I FSK 1541/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo uchylił decyzję organu podatkowego, mimo że stan faktyczny sprawy wymagał dalszych ustaleń.
Sprawa dotyczyła prawa do odliczenia VAT naliczonego przez osobę fizyczną w związku z budową budynków wielorodzinnych. Organ podatkowy kwestionował prawo do odliczenia, twierdząc, że inwestycja stanowiła zarząd majątkiem prywatnym, a nie działalność gospodarczą. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję organu, a NSA oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że stan faktyczny sprawy nie został wystarczająco ustalony, a argumentacja organu była nieprzekonująca.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Szczecinie, który uchylił decyzję organu podatkowego w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od maja 2009 r. do listopada 2012 r. Spór dotyczył prawa do odliczenia VAT naliczonego przez osobę fizyczną (Skarżącą) w związku z budową trzech budynków wielorodzinnych. Organ podatkowy twierdził, że Skarżąca nie działała jako podatnik VAT prowadzący działalność gospodarczą, a inwestycja stanowiła zarząd majątkiem prywatnym. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję organu, uznając, że organ nie wykazał wystarczająco, iż inwestycja służyła zaspokojeniu potrzeb osobistych Skarżącej. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, stwierdzając, że stan faktyczny sprawy nie został wystarczająco ustalony. Sąd podkreślił, że brak środków finansowych u przedsiębiorcy nie przesądza o charakterze zarządu majątkiem prywatnym, a organy podatkowe powinny dokonać rzetelnych ustaleń faktycznych, zamiast opierać się na późniejszych oświadczeniach lub zdarzeniach. NSA uznał, że WSA prawidłowo uchylił decyzję organu, mimo że uzasadnienie wyroku WSA było częściowo błędne, a stan faktyczny wymagał dalszych ustaleń.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Budowa 18 mieszkań (trzy budynki po 6 mieszkań) nie może być uznana za realizację wyłącznie osobistych potrzeb mieszkaniowych, co sugeruje charakter działalności gospodarczej, a nie zarządu majątkiem prywatnym. Brak środków finansowych u przedsiębiorcy nie przesądza o charakterze zarządu majątkiem prywatnym.
Uzasadnienie
NSA uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo uchylił decyzję organu, ponieważ organ nie wykazał wystarczająco, że inwestycja stanowiła zarząd majątkiem prywatnym. Sąd podkreślił, że rozmiar inwestycji (18 mieszkań) wyklucza jej osobisty charakter, a brak środków finansowych nie jest wystarczającą podstawą do przypisania działalności charakteru zarządu majątkiem prywatnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.p.t.u. art. 15 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja podatnika prowadzącego działalność gospodarczą; kluczowe jest ustalenie, czy działalność przybiera formę zawodową, a nie tylko zarząd majątkiem prywatnym.
u.p.t.u. art. 15 § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja podatnika prowadzącego działalność gospodarczą; kluczowe jest ustalenie, czy działalność przybiera formę zawodową, a nie tylko zarząd majątkiem prywatnym.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 108 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dotyczy podatku należnego od faktury dokumentującej czynności nierzeczywiste.
u.p.t.u. art. 86 § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
u.p.t.u. art. 87 § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zwrot różnicy podatku.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji organu przez WSA.
P.p.s.a. art. 133 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez WSA.
P.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez WSA.
P.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku WSA.
P.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie Sądu pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną przez NSA.
O.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
u.p.t.u. art. 96 § 9a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Wykreślenie z rejestru podatników VAT czynnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stan faktyczny sprawy nie został wystarczająco ustalony przez organ podatkowy. Argumentacja organu opierająca się na zdarzeniach późniejszych niż okres rozliczeniowy jest nieprawidłowa. Brak środków finansowych u przedsiębiorcy nie przesądza o charakterze zarządu majątkiem prywatnym.
Odrzucone argumenty
Organ podatkowy zarzucił naruszenie prawa materialnego (art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u.) poprzez błędną wykładnię przez WSA kryteriów oceny działalności gospodarczej. Organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a.) przez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
rozmiar inwestycji może stwarzać jedynie domniemanie faktyczne, że jest to inwestycja prowadzona w ramach działalności gospodarczej, a nie zarządu majątkiem prywatnym prawidłowo wyłożony przepis wymaga ustalenia, czy działalność przybiera formę zawodową trudno zaakceptować wniosek, że realizacja budowy 18 mieszkań może realizować potrzeby osobiste rodziny brak środków finansowych u przedsiębiorcy (źle zaplanowana inwestycja czy zaniechanie pierwotnych planów) nie skutkuje automatycznie przypisaniem jego działalności charakteru zarządu majątkiem prywatnym
Skład orzekający
Arkadiusz Cudak
przewodniczący
Izabela Najda-Ossowska
sprawozdawca
Włodzimierz Gurba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów odróżniających działalność gospodarczą od zarządu majątkiem prywatnym w kontekście budowy nieruchomości na cele komercyjne, a także wskazanie na błędy proceduralne organów podatkowych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w brzmieniu obowiązującym do 2013 r. w zakresie art. 15 ust. 2 u.p.t.u.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego przez organy podatkowe i jak łatwo można popełnić błędy proceduralne, które prowadzą do uchylenia decyzji. Pokazuje też subtelne różnice między działalnością gospodarczą a zarządem majątkiem prywatnym w kontekście nieruchomości.
“Czy budowa 18 mieszkań to biznes czy hobby? NSA wyjaśnia, kiedy zarząd majątkiem prywatnym staje się działalnością gospodarczą.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 1541/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-07-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-09-30 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Arkadiusz Cudak /przewodniczący/ Izabela Najda-Ossowska /sprawozdawca/ Włodzimierz Gurba Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I SA/Sz 188/22 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2022-06-22 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054 art. 86 ust. 2, art. 87 ust. 2, art. 108 ust. 1 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Włodzimierz Gurba, Protokolant Katarzyna Wojnarska, po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 188/22 w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 29 grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od maja 2009 r. do listopada 2012 r. oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie 1. Wyrokiem z 22 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 188/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: WSA/Sąd pierwszej instancji) po rozpoznaniu skargi K. W. (dalej: Skarżąca/Strona) od decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie (dalej: Organ) z 29 grudnia 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od maja 2009 do listopada 2012 roku, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [....] Urzędu Skarbowego w S. z 30 listopada 2020 r. 2. W skardze kasacyjnej od tego wyroku Organ, zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2022 poz. 329, dalej: P.p.s.a.) zarzucił naruszenie: I. Prawa materialnego: art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z póż zm. dalej: u.p.t.u.) oraz art. 15 ust. 2 u.p.t.u. w brzmieniu obowiązującym do 31 marca 2013 r. (art. 15 ust. 2 zmieniony przez art. 1 pkt 12 lit. a) ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. Dz. U.13.35 zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 kwietnia 2013 r.) polegające na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że decydującym kryterium dla oceny, czy Skarżąca działała w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą jest specyfika jej przedmiotu tj. budowa budynków wielorodzinnych, podczas, gdy prawidłowym kryterium oceny są obiektywne działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym w ramach wykonywania prawa własności tj. m.in. stopień aktywności podatnika w zakresie obrotu nieruchomościami, który wskazuje, że angażuje on środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w ramach prowadzenia działalności gospodarczej; miało to wpływ na treść rozstrzygnięcia albowiem rozmiar inwestycji może stwarzać jedynie domniemanie faktyczne, że jest to inwestycja prowadzona w ramach działalności gospodarczej, a nie zarządu majątkiem prywatnym, jednakże nie jest to kryterium pozwalające odróżnić działania o cechach zawodowych, od tych które mieszczą się w granicach dysponowania majątkiem prywatnym; prawidłowo wyłożony przepis wymaga ustalenia, czy działalność przybiera formę zawodową, czego przejawem w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną, może być np. nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze; na tego rodzaju aktywność "handlową" wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich. II. Przepisów postępowania: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a. przez przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że w sytuacji, gdy inwestor dysponuje środkami na prowadzenie inwestycji trudno mu zarzucić skutecznie, że nie podejmuje przed zrealizowaniem inwestycji (zbyciem budowanych lokali) działań mających na celu sprzedaż lokali, które mają być dopiero wybudowane i są budowane, podczas gdy z akt sprawy nie wynika, by Skarżąca dysponowała środkami pozwalającymi zrealizować inwestycję, nie zatrudniała pracowników, deklarowała w zeznaniach podatkowych jako źródło dochodów emeryturę; nakłady na planową inwestycję w porównaniu z jej rozmiarem nie były proporcjonalnie wysokie, a nadto Skarżąca wystąpiła o pomoc de minimis, co ma istotne znaczenie z punktu widzenia oceny, czy inwestor (podatniczka) dysponowała środkami na zrealizowanie inwestycji; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm. dalej: O.p) i art. 191 O.p. przez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu, że fakt ubiegania się o pomoc de minimis nie ma znaczenia z punktu widzenia przesłanek prowadzenia działalności gospodarczej wynikających z art. 15 ust. 1 u.p.t.u. podczas gdy aktywność tego rodzaju należy do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym, a nie typowych działań w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej, zwłaszcza, że towarzyszyło tej czynności wykreślenie Skarżącej, na podstawie art. 96 ust. 9a u.p.t.u. z rejestru podatników VAT czynnych; WSA pominął przy ocenie materiału dowodowego tę część akt sprawy, która miała istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, świadczących o braku dowodów aktywności potwierdzającej charakter działalności zawodowej, a w szczególności, że czynności Strony nie przybierały formy zorganizowanej np. działań marketingowych podjętych w celu sprzedaży lokali (zważywszy, że brak jest dowodów na dysponowanie środkami do przeprowadzenia tak dużej inwestycji). Podatniczka nie przedłożyła ani faktur, ani dowodów potwierdzających zapłatę J. N. za wykonanie robót na jej rzecz i jej męża, B.W.; nie okazała żadnych innych umów zawartych z podwykonawcami, faktur ani innych dokumentów, potwierdzających dalsze prowadzenie inwestycji; nie przedłożyła kolejnej umowy, która powinna być zawarta z wykonawcą począwszy od stycznia 2012 roku, 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 z art. 153 P.p.s.a, przez przyjęcie, że w sprawie miał również zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. co nastąpiło w wyniku błędnej wykładni art. 15 ust. 1 oraz art. 15 ust. 2 u.p.t.u., polegającej na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że decydującym kryterium dla oceny, czy Skarżąca działała w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą jest specyfika jej przedmiotu, tj. budowa budynków wielorodzinnych i w konsekwencji nakazanie organowi zbadania prowadzonej przez Stronę działalności przy uwzględnieniu specyfiki jej przedmiotu; skutkiem tej błędnej wykładni, było co najmniej przedwczesne stwierdzenie przez Sąd pierwszej instancji, że naruszony został art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a, a w konsekwencji nakazanie Organowi ponowne zbadanie sprawy w zakresie, jaki nie wynika z prawidłowej wykładni przepisu art. 15 ust. 1 i ust. 2 u.p.t.u. 3. W świetle tak sformułowanych podstaw kasacyjnych Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 P.p.s.a. przez jej oddalenie, ewentualnie uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz rozpoznania sprawy na rozprawie. 4. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Skarżąca wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw albowiem zaskarżony wyrok, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Zarzuty kasacyjne oparte zostały na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 P.p.s.a., jednak na etapie postępowania kasacyjnego sporne pozostawały przede wszystkim ustalenia stanu faktycznego a zarzuty materialnoprawne dotyczyły prawidłowości zastosowania, wskazanych jako naruszone, przepisów w stanie faktycznym sprawy. 6. Spór w sprawie powstał na tle zakwestionowania przez organy podatkowe prawa do zwrotu Skarżącej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT-7 za listopad 2012 roku. Niesporne było ustalenie, że z deklaracji składanych za okres od maja 2009 do listopada 2012 roku wynikało, że pierwszej dostawy (usług), od momentu zarejestrowania działalności gospodarczej, Skarżąca dokonała dopiero w listopadzie 2012 roku, wcześniej wykazując jedynie kwoty nadwyżki podatku do przeniesienia z poprzednich okresów. Ustalono, że rozpoczynając działalność gospodarczą Skarżąca deklarowała ponoszenie nakładów na realizację wysokonakładowej inwestycji w postaci budowy trzech domów wielorodzinnych na działce w S., do której tytuł prawny w postaci prawa wieczystego użytkowania przysługiwał Stronie i jej mężowi. 7. Organ w zaskarżonej decyzji ocenił, że Skarżąca nie poniosła nakładów w związku z wystawieniem faktury z 20 listopada 2012 r. na rzecz K. K. tytułem wykonania prac remontowych, wykazanej w deklaracji za listopad 2012 r. Uznał, że Skarżąca nie wykazała rzeczywistej realizacji usług, gdyż nie przedłożyła żadnych dokumentów na tę okoliczność (umów, protokołów odbioru robót, dowodów zapłaty za usługi), jednocześnie nie zatrudniała żadnych pracowników. Nie było sporne, że prace remontowe udokumentowane przedmiotową fakturą wykonał M. W., który wystawił rachunek Skarżącej za wykonanie usług remontowych a K. K. (zięć Skarżącej i usługobiorca) potwierdził, że prace wykonał M. W. z powierzonego materiału; usługi wykonywane były na jego nieruchomości w S. przy ul. [...] począwszy od maja 2012 roku. 8. Organ powołał się także na zeznania M. W. złożone w Prokuraturze Okręgowej w S. w dniu 16 października 2015 r., z których wynikało, że nie zna on Skarżącej, wszystko ustalał z K.K., który był dla niego zleceniodawcą, i to na jego polecenie wystawił rachunek na firmę Skarżącej. W świetle tego dowodu organy obu instancji stanęły na stanowisku, że wystawiona faktura VAT "nie dokumentuje faktycznych czynności i nie odzwierciedla rzeczywistych zdarzeń gospodarczych pomiędzy podmiotami w niej wskazanymi" (str. 15 zaskarżonej decyzji). Powyższe okoliczności, aczkolwiek istotne dla oceny prawa Skarżącej do otrzymania zwrotu, zgodnie z deklaracją za listopad 2012 roku, nie stały się istotą sporu na etapie skargi kasacyjnej. Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku przesądził prawidłowość ustaleń Organu w tym zakresie oraz prawidłowość zastosowania art. 108 ust 1 u.p.t.u. wobec podatku wynikającego z przedmiotowej faktury, czego Skarżąca nie kwestionowała. 9. Kwestionując w decyzji podatek naliczony w łącznej wysokości 51.005 zł Organ wskazał, że wydatki nie zostały poniesione w ramach działalności gospodarczej przez podatnika VAT, nie zostały spełnione warunki z art. 15 ust 1 i 2 u.p.t.u. Przedstawił ustalenia faktyczne co do przedmiotu działalności Strony w tym nieruchomości, na której miała powstać inwestycja deklarowana przez Skarżącą oraz przebieg realizacji tej inwestycji i stanął na stanowisku, że Skarżąca "nie uprawdopodobniła, że prowadzona inwestycja jest związana z czynnościami podlegającymi opodatkowaniu. Okoliczności sprawy zaś wskazują, że budowa, z tytułu której odliczyła Pani część faktur, będzie służyła zaspokojeniu Pani potrzeb mieszkaniowych. To zaś oznacza, że nabycia z tym związane, które wykazała Pani w deklaracjach VAT-7 za okres od maja 2009 r. do listopada 2012 r. nie były związane z czynnościami opodatkowanymi" (str. 21 zaskarżonej decyzji). 10. Uzasadnieniem dla powyższych wniosków Organu było ustalenie, że Skarżąca złożyła 23 maja 2018 r. oświadczenie, na potrzeby Wydziału Zasobu i Obrotu Nieruchomościami Urzędu Miasta w S., że nie jest już podatnikiem VAT, bo została wykreślona przez właściwy organ z rejestru podatników VAT czynnych 7 marca 2017 r. a przedmiotowa nieruchomość nie jest i nie będzie wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej, posadowione budynki będą przeznczone na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych. Na tej podstawie Strona zabiegała o uzyskanie bonifikaty przy przekształceniu prawa wieczystego użytkowania we własność. 11. Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku stwierdził, że "Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości stanowiska organów podatkowych nieuznania skarżącej za podatnika VAT w zakresie inwestycji polegającej na budowie trzech budynków jednorodzinnych na działkach nr [...] i [...] obręb D. położonych w S." (str. 7 uzasadnienia), co jest o tyle nieścisłe, że inwestycja dotyczyła trzech budynków wielorodzinnych, stąd konkluzje organów podatkowych, że mogła służyć zaspokojeniu potrzeb osobistych Skarżącej uznał za nieprzekonywującą. WSA stwierdził, że powyższy wniosek nie został na tym etapie postępowania wystarczająco wykazany. Sąd pierwszej instancji dostrzegając w dalszej części uzasadnienia, że inwestycja dotyczy trzech budynków z sześcioma mieszkaniami każdy, odniósł się do argumentu Organu, że Skarżąca nie dokonywała żadnych nakładów na inwestycje oraz nie podejmowała typowych działań w celu jej rozreklamowania stwierdzając, że postępowanie takie może być uzasadnione, o ile inwestor dysponuje własnymi zasobami na jej realizację. 12. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższa konkluzja Sądu pierwszej instancji, co do możliwości wykorzystania przedmiotowej inwestycji do celów osobistych, jest prawidłowa. Trudno zaakceptować wniosek, że realizacja budowy 18 mieszkań (trzy budynki po 6 mieszkań) może realizować potrzeby osobiste rodziny i w tym znaczeniu stanowić o wyłącznie osobistym charakterze czynności zarządzania majątkiem wykorzystywanym na taki cel. Jakkolwiek w określonych, bardzo specyficznych okolicznościach można dopuścić taki wniosek, to w stanie faktycznym sprawy Organ nie wykazał okoliczności, które w świetle zasad doświadczenia życiowego, takie konkluzje by uprawdopodobniały. 13. Trafnie także Sąd pierwszej ocenił oświadczenie Skarżącej z 23 maja 2018 r. o charakterze inwestycji w związku z ustaleniami co do pomocy de minimis. Ewidentnie rozbieżne oświadczenia Skarżącej składane na potrzeby różnych organów dowodzą potwierdzenia nieprawdy przy jednej z wersji, które się jednocześnie wykluczają. Zasadnie WSA ocenił, że postępowanie dotyczące bonifikaty w związku z przekształceniem wieczystego użytkowania nie może determinować wniosków dla postępowania podatkowego w sprawie, lecz wymaga analizy, szczególnie, że dotyczy okresu znacznie późniejszego, niż okresy rozliczeniowe, których dotyczy decyzja. Na potrzeby formułowania wniosków Organ powinien rozważyć, czy gdyby Skarżąca rzeczywiście zrealizowała swoją inwestycję i sprzedała lokale mieszkalne obecnie to przyjmie, że taka aktywność nie realizowałaby przesłanki z art. 15 ust 1 i 2 u.p.t.u. stanowiąc wyraz zarządu majątkiem osobistym. 14. Powołując przykładowe przesłanki, które pozwalają uznać aktywność za spełniającą przesłanki z art. 15 ust 1 i 2 u.p.t.u. Organ odwołał się do wypracowanych w orzecznictwie działań osób, które traktując je za zarząd majątkiem osobistym w istocie przekraczają zakres takiej aktywności na rzecz działań właściwych podmiotom gospodarczym. Tymczasem problem w sprawie jest odwrotny, Skarżąca zadeklarowała swoją aktywność jako działalność gospodarczą a Organ stara się wykazać, że w takiej działalności się nie mieści. Nie ma racji Organ zarzucając, że WSA miał na uwadze jedynie zgłoszony przedmiot działalności Strony uznając, że nie mieścił się w zarządzie majątkiem prywatnym. Sąd pierwszej instancji bowiem rozpoznawał sprawę przez pryzmat konkretnej inwestycji w ramach takiej działalności, której plan realizacji deklarowała Skarżąca. Stąd porównywania w skardze kasacyjnej do aktywności osób, które posiadają grunt i podejmują wobec niego działania zwiększające wartość w celu jego sprzedaży, są nieadekwatne dla sprawy np. podział czy występowanie o zmiany w planach zagospodarowania przestrzennego. Jakkolwiek i w tym przypadku Skarżąca wykazała się działaniami z grupy przykładowo wymienionych przez Organ np. uzyskała decyzję o pozwoleniu na budowę spektakularnego obiektu, co dowodzi, że dysponowała gruntem, na którym taki obiekt można było wybudować – nie wynika z decyzji, czy jest to efekt decyzji o warunkach zabudowy czy istniejącego planu zagospodarowania. 15. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodzić się należy z Sądem pierwszej instancji, że stan faktyczny sprawy nie został dotąd ustalony w sposób wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w zakresie zastosowania prawa materialnego. W ramach zarzutów procesowych Organ podniósł naruszenie art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 P.p.s.a. w powiązaniu z art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Zarzutami tymi podważał prawidłowość stanowiska Sądu pierwszej instancji o braku konieczności podejmowania przez inwestora działań marketingowych w sytuacji, gdy wykazano, że nie ma on żadnych możliwości finansowych realizacji inwestycji z własnych zasobów. Zdaniem Organu WSA pominął doniosłość ustalenia, że Skarżąca nie zatrudniała pracowników, jako źródło dochodów deklarowała tylko emeryturę oraz wystąpiła o pomoc de minimis, co dodatkowo potwierdza jej złą sytuację finansową. 16. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z powyższą argumentacją Organu nie można się zgodzić. Wynika z niej bowiem, że jeśli podmiot zarejestrował działalność gospodarczą i rozpoczął jakieś działania w tym kierunku (w sprawie jest to uzyskanie pozwolenia na budowę w zakresie budowy trzech budynków wielomieszkaniowych) a następnie pozostanie bierny i nie będzie (całkiem lub przez jakiś czas) podejmował działań na rzecz kontynuowania tej działalności, to znaczy, że działania te podejmował nie w ramach działalności gospodarczej ale w ramach zarządu majątkiem prywatnym. Takie wnioski nie są racjonalne, abstrahując od tego, że w stanie faktycznym sprawy Organ winien dokonać ustaleń i oceny działań Skarżącej na październik 2012 roku, a posługuje się zdarzeniami mających miejsce w okresie dużo późniejszym okresie - 7 marca 2017 roku wykreślenie Skarżącej z rejestru podatników VAT czynnych, oświadczenie Strony z 23 maja 2018 r., na które powoływał się Organ. 17. Jakkolwiek trafny jest zarzut skargi kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji niezasadnie uznał za zasadne twierdzenie Skarżącej o niemożności przedłożenia przez nią dokumentów dotyczących prowadzonej działalności z powodu zatrzymania ich przez Prokuraturę Organ bowiem wyjaśnił tę kwestię podważając prawdziwość twierdzenia Skarżącej, to nie wpływa to na ocenę, że istotne okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy nie zostały ustalone. 18. Zasadnie WSA wskazał, że w sprawie nie wyjaśniono, czy inwestycja została rozpoczęta i na ile zrealizowania, gdyż Organ kwestionował zasadność przeprowadzenia oględzin nieruchomości z uwagi na dokonanie takich oględzin przez pracowników Urzędu Miejskiego w S.. Jednocześnie nie kwestionowano, że treść faktur wskazuje, że dotyczyły one nabycia usług i towarów związanych z prowadzoną inwestycją. 19. Podkreślenia wymaga, że przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie jest rozliczenie Skarżącej za miesiące od maja 2009 roku do listopada 2012 roku. Nie kwestionowano, że Skarżąca zgłosiła rozpoczęcie działalności gospodarczej 7 maja 2009 r. w zakresie robót budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych; w tym samym dniu złożyła zgłoszenie rejestracyjne VAT-R. Od tego momentu do listopada 2012 r. składała deklaracje wykazując nadwyżkę podatku naliczonego do przeniesienia na kolejne miesiące. Pierwszą sprzedaż usług zadeklarowała dopiero w listopadzie 2012 roku, natomiast w okresie od grudnia 2012 do marca 2017 roku już nie deklarowała żadnych nabyć i sprzedaży, co skutkowało wykreśleniem jej z rejestru podatników VAT czynnych 7 marca 2017 r. na podstawie art. 96 ust 9a u.p.t.u. (zapewne pkt 3 wg. NSA). 20. Decyzją z 21 września 2007 roku Skarżąca uzyskała pozwolenie na budowę przedmiotowych budynków wielomieszkaniowych. W ramach ustaleń na okoliczność czy rozpoczęto jakiekolwiek prace dotyczące inwestycji (przecież procedura budowlana jest sformalizowana i wymaga wielu działań z udziałem administracji budowlanej, o czym decyzja nie traktuje) Organ powołał się na dokonanie oględzin nieruchomości przez pracowników Urzędu Miejskiego w S. 26 marca 2013 roku, z których wynikał brak "realizacji tego obowiązku" co nawiązywało do zobowiązania się przez K. K., działającego m.in. w imieniu Skarżącej do osiągnięcia w terminie do 22 marca 2013 roku realizacji stanu surowego zamkniętego w zakresie budowy 4 lokali mieszkalnych (str. 18 zaskarżonej decyzji). W istocie ustalenia zawarte w decyzji nie pozwalają na stwierdzenie, czy prace zostały w ogóle rozpoczęte, lecz nie osiągnęły zamierzonego poziomu zaawansowania, czy też nie podjęto żadnych czynności na nieruchomości. W efekcie nie dostarczają żadnej konkretnej wiedzy. 21. Powyższe okoliczności faktyczne Naczelny Sąd Administracyjny przytacza po to, by wykazać prawidłowość wniosków WSA, że Organ nie wskazał, które okoliczności, uzasadniały jego wersję, że brak prawa do odliczenia podatku naliczonego w analizowanym okresie wynikał wyłącznie z tego, że poniesione wydatki nie dotyczyły działalności gospodarczej, gdyż stanowiły zarząd majątkiem osobistym. Nieprzekonywujące w tym zakresie są argumenty o deklarowaniu przez Skarżącą niskich dochodów, ponieważ jeśli Strona poniosła wydatki przekraczające jej możliwości finansowe, rolą Organu jest to ustalić i ocenić. Brak środków finansowych u przedsiębiorcy (źle zaplanowana inwestycja czy zaniechanie pierwotnych planów) nie skutkuje automatycznie przypisaniem jego działalności charakteru zarządu majątkiem prywatnym. Jeśli faktury dokumentujące poniesione wydatki nie były rzetelne, organy podatkowe również mogą je zakwestionować lecz na innej podstawie prawnej niż art. 15 ust 1 i 2 u.p.t.u. 22. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadne zarzuty naruszenia prawa procesowego, poza – ocenionym wyżej zarzutem naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a, które to naruszenie jednak nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, bo modyfikuje jedynie zakres ustaleń do przeprowadzenia w ponownym rozpatrywaniu sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela zarzut Organu, że wobec uznania braku prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, nie było podstaw do oceny w zaskarżonym wyroku prawidłowości stosowania w sprawie przepisów prawa materialnego i zastosowania przez WSA jako podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. 23. Z uwagi na powyższe skarga kasacyjna Organu została oddalona na podstawie art. 184 P.p.s.a. W wyroku nie zawarto rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego z uwagi na brak podstaw prawnych do ich wyliczenia. .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI