I FSK 1525/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-08-09
NSApodatkoweŚredniansa
VATpostępowanie upadłościowezawieszenie postępowaniapodjęcie postępowaniasyndykprawo upadłościoweprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiprzewlekłość postępowania

NSA podjął zawieszone postępowanie w sprawie skargi kasacyjnej dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania podatkowego, po ogłoszeniu upadłości skarżącego, uznając, że syndyk powinien mieć możliwość udziału w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Naczelnika Urzędu Skarbowego od wyroku WSA w Warszawie dotyczącego przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie VAT. Postępowanie zostało wcześniej zawieszone z powodu ogłoszenia upadłości skarżącego. Po uzyskaniu informacji, że syndyk nie wstępuje do postępowania, sąd postanowił podjąć zawieszone postępowanie, interpretując przepisy Prawa upadłościowego jako umożliwiające kontynuację sprawy z udziałem syndyka.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał sprawę ze skargi kasacyjnej Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa-Targówek od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sprawa dotyczyła skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za I kwartał 2015 r. Postępowanie sądowoadministracyjne zostało pierwotnie zawieszone z urzędu przez NSA na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 P.p.s.a. z powodu wszczęcia postępowania upadłościowego wobec skarżącego, K. A. Postanowienie o ogłoszeniu upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej stało się prawomocne. Po otrzymaniu pisma od syndyka, że nie wstępuje on do postępowania, NSA postanowił podjąć zawieszone postępowanie. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 128 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że sąd postanowi podjąć postępowanie, gdy ustanie przyczyna zawieszenia. Choć przepis ten nie odnosi się wprost do możliwości kontynuowania postępowania z udziałem syndyka, NSA uznał, że taka możliwość świadczy o ustaniu przyczyny zawieszenia. Sąd odwołał się również do art. 144 § 1 i 2 P.u., zgodnie z którym postępowania dotyczące masy upadłości mogą być prowadzone przez syndyka lub przeciwko niemu, a syndykowi przysługuje legitymacja do udziału w tych postępowaniach. NSA uznał, że sprawa dotyczy masy upadłości, ponieważ przewlekłe prowadzenie postępowania podatkowego rzutuje na stan masy upadłości, a syndykowi nie przysługuje prawo do rezygnacji z bycia stroną procesową.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd powinien podjąć zawieszone postępowanie, jeśli ustanie przyczyna zawieszenia, a możliwość kontynuowania postępowania z udziałem syndyka świadczy o ustaniu tej przyczyny.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 128 § 1 P.p.s.a. oraz art. 144 § 1 i 2 P.u., wskazując, że syndykowi przysługuje legitymacja do udziału w postępowaniach dotyczących masy upadłości, a możliwość jego udziału oznacza ustanie przyczyny zawieszenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 128 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia.

P.u. art. 144 § 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu.

P.u. art. 144 § 2

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Postępowania te syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 124 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości.

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym.

P.u. art. 4912 § 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Do postępowania upadłościowego osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej nie stosuje się art. 145 P.u.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Możliwość kontynuowania postępowania z udziałem syndyka świadczy o ustaniu przyczyny zawieszenia. Syndykowi przysługuje legitymacja do udziału w postępowaniach dotyczących masy upadłości. Przepis art. 144 § 1 i 2 P.u. nie pozwala syndykowi na rezygnację z bycia stroną procesową.

Godne uwagi sformułowania

podjąć zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne możliwość kontynuowania postępowania z udziałem syndyka świadczy o ustaniu przyczyny zawieszenia syndykowi przysługuje legitymacja do udziału w tych postępowaniach nie pozwala syndykowi na rezygnację z bycia stroną procesową

Skład orzekający

Małgorzata Niezgódka - Medek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa upadłościowego w kontekście postępowań sądowoadministracyjnych, w szczególności dotyczących możliwości podjęcia zawieszonego postępowania po ogłoszeniu upadłości strony i roli syndyka."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy syndyk nie wstępuje do postępowania, ale sąd uznaje, że sprawa nadal dotyczy masy upadłości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych, zwłaszcza tych zajmujących się sprawami z elementem upadłościowym, ze względu na praktyczne aspekty podjęcia zawieszonego postępowania.

Upadłość nie kończy sprawy: NSA wyjaśnia, kiedy sąd wznowi postępowanie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 1525/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-08-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Niezgódka - Medek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
659
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SAB/Wa 36/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-04-14
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku
Podjęto zawieszone postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 128 par. 1, art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa -Targówek od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SAB/Wa 36/21 w sprawie ze skargi K. A. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa - Targówek w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za I kwartał 2015 r. postanawia: podjąć zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2022 r. w sprawie o sygnaturze akt I FSK 1525/22 Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt. 4 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", zawiesił postępowanie z urzędu, w związku z wszczęciem przeciwko K. A., powoływanego dalej jako "skarżący", postępowania upadłościowego.
Upadłość skarżącego, jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej została ogłoszona postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z dnia 17 maja 2022 r. o sygnaturze [...]. W dniu 19 stycznia 2023 r. obwieszczono, iż ww. postanowienie stało się prawomocne z dniem 18 czerwca 2022 r.
Pismem z dnia 10 maja 2023 r. syndyk oświadczył, że nie wstępuje do postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na podstawie art. 124 § 1 pkt. 4 P.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. W oparciu o art. 193 P.p.s.a. do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
Zgodnie z art. 128 § 1 sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia i wymieniono poszczególne przypadki, w których może to nastąpić. Choć w przepisie tym nie odniesiono się wprost do kwestii możliwości kontynuowania z udziałem syndyka, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego możliwość kontynuowania postępowania z udziałem syndyka świadczy o ustaniu przyczyny zawieszenia (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 205 r. sygn. akt II FZ 157/15)
Do upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej stosuje się przepisy Tytułu V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 1520 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.u.". W sprawach nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu upadłościowym. Na mocy dyspozycji art. 4912 ust. 1 P.u. do postępowania tego nie stosuje się art. 145 P.u. Wyłączenie stosowania art. 145 P.u. obowiązuje od dnia 24 marca 2020 r. na mocy ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo upadłościowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1802), a więc również obowiązywało w tej sprawie w momencie wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Przepis art. 145 P.u. stanowi zaś, że postępowanie sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności. W prowadzonym przeciwko dłużnikowi postępowaniu upadłościowym ograniczenie to nie obowiązuje.
Wobec powyższego zastosowanie znajdzie art. 144 § 1 i 2 P.u. Zgodnie z nim po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Postępowania te syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. Powołany przepis oznacza, że syndykowi przysługuje legitymacja do udziału w tych postępowaniach.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sprawa niniejsza dotyczy masy upadłości. Jej przedmiotem jest przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za I kwartał 2015 r., które to z kolei rzutuje na stan masy upadłości. Powołany przepis art. 144 § 1 i 2 P.u. nie pozwala syndykowi na rezygnację z bycia stroną procesową w niniejszym postępowaniu. W niniejszej sprawie również skarga kasacyjna została wniesiona przez organ.
W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI