I FSK 1545/19

Naczelny Sąd Administracyjny2022-12-21
NSApodatkoweWysokansa
VATinstytucja kulturyodliczenie podatku naliczonegoprewspółczynnikdziałalność gospodarczadziałalność statutowainterpretacja podatkowaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą prawa do odliczenia 100% VAT naliczonego przez samorządową instytucję kultury, uznając, że nieodpłatna działalność statutowa wymaga stosowania proporcji odliczenia.

Sprawa dotyczyła prawa do odliczenia 100% podatku VAT naliczonego przez samorządową instytucję kultury, która prowadzi zarówno działalność odpłatną (opodatkowaną), jak i nieodpłatną działalność statutową. Instytucja twierdziła, że nieodpłatna działalność służy promocji i pośrednio zwiększa obroty z działalności gospodarczej, uzasadniając pełne odliczenie. Organ podatkowy i sądy obu instancji uznały, że nieodpłatna działalność statutowa nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy, a wydatki z nią związane nie mogą być w całości przypisane do działalności gospodarczej, co skutkuje obowiązkiem stosowania proporcji odliczenia VAT.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. w S. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Spór dotyczył prawa do odliczenia 100% podatku VAT naliczonego przez samorządową instytucję kultury. Instytucja, prowadząca działalność kulturalną i planująca otwarcie multimedialnego obiektu naukowo-edukacyjnego, wnioskowała o możliwość odliczenia pełnego VAT od wydatków związanych z bieżącą działalnością i budową obiektu, argumentując, że nawet nieodpłatne działania promocyjne pośrednio przyczyniają się do wzrostu obrotów z działalności gospodarczej. Organ podatkowy i WSA uznali, że nieodpłatna działalność statutowa, choć może promować działalność odpłatną, sama w sobie nie jest działalnością gospodarczą, co wymusza stosowanie art. 86 ust. 2a ustawy o VAT i obliczanie proporcji odliczenia. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że nieodpłatna działalność statutowa stanowi istotną część działalności instytucji i nie może być traktowana wyłącznie jako wsparcie dla działalności gospodarczej. W związku z tym, wydatki związane z tą działalnością nie mogą być w całości przypisane do działalności gospodarczej, a prawo do odliczenia VAT naliczonego musi być ograniczone poprzez zastosowanie proporcji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, instytucja kultury nie może odliczyć 100% podatku naliczonego. Wydatki związane z nieodpłatną działalnością statutową, nawet jeśli pośrednio przyczyniają się do uzyskiwania obrotów z działalności gospodarczej, nie mogą być w całości przypisane do działalności gospodarczej. Wymaga to zastosowania proporcji odliczenia podatku naliczonego zgodnie z art. 86 ust. 2a ustawy o VAT.

Uzasadnienie

NSA uznał, że nieodpłatna działalność statutowa instytucji kultury, choć może mieć charakter promocyjny, sama w sobie nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy. Wydatki ponoszone na tę działalność mają mieszany charakter, służąc zarówno działalności gospodarczej, jak i niegospodarczej. Dlatego nie jest możliwe pełne odliczenie podatku naliczonego, a konieczne jest zastosowanie proporcji, która najlepiej odzwierciedla specyfikę działalności podatnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.t.u. art. 86 § ust. 2a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego oblicza się zgodnie ze sposobem określenia proporcji.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 15 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Definicja działalności gospodarczej, która obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, nawet gdy jednorazowo lub okazjonalnie stanowi ona przychód podatnika.

O.p. art. 14 § b par. 2 i 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przepisy dotyczące wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej i zakresu analizy organu.

O.p. art. 14 § c par. 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przepisy dotyczące treści i skutków interpretacji indywidualnej.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania skargi kasacyjnej przez NSA.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników

Reguluje sposób określania proporcji odliczenia VAT.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieodpłatna działalność statutowa instytucji kultury nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy, nawet jeśli pośrednio przyczynia się do wzrostu obrotów z działalności opodatkowanej. Wydatki ponoszone na nieodpłatną działalność statutową mają mieszany charakter i wymagają zastosowania proporcji odliczenia podatku naliczonego.

Odrzucone argumenty

Instytucja kultury może odliczyć 100% podatku naliczonego, ponieważ nieodpłatna działalność promocyjna służy zwiększeniu obrotów z działalności gospodarczej i jest wykonywana w ramach działalności gospodarczej. Organ podatkowy naruszył przepisy Ordynacji podatkowej, dokonując własnych ustaleń faktycznych i wykraczając poza granice wniosku.

Godne uwagi sformułowania

nieodpłatna działalność statutowa nie stanowi działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 u.p.t.u. wydatki te stanowią wydatki wskazane w art. 86 ust. 2a u.p.t.u., które stosownie do tego przepisu objęte są obowiązkiem zastosowania proporcji odliczenia podatku naliczonego. Okoliczność ta - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - nie uzasadnia uznania za prawidłowe twierdzenia przez stronę skarżącą, że wydatki te uprawniają do odliczenia 100% związanego z nimi podatku naliczonego.

Skład orzekający

Zbigniew Łoboda

przewodniczący

Artur Mudrecki

członek

Sylwester Golec

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania proporcji odliczenia VAT przez instytucje kultury i inne podmioty prowadzące działalność o podwójnym charakterze (gospodarczym i niegospodarczym/statutowym). Potwierdzenie, że nieodpłatna działalność promocyjna nie zawsze jest traktowana jako działalność gospodarcza."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji instytucji kultury, ale zasady dotyczące proporcji odliczenia VAT mają szersze zastosowanie do innych podatników z mieszaną działalnością.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa podatkowego (VAT) w kontekście specyficznej działalności instytucji kultury, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w VAT oraz dla samych instytucji kultury.

Instytucja kultury walczy o pełne odliczenie VAT – czy promocja to biznes?

Sektor

kultura

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 1545/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-12-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-08-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Mudrecki
Sylwester Golec /sprawozdawca/
Zbigniew Łoboda /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Sygn. powiązane
I SA/Sz 847/18 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2019-04-17
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2174
art. 15 ust. 2, art. 86 ust. 2a,
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 800
art. 14 b par. 2 i 3, art. 14 c par. 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia NSA Sylwester Golec (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Sz 847/18 w sprawie ze skargi M. w S. na decyzję Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 29 sierpnia 2018 r., nr 0115-KDIT1-1.4012.387.2018.3.DM w przedmiocie zastosowania przepisów prawa podatkowego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M. w S. na rzecz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrok sądu pierwszej instancji.
1.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Sz 847/18 oddalił skargę M. w S. (powoływane dalej jako: strona skarżąca, wnioskodawca, centrum) na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 29 sierpnia 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług (uzasadnienie wyroku dostępne jest w bazie internetowej CBOSA na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
1.2. W uzasadnieniu ww. wyroku wskazano, że strona skarżąca złożyła do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wniosek o wydanie pisemnej indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. We wniosku strona skarżąca wskazała, że jest samorządową jednostką kultury, której organizatorem jest Województwo Zachodniopomorskie i jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Przedmiotem działalności strony skarżącej jest:
1) prowadzenie działalności kulturalnej oraz popularyzacja nauki przez rozbudzanie u zwiedzających ciekawości oraz inspirowanie do aktywnego poszukiwania i odkrywania odpowiedzi na otaczające zjawiska;
2) pobudzanie u zwiedzających, a także mieszkańców Pomorza Zachodniego ciekawości, kreatywności oraz zainteresowania różnymi aspektami nauk humanistycznych;
3) ukazanie współistnienia nauki i sztuki jako współtworzących kulturę i cywilizację, które dopełniają się, przenikają i są przejawami kreatywności oraz aktywności człowieka.
Wskazane cele, strona skarżąca będzie realizować w nowo wybudowanym obiekcie powstającym na [...] w S., który powstanie do 2021 r. (M.). Obiekt ten będzie multimedialną placówką naukowo-edukacyjną poświęconą m.in. żegludze i szkutnictwu oraz jego historii na Bałtyku. W obiekcie strona skarżąca zorganizuje wystawę zawierającą interaktywne elementy z zakresu nauki i techniki. W ramach tej wystawy prezentowane będą różnorodne zjawiska związane z żeglugą, falami, rybołówstwem, życiem portu oraz szeroko rozumianymi zagadnieniami i zjawiskami morskimi. Wystawa zawierać będzie obiekty historyczne oraz interaktywne, samoobsługowe eksponaty pozwalające na przeprowadzanie doświadczeń. Działalność strony skarżącej w obiekcie będą dopełniały projekcje w planetarium, zajęcia w laboratoriach i warsztatach, pokazy eksperymentów czy spotkania z interesującymi ludźmi.
Obecnie trwają czynności związane z budową obiektu. Po oddaniu obiektu do użytku, na działalność strony skarżącej będą się składały: odpłatne usługi wstępu do obiektu, odpłatna organizacja warsztatów i zajęć z dziećmi i dorosłymi, a także odpłatne usługi wynajmu podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Obecnie nie zakłada się wykonywania przez wnioskodawcę działalności innej niż działalność gospodarcza, której celem będzie wypełnienie misji zgodnie z jego celami statutowymi. Możliwe jest jednak dokonywanie czynności nieodpłatnych, służących promocji strony skarżącej i wzmożenie zainteresowania nią jako jednostką kultury, zachęcających do powrotu i korzystania z oferty. Będą to warsztaty, spotkania finansowane ze środków pochodzących z Unii Europejskiej. Nie będą one odpłatne dla uczestników, ale ich zasadniczym celem będzie promocja wnioskodawcy i upowszechnianie wiedzy o nim, tak, aby zachęcić do skorzystania z jego oferty i odwiedzenia go.
Obecnie działalność strony skarżącej finansowana jest z dotacji podmiotowej oraz dotacji celowej związanej z budową obiektu. W przyszłości budowa będzie finansowana również ze środków unijnych, pochodzących z funduszy Regionalnego Programu Operacyjnego województwa zachodniopomorskiego na lata 2014-2020. Do czasu wybudowania obiektu strona skarżąca będzie uzyskiwała przychody własne z tytułu organizacji warsztatów i zajęć oraz wynajmu powierzchni reklamowych. Po wybudowaniu budynku zakłada się, że działalność wnioskodawcy będzie finansowana zarówno z przychodów własnych, jak i z dotacji dla instytucji kultury. Organizator będzie przekazywał stronie skarżącej środki w formie dotacji podmiotowej na dofinansowanie działalności bieżącej w zakresie realizowanych zadań statutowych, w tym na utrzymanie i remont obiektów oraz w formie dotacji celowej na sfinansowanie lub dofinansowanie kosztów inwestycji lub realizację wskazanych zadań i programów.
W ramach prowadzonej bieżącej działalności strona skarżąca ponosi wydatki, które dotyczą bieżącego utrzymania biura m.in. na: opłaty za czynsz, media, materiały biurowe, meble, sprzęt komputerowy, programy komputerowe itp. Ponoszone są także wydatki na: reklamę i promocję związaną z budową obiektu, usługi prawne związane z bieżącą działalnością i realizacją inwestycji oraz usługi biurowo-administracyjne, organizację warsztatów i konferencji, promocję przyszłego obiektu oraz organizację i utrzymanie wystawy mobilnej służącej promocji działalności wnioskodawcy.
W istocie, bieżąca działalność strony skarżącej skupia się na przygotowaniu do realizacji inwestycji polegającej na budowie obiektu oraz na działaniu promującym przyszłą działalność w tym obiekcie. Strona skarżąca organizuje również Dziecięcy Uniwersytet, za udział w którym pobierane są opłaty opodatkowane stawką podatku od towarów i usług 23%. Wszystkie bieżące wydatki także dotyczą budowy obiektu.
W uzupełnieniu wniosku wskazano, że zgodnie z ustalonym planem działania strona skarżąca będzie realizować swoje zadania statutowe przez działania związane z funkcjonowaniem obiektu będącego przedmiotem inwestycji. Wstęp do obiektu będzie odpłatny i usługa ta będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Odpłatne będą także warsztaty organizowane w obiekcie, pokazy eksperymentów itp. W związku z powyższym - w ocenie strony skarżącej - związane ze sprzedażą opodatkowaną będą również wskazane powyżej działania realizujące cele statutowe. Strona skarżącą wskazała, że wszelkie jej działania o charakterze nieodpłatnym mają za zadanie promocję jej działalności i przez to również pośrednio są związane ze sprzedażą opodatkowaną, czyli służą działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz 2174 ze zm.) dalej powoływanej jako ,,u.p.t.u.’’.
1.3. W związku z tak przedstawionym stanem faktycznym strona skarżąca zadała następujące pytania:
1) Czy w przedstawionym stanie faktycznym strona skarżąca może dokonać odliczenia 100% podatku naliczonego w związku z nabyciem towarów i usług związanych z realizacją jej bieżącej działalności?
2) Czy w przedstawionym stanie faktycznym strona skarżąca może dokonać odliczenia 100 % podatku naliczonego od wydatków poniesionych w związku z realizacją inwestycji polegającej na budowie obiektu, czy też zobowiązana jest do zastosowania sposobu obliczenia proporcji (tzw. prewspółczynnika) na podstawie art. 86 ust. 2a u.p.t.u.?
1.4. Przedstawiając własne stanowisko w sprawie strona skarżąca stwierdziła, że przysługiwać jej będzie prawo do odliczenia podatku naliczonego od wszystkich ponoszonych wydatków. Zdaniem strony skarżącej przysługiwać jej będzie prawo do odliczenia 100% podatku naliczonego w związku z ponoszonymi wydatkami, gdyż wydatki ponoszone na działalność nieodpłatną przyczyniać się będą do uzyskiwania obrotów z opodatkowanej działalności gospodarczej. Oznacza to, że także wydatki służące bezpośrednio działalności nieodpłatnej służyć będą uzyskiwaniu obrotów z działalności odpłatnej, które będą podlegały opodatkowaniu. Ocenę tę strona skarżąca uzasadniła tym, że przez wykonywanie czynności nieodpłatnych jako jednostka kultury będzie propagować też wiedzę na temat swojej zarobkowej działalności gospodarczej, z której obroty podlegać będą opodatkowaniu. W wyniku wykonywania czynności nieodpłatnych wzrastać będzie zainteresowanie czynnościami strony skarżącej, które będą wykonywane odpłatnie. Przełoży się to na wzrost obrotów z tej działalności, gdyż wzrost zainteresowania działalnością strony skarżącej powodować będzie wzrost sprzedaży prowadzonej w ramach działalności gospodarczej. W ten sposób czynności nieodpłatne powodować będą zwiększanie obrotów z działalności odpłatnej, które będą opodatkowane. Okoliczność ta powoduje, że uzasadnione jest prawo strony skarżącej do odliczenia 100% podatku naliczonego związanego z wydatkami, które mają służyć wykonywaniu czynności nieodpłatnych.
1.5. Ww. interpretacją indywidualną Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko strony skarżącej za nieprawidłowe. W uzasadnieniu interpretacji indywidualnej stwierdził, że z wniosku o wydanie interpretacji wynika, że strona skarżąca będzie wykonywać czynności w ramach działalności gospodarczej i uzyskiwać z nich przychody podlegające opodatkowaniu. W ramach swej działalności statutowej strona skarżąca będzie wykonywać także czynności nieodpłatne, które nie będą generować obrotów podlegających opodatkowaniu. W tej sytuacji w przypadku zakupów opodatkowanych służących prowadzeniu obydwu tych rodzajów działalności strona skarżąca na podstawie art. 86 ust. 2a u.p.t.u. będzie miała obowiązek dokonać podziału podatku naliczonego na część związaną z wykonywaniem czynności opodatkowanych w ramach działalności gospodarczej i na część związaną z wykonywaniem czynności nieodpłatnych, niepodlegających opodatkowaniu. Odliczeniu od podatku należnego podlegać będzie część podatku naliczonego związana z generowaniem obrotów z działalności gospodarczej, które będą opodatkowane podatkiem należnym. Okoliczność, że wykonywanie czynności nieopodatkowanych będzie się mogło przyczyniać do uzyskiwania obrotów opodatkowanych z działalności gospodarczej nie zmienia faktu, że czynności te ze swej istoty jako czynności z zakresu kultury nie będą wykonywane w ramach działalności gospodarczej i nie będą bezpośrednio służyć uzyskiwaniu obrotów podlegających opodatkowaniu. Czynności te nie będą wyłącznie przyczyniać się do wzrostu sprzedaży w ramach działalności gospodarczej, lecz także skutkować wzrostem zainteresowania działalnością strony skarżącej jako jednostki kultury, która nie będzie stanowić działalności gospodarczej. Tak samo – zdaniem organu – należy rozliczyć podatek naliczony przy zakupach dokonywanych w ramach bieżącej działalności centrum. Działalność ta jest prowadzona w celu przygotowania przyszłej działalności centrum, która polegać będzie na wykonywaniu działalności gospodarczej oraz nieodpłatnej pozostałej działalności statutowej.
1.6. Strona skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. interpretację indywidualną. W skardze zarzuciła wydanie zaskarżonej interpretacji z naruszaniem:
1) art. 14b § 2 i 3 oraz 14c § 1 i 2 w zw. z art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r, poz. 800 ze zm.) dalej powoływanej jako ,,O.p.’’ przez dokonanie przez organ własnych ustaleń faktycznych, a także wykroczenie poza granice wyznaczone przez treść zadanego pytania i okoliczności stanu faktycznego, w szczególności w zakresie, w jakim organ stwierdza, że nieodpłatne czynności nie przyczyniają się wyłącznie do poszerzenia grona osób, które ostatecznie skorzystają z odpłatnej oferty strony skarżącej, ale również stanowią wyraz realizacji jej celów statutowych;
2) art. 86 ust. 2a u.p.t.u. przez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na uznaniu, iż ma on zastosowanie w okolicznościach opisanych we wniosku o wydanie interpretacji tj., gdy strona skarżąca będąc jednostką kultury wykonuje czynności odpłatne oraz nieodpłatne służące działalności gospodarczej w rozumieniu u.p.t.u., jak również przyjęcie przez organ, iż nie można uznać, że całość prowadzonej przez stronę skarżącą działalności stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u.;
3) art. 86 ust. 1 u.p.t.u. przez naruszenie w wydanej interpretacji zasady neutralności podatku VAT, ze względu na uznanie obowiązku strony skarżącej ograniczania prawa odliczania podatku naliczonego z zastosowaniem prewspółczynnika, pomimo tego że planowane wydatki w całości związane będą z działalnością gospodarczą w rozumieniu u.p.t.u.;
4) art. 15 ust. 2 u.p.t.u. poprzez przyjęcie przez organ, iż nie można uznać, że całość prowadzonej przez stronę skarżącą działalności stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu;
5) art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. przez rozstrzygnięcie na niekorzyść strony skarżącej niewyjaśnionych okoliczności stanu faktycznego sprawy.
1.7. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Sz 847/18 zawarł ocenę prawną, według której w zaskarżonej interpretacji indywidulanej organ w sposób prawidłowy ocenił możliwość odliczenia 100% podatku naliczonego związanego z zakupami dokonywanymi przez stronę skarżącą. Sąd uznał, że prawidłowe jest stanowisko organu, że działalność strony skarżącej nie będzie polegać wyłącznie na wykonywaniu czynności służących osiąganiu obrotów z działalności gospodarczej. Czynności strony skarżącej z racji jej charakteru jako jednostki prowadzącej działalność z zakresu kultury będą także służyć tej działalności i przyczyniać się do jej rozwijania. Dlatego czynnościom tym nie można przypisać tylko zwiększania obrotów z działalności gospodarczej, ale także wpływ na rozwój działalności nieodpłatnej niestanowiącej działalności gospodarczej. W tej sytuacji nie jest możliwe dokonanie odliczania podatku naliczonego bez zastosowania tzw. prewspółczynnika.
2. Skarga kasacyjna.
2.1. Strona skarżąca na podstawie art. 173 § 1 i art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) powoływanej dalej jako ,,P.p.s.a.’’, zaskarżyła w całości wyrok sądu pierwszej instancji. Strona skarżąca zarzuciła wyrokowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 146 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przez nieuchylenie interpretacji indywidualnej pomimo naruszenia przez organ interpretacyjny art. 14b § 2 i 3 oraz art. 14c § 1 i 2 O.p. w związku z uznaniem przez organ interpretacyjny, że nieodpłatne czynności nie przyczyniają się wyłącznie do poszerzania grona osób, które ostatecznie skorzystają z odpłatnej oferty wnioskodawcy, ale również stanowią wyraz realizacji celów statutowych wnioskodawcy i ograniczają prawo odliczania naliczonego podatku od towarów i usług;
- art. 146 w. z art. 145 § 1 P.p.s.a. przez nieuchylenie interpretacji indywidualnej pomimo naruszenia przez organ interpretacyjny przepisów prawa materialnego prowadzących do nieuprawnionego uznania, że strona skarżąca jest zobowiązana do zastosowania sposobu odliczenia proporcji, o którym mowa w art. 86 ust. 2a-2h u.p.t.u.
Strona skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:
- art. 86 ust. 2a u.p.t.u. przez błędną wykładnię prowadzącą do wniosku, że wnioskodawca jest zobowiązany do zastosowania sposobu odliczenia proporcji, przy uwzględnieniu przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (Dz. U. z 2015 r., poz. 2193);
- art. 86 ust. 2 a u.p.t.u. w zw. z art. 15 ust. 2 u.p.t.u. przez przyjęcie przez sąd pierwszej instancji, że nie można uznać, że całość prowadzonej przez stronę skarżącą działalności stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u., co jest konsekwencją błędnej oceny, że wykonywanie przez stronę skarżącą odpłatnie działań pokrywających się z działaniami statutowymi wyklucza możliwość uznania, że będą one służyć wyłącznie czynnościom opodatkowanym.
W związku z tymi zarzutami, w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania. W skardze kasacyjnej zostało zawarte oświadczenie o zrzeczeniu się z prawa do rozpoznania sprawy na rozprawie.
2.2. Uzasadniając zarzuty skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że realizowana inwestycja, jak i działalność bieżąca wykazuje związek z prowadzoną przez stronę skarżącą działalnością gospodarczą. Czynności o charakterze nieodpłatnym są wykonywane w ramach działalności promocyjnej. Celem ich jest popularyzacja wnioskodawcy i zwiększenie zainteresowania wykonywanymi przez niego czynnościami odpłatnymi. Zdaniem autora skargi kasacyjnej wszystkie nieodpłatne usługi podejmowane są w celu zwiększenia obrotów z działalności gospodarczej i wykonywane są one w ramach działalności gospodarczej, zgodnie z art. art. 15 ust. 2 u.p.t.u. W związku ze świadczeniem tych usług nie znajduje zastosowania do nich art. 86 ust. 2a u.p.t.u.
3. Odpowiedź na skargę kasacyjną.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ podatkowy wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Organ podatkowy wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4.1. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym (art. 15zzs⁴ ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), w granicach wyznaczonych przez art. 183 § 1 P.p.s.a. ustalił, że skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
4.2. Art. 86 ust. 2a u.p.t.u. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. stanowi, że w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej ,,sposobem określenia proporcji’’. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.
4.3. Jak wynika w treści wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, specyfika działalności strony skarżącej uwarunkowana jest tym, że strona skarżąca jest podmiotem działającym na szczególnej podstawie prawnej (ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej), realizującym cele publiczne, na co otrzymuje środki finansowe pochodzące m.in. z dotacji. Oprócz tych wpływów źródłem finansowania działalności strony skarżącej są przychody z działalności gospodarczej komercyjnej (podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług). Realizowane przez wnioskodawcę nieodpłatne czynności, wskazane we wniosku zachęcają do korzystania z dóbr kultury, edukują i wychowują. Działania te w swojej istocie nie są działaniami komercyjnymi, lecz działaniami ukierunkowanymi na realizację misji publicznej. A zatem, w odniesieniu do ww. nieodpłatnych czynności realizowanych przez stronę skarżącą należy wskazać że będą one przede wszystkim wyrazem realizacji jej celów statutowych, a nie realizacji celów działalności gospodarczej. Dlatego działalność statutowa nieodpłatna nie stanowi działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 u.p.t.u. Statutowy i nieodpłatny charakter tej działalności sprawia, że strona skarżąca wykonując tę działalność nie działa jak podmioty wskazane w tym przepisie. Z uwagi na tę okoliczność, wydatki ponoszone przez stronę skarżącą, które stronie skarżącej służyć będą wykonywaniu nieodpłatnej działalności statutowej należy traktować jako wydatki niezwiązane w całości z działalnością gospodarczą.
4.4. Zgodzić się należy ze stroną skarżącą, że omawiane wydatki mogą w pewnym zakresie przyczyniać się do uzyskiwania obrotów ze sprzedaży opodatkowanej, prowadzonej w ramach działalności gospodarczej. Następować to może przez to, że - jak twierdzi strona skarżąca - osoby korzystające z oferty, na którą składają się czynności wykonywane nieodpłatnie w ramach działalności statutowej, uzyskują przy okazji tego wiedzę o ofercie odpłatnej i podejmują decyzję o skorzystaniu z tej oferty. Okoliczność ta - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - nie uzasadnia uznania za prawidłowe twierdzenia przez stronę skarżącą, że wydatki te uprawniają do odliczenia 100% związanego z nimi podatku naliczonego. Wskazana przez stronę skarżącą we wniosku o interpretację okoliczność, że wydatki te tylko w sposób pośredni przyczyniają się do uzyskiwania obrotów z działalności opodatkowanej nie jest wystarczająca do uznania, że strona skarżąca może odliczyć cały podatek naliczony związany z tymi wydatkami. Ocena ta wynika z tego, że według opisu tych zakupów pomimo pośredniego związku z działalnością gospodarczą wykazują one też związek z działalnością nieodpłatną i niepodlegającą opodatkowaniu. Związek ten ma istotny charakter, gdyż działalność nieodpłatna strony skarżącej stanowi istotną część jej całej działalności. Oznacza to, że wydatki te nie mogą być w całości uznane za przyczyniające się do uzyskiwania obrotów z działalności gospodarczej. Mieszany charakter tych wydatków powoduje, że są one wydatkami, przy których występuje podatek naliczony zapłacony w celu prowadzenia zarówno sprzedaży opodatkowanej, jak i działalności nieodpłatnej, niepodlegającej opodatkowaniu. W tym stanie rzeczy wydatki te stanowią wydatki wskazane w art. 86 ust. 2a u.p.t.u., które stosownie do tego przepisu objęte są obowiązkiem zastosowania proporcji odliczenia podatku naliczonego. W świetle treści tego przepisu dla zastosowania pełnego odliczenia podatku naliczonego nie jest wystarczający tylko częściowy związek tego podatku ze sprzedażą podlegającą opodatkowaniu, a na taki związek wydatków opisanych przez stronę skarżącą we wniosku o interpretację powołuje się ona w skardze kasacyjnej.
4.5. Nie jest zasadny zarzut skargi kasacyjnej oparty na stwierdzeniu, że organ dopuścił się naruszenia przepisów art. 14b § 2 i 3 oraz art. 14c § 1 i 2 O.p. Zaskarżona interpretacja została wydana w odniesieniu do okoliczności opisanych przez stronę skarżącą we wniosku o wydanie interpretacji oraz specyfikę jej działalności wynikającą z ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Opis działalności strony skarżącej oraz regulacje zawarte w tej ustawie wskazują w sposób wyraźny, że jednostki kultury obok działalności gospodarczej mogą wykonywać czynności statutowe o charakterze nieodpłatnym. W rozpoznanej sprawie niewątpliwie czynności te wystąpiły, gdyż strona skarżąca wskazała je we wniosku o wydanie interpretacji. Ocena, że czynności te nie stanowią wyłącznie związanych z działalnością gospodarczą, stanowiła ocenę prawnopodatkową stanu faktycznego opisanego we wniosku, dokonaną przez organ na podstawie art. 86 ust. 2a u.p.t.u. i jako taka nie mogła być uznana za wypowiedź organu, która ukształtowała stan faktyczny sprawy w sposób inny niż wynikało to we wniosku o wydanie interpretacji.
4.6. Mając na uwadze, że strona skarżąca ma obowiązek obliczać podatek naliczony według reguł określonych w art. 86 ust. 2a u.p.t.u. należało stwierdzić, że prawidłowe jest też stanowisko sądu pierwszej instancji, według którego do strony skarżącej mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (Dz. U. z 2015 r., poz. 2193).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej są bezzasadne i na podstawie art. 184 P.p.s.a oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI