I FSK 1516/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną organu podatkowego, uznając, że postanowienie o zaliczeniu wpłaty było prawidłowo doręczone pełnomocnikowi spółki.
Organ podatkowy wniósł skargę kasacyjną na wyrok WSA, który uchylił postanowienie o niedopuszczalności zażalenia. Organ zarzucał WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne doręczenie postanowienia pełnomocnikowi spółki oraz pominięcie istotnych dowodów. NSA oddalił skargę, uznając, że pełnomocnictwo było ważne, a postanowienie zostało prawidłowo doręczone, co potwierdzało związek z wnioskiem spółki o zwrot nadpłaty.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Szczecinie, który uchylił postanowienie DIAS o niedopuszczalności zażalenia spółki A. Sp. z o.o. Organ podatkowy zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez błędne uznanie, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) z dnia 26 maja 2022 r. o zaliczeniu wpłaty zostało prawidłowo doręczone pełnomocnikowi spółki. DIAS twierdził, że pełnomocnictwo nie było wystarczające do reprezentowania spółki w tej konkretnej sprawie i że postanowienie powinno być doręczone bezpośrednio spółce. Ponadto organ podnosił, że WSA pominął istotne dowody i błędnie powiązał postanowienie z wnioskiem spółki z 11 lutego 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że spółka skutecznie przedłożyła pełnomocnictwo przed wydaniem postanowienia, co uprawniało do jego doręczenia pełnomocnikowi. NSA podkreślił, że postanowienie z 26 maja 2022 r. było konsekwencją wniosku spółki z 11 lutego 2022 r. i że przywołane przez organ uchwały NSA nie miały zastosowania w tej sprawie ze względu na odmienny stan faktyczny. W konsekwencji NSA uznał zarzuty skargi kasacyjnej za niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli pełnomocnictwo szczególne zostało udzielone do konkretnej sprawy i skutecznie złożone do akt przed wydaniem postanowienia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że spółka skutecznie przedłożyła pełnomocnictwo szczególne do akt sprawy przed wydaniem postanowienia, co uprawniało organ do doręczenia go pełnomocnikowi. W związku z tym, zarzuty organu dotyczące wadliwego doręczenia były niezasadne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (23)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
O.p. art. 75 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 76 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 76a § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 55 § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 62 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 138e § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 138e § 3
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 145 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 145 § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 212
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 239
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 228 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 236 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 236 § 2
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczne złożenie pełnomocnictwa szczególnego do akt sprawy przed wydaniem postanowienia. Postanowienie o zaliczeniu wpłaty było konsekwencją wniosku strony o zwrot nadpłaty. Doręczenie postanowienia pełnomocnikowi było prawidłowe.
Odrzucone argumenty
Wadliwe doręczenie postanowienia pełnomocnikowi spółki. Brak związku między postanowieniem a wnioskiem strony. Naruszenie przepisów postępowania przez WSA. Pominięcie istotnych dowodów przez WSA.
Godne uwagi sformułowania
skutecznie złożyła do akt umocowanie do reprezentowania jej przez pełnomocnika wydanie postanowienia z 26 maja 2022 r. nastąpiło w związku z wnioskiem Spółki z 11 lutego 2022 r. uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] nie znajdowały w sprawie zastosowania, bowiem w toku postępowania, przed wydaniem postanowienia z 26 maja 2022 r. Spółka skutecznie złożyła do akt umocowanie do reprezentowania jej przez pełnomocnika
Skład orzekający
Roman Wiatrowski
przewodniczący
Mariusz Golecki
sprawozdawca
Artur Mudrecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pełnomocnictwa w postępowaniu podatkowym, skuteczności doręczeń oraz związku między wnioskiem o zwrot nadpłaty a postanowieniem o zaliczeniu wpłaty."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z doręczeniem postanowienia pełnomocnikowi w kontekście Ordynacji podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu podatkowym, takich jak skutki wadliwego doręczenia i zakres pełnomocnictwa, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Kiedy doręczenie pełnomocnikowi jest skuteczne? NSA wyjaśnia w sprawie podatkowej.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 1516/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-12-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-08-23 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Artur Mudrecki Mariusz Golecki /sprawozdawca/ Roman Wiatrowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane I SA/Sz 789/22 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2023-05-18 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1540 art. 75 par. 1, art. 76 par. 1, art. 76a par. 1, art. 55 par. 2, art. 62 par. 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia NSA Mariusz Golecki (spr.), Sędzia NSA Artur Mudrecki, po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 maja 2023 r. sygn. akt I SA/Sz 789/22 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 2 września 2022 r. nr 3201-IEW.7010.68.2022.2 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie na rzecz A. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w S. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie 1. Wyrokiem z 18 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Sz 789/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie - po rozpoznaniu skargi A. sp. z o.o. zs. w S. (dalej: "Strona", "Skarżąca") - uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie (dalej: "DIAS", "Organ podatkowy") z 2 września 2022 r. nr 3201-IEW.7010.68.2022.2 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. 2. Skargę kasacyjną na powyższy wyrok Sądu pierwszej instancji wniósł Organ podatkowy, zaskarżając wskazany wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Ponadto DIAS złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. 2.1. Wyrokowi Sądu pierwszej instancji na podst. art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 poz. 329, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") zarzucono naruszenie przepisów postepowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że skutkiem procesowym braku złożenia pełnomocnictwa szczególnego do akt sprawy w konkretnym postępowaniu prowadzonym przed organem podatkowym, stosownie do art. 138e § 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021, r., poz. 1540 t.j. ze zm. dalej: "O.p.") jest narażenie organu co najwyżej na zarzut pozbawienia Strony czynnego udziału w postępowaniu, co jednak w rozpoznawanej sprawie nie mogło mieć miejsca, podczas gdy wadliwe doręczenie postanowienia wbrew art. 145 § 1 i § 2 O.p. jest niewiążące w rozumieniu art. 212 w zw. z art. 239 O.p., a wniesienie od takiego postanowienia zażalenia jest niedopuszczalne, co wynika z uchwały NSA z 7 marca 2023 r., sygn. akt I FPS 4/21. Powyższe miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, albowiem DIAS powinien był wydać postanowienie o niedopuszczalności zażalenia na podstawie art 228 § 1 pkt 1 w zw. z art 239 O.p. również wówczas, gdy Naczelnik Zachodniopomorskiego Urzędu Skarbowego w Szczecinie (dalej: "NUS", Organ pierwszej instancji") błędnie doręczył postanowienie pełnomocnikowi, podczas gdy należało je doręczyć bezpośrednio stronie postępowania; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że postanowienie DIAS stoi w sprzeczności z zasadami prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz szybkości postępowania o których mowa w art. 121 § 1 i art. 125 § 1 O.p., podczas gdy Sąd pierwszej instancji nie wykazał zależności pomiędzy naruszeniem tych zasad, a wpływem na wynik sprawy, bowiem naruszenie przepisów art. 228 § 1 pkt 1 i art. 236 § 1 i 2 O.p., nie miało miejsca, a WSA nie wskazał innych przepisów, które "sanowałyby" naruszenie art 145 § 1 i § 2 O.p., gdy postanowienie zostało błędnie doręczone pełnomocnikowi, podczas gdy postanowienie to należało bezpośrednio doręczyć Stronie. Zastosowanie zasad, których zdaniem Sądu pierwszej instancji naruszenia dopuścił się DIAS nie jest dopuszczalne w sytuacji, gdy wadliwe doręczone postanowienie jest niewiążące w rozumieniu art 212 w zw., z art 239 O.p., a wniesione od takiego postanowienia zażalenie jest niedopuszczalne również wówczas, gdy strona lub jej pełnomocnik wnieśli od niego zażalenie. 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a., polegające na pominięciu istotnej części akt sprawy, tj. pisma pełnomocnika z 17 maja 2022 r. (data wpływu do NUS 20 maja 2022 r.), w którym jednoznacznie wskazuje, że podstawą prawną jest żądanie zwrotu świadczenia otrzymanego przez Państwo ponad obowiązek wynikający z ustawy o podatku od towarów i usług na podstawie O.p. (art. 72), a zatem wydanie postanowienia z 26 maja 2022 r., nie pozostawało w ścisłym związku z wnioskiem z 11 lutego 2022 r. jak przyjął Sąd pierwszej instancji, ale dotyczyło "innego postępowania", a ściślej odrębnej sprawy podatkowej, tj. zaliczenia wpłaty w trybie 62 § 1 i § 4 O.p. Powyższe miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem DIAS prawidłowo uznał, iż pełnomocnictwo, które wpłynęło do NUS 11 kwietnia 2022 r., dotyczyło sprawy o zwrot kwoty pobranej z tytułu odsetek od należności z tytułu podatku VAT (stwierdzenia nadpłaty w trybie art 72 O.p. pismo z 17 maja 2022 r.) nie zostało skutecznie złożone do akt konkretnej sprawy tj. dotyczącej zaliczenia wpłaty w trybie 62 § 1 i § 4 O.p., zgodnie z wymogami art 138e § 1 i § 3 O.p. i w tym zakresie słusznie powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 kwietnia 2022 r., o sygn. akt II FPS 1/22. oraz w konsekwencji na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 marca 2022r., sygn. akt I FPS 4/21, którą Sąd pierwszej instancji pominął w swych rozważaniach. 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez wadliwe nakazanie DIAS rozpoznanie zażalenia Skarżącej na postanowienie NUS w przedmiocie zaliczenia wpłaty w sytuacji, którego wykonanie skutkowałoby naruszeniem przez DIAS przepisów art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p. Powyższe miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, albowiem w sytuacji, gdy nie zostało skuteczne złożone pełnomocnictwo w trybie w art 138e § 1 i § 3 O.p., a w konsekwencji doręczenie postanowienia z 26 maja 2022r., nastąpiło z naruszeniem art. 145 § 1 i 2 O.p., to skutkiem tego naruszenia jest to, że to postanowienie jest niewiążące w rozumieniu art 212 w zw. z art 239 O.p., a wniesione od takiego postanowienia zażalenie jest niedopuszczalne. W takiej sytuacji Sąd pierwszej instancji bezzasadnie uznał uchybienie art. 145 § 1 i 2 O.p., za niemające wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., DIAS prawidłowo wydał postanowienie o niedopuszczalności zażalenia na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 w z art. 239 O.p. 3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Skarżąca wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. 4.1. Na wstępie wyjaśnić należy, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w myśl art. 182 § 2 p.p.s.a. 4.2. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uwzględniając z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały enumeratywnie wymienione w § 2 tego artykułu. Zaskarżony wyrok nie został wydany w warunkach nieważności. 4.3. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera jedynie ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w sytuacji, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zd. pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny może sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań oceniających zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji. 4.4. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w niniejszej sprawie istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia czy postanowienie NUS z 26 maja 2022 r. zawiadamiające o tym, że wpłata z 31 stycznia 2022 r. dokonana za pośrednictwem banku została zaliczona na poczet zobowiązania wynikającego z decyzji z 14 stycznia 2022 r. zostało wydane w związku z wnioskiem Skarżącej z 11 lutego 2022 r. o zwrot kwoty pobranej z tytułu odsetek od należności z tytułu podatku VAT. 4.5. W punkcie wyjścia usystematyzować należy przebieg całości postępowania w niniejszej sprawie. Pismem z 11 lutego 2022 r. Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o zwrot kwoty pobranej z tytułu odsetek od należności z tytułu podatku VAT wpłaconych przez nią 31 stycznia 2022 r. na konto Organu pierwszej instancji. W następstwie złożonego wniosku postanowieniem z 26 maja 2022 r. NUS zawiadomił Skarżącą, że wpłata z 31 stycznia 2022 r. zaliczona została na poczet zobowiązania z decyzji 14 stycznia 2022 r., nr 428000-COC.4103.708.2021. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Organ pierwszej instancji wskazał, że złożony przez Skarżącą wniosek z 11 lutego 2022 r. potraktowany został jako żądanie rozrachowania wpłaconych odsetek. Na powyższe postanowienie złożyła zażalenie Spółka. Postanowieniem z 2 września 2022 r. DIAS stwierdził niedopuszczalność zażalenia Spółki na postanowienie Organu pierwszej instancji. Organ podatkowy stwierdził, że będące przedmiotem zażalenia postanowienie NUS zostało doręczone radcy prawnemu A. B. (dalej: "A.B.") jako pełnomocnikowi Spółki (zamiast bezpośrednio Spółce). Tym samym nie weszło ono do obrotu prawnego. Według ustaleń Organu podatkowego A.B. nie został zgłoszony do Centralnego Rejestru Pełnomocnictw Ogólnych jako umocowany do reprezentowania spółki. NUS doręczył mu postanowienie z 26 maja 2022 r., uznając pełnomocnictwo szczególne udzielone przez Spółkę w toku postępowania w sprawie wniosku z 11 lutego 2022 r. o zwrot kwoty pobranej z tytułu odsetek od należności z tytułu podatku VAT. Pełnomocnictwo to wpłynęło do NUS 11 kwietnia 2022 r. Działający w imieniu Spółki T. P. udzielił nim A.B. pełnomocnictwa ogólnego z prawem substytucji do reprezentowania Spółki przed sądami powszechnymi I i II instancji, organami administracji wszystkich szczebli, osobami prawnymi i fizycznymi, oraz do występowania przed organami egzekucyjnymi. Jako podstawę rozstrzygnięcia DIAS wskazał art. 228 § 1 pkt w zw. z art. 239 O.p., jednocześnie podnosząc, że w rozpatrywanej sprawie nieprawidłowo doręczono postanowienie Organu pierwszej instancji pełnomocnikowi Skarżącej, nie zaś samej Skarżącej wobec czego nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia zażalenia, o którym mowa w art. 236 § 1 i 2 O.p. 4.6. Przechodząc do rozważań merytorycznych wskazać należy, że definicję nadpłaty, ustawodawca zawarł w art. 72 O.p. Nie budzi wątpliwości to, że nadpłata zobowiązania podatkowego powstaje ex lege tj. z mocy prawa. Zgodnie z art. 75 § 1 O.p. jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. Zgodnie z art. 76 § 1 O.p., nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę od tych zaległości, odsetek za zwłokę określonych w decyzji, o której mowa w art. 53a, oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Równocześnie zgodnie z art. 76a § 1 zdanie drugie O.p., w przypadku zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych przepisy art. 55 § 2 i art. 62 § 1 stosuje się odpowiednio. Niewątpliwie art. 76 § 1 O.p. wprowadza ograniczenie swobody dysponowania przez podatnika kwotą nadpłaconego podatku. Zwrot nadpłaty możliwy jest zatem wyłącznie wtedy, gdy na podatniku nie ciążą zaległe daniny, odsetki, o których mowa w tym przepisie oraz nie ma on bieżących zobowiązań. W przepisie posłużono się sformułowaniem "nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu", tym samym zaliczenie nadpłaty nie zależy od uznania organu podatkowego jak również dyspozycji podatnika. Wobec tego, przed zwrotem nadpłaty organ podatkowy powinien zweryfikować stan zaległych i bieżących zobowiązań, a w przypadku ich istnienia, zaliczyć zwrot na poczet tych należności. Postanowienie w sprawie zaliczenia nadpłaty na poczet zobowiązań podatkowych (zaległych, bieżących, przyszłych), odzwierciedla i potwierdza wykonanie czynności rachunkowo-technicznej, o której mowa w art. 76a § 1 O.p. Ma ono charakter formalny i samo w sobie nie przesądza ani o istnieniu zwrotu podatku, ani też o istnieniu zaległości podatkowej (zobowiązania), jednakże - skoro jego istotą jest zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowej (bieżących zobowiązań) - to w momencie jego wydania te dwa elementy (nadpłata i zaległość/zobowiązanie) muszą istnieć. Postanowienie to ma doprowadzić do kompensaty wzajemnych wierzytelności. W tym zakresie postanowienie artykułuje i potwierdza w formie aktu administracyjnego w indywidualnej sprawie, że w dacie wynikającej z prawa i wskazanej w tymże postanowieniu, nastąpiło zaliczenie określonej kwoty zwrotu podatku na zaległość podatkową. Zgodnie natomiast z art. 62 § 1 O.p., jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, zgodnie ze wskazaniem podatnika, a przypadku braku takiego wskazania - na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadki braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości. Niemniej, dokonując z urzędu zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych organ podatkowy obowiązany jest stosować obowiązujące w tym zakresie regulacje ustawowe (art. 76 § 1 i § 4, art. 76a, art. 55 § 2 i art. 62 § 1 O.p.). Powyższe regulacje zakreślały więc ramy prawne działań organu podejmowanych z urzędu. Wobec powyższego rację należy przyznać Sądowi pierwszej instancji, który w zaskarżonym uzasadnieniu wskazał, że "postanowienie z 26 maja 2022 r. pozostaje w bezpośrednim związku z wnioskiem z 11 lutego 2022 r. i do niego wprost się odnosi." (str. 6 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Wskazać należy, że w niniejszym postępowaniu wydanie przez NUS postanowienia z 26 maja 2022 r. stanowiło konsekwencję złożonego przez Spółkę wniosku z 11 lutego 2022 r. 4.7. Przechodząc do drugiej z kwestionowanych przez O.p. okoliczności wskazać należy, że nie znajduje oparcia w materiale dowodowym sprawy twierdzenie organu, że NUS: "wadliwie, bowiem doręczył postanowienie radcy prawnemu A. B. jako pełnomocnikowi strony, zamiast bezpośrednio stronie. Strona nie udzieliła radcy prawnemu pełnomocnictwa ogólnego w rozumieniu art. 138d O.p. [...]. Z akt sprawy wynika, że zaskarżone postanowienie o zliczeniu wpłaty organ pierwszej instancji doręczył radcy prawnemu A. B. uznając pełnomocnictwo szczególne, udzielone przez spółkę w toku innego postępowania" (str. 7 uzasadnienia skargi kasacyjnej). Zgodnie z przedstawionym w niniejszym wyroku w punkcie 4.5. przebiegiem postępowania wobec złożenia przez Spółkę reprezentowaną przez pełnomocnika wniosku z 11 lutego 2022 r. i nie załączenia do niego odpisu pełnomocnictwa, NUS zobowiązał pełnomocnika Spółki do uzupełnienia wniosku w tym zakresie. Pismem, które wpłynęło do NUS 11 kwietnia 2022 r. Skarżąca przedłożyła odpis pełnomocnictwa udzielonego przez spółkę. Z załączonego pełnomocnictwa wynika, że zostało ono udzielone A.B. do reprezentowania Spółki przed sądami powszechnymi I i II instancji, organami administracji wszystkich szczebli, osobami prawnymi i fizycznymi oraz do występowania przed organami egzekucyjnymi. Wobec powyższego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego bezspornym jest fakt prawidłowego umocowania pełnomocnika do reprezentowania spółki w niniejszym postępowaniu. Należy również wskazać, że jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, przedmiotowe pełnomocnictwo zostało przedłożone przed wydaniem postanowienia z 26 maja 2022 r. Z tych też względów zasadnie Organ pierwszej instancji uznał, że "dysponował pełnomocnictwem, które uprawniało go do doręczenia A.B. postanowienia z 26 maja 2022 r." (str. 6 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). 4.8. Odnosząc się do powołanych przez Organ podatkowy uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 marca 2022 r. sygn. akt I FPS 4/21 wskazać należy, że w przedmiotowym rozstrzygnięciu przyjęto, że "Postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności doręczone stronie, która miała ustanowionego pełnomocnika, z naruszeniem art. 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.), należy uznać za niewiążące w rozumieniu art. 212 w związku z art. 239 tej ustawy także wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik wnieśli od niego zażalenie" natomiast w sprawie z 25 kwietnia 2022 r., sygn. akt II FPS 1/22 wskazano, że "1. Użyty w art. 138e § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.) zwrot "we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego" należy rozumieć w ten sposób, że odwołuje się on do wynikającego ze stosunku podstawowego materialnego zakresu pełnomocnictwa szczególnego, co oznacza, że może ono obejmować każdą sprawę należącą do właściwości organu podatkowego, do której stosuje się przepisy tej ustawy. 2. Jednakże, do wywołania skutku procesowego konieczne jest złożenie pełnomocnictwa szczególnego do akt sprawy w konkretnym postępowaniu prowadzonym przed organem podatkowym, stosownie do art. 138e § 3 Ordynacji podatkowej.". Wobec opisanego stanu faktycznego niniejszej sprawy wskazane przez Organ podatkowy w skardze kasacyjnej uchwały nie znajdowały w sprawie zastosowania, bowiem w toku postępowania, przed wydaniem postanowienia z 26 maja 2022 r. Spółka skutecznie złożyła do akt umocowanie do reprezentowania jej przez pełnomocnika oraz nie ulega wątpliwości, że wydanie postanowienia z 26 maja 2022 r. nastąpiło w związku z wnioskiem Spółki z 11 lutego 2022 r. Zatem bezspornym w tym zakresie jest fakt, że przedmiotowe uchwały zostały wydane w innych stanach faktycznych i nie mogły stanowić podstawy do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W świetle powyższego za niezasadne należało uznać sformułowane przez Organ podatkowy zarzuty skargi kasacyjnej. 5. Mając powyższe na uwadze, stwierdzając, że skarga kasacyjna jest pozbawiona uzasadnionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. 6. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na zasadzie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. A. Mudrecki R. Wiatrowski M. Golecki (spr.) Sędzia NSA Sędzia NSA Sędzia NSA
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI