I FSK 1519/23

I FSK 1519/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-12-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Jakimowicz /sprawozdawca/
Małgorzata Niezgódka - Medek /przewodniczący/
Ryszard Pęk
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Ke 84/23 - Wyrok WSA w Kielcach z 2023-05-18
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
art. 32 ust. 1,  art. 88 ust. 3a pkt. 4, art. 106e, art. 109 ust. 3
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, Sędzia NSA Ryszard Pęk, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Jakimowicz (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 18 maja 2023 r. sygn. akt I SA/Ke 84/23 w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 5 grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2016 r. i 2017 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Ke 84/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 5 grudnia 2022 r. o nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2016 r. i 2017 r.
Z uzasadnienia przedmiotowego orzeczenia wynika, że Sąd I instancji zaakceptował stanowisko organów, które m. inn. stwierdziły nieprawidłowości w zakresie zaewidencjonowania przychodów. W wyniku przeprowadzonych czynności organy ustaliły bowiem, że skarżący zaniżył podatek należny, gdyż ceny sprzedaży kilkudziesięciu pojazdów przez podatnika znacząco odbiegały od wartości rynkowych tych pojazdów wynikających z katalogu [...], czy wartości z ofert ich sprzedaży zamieszczanych na stronach internetowych i nie odzwierciedlały kwot rzeczywiście uzyskanych przez skarżącego. Wystarczającą podstawę do twierdzenia o zaniżeniu cen sprzedawanych pojazdów dał zdaniem Sądu I instancji zgromadzony materiał dowodowy, na który składają się zeznania świadków (nabywców pojazdów), zaświadczenia o przeprowadzonych badaniach technicznych, kwoty ubezpieczenia autocasco, przedłożone przez nabywców dowody odsprzedaży nabytych samochodów, czy też opublikowane przez podatnika ogłoszenia o sprzedaży przedmiotowych pojazdów. Sąd uznał również, że w tym stanie faktycznym istniała podstawa do określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, a przyjęta przez organy metoda szacowania – w oparciu o dane wynikające z katalogu [...] – nie naruszyła art. 23 § 3 i § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 z późn. zm.). Sąd argumentował, że katalog ten zawiera wiarygodne dane i jest powszechnie wykorzystywany do szacowania wartości pojazdów, których oględziny – po ok. 2-4 latach od daty zakupu – byłyby bezcelowe.
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego wyroku, pełnomocnik skarżącego zarzucił:
naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. art. 1 § 1 i § 2 w zw. z art. 151 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 w zw. z art. 138 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez niewłaściwe ustalenia faktyczne oraz brak oceny materiału dowodowego, przez powielenie stanowiska organu w tym fragmentaryczne
odniesienie się do twierdzeń i zarzutów skarżącego wywiedzionych w skardze, a
przede wszystkim uznania, iż czas postępowania uniemożliwiał dokonanie rzetelnej wyceny pojazdów (poprzez ich oględziny i ocenę stanu technicznego z chwili prowadzenia postępowania) będących przedmiotem opodatkowania bez wzięcia pod uwagę, iż okoliczność ta powinna obciążać organ, a nie skarżącego i bezprawnym było dokonanie tej wyceny bez ustalenia ich stanu technicznego, w tym znajdujących się w nich części (czy były oryginalne, ewentualnie jakich jakościowo zamienników użyto) dokonanych napraw lakierniczych, blacharskich, ich stopnia zużycia, a przez to realnej rynkowej wartości, oraz okoliczności, iż organ przeprowadził całe postępowanie
jedynie o kryterium ceny, jednakże nie ustalił, aby po stronie skarżącego doszło do jakiegokolwiek przysporzenia majątkowego, nierozliczonego podatku, posiadania składników majątku, co do których pochodzenia brak jest potwierdzenia w dokumentach, i które nie znajdują odzwierciedlenia w udokumentowanych przychodach skarżącego, a co w konsekwencji spowodowało wydanie wadliwego wyroku, nieadekwatnego do stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia w zaskarżanym wyroku, co skutkuje tym, że zaskarżany wyrok nie spełnia wymogów przewidzianych w przepisach prawa;
2. art. 197 Ordynacji podatkowej poprzez wadliwe przyjęcie, iż na kanwie przedmiotowej sprawy organ mógł zrezygnować z opinii biegłego, pomimo sytuacji wystąpienia w sprawie wiadomości specjalnych, których organ nie posiadał dokonując wyceny pojazdów jedynie w oparciu o program [...], a także poprzez pozbawienie skarżącego możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonego dowodu z uwagi na występujące braki wyceny znajdujące się zwyczajowo w tego typu opiniach biegłych sądowych z zakresu techniki samochodowej, a także pominięcie okoliczności, iż organ posiłkował się jedynie cenami na wolnym rynku, nie cenami w przedsiębiorstwach prowadzących działalność gospodarczą w zakresie przedmiotowym tożsamym do tej prowadzonej przez skarżącego, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy;
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
3. art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego brak jest podstaw do przyjęcia spełnienia się przesłanek w nim określonych warunkujących jego zastosowanie, gdzie WSA wskazał w uzasadnieniu, iż organ nie kwestionował rozliczeń skarżącego z jego bratem, choć organ wprost odnosił się do tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji,
4. naruszenie art. 88 ust. 3a pkt 4 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego brak jest podstaw do przyjęcia spełnienia się przesłanek w nim określonych warunkujących jego zastosowanie, gdzie WSA nie wskazał w
uzasadnieniu wyroku w oparciu o jakie dowody przyjęto, iż transakcja nie miała miejsca i nie mogła stanowić podstawy do obniżenia podatku,
5. naruszenie przepisu art. 106e ustawy o podatku od towarów i usług poprzez jego niezastosowanie poprzez nakładanie na podatnika obowiązku umieszczania w fakturze danych, do których ustawa nie zobowiązuje podatnika i ustalenie WSA, iż organ nie wymagał tego od skarżącego, choć w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji wskazał, że dane dotyczące uszkodzeń winny były znaleźć się w fakturze przez co organ obciążył podatnika obowiązkiem ciężaru dowodowego dla faktu negatywnego, dodatkowo wskazując: "Zachowanie podatnika prowadzącego działalność gospodarczą z uwzględnieniem nierzetelnego prowadzenia ksiąg podatkowych obarcza go obowiązkiem dowodowym, w tym ryzykiem trudności dowodowych w odtworzeniu rzeczywistego przebiegu zdarzeń, którym nie można obciążać organu podatkowego, który wyczerpał swoje możliwości dowodowe" bezprawnie przerzucając na podatnika obowiązek dowodzenia okoliczności stwierdzonych (zakwestionowanie
rozliczenia) acz nieudowodnionych przez organ w toku postępowania;
6. naruszenie art. 109 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez uznanie, że prowadzona przez podatnika ewidencja nie zawiera rzetelnych danych służących do określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego i należnego podatku od towarów i usług, gdzie WSA pominął, iż wszelkie dane wymagane tym przepisem znajdowały się w dokumentacji księgowej skarżącego, a to w oparciu o te dane organ dokonał weryfikacji cen tam wskazanych, dokonując tego w sposób niespełniający norm przepisanych prawem, przyjmując metodę oszacowania niekompletną,
niedającą możliwości rzeczywistego określenia szacowanych wartości,
7. naruszenie art. 23 § 1, § 3 i § 5 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię i uznanie przeprowadzonego w sprawie oszacowania za prawidłowe, choć w toku postępowania nie uznano, aby księga podatkowa była nierzetelna bądź wadliwa, co stanowi przesłankę do określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, a także przez to, że aby wybór metody szacowania mógł spełnić wskazaną dyrektywę określenia podstawy opodatkowania w wysokości zbliżonej do rzeczywistej wysokości, musi uwzględniać zgromadzony w konkretnej sprawie materiał dowodowy, który
pozwoli na możliwe rzeczywiste określenie szacowanej wartości. Innymi słowy jest on determinowany materiałem faktycznym, jakim dysponuje organ, jak również charakterem działalności wykonywanej przez podatnika, a przez to wadliwość metody
oszacowania poprzez nieodniesienie cen sprzedaży przyjmowanych w innych przedsiębiorstwach, gdzie cena rynkowa, sama w sobie nie ma nic wspólnego z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą, nie sprawdziły procentowych odstępstw od cen rynkowych,
8. naruszenie art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny poprzez jego niezastosowanie, pozbawienie skarżącego prawa do swobodnego kształtowania ceny w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, dokonanie podstawy oszacowania w oderwaniu od specyfiki przedmiotowej działalności gospodarczej, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.
W świetle powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i
rozpoznanie sprawy co do istoty, ewentualnie uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została złożona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w sprawie tej jednak nie występuje. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej, która oparta została na obydwu podstawach kasacyjnych, o których mowa w art. 174 cyt. ustawy, albowiem zarzuca się w niej zarówno naruszenie przepisów postępowania, jak i prawa materialnego.
W pierwszym rzędzie podnieść trzeba, że ani Sąd I instancji, ani też organy podatkowe nie mogły naruszyć wyszczególnionych w petitum skargi kasacyjnej art. 77 w zw. z art. 80 w zw. z art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego w sposób tam wskazany, bowiem w postępowaniu podatkowym przepisy te nie mają zastosowania z uwagi na fakt, iż procedurę podatkową regulują przepisy Ordynacji podatkowej. Z tego powodu fachowy pełnomocnik nie zdołał skutecznie podważyć ustalonego przez organy i zaakceptowanego przez WSA w Kielcach stanu faktycznego, z którego wynika, iż skarżący w kontrolowanym okresie zaniżył w dokumentacji podatkowej wartości przedmiotu i podstawy opodatkowania, w konsekwencji doszło do zaniżenia podatku należnego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, polegającej na dostawie używanych pojazdów, zatem wystąpiła konieczność określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, gdyż dane wynikające z ksiąg podatkowych nie były wystarczające i nie pozwoliły na jej określenie. Faktury wystawione przez skarżącego nie mogły stanowić wiarygodnego dowodu, albowiem zawierały znacznie (często o ponad 45%) zaniżone ceny względem cen obowiązujących w normalnym obrocie rynkowym. Przy czym odnotować należy, że wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, organ I instancji stwierdził nierzetelność ksiąg podatkowych skarżącego wskazując, że tym samym nie mogą one stanowić dowodu w postępowaniu podatkowym, a uczynił to w protokołach badania ksiąg sporządzonych w dniach 24 maja 2018 r. oraz 23 kwietnia 2021 r. (co jednocześnie czyni niezasadnym zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 109 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług). Z uwagi zatem na wadliwie sformułowane zarzuty w zakresie naruszeń przepisów postępowania, odniesienie się do argumentacji skargi kasacyjnej przytoczonej dla ich uzasadnienia pozostawać musi poza zakresem rozważań i ocen Naczelnego Sądu Administracyjnego. Kwestionowanie stanu faktycznego w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług nie może odbywać się bowiem za pomocą zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
W opinii Sądu kasacyjnego nie doszło również do naruszenia art. 197 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu kwestia dopuszczenia dowodu z opinii biegłego pozostawiona została ocenie organu podatkowego, albowiem użyte w tym przepisie słowo "może" oznacza pozostawienie organowi swobody w korzystaniu z tego środka dowodowego. Granice korzystania z tej swobody wyznacza zasada prawdy obiektywnej, gdyż z niej wypływa obowiązek organu podjęcia wszelkich czynności mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Organ podatkowy obowiązany jest wykorzystać ten środek dowodowy w sprawie o zawiłym stanie faktycznym, który można wyjaśnić dopiero wtedy, gdy dysponuje się specjalnymi wiadomościami (tak: wyrok NSA z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt II FSK 952/18). Z powyższego wynika, iż kwestia powołania biegłego pozostaje w gestii organu podatkowego prowadzącego postępowanie, gdyż mieści się w granicach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że potrzeba powołania biegłego jest każdorazowo oceniana przez organ podatkowy na tle okoliczności danej sprawy i z uwzględnieniem zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie Sąd I instancji słusznie podnosił, że brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność wyceny pojazdów, gdyż organ podatkowy dysponował dostatecznym materiałem dowodowym w postaci danych wynikających z katalogu [...], zeznań świadków (nabywców przedmiotowych pojazdów), zaświadczeń o przeprowadzonych badaniach technicznych, dokumentów ubezpieczenia autocasco, przedłożonych przez nabywców dowodów odsprzedaży nabytych samochodów, czy też opublikowanych przez podatnika ogłoszeń o sprzedaży przedmiotowych pojazdów.
W tym miejscu wyjaśnić również należy, że nie ma żadnych podstaw, by kwestionować wiarygodność, rzetelność i przydatność dla ustalenia rynkowej wartości pojazdów danych wynikających z katalogu [...]. Informator ten prowadzony jest w sposób profesjonalny, przy wykorzystaniu danych pochodzących z największych giełd samochodowych, autokomisów, salonów sprzedaży oraz ogłoszeń prasowych z całej Polski. Katalog ów jest powszechnie wykorzystywany przez rzeczoznawców samochodowych, biegłych sądowych, autokomisy, banki, firmy ubezpieczeniowe, a wreszcie organy podatkowe, zaś w świetle art. 180 w zw. z art. 181 Ordynacji podatkowej dane w nim zawarte mogą stanowić dowód w sprawie.
Wbrew nieuzasadnionemu przekonaniu kasatora, słusznie też WSA w Kielcach podniósł, że oględziny pojazdów po ok. 2-4 latach od daty zakupu byłoby bezcelowe i nie pozwalało na ustalenie ich stanu technicznego na dzień sprzedaży. Niemniej jednak prawidłowo organy wywiodły, że wszystkie pojazdy na dzień sprzedaży były sprawne technicznie, co potwierdzają informacje o dopuszczeniu ich do ruchu. Natomiast wskazane przez świadków wady co do nabytych pojazdów nie mogły tak znacząco obniżyć ich wartości. Posiadały one typowe uszkodzenia związane z kilkuletnim użytkowaniem, a nabywcy, ani skarżący nie potrafili wskazać poważniejszych napraw, które zostały przez nich dokonane. Ponadto z treści ogłoszeń tychże pojazdów zamieszczanych przez podatnika na portalach ogłoszeniowych wynikało, że oferowane przez niego do sprzedaży pojazdy były w dobrym stanie technicznym.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty naruszenia art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy te wskazano jedynie jako naruszone w powiązaniu z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie wyjaśniono jednak, w kontekście zawartych w nich regulacji i wzajemnych relacji, na czym miałoby polegać ich naruszenie. Poza tym art. 1 cyt. ustawy, zgodnie z którym Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne), nie ma dalszych jednostek redakcyjnych. Być może skarżący miał na myśli przepisy art. 1 § 1 i 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych. W art. 1 § 1 tej ustawy określona została właściwość sądów administracyjnych (sprawowanie wymiaru sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej). Zgodnie zaś z art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd I instancji narusza art. 1 cyt. ustawy w sytuacji, gdy odmawia rozpoznania prawidłowo wniesionej skargi na akt organu administracji podlegający kontroli tego Sądu lub rozpoznaje sprawę, która nie podlega jego kognicji (§ 1), albo gdy rozpoznając prawidłowo wniesioną skargę stosuje przy kontroli zaskarżonego aktu kryterium inne niż kryterium zgodności z prawem (§ 2). Żadnej z tych okoliczności w skardze kasacyjnej nie wskazano. Z naruszeniem tego przepisu nie może być natomiast utożsamiana kwestia, czy dokonana przez Sąd I instancji ocena legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji była prawidłowa, czy też błędna.
Z kolei przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma charakter wynikowy w tym znaczeniu, że reguluje treść rozstrzygnięć Sądu I instancji. Podniesionymi w skardze kasacyjnej zarzutami skarżący nie podważył prawidłowości dokonanej przez WSA oceny, zgodnie z którą DIAS nie naruszył przepisów postępowania, a zatem nie wykazał, że zaistniały przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W opinii Sądu kasacyjnego uzasadnienie kontrolowanego wyroku spełnia także wszystkie wymogi i standardy przewidziane w art. 141 § 4 cyt. ustawy, albowiem przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, zrelacjonowano sformułowane w skardze zarzuty, wskazano podstawę prawną oddalenia skargi, przy czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dostateczny sposób wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia, przez co zaskarżone orzeczenie w pełni poddawało się kontroli kasacyjnej. Sąd I instancji rozpoznał wszystkie zarzuty sformułowane w skardze i odniósł się wyczerpująco do tych twierdzeń skarżącego, które były istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia. Okoliczność, że Sąd zgodził się w pełni ze stanowiskiem organów, która to ocena nie odpowiada oczekiwaniom skarżącego, nie świadczy o wadliwości uzasadnienia kontrolowanego wyroku.
Odnosząc się z kolei do zarzutów naruszenia prawa materialnego ocenić należy jako całkowicie chybiony zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Należy powtórzyć za Sądem I instancji, że przepis ten nie był stosowany przez organy podatkowe, zatem nie mogło dojść do jego naruszenia w żadnej formie, czy to błędnej wykładni, czy niewłaściwego zastosowania. Nie ma żadnego odzwierciedlenia w treści zaskarżonej do WSA decyzji twierdzenie pełnomocnika o tym, by organ odnosił się do kwestii rozliczeń skarżącego z jego bratem w kontekście wskazanego przepisu. Natomiast na str. 57-58 uzasadnienia rozstrzygnięcia z dnia 5 grudnia 2022 r. DIAS wyraźnie odnotował: "Odnosząc się do podnoszonej przez pełnomocnika kwestii wartości sprzedawanych pojazdów przez pana A. Z. dla swojego brata A. Z.1, należy podkreślić, że w niniejszej sprawie nie kwestionowano rzetelności tych transakcji."
Nie jest nadto zrozumiały zarzut naruszenia art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług. W opinii kasatora "Organ nie miał podstaw prawnych do zastosowania niniejszego przepisu w przedmiotowej sprawie z uwagi na stan faktyczny sprawy." Nie wyjaśnia jednakże w odniesieniu do jakich transakcji zakwestionowanych przez organy uznaje za nieuzasadnione zastosowanie owego przepisu. Z decyzji DIAS wynika, iż w trybie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a cyt. ustawy zanegowano prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez P sp. j. w K. z uwagi na to, że figurującym w niej nabywcą nie był skarżący, a zupełnie inny podmiot, faktury dokumentującej usługę ślusarsko-spawalniczą, w której jako wystawca uwzględniona została firma [...] K. D., która wedle organów była fakturą pustą, a także z dwóch dokumentów pro-forma wystawionych przez L. sp. z o.o. w N., albowiem dokumenty te nie stanowią faktury w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Tymczasem w rozpoznawanym środku zaskarżenia brak jest jakichkolwiek zarzutów odnoszących się do ustaleń stanu faktycznego w tej materii, zatem zarzut niewłaściwego zastosowania ww. przepisu prawa materialnego nie mógł zostać uwzględniony.
Odnosząc się do naruszenia art. 23 § 1, § 3 i § 5 Ordynacji podatkowej, zdaniem Sądu kasacyjnego w sytuacji braku wiarygodnych danych z faktur i zeznań nabywców używanych samochodów, organ miał prawo przyjąć, że decydującym kryterium są wartości (ceny) rynkowe, ustalone w oparciu o katalog [...], uwzględniając - co istotne na korzyść podatnika - najniższe wartości dla danej marki pojazdu i rocznika. Sąd nie dopatrzył się błędów i nieprawidłowości, które dyskwalifikowałyby przyjętą metodę. Wymaga wyjaśnienia, że kontroli sądowej podlega nie wybór metody jako takiej, lecz to, czy zastosowane w tej metodzie dane znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym i czy prawidłowy jest wniosek końcowy w postaci ustalenia rzeczywistego obrotu. Przyjęta przez organy metoda szacowania znajduje oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, jest logiczna, spójna, uwzględnia rodzaj prowadzonej działalności i zmierza do określenia podstawy opodatkowania w wysokości najbardziej zbliżonej do rzeczywistej, co wypełnia wymóg z art. 23 § 5 Ordynacji podatkowej.
Słusznie nadto Sąd I instancji nie dopatrzył się w sprawie naruszenia art. 3531 Kodeksu cywilnego wskazując zasadnie, iż strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) tego stosunku, ustawie, ani zasadom współżycia społecznego. W związku z tym za sprzeczne z naturą tego zobowiązania są wszelkie postanowienia, które podważają cel społeczno-gospodarczy umowy, naruszając interesy stron zasadnicze z punktu widzenia prawidłowej realizacji umowy. Zatem praktyka polegająca na nierzetelnym wykazaniu wartości sprzedawanych pojazdów godzi w zasady współżycia społecznego. Ponadto sprzedaż przez przedsiębiorcę (z natury nastawionego na osiągnięcie zysku) pojazdów ze stratą finansową byłaby także sprzeczna z naturą umowy sprzedaży.
Nie mógł także odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 106e ustawy o podatku od towarów i usług, albowiem organ nie wymagał od podatnika, aby ten zawarł na fakturze adnotację opisującą stan techniczny pojazdu. Stwierdził jedynie, że takiego opisu nie było, choć przyznał rację stronie, iż żaden przepis prawa nie nakazuje szczegółowego opisywania stanu technicznego nabywanego towaru. Tym samym opis taki mógł, ale nie musiał znaleźć się w treści faktury, a jak słusznie zaznaczył Sąd I instancji, wniosek organu o potrzebie zabezpieczenia swoich interesów poprzez zamieszczenie opisu stanu technicznego był usprawiedliwiony okolicznościami sprawy, niemniej jednak nie miało to istotnego wpływu na prawidłowość ustaleń faktycznych w sprawie.
Mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę kasacyjną uznając zarzuty w niej zawarte za nieuzasadnione.