed złożeniem deklaracji. Postępowanie wznowieniowe nie służy pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej. Brak analogii między sprawą podatnika a sprawami dotyczącymi odpowiedzialności na podstawie art. 116 O.p.

Odrzucone argumenty

Nowe dowody w postaci dokumentacji źródłowej (w tym CMR) powinny stanowić podstawę do uchylenia ostatecznych decyzji. Organy podatkowe nie podjęły wszelkich czynności w celu uzyskania dokumentacji źródłowej. Istniała analogia między sprawą podatnika a innymi sprawami, w których organ uchylił decyzje. Wniosek o wystąpienie do organu zagranicznego o dokumenty źródłowe powinien zostać uwzględniony.

Godne uwagi sformułowania

Granica postępowania w sprawie wznowienia jest wyznaczana zakresem sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Niedopuszczalne jest wykorzystanie postępowania wznowieniowego do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Do wznowienia postępowania muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności: nowe okoliczności/dowody, istotne dla sprawy, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi.

Skład orzekający

Eugeniusz Christ

przewodniczący

Beata Machcińska

sprawozdawca

Anna Tyszkiewicz-Ziętek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania podatkowego (art. 240 § 1 pkt 5 O.p.) oraz warunków zastosowania stawki 0% VAT dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z brakiem odpowiedniej dokumentacji w momencie składania deklaracji VAT oraz z przedstawieniem dowodów w postępowaniu nadzwyczajnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania podatkowego, w tym ograniczenia wznowienia postępowania i wymogi dowodowe dla stosowania preferencyjnych stawek podatkowych, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Nowe dowody w VAT? Sąd wyjaśnia, kiedy można wznowić postępowanie podatkowe.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 1662/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-10-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Beata Machcińska /sprawozdawca/
Eugeniusz Christ /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 900
art. 240 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
art. 42 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Beata Machcińska (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2023 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 10 października 2022 r. nr 2401-IOD-1.603.2.2020.32.AW UNP: 2401-22-222998 w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznych decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń, kwiecień i maj 2006 r. oraz za maj, lipiec i sierpień 2007 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 10 października 2022 r., nr 2401-IOD-1.603.2.2020.32.AW UNP: 2401-22-222998, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: "DIAS"), po rozpatrzeniu odwołania R.L. (dalej: "Skarżący", "Podatnik"), utrzymał w mocy decyzję tego organu z dnia 24 lutego 2020 r., znak: 2401-IOV4_.603.1.24.2019/JM-M, o odmowie uchylenia ostatecznych decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń, kwiecień i maj 2006 r. oraz za maj, lipiec i sierpień 2007 r.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Ostatecznymi decyzjami z 21 września 2012 r., znak: PTII/l/440701/32/12/SMP; PTII/l/440701/33/12/SMP; PTII/l/440701/34/12/SMP, DIAS utrzymał w mocy rozstrzygnięcia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z 3 lipca 2012 r., znak: [...]; [...]; [...], w których zakwestionowane zostało prawo Podatnika do zastosowania stawki 0% na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. - w brzmieniu obowiązującym w latach 2006 i 2007), dalej: "u.p.t.u.", z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów do dwóch firm z siedzibami na terenie Węgier w styczniu, kwietniu i maju 2006 r. Decyzje te zostały następnie zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokami z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt III SA/Gl 1865-1867/12, oddalił skargi. Następnie, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokami z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt I FSK 812-814/15, oddalił skargi kasacyjne od powyższych wyroków sądu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że Podatnik nie przedłożył dowodów, które w sposób jednoznaczny potwierdzałyby wywóz towarów na terytorium innego państwa członkowskiego, stąd nie mógł opodatkować dostaw towarów, stosując 0% stawkę podatku od towarów i usług.
Równocześnie ostateczną decyzją z 30 listopada 2011 r., znak: PTI/2/440701/208-210/11/JP, DIAS utrzymał w mocy decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z 15 lipca 2011 r., znak: [...]; [...] oraz [...], w których również zakwestionowane zostało prawo Podatnika do zastosowania stawki 0% na podstawie art. 42 ust. 1 u.p.t.u. z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów do firm z siedzibami na terenie Włoch i Rumunii w maju, lipcu i sierpniu 2007 r. W wyniku kontroli powyższego rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, Sąd wyrokiem z 3 października 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 286/12, oddalił skargę Podatnika. Z kolei wyrokiem z 6 października 2015 r., sygn. akt I FSK 801/14, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od przedmiotowego orzeczenia.
2. Skarżący pismem z 21 czerwca 2019 r., które zostało przekazane zgodnie z właściwością do DIAS, wniósł o wznowienie postępowania w sprawach zakończonych powyższymi decyzjami. Uzasadniając wniosek wskazał, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności nieznane organowi, tj. znaleziono nowe dowody w postaci dokumentacji źródłowej (w tym dokumenty CMR), które zostały zwrócone po zabezpieczeniu do kontroli przez organy ochrony prawnej Węgier. Postępowanie przez tamtejsze organy prowadzone było wobec spółki V, współpracującej z firmami Podatnika. Podatnik wyjaśnił, że dokumentacja ta wskazuje na bezzasadność obciążenia należnościami z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, wynikającymi z przywołanych tytułów egzekucyjnych. Jednocześnie Podatnik zwrócił się do organów podatkowych o podjęcie czynności zmierzających do uzyskania z węgierskiej izby skarbowej odpowiednich dokumentów.
Po przeanalizowaniu żądania DIAS postanowieniem z dnia 18 grudnia 2019 r., znak: 2401-IOV4_.603.2.14.2019/JM-M, wznowił postępowanie w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi z 30 listopada 2011 r. oraz 21 września
2012 r. Jako podstawę wznowienia wskazano art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.), dalej: "O.p.".
3. Analizując przedmiotową sprawę pod kątem wskazanej przez Podatnika przesłanki wznowieniowej, DIAS decyzją z 24 lutego 2020 r. odmówił uchylenia ostatecznych decyzji:
- z 30 listopada 2011 r., znak: PTI/2/440701/208-210/11/JP - utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2007 r., lipiec 2007 r. i sierpień 2007 r.,
- z 21 września 2012 r., znak: PTII/l/440701/32/12/SMP - utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2006 r.,
- z 21 września 2012 r., znak: PTII/l/440701/33/12/SMP - utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2006 r.,
- z 21 września 2012 r., znak: PTII/l/440701/34/12/SMP, utrzymującą w mocy decyzję
Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2006 r.
W uzasadnieniu DIAS stwierdził, że dokumenty przedłożone przez Podatnika jako "nowe dowody", dotyczyły M sp. z o.o., a nie firmy M1, będącej stroną postępowań zakończonych decyzjami ostatecznymi DIAS, których dotyczył wniosek o wznowienie postępowania. Ponadto wznowione postępowania dotyczyły okresów: styczeń, kwiecień i maj 2006 r. oraz maj, lipiec i sierpień 2007 r., natomiast przedłożone dokumenty obejmowały okres od sierpnia 2007 r. do maja 2008 r. Stąd też zdaniem DIAS dokonanie oceny takich dowodów pod względem ich "nowości", istnienia w dniu wydania decyzji ostatecznej, czy bycia nieznanymi organowi wydającemu decyzję ostateczną, było bezzasadne. Nie były one bowiem związane ze sprawą i nie były przedmiotem badania przez organy podatkowe w toku prowadzonych postępowań.
Organ podatkowy uznał, że w sprawach dotyczących M1, w oparciu o zgromadzone materiały udowodniono, że Podatnik nie posiadał dowodów jednoznacznie potwierdzających wywóz towarów na teren innego państwa członkowskiego, wobec czego nie mógł korzystać z opodatkowania stawką 0% z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na podstawie art. 42 ust. 1 u.p.t.u. W prowadzonych postępowaniach stwierdzono również, że firmy z Włoch i Rumunii nie były nabywcami towarów zafakturowanych przez Podatnika, a towary nie zostały dostarczone do miejsc wskazanych na fakturach, tj. do siedzib tych kontrahentów. DIAS zwrócił także uwagę, że zgodnie z obowiązującym do 30 listopada 2008 r. art. 42 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u., warunkiem opodatkowania wewnątrzwspólnotowej dostawy według stawki 0% było posiadanie w dokumentacji dowodów, że towary będące przedmiotem takiej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju - przed złożeniem deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy. DIAS podkreślił dodatkowo, że postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanych w postępowaniu zwykłym, stąd nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek Podatnika o pozyskanie od węgierskiej izby skarbowej dokumentów źródłowych.
4. Pismem z dnia 31 marca 2020 r. Podatnik złożył odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia wskazując, że organ nie podjął wszelkich czynności w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wydania rzetelnej decyzji. Nie zwrócił się bowiem do odpowiednich organów o uzyskanie dokumentacji źródłowej firm podatnika, zaś samo stwierdzenie, że dowody dotyczące wyłącznie firmy M uniemożliwiają wznowienie postępowania, są krzywdzące. Podatnik podniósł, że już wcześniej wielokrotnie wskazywał, że dokumentacja firmy M1 znajduje się w Prokuraturze Okręgowej w K. i Komendzie Wojewódzkiej Policji w K., co organy podatkowe sukcesywnie pomijały wydając decyzje niezgodne ze stanem faktycznym i przepisami prawa. W niniejszej sprawie wiodącym argumentem organu jest brak dokumentacji dotyczącej firmy Podatnika i przedłożenie jedynie dokumentów firmy M, podczas gdy Podatnik wykorzystał już wszelkie możliwości uzyskania dokumentów źródłowych, a możliwość taką i obowiązek ma organ prowadzący postępowanie.
Uzupełniając odwołanie, przy piśmie z dnia 22 lipca 2021 r., Podatnik nadesłał dokumentację dotyczącą transportu i dostarczenia towaru i ponownie wniósł o wznowienie postępowania i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wskazał, że w sprawach prowadzonych przeciwko niemu i jego firmom po przeprowadzeniu postępowania sądowoadministracyjnego znaleziono nowe dowody w postaci dokumentów CMR, które pozwalają na dokonanie nowych ustaleń, w szczególności wskazują, że jego firma M sp. z o.o. nie jest dłużnikiem Skarbu Państwa z tytułu nieopłaconego podatku VAT. Wcześniej nie było to możliwe, gdyż organy ścigania pobrały dokumentację źródłową i nie przedłożyły jej na żądanie Podatnika urzędowi skarbowemu prowadzącemu postępowanie.
5. Rozpatrując powyższe odwołanie, DIAS decyzją z 10 października 2022 r. utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie z dnia 24 lutego 2020 r. Argumentacja odwołania, oparta na dokumentach innego podmiotu, tj. M sp. z o.o. (nawet jeśli prowadził on podobny rodzaj działalności z udziałem tożsamych kontrahentów), a także zarzuty odnoszące się do postępowania dowodowego i gromadzenia dokumentów mających potwierdzać stanowisko podatnika, nie mogły wpłynąć na rozstrzygnięcie organu podatkowego.
Odnosząc się do dokumentów przedłożonych przez stronę przy piśmie z 22 lipca 2021 r., DIAS uznał, że mogły one podlegać ocenie, gdyż dotyczyły one firmy M1. DIAS analizował dokumenty pod kątem spełnienia wszystkich przesłanek wznowienia postępowania, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., stwierdzając, że: dwa z tych dokumentów nie istniały w dniu wydania decyzji ostatecznych, których dotyczył wniosek podatnika o wznowienie postępowania i nie były istotne dla sprawy; dwa kolejne nie umożliwiały oceny co do cechy istotności dla sprawy; dwóch następnych również nie można było ocenić pod kątem istotności dla sprawy i dotyczyły innego podmiotu (M sp. z o.o.), zaś kolejne z nich nie były dowodami nowymi, nieznanymi organom wydającym decyzje w trybie zwykłym. W związku z powyższym DIAS ocenił przedmiotowe dowody jako niespełniające łącznie wszystkich przesłanek wymienionych w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., przez co nie mogły doprowadzić do uchylenia decyzji ostatecznych.
Z kolei czternaście pozostałych dokumentów przedłożonych przez stronę mogło być uznane za nowe dowody, nieznane wcześniej organom prowadzącym postępowanie w zwykłym trybie. W tym kontekście DIAS uznał, że pomimo istnienia obowiązku w tym zakresie, przed złożeniem deklaracji za sporne okresy rozliczeniowe Podatnik nie posiadał w swojej dokumentacji dowodów, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, co nadal stało na przeszkodzie do uznania, że miał prawo do zastosowania w tym zakresie stawki podatku VAT 0%.
Niezależnie od powyższego organ stwierdził, że wszystkie powyższe dowody zostały przedłożone przez Podatnika w formie kserokopii lub wydruków z faksu (w wielu przypadkach z nieczytelnymi fragmentami odcisków pieczęci, podpisów) lub niewypełnionymi rubrykami (daty, podpisy). Stanowiło to istotną przeszkodę w odkodowaniu danych niezbędnych dla oceny znaczenia takich dokumentów dla sprawy.
Przechodząc do zgłoszonego po raz kolejny przez Podatnika wniosku o wystąpienie do organu zagranicznego o dokumenty źródłowe, DIAS stwierdził, że nie mógł on być zrealizowany w postępowaniu toczącym się w nadzwyczajnym trybie wznowienia postępowania. Postępowanie to nie służy bowiem pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanych w trybie zwykłym, a ich uchylenie w tym trybie mogłoby nastąpić wyłącznie wskutek stwierdzenia istnienia przesłanek wymienionych w art. 240 § 1 O.p.
6. Pismem z dnia 25 listopada 2022 r. Skarżący wniósł skargę na decyzję DIAS z dnia 10 października 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, domagając się jej uchylenia. Jednocześnie sformułował zarzut naruszenia art. 116 O.p. podnosząc, że w tożsamych sprawach (znak: [...], [...] oraz [...], [...]) na podstawie tożsamych dowodów oraz tożsamych przepisów Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, w odniesieniu do firmy Skarżącego M sp. z o.o., uchylił tożsame decyzje i umorzył postępowanie w sprawie.
7. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodał, że argumentacja skargi oparta została na bezpodstawnym założeniu analogii mającej istnieć pomiędzy sprawami zakończonymi obecnie zaskarżoną decyzją oraz decyzjami wydanymi przez ten organ (wówczas Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach) w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej strony jako osoby trzeciej za zobowiązania innego podmiotu (M sp. z o.o.) z tytułu podatku od towarów i usług. Tymczasem poza faktem, że oba typy spraw wiążą się z tym samym podatkiem oraz działalnością tej samej osoby, nie wykazują one żadnych merytorycznych podobieństw, zarówno co do stanu faktycznego, jak i prawnego. W sprawach, na które powołuje się Skarżący przedmiotem sporu była kwestia odpowiedzialności Skarżącego jako prezesa zarządu spółki kapitałowej za jej zaległości podatkowe, o której mowa w przepisach art. 116 O.p. Problematyka niniejszej sprawy dotyczy zaś oceny zastosowania właściwej stawki podatku od towarów i usług w kontekście dokumentacji posiadanej przez podatnika prowadzącego działalność w formie indywidualnej. Ponadto wskazane przez stronę decyzje były efektem postępowań związanych z zaległościami podatkowymi odrębnego podmiotu gospodarczego (M sp. z o.o.) niż ten, wobec którego wydane zostały decyzje ostateczne będące przedmiotem wniosku skarżącego o wznowienie postępowania (M1). Rozstrzygnięcia te obejmowały również zupełnie inne okresy rozliczeniowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestia sporna w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia czy organ prawidłowo odmówił uchylenia decyzji ostatecznych w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń, kwiecień i maj 2006 r. oraz za maj, lipiec i sierpień 2007 r. z uwagi na niestwierdzenie przesłanek do wznowienia postępowania określonych w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
Na wstępie wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej ostateczną decyzją (od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku postępowania), jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte wadą (przesłanki wznowienia) określoną w art. 240 O.p. Granica postępowania w sprawie wznowienia jest wyznaczana zakresem sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Prowadząc postępowanie wznowieniowe można rozstrzygać wyłącznie sprawę tożsamą, pod względem podmiotowym i przedmiotowym, co sprawa zakończona uprzednią decyzją ostateczną. Niedopuszczalne jest wykorzystanie postępowania wznowieniowego do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Toczy się ono tylko w zakresie oceny czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 O.p. (por. S. Presnarowicz [w:] Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX/el. 2023, art. 240).
W myśl art. 240 § 1 pkt 5 O.p., na który powołuje się Skarżący w swoim wniosku o wznowienie postępowania, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Z treści tego przepisu wynika zatem, że do wznowienia postępowania muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności:
1) muszą wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody;
2) muszą to być nowe okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy;
3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji;
4) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję.
Co istotne, ujawnienie nowych okoliczności faktycznych, o jakich mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., nie oznacza sytuacji, w której takie okoliczności są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną. Przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć okoliczności lub dowody zarówno nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Z kolei okoliczności faktyczne lub dowody dla sprawy istotne to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych (por. S. Presnarowicz [w:] Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX/el. 2023, art. 240).
Wskazując na opisaną wyżej przesłankę wznowieniową Skarżący załączył do wniosku o wznowienie postępowania dokumentację za lata 2007 – 2008 zawierającą:
- dokumenty CMR, potwierdzające nadanie towarów przez firmę M sp. z o.o. wraz z fakturami wystawionymi przez firmę V Ktf na rzecz M sp. z o.o. oraz fakturami wystawionymi przez M sp. z o.o. na rzecz odbiorców zagranicznych;
- zestawienie firmy V Ktf z firmą M sp. z o.o.;
- zestawienie faktur sprzedaży firmy M sp. z o.o. na rzecz odbiorców zagranicznych;
- dokumenty Krajowego Urzędu Podatkowego i Celnego Węgier związane z czynnościami prowadzonymi w firmie V.
Uzasadniając swój wniosek wskazał, że w sprawach prowadzonych przeciwko niemu znaleziono nowe dowody w postaci dokumentacji źródłowej, która została zwrócona po zabezpieczeniu do kontroli przez organy ochrony prawnej Węgier. Do pisma z dnia 22 lipca 2021 r., stanowiącego uzupełnienie wniosku o wznowienie postępowania, załączył z kolei dokumentację dotyczącą firmy M1.
Oceniając powyższe dokumenty pod kątem wystąpienia wszystkich przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że przedłożone dowody ich nie spełniają.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zgłoszone przez Skarżącego dowody można podzielić na dwie grupy – dokumenty przedłożone przy piśmie z dnia 22 lipca 2021 r. oraz te, które zostały zgłoszone wcześniej.
Analizując drugą grupę dokumentów należy podkreślić, że dotyczą one innego podmiotu niż M1, tj. M sp. z o.o. Fakt, że obie firmy łączy osoba Skarżącego nie sposób uznać za nową okoliczność, mającą istotne znaczenie w sprawie zakończonej ostatecznymi decyzjami wydanymi w toku postępowania prowadzonego wobec M1. Dokumenty te odnoszą się również do innego okresu rozliczeniowego. Stąd też w ocenie Sądu organ podatkowy słusznie wywiódł, że nie są one w stanie wpłynąć na wydane w sprawie ostateczne rozstrzygnięcia.
Przechodząc do dowodów przekazanych przez Skarżącego przy piśmie z dnia 22 lipca 2021 r. DIAS słusznie określił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które z przedłożonych dokumentów znajdowały się już w aktach sprawy i były znane organom podatkowym w dacie wydawania ostatecznych rozstrzygnięć. Dowody takie nie posiadają zatem cechy "nowości". Z tego względu Sąd nie mógł ich uwzględnić, badając przesłanki do uchylenia ostatecznych decyzji.
Oceniając pozostałe dokumenty, które posiadały już walor nowości, Sąd uznał, że nie mogły one doprowadzić do uchylenia decyzji ostatecznych, gdyż nie były istotne dla sprawy. O istotności dowodów można bowiem mówić, jeżeli mogą one mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt I FSK 1687/09, LEX nr 744356). Zatem aby uznać przedłożony dowód za istotny w znaczeniu użytym w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., powinien on spowodować wydanie, po wznowieniu postępowania, odmiennego rozstrzygnięcia niż te zawarte w decyzji ostatecznej. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy zgłoszone dowody można byłoby uznać za istotne, po spełnieniu pozostałych warunków, tylko wówczas, gdyby z nich wynikało spełnienie podstawowej przesłanki określonej w art. 42 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u. W myśl tego przepisu wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów podlega opodatkowaniu według stawki podatku 0%, pod warunkiem że podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy, posiada w swojej dokumentacji dowody, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju. Z treści tego przepisu wynika zatem, że celem skorzystania ze stawki 0%, podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy musi posiadać w swojej dokumentacji dowody, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt I FSK 812/15, I FSK 813/15 oraz I FSK 814/15, analizując treść art. 42 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u. oraz przedłożoną przez Skarżącego wraz z deklaracją podatkową dokumentację wprost wskazał, że brak było dowodów, które w sposób jednoznaczny potwierdzałyby wywóz towarów na terytorium innego państwa członkowskiego. Na etapie prowadzonego postępowania wymiarowego Skarżący nie dysponował bowiem dokumentami przewozowymi, korespondencją handlową, dowodami zapłaty za towar itp., a więc dowodami, które wraz z pozostałymi mogłyby potwierdzać dostarczenie towaru do nabywcy na terenie innego kraju członkowskiego Unii Europejskiej.
Dopiero na etapie postępowania nadzwyczajnego Skarżący przedłożył dokumenty, które w jego ocenie warunkują możliwość zastosowania względem niego stawki podatku 0%. Z analizy cytowanego wyżej art. 42 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u. wynika jednak, że Skarżący zobowiązany był posiadać te dokumenty przed złożeniem deklaracji za sporne okresy rozliczeniowe, a przekazanie ich na analizowanym etapie postępowania podatkowego jawi się jako spóźnione. Przedłożone przez Skarżącego dokumenty na obecnym etapie postępowania nie mogą zatem odnieść oczekiwanych skutków i podważyć ostatecznych rozstrzygnięć wydanych przez organy podatkowe. Zasadnie zatem DIAS odmówił uchylenia ostatecznych decyzji wymiarowych, uznając przedłożone dowody za nieistotne.
Kolejnym powodem, dla którego załączone przez Skarżącego dowody nie mogły być uznane za istotne, a tym samym doprowadzić do uchylenia decyzji ostatecznych, jest przedłożenie ich w formie kserokopii lub wydruków z faksu. W wielu przypadkach dokumenty te mają nieczytelne fragmenty (odciski, pieczęcie, podpisy) lub niewypełnione rubryki (daty, podpisy). Żaden z dokumentów wymienionych przez Skarżącego nie został przedłożony w oryginale, przez co utrudnione jest odkodowanie danych, które mogłyby być niezbędne dla oceny znaczenia tych dokumentów w sprawie. Sąd nie był zatem w stanie dokonać odmiennej od organów podatkowych oceny przedłożonych przez Skarżącego dowodów.
Przechodząc do sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia art. 116 O.p. należy wyjaśnić, że przepis ten odnosi się do odpowiedzialności podatkowej członków zarządu spółek kapitałowych. Skarżący podniósł, że w tożsamych sprawach, na podstawie tożsamych dowodów oraz opierając się na tożsamej podstawie prawnej organ podatkowy, w odniesieniu do innej firmy Skarżącego, tj. M sp. z o.o. z siedzibą w C., uchylił decyzje orzekające o odpowiedzialności Skarżącego jako prezesa zarządu za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2007 r. oraz za miesiące od stycznia do maja 2008 r. i umorzył przedmiotowe postępowania. W ocenie Sądu Skarżący błędnie dostrzega analogię pomiędzy opisanymi wyżej sprawami a postępowaniami zakończonymi ostatecznymi decyzjami, których uchylenia się domaga. Przywołane przez Skarżącego sprawy nie sposób bowiem uznać za tożsame z kontrolowanymi postępowaniami. Jak słusznie wskazał DIAS, sama okoliczność, że oba typy spraw wiążą się z osobą Skarżącego oraz dotyczą tego samego podatku, nie świadczy o ich faktycznym i merytorycznym podobieństwie. Sąd również nie dostrzegł analogii zarówno w odniesieniu do stanu faktycznego, jak i prawnego, będących podstawą wydanych rozstrzygnięć. Z powyższego względu nie mogło dojść do naruszenia art. 116 O.p.
Odpowiadając na formułowane przez Skarżącego na etapie postępowania toczącego się w trybie nadzwyczajnym wnioski dotyczące wystąpienia do organu zagranicznego o dokumenty źródłowe, Sąd podziela zapatrywania organu podatkowego o braku możliwości ich realizacji. Celem postępowania wznowieniowego jest bowiem zbadanie czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 240 § 1 O.p., będące podstawą do uchylenia decyzji ostatecznej. Niedopuszczalne jest wykorzystanie postępowania wznowieniowego do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Toczy się ono tylko w zakresie oceny czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 O.p. (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I FSK 1848/08, LEX nr 558849).
Biorąc pod uwagę opisane wyżej okoliczności zarzut skargi należało uznać za bezzasadny.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI