I FSK 1506/10

Naczelny Sąd Administracyjny2011-10-13
NSApodatkoweWysokansa
VATprawa medialnepiłka nożnarozgrywki sportoweprzeniesienie prawopodatkowanie usługmoment powstania obowiązku podatkowegoprawo cywilneprawo podatkowepostępowanie sądowoadministracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki akcyjnej dotyczącą opodatkowania podatkiem VAT praw medialnych do rozgrywek piłkarskich, potwierdzając prawidłowość stanowiska organów podatkowych.

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od towarów i usług przychodów spółki akcyjnej z tytułu praw medialnych do rozgrywek piłkarskich. Spółka argumentowała, że nie doszło do przeniesienia praw na rzecz P., a umowa z C. była zawarta przez kluby oddzielnie. Sąd I instancji oraz NSA uznały, że spółka była dysponentem praw medialnych, a wypłaty otrzymane po 1 maja 2004 r. podlegały opodatkowaniu VAT, oddalając skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną G. Spółki Akcyjnej w Z. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w sprawie podatku od towarów i usług za październik 2004 r. Główną kwestią sporną było opodatkowanie przychodu z tytułu praw medialnych do rozgrywek piłkarskich. Spółka twierdziła, że nie doszło do przeniesienia praw na rzecz P., a umowa z C. była zawarta przez kluby oddzielnie. WSA uznał, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie i ustaliły stan faktyczny, wskazując na uchwałę Zarządu P. z 8 czerwca 2000 r. i umowę z 27 lipca 2000 r. między P. a T. (później C.). Sąd stwierdził, że P. stał się dysponentem praw medialnych, ale kluby pozostały ich właścicielami, a umowa z T. nie wywoływała bezpośrednich skutków podatkowych dla skarżącej. Wypłaty otrzymane przez spółkę po 1 maja 2004 r. podlegały opodatkowaniu VAT. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym wyjście sądu poza akta sprawy i dokonanie własnych ustaleń faktycznych. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że sąd I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie naruszył przepisów postępowania. Sąd podkreślił, że choć ocena prawna mogła się różnić, wnioski końcowe organów i sądu były analogiczne – wypłaty z tytułu praw medialnych po 1 maja 2004 r. podlegały opodatkowaniu VAT. NSA uznał, że nie było podstaw do wystąpienia do sądu cywilnego ani do uchylenia decyzji z powodu braku ustaleń dotyczących terminu płatności czy zgodnego zamiaru stron, gdyż materiał dowodowy pozwalał na ocenę skutków podatkowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, wypłaty te podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że klub pozostał właścicielem praw medialnych, a P. był jedynie dysponentem. Umowa z T. zawarta przez P. nie wywoływała bezpośrednich skutków podatkowych dla klubu. Wypłaty otrzymane po wejściu w życie nowej ustawy o VAT podlegały opodatkowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.p.t.u. art. 19 § ust. 13 pkt 9

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 199 a § § 1 i § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 147 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 27 § ust. 4 pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 4 § pkt 2 lit. c i e

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

K.p.c. art. 1891

Kodeks postępowania cywilnego

O.p. art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 199a § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 199a § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 8 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Argumenty

Odrzucone argumenty

Sąd I instancji wyszedł poza akta sprawy, czyniąc własne ustalenia faktyczne. Sąd I instancji nie wyjaśnił, jak rozumie stan dysponowania prawami medialnymi i czynność 'przeniesienia praw medialnych'. Organy nie zgromadziły pełnego materiału dowodowego, nie przeprowadzono ustaleń w zakresie terminu płatności. Organ podatkowy powinien był zastosować art. 199a § 3 O.p. i wystąpić do sądu cywilnego. Organy powinny były zastosować art. 199a § 1 O.p., a materiał dowodowy był niewystarczający.

Godne uwagi sformułowania

P. stał się dysponentem praw medialnych, jednak poszczególne kluby piłkarskie pozostały ich właścicielami. brak jest podstaw do twierdzenia, że do przeniesienia własności praw medialnych doszło 29 maja 2000 r. umowa ta zawarta została tylko pomiędzy P. a T. i nie wywierała bezpośrednich skutków w zakresie prawa podatkowego wobec skarżącej podatek od towarów i usług kładzie nacisk przede wszystkim na ekonomiczne aspekty czynności, odrywając się od jej skutków na gruncie innych gałęzi prawa

Skład orzekający

Sylwester Marciniak

przewodniczący-sprawozdawca

Jan Zając

członek

Maciej Jaśniewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja momentu powstania obowiązku podatkowego w VAT w przypadku praw medialnych, analiza skutków prawnopodatkowych umów i uchwał dotyczących praw medialnych, zasady postępowania dowodowego w sprawach podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z prawami medialnymi do rozgrywek piłkarskich i specyfiki umów z lat 2000-2004. Wnioski dotyczące opodatkowania VAT po 1 maja 2004 r. są ogólne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy popularnej dziedziny (piłka nożna) i jej powiązania z prawem podatkowym, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w sporcie i podatkach.

Czy prawa medialne do meczów piłki nożnej podlegają VAT? NSA rozstrzyga spór o opodatkowanie przychodów klubów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 1506/10 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2011-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-11-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Zając
Maciej Jaśniewicz
Sylwester Marciniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Gl 67/10 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2010-05-31
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 133 § 1; art. 141 § 4; art. 145 § 1 pkt 1; art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lit c); art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 122; art. 187 § 1; art. 191; art. 199 a § 1 i § 3 ;
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak (sprawozdawca), Sędzia NSA Jan Zając, Sędzia WSA (del.) Maciej Jaśniewicz, Protokolant Marta Sokołowska-Juras, po rozpoznaniu w dniu 13 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G. Spółki Akcyjnej w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 maja 2010 r. sygn. akt III SA/Gl 67/10 w sprawie ze skargi G. Spółki Akcyjnej w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 28 października 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od G. Spółki Akcyjnej w Z. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 2700 zł (słownie: dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 31 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Gl 67/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę G. S.A. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 28 października 2009 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2004 r.
2. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji wskazał, że zasadniczą kwestią sporną w sprawie stanowi opodatkowanie przychodu z tytułu praw medialnych do rozgrywek drużyny piłkarskiej, których sprzedaży skarżąca dokonała na rzecz P.. Zdaniem strony do przeniesienia praw medialnych przez kluby na rzecz P. nie doszło, a P. był jedynie "reprezentantem" klubów i nie miał legitymacji do rozporządzania prawami medialnymi jak właściciel, a w rezultacie zawarta umowa była de facto umową zawartą przez C. z każdym klubem oddzielnie, reprezentowanym przez P.. W ocenie strony zgłoszenie tej umowy do właściwego urzędu skarbowego przez P. czy C. oznacza spełnienie warunku zgłoszenia z art. 147 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej u.p.t.u.) i nie ma potrzeby dodatkowego zgłoszenia umowy przez poszczególne kluby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w sposób prawidłowy, czyniąc zadość wymogom art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej O.p.). Zdaniem Sądu I instancji organy podatkowe podjęły skuteczne działania zmierzające do zebrania pełnego materiału dowodowego, dokonały jego wszechstronnej oceny i prawidłowo ustaliły stan faktyczny.
Analizując zebrany przez organy materiał dowodowy Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na uchwałę podjętą 8 czerwca 2000 r. przez Zarząd P., w której stwierdzono, że wszystkie prawa medialne do rozgrywek I i II ligi oraz pucharowych prowadzonych przez P. należą wyłącznie do P., natomiast klub sportowy nieprzestrzegajacy tego postanowienia nie może uczestniczyć w rozgrywkach. Natomiast 27 lipca 2000 r. P. zawarł z Polską Korporacją Telewizyjną Sp. z o.o. (T.), która później zmieniła nazwę na C. , umowę przyznającą T. licencję na wykonywanie praw medialnych do rozgrywek piłkarskich dwóch najwyższych klas rozgrywkowych polskiej ligi, w tym na sezon 2004/2005. W umowie tej P. oświadczył, że jest wyłącznie uprawnionym do dysponowania wszelkimi prawami do rozgrywek piłkarskich. Uprawnienia do dysponowania prawami medialnymi do rozgrywek I i II ligi, jak wynika z tej z umowy, P. wywodził z uchwały Zarządu P. z 8 czerwca 2000 r., podjętej po zebraniu z 29 maja 2000 r. prezesów klubów I i II ligi piłki nożnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że z umowy z 27 lipca 2000 r. wynika, że stronami tej umowy jest P. jako wyłącznie uprawniony do wszelkich praw dotyczących rozgrywek piłkarskich i T.. Jednocześnie postanowienia umowy nie pozwalają na stwierdzenie, iż została ona zawarta w imieniu strony skarżącej względnie innego sportowego klubu piłkarskiego.
Sąd I instancji wskazał, że w trakcie narady prezesów klubów I i II ligi 29 maja 2000 r. kluby piłkarskie postanowiły o ograniczeniu swoich praw medialnych, akceptując propozycję P. dotyczącą scentralizowania praw medialnych i upoważniły władze P. do zawarcia stosownej umowy z partnerem medialnym. W wyniku tych ustaleń zarząd P. podjął 8 czerwca 2000 r. uchwałę, z której wynika, że P. jest wyłącznym dysponentem praw medialnych. Na tej podstawie Wojewódzki Sąd Administracyjny wywiódł, że P. stał się dysponentem praw medialnych, jednak poszczególne kluby piłkarskie pozostały ich właścicielami. W ocenie Sądu I instancji brak jest podstaw do twierdzenia, że do przeniesienia własności praw medialnych doszło 29 maja 2000 r., kiedy to na naradzie prezesów klubów piłkarskich I i II ligi podjęto decyzję o scentralizowaniu przysługujących klubom praw medialnych, gdyż uchwała prezesów klubów obu lig piłkarskich nie wskazuje, iż jej celem było przeniesienie praw medialnych. Brak jest też jakiegokolwiek innego dokumentu potwierdzającego, iż w 2000 r. doszło do zawarcia umowy, na podstawie której prawa medialne zostały definitywnie sprzedane przez poszczególne kluby, w tym przez stronę skarżącą, na rzecz P..
Podzielając pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 31 marca 2010 r., III SA/Wa 1854/09, zgodnie z którym podstawą wypłaty wynagrodzenia klubom z tytułu praw medialnych były wyłącznie uchwały Zarządu P., podejmowane każdego roku, które miały źródło w umowie zawartej przez P. z T., Sąd I instancji uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo przyjął, iż w niniejszej sprawie doszło do czynności przeniesienia przez stronę skarżącą praw medialnych do rozgrywek sportowych na rzecz P. w 2004 r. Skarżąca, podobnie jak inne kluby sportowe I i II ligi dokonywała sprzedaży praw medialnych do meczów w danym sezonie, kiedy brała udział w rozgrywkach danej ligi. Podkreślono, że opodatkowanie dotyczy usługi przeniesienia praw medialnych, a momentem powstania obowiązku podatkowego przy świadczeniu usług jest z reguły termin wykonania usługi. Wobec tego, skoro cała usługa nie została przez skarżącą wykonana przed 1 maja 2004 r., gdyż spółka otrzymywała należności za świadczone usługi po tym dniu, to usługa ta podlegała opodatkowaniu od 1 maja 2004 r., kiedy to weszła w życie ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, na mocy której objęto opodatkowaniem usługi sprzedaży praw oraz udzielania licencji i sublicencji - art. 19 ust. 13 pkt 9 w zw. z art. 27 ust. 4 pkt 1 u.p.t.u.
Ze względu na to, że istotą sporu w sprawie była kwestia zasadności opodatkowania podatkiem od towarów i usług otrzymanych przez skarżącą wskazanych w zaskarżonej decyzji należności pieniężnych od P. z tytułu licencji za prawa medialne do meczów piłkarskich, Wojewódzki Sąd Administracyjny za istotną uznał ocenę, czy spółka korzystać może ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 147 u.p.t.u., przepis ten bowiem przejściowo (do 31 grudnia 2005 r.) zwalniał od podatku od towarów i usług usługi udzielania licencji i sublicencji, inne niż wymienione w art. 4 pkt 2 lit. c i e u.p.t.u., udzielone na podstawie umów zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy, pod warunkiem, że umowy te zostały zarejestrowane w urzędzie skarbowym przed 14 maja 2004 r. Dokonując analizy umowy licencyjnej i marketingowej, zawartej 27 lipca 2000 r. przez P. z T., mocą której T. uzyskiwała licencję na wykonywanie praw medialnych do rozgrywek piłkarskich I i II ligi, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organy prawidłowo uznały, iż umowa ta zawarta została tylko pomiędzy P. a T. i nie wywierała bezpośrednich skutków w zakresie prawa podatkowego wobec skarżącej, gdyż z żadnego dokumentu, ani też z żadnego innego dowodu nie wynika, aby skarżąca udzieliła P. pełnomocnictwa (umocowania) do działania w jej imieniu i na jej rzecz, także w sprawach wywołujących bezpośrednie skutki w zakresie prawa podatkowego. Sąd I instancji podzielił pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 13 stycznia 2010 r., I SA/Kr 555/09, zgodnie z którym ewentualne upoważnienie rozszerzające umowę na klub sportowy powinno być jednoznacznie i w sposób niebudzący wątpliwości wskazywać na umocowanie P. do działania w imieniu spółki i na jej rzecz. WSA w Krakowie uznał, że na gruncie prawa prywatnego P. via facti zadysponował w imieniu i na rzecz skarżącej jej prawami medialnymi, w drodze umowy z T. z 27 lipca 2000 r. Spółka nie była stroną tej umowy, ani też P. nie dysponował pełnomocnictwem spółki do zawarcia tej umowy w jej imieniu i na jej rzecz. Za pełnomocnictwo, które spełnia powyższe wymagania, nie może przy tym zostać uznana uchwała zebrania prezesów klubów z 29 maja 2000 r. Ze stanowiskiem tym dodatkowo koresponduje w sposób niedwuznaczny sama treść umowy z 27 lipca 2000 r., artykułująca, że P. jest podmiotem wyłącznie uprawnionym do wszelkich praw dotyczących rozgrywek piłkarskich. W konsekwencji umowa ta wywarła wobec strony skarżącej jedynie per facta concludentiam, skutki cywilnoprawne, co jednak nie oznacza, że pomiędzy skarżącą a T. istniał jakiś konkretny stosunek cywilnoprawny, ani też, że pomiędzy skarżącą i P. istniał taki stosunek prawny, który umożliwiał P. dokonywanie czynności ze skutkiem prawnopodatkowym na jej rzecz. Wobec powyższego uprawniona staje się konstatacja, iż wypłaty dokonywane przez P. na rzecz spółki, z tytułu praw medialnych miały swe integralne źródło wyłącznie w kolejnych uchwałach Zarządu P..
Podzielając to stanowisko Sąd I instancji uznał, że organy prawidłowo oceniły, że art. 147 u.p.t.u. nie może mieć zastosowania w sprawie, spółka nie zawarła bowiem umowy o świadczenie usług udzielania licencji czy sublicencji przed 1 maja 2004 r., ani też taka umowa, której skarżąca byłaby stroną, nie została przed 14 maja 2004 r. zarejestrowana w urzędzie skarbowym. Stronami umowy z 27 lipca 2000 r. były: jako świadczący usługę – P., jako usługobiorca – T., skarżąca nie udzieliła zatem T. licencji na korzystanie z praw medialnych. W konsekwencji bezprzedmiotowy jest zarzut dotyczący naruszenia art. 13 VI Dyrektywy w zw. z art. 147 ust. 2 u.p.t.u.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił również stanowisko organów podatkowych zajęte w zakresie innych dostrzeżonych w rozliczeniach skarżącej nieprawidłowości.
3. W skardze kasacyjnej strona zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1, art. 133 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 199a § 1 i 3 O.p. w zw. z art. 1891 K.p.c., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że Sąd I instancji wyszedł poza akta sprawy, czyniąc własne ustalenia faktyczne co do charakteru i treści, jak również miejsca i chwili dokonanej pomiędzy skarżącą a P. czynności prawnej, której przedmiotem były prawa medialne. Wskazano, że dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ocena materiału dowodowego jest odmienna od ustaleń faktycznych organu, co wynika z akt sprawy. Z decyzji organu odwoławczego wynika mianowicie, że na dzień zawarcia umowy licencyjnej P. był "właścicielem" "wyłącznie uprawnionym do dysponowania" prawami medialnymi, a prawa ten "należały wyłącznie" do P.. Zgodnie z tą decyzją "przeniesienie praw medialnych" między skarżącą a P. miało miejsce podczas obowiązywania ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), a zatem przed 1 maja 2004 r. Sąd I instancji dokonał natomiast własnych ustaleń faktycznych, stwierdzając, że P. stał się dysponentem praw medialnych, jednak poszczególne kluby pozostały ich właścicielami i nie doszło do definitywnego przeniesienia praw medialnych na P.. Zdaniem strony z art. 133 § 1 P.p.s.a. wynika, że Sąd przy orzekaniu nie może wyjść poza materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, a więc musi trzymać się ustaleń faktycznych dokonanych przez organy podatkowe, chyba że - w związku z kontrolą działalności organów podatkowych na zasadzie art. 3 § 1 P.p.s.a - dojdzie do przekonania, że organy podatkowe naruszyły art. 122 i art. 187 § 1 O.p., gdyż w sposób niewystarczający (nieprawidłowy) zgromadziły lub niewystarczająco (nieprawidłowo) oceniły materiał dowodowy. Wówczas jednak sąd nie jest władny ani podejmować działań mających na celu uzupełnienie materiału dowodowego ani dokonywać własnej oceny materiału zgromadzonego w aktach sprawy, lecz na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a powinien uchylić decyzję, jeżeli stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem Sąd I instancji nie miał prawa do dokonania samodzielnej oceny zgromadzonych dowodów i konstatacji, że P. nie był właścicielem praw medialnych, a do przeniesienia praw medialnych nie doszło w 2000 r., lecz dopiero po 1 maja 2004 r. Sprzecznie z materiałem dowodowym Sąd I instancji przypisał też organowi pogląd co do daty przeniesienia praw medialnych, jako zdarzenia mającego miejsce po 1 maja 2004 r.
Autor skargi kasacyjnej wskazał również, że Sąd I instancji nie wyjaśnił, jak rozumie stan dysponowania prawami medialnymi oraz czynność "przeniesienia praw medialnych", którymi to pojęciami się posługuje. Nie wyjaśnił też, w jakim zakresie pojęcia te miałyby się różnić - zarówno od siebie, jak i od pojęć użytych przez Dyrektora Izby Skarbowej w decyzji podatkowej, w której nie budziło wątpliwości, że przeniesienie praw medialnych oznaczało zmianę "własnościową", to jest zbycie tych praw przez skarżącą oraz nabycie ich przez P.. Taki sposób uzasadnienia zaskarżonego wyroku w ocenie strony stanowi naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a.
Zdaniem strony jeżeli Sąd I instancji nie kwestionowałby stanu faktycznego ustalonego przez organy, to musiałby wziąć pod uwagę, że do przeniesienia praw medialnych doszło w 2000 r., a w stanie prawnym wówczas obowiązującym sprzedaż praw nie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W konsekwencji nie mógł mieć w okolicznościach sprawy zastosowania art. 19 ust. 13 pkt 9 u.p.t.u., regulujący moment powstania obowiązku podatkowego, bowiem nie może ten przepis mieć zastosowania do czynności dokonanych przed wejściem w życie nowej ustawy o VAT, które nie podlegały w chwili ich dokonania opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Otrzymanie zapłaty po 30 kwietnia 2004 r. nie mogło wywołać samoistnych skutków podatkowych w oderwaniu od czynności dokonanej w 2000 r., zatem bezzasadnie zastosowano w sprawie art. 19 ust. 13 pkt 9 u.p.t.u. Kwestia ta nie była przedmiotem rozważań i ocen prawnych w zaskarżonym wyroku, w związku z czym doszło do naruszenia art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.
Strona zwróciła też uwagę, że organy nie zgromadziły pełnego materiału dowodowego, bowiem nie przeprowadzono żadnych ustaleń w zakresie jakiejkolwiek formy umowy, z której mógłby wynikać termin płatności – jest to istotne, gdyż gdyby zostało ustalone, że termin płatności upływał w miesiącu poprzedzającym miesiąc otrzymania zapłaty (a więc, że zapłata nastąpiła po terminie), to wynik sprawy wskutek zastosowania art. 19 ust. 13 pkt 9 u.p.t.u. musiałby być inny, niż ten określony w decyzji podatkowej. Zatem doszło do naruszenia art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 122 i art. 187 § 1 O.p., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nadto w ocenie strony w sytuacji, gdy spór w sprawie dotyczył charakteru i treści czynności prawnej mającej za przedmiot prawa medialne, jak również czas i miejsce jej dokonania, organ podatkowy powinien był zastosować art. 199a § 3 O.p. – skoro strona twierdziła, że nie przeniosła praw medialnych na rzecz P., lecz istniał określony stosunek pełnomocnictwa, a organ twierdził, że do takiego przeniesienia doszło, organ powinien był wystąpić do sądu cywilnego z powództwem w trybie art. 1891 K.p.c. o ustalenie, czy istniał pod określoną datą (w 2000 r. i 2004 r.) stosunek prawny lub prawo dotyczące praw medialnych. Wątpliwości w tym zakresie miały w ocenie strony obiektywnie miejsce, a zatem niezastosowanie przez organ art. 199a § 3 O.p. powinno skutkować uchyleniem decyzji podatkowej. Opierając się na niepełnych ustaleniach faktycznych Sąd I instancji naruszył art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 199a § 3 O.p. w zw. z art. 1891 K.p.c. Strona zauważyła też, że oceniając odmiennie zarówno od skarżącej jak i organów materiał dowodowy co do treści i charakteru czynności prawnej mającej za przedmiot prawa medialne, Sąd I instancji wkroczył w kompetencję już nie tyle organów podatkowych, co sądu powszechnego. Brak rozważań w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w zakresie art. 199a § 3 O.p. w zw. z art. 1891 K.p.c. stanowi również naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. Wskazane naruszenia mogły mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem wynik postępowania przed sądem powszechnym mógłby implikować inny wynik sprawy.
Skarżąca wskazała również na to, że organy powinny były zastosować art. 199a § 1 O.p., a w sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów dotyczących "zgodnego zamiaru stron i celu czynności" (w aktach sprawy znajdowały się jedynie określone dokumenty – umowa, uchwały). Dowody takie były możliwe do uzyskania w postępowaniu podatkowym poprzez przesłuchanie świadków (stron umowy, uczestników uchwał itd.) na zasadzie art. 188 O.p., o co zresztą skarżąca wnosiła w toku postępowania podatkowego. W konsekwencji zgromadzono niewystarczający materiał dowodowy i z tej przyczyny należało uchylić decyzję podatkową. Wskazane dowody mogą mieć kluczowe znaczenie dla sprawy i wpływać na stan faktyczny, a zatem uchybienie art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 188 i art. 199a § 1 O.p. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
4. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i wydanie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego, w tym o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, wskazując, że nie zostały w zaskarżonym orzeczeniu naruszone powołane przez stronę przepisy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
6. Należy przede wszystkim zauważyć, że w petitum rozpatrywanej skargi kasacyjnej przywołano jedynie zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor poświęca również uwagę przepisom prawa materialnego (zwłaszcza art. 8 ust. 1 pkt 1 i art. 19 ust. 13 pkt 9 u.p.t.u.), jednakże czyni to jedynie w kontekście ich wykładni dokonanej przez Dyrektora Izby Skarbowej, wiążąc te rozważania z zarzutem nieprzedstawienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ocen prawnych w tym zakresie (zarzut naruszenia art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 i w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.). Podkreślenia wymaga, że strona w istocie nie podważa stanowiska zajętego w zakresie wykładni przepisów prawa materialnego przez Sąd I instancji, brak jest bowiem w rozpatrywanej skardze kasacyjnej jakiegokolwiek odniesienia do poglądów wyrażonych w tym zakresie w zaskarżonym orzeczeniu. Ma to istotne konsekwencje dla rozstrzygnięcia ze względu na treść art. 183 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie (niewystępującą w niniejszej sprawie) nieważność postępowania. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie ma kompetencji do uzupełniania zarzutów kasacyjnych czy ich uzasadnienia, a stanowisko Sądu I instancji, które nie zostało podważone w drodze precyzyjnie sformułowanych podstaw kasacyjnych nie może zostać przez Sąd kasacyjny zakwestionowane. W okolicznościach przedmiotowej sprawy oznacza to, że skoro strona nie odniosła się w żaden sposób do wykładni przepisów prawa materialnego dokonanej przez Sąd I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny nie ma podstaw do wyrażenia w zakresie tejże wykładni odmiennego stanowiska w przypadku niestwierdzenia naruszenia zarzucanych przepisów postępowania, a z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w sprawie.
7. Z uzasadnienia rozpatrywanej skargi kasacyjnej wynika, że w ocenie skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny mógł jedynie w całości podzielić stanowisko organów (w konsekwencji oddalając skargę), a w przypadku niepodzielenia któregokolwiek z poglądów wyrażonych przez organ miał obowiązek uchylenia zaskarżonej decyzji. Twierdzenia strony w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie, nie znajdują bowiem podstaw w przepisach regulujących postępowanie sądowoadministracyjne.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla takie rozstrzygnięcie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W rozpatrywanej skardze kasacyjnej strona podnosi, że w okolicznościach sprawy Sąd I instancji powinien był zastosować art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c P.p.s.a., stąd też brak jest konieczności badania, czy Sąd ten miał podstawy do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b tej ustawy. Należy zatem zauważyć, że ani w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. ani w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. ustawodawca nie przewidział absolutnego obowiązku uwzględnienia skargi w przypadku stwierdzenia jakiegokolwiek naruszenia prawa przez organy. By możliwe było uchylenie zaskarżonej decyzji konieczne jest ustalenie, że naruszenie prawa miało wpływ na wynik sprawy – w przypadku prawa materialnego, albo mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – w odniesieniu do przepisów postępowania. Zatem jeśli w danej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której ewentualne uchybienia proceduralne nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy (a więc stwierdzono, że przy braku tychże uchybień rozstrzygnięcie organów byłoby identyczne), albo – mimo uznania przez sąd administracyjny, że wykładnia przepisów prawa materialnego w zaskarżonej decyzji była błędna, ostateczny wynik tej wykładni pozostawał niezmienny (a więc nieprawidłowa interpretacja dokonana przez organy nie miała wpływu na zasadność przedstawionych przez te organy wniosków), brak jest przesłanek do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c P.p.s.a. Stąd też nie można uznać argumentacji strony, która podkreśla odmienność oceny stanu faktycznego i wykładni prawa materialnego dokonanej przez organy i Sąd I instancji, niepodzielenie bowiem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w całości stanowiska organów w tymże zakresie nie oznaczało automatycznej powinności uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Podkreślenia wymaga, że z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wynika, iż – mimo rozbieżnych w pewnej mierze stanowisk – wnioski, do których doszły organy i Sąd I instancji są analogiczne, tj. uznano, że należności otrzymane przez skarżącą z tytułu licencji za prawa medialne podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług pod rządami u.p.t.u. Zauważając tę tożsamość wyników oceny stanu faktycznego i dokonanej na jego podstawie subsumcji prawa materialnego Wojewódzki Sąd Administracyjny nie miał podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c P.p.s.a. W konsekwencji zarzut naruszenia przepisów postępowania w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.
8. Strona zarzuca, że Sąd I instancji dokonał własnych ustaleń faktycznych co do charakteru i treści, jak również miejsca i chwili dokonanej czynności prawnej, której przedmiotem były prawa medialne, wychodząc tym samym poza akta sprawy. Zdaniem strony Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł dokonać odmiennej oceny materiału dowodowego od ustaleń faktycznych poczynionych przez organy. Zarzuty sformułowane w tym zakresie w skardze kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie.
Jak już wskazano wyżej, sąd administracyjny nie musi w całości akceptować zastosowania przez organ przepisów proceduralnych czy prawa materialnego, by możliwe było zastosowanie art. 151 P.p.s.a. i oddalenie skargi. Wystarczające w tym zakresie jest stwierdzenie, że ewentualnie stwierdzone naruszenia nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Podobnie odmienna ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego nie oznacza jeszcze, że sąd administracyjny wychodzi poza akta sprawy, naruszając tym samym art. 133 § 1 P.p.s.a., czy też, że dokonuje własnych ustaleń faktycznych, a tym bardziej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego domaga się dla skuteczności zarzutu kasacyjnego art. 174 pkt 2 P.p.s.a.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że podstawą ustaleń faktycznych w sprawie są przede wszystkim: ustalenia zebrania prezesów klubów z 29 maja 2000 r., uchwała Zarządu P. z 8 czerwca 2000 r. i umowa z 27 lipca 2000 r., dotycząca licencji na wykonywanie praw medialnych. Właśnie na tych dokumentach oparły się organy oceniając ich skutki prawnopodatkowe. Podobnie uczynił Sąd I instancji, brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia (nie podnosi tego strona w skardze kasacyjnej), że Wojewódzki Sąd Administracyjny brał pod uwagę okoliczności faktyczne, które nie były przedmiotem badania przez organy. Stąd też nie sposób uznać, by Sąd I instancji wydał wyrok w oparciu o materiał wykraczający poza akta sprawy.
Co do oceny skutków prawnopodatkowych zdarzeń gospodarczych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i organy podkreślenia wymaga, że w istocie jest ona identyczna – zdaniem zarówno organów, jak i Sądu I instancji dokonane po 1 maja 2004 r. wypłaty na rzecz strony z tytułu wynagrodzenia za prawa medialne podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Przy analogicznych "wnioskach końcowych" brak było podstaw, by – jak już zaznaczono wyżej – zastosować czy to art. 145 § 1 pkt 1 lit. a czy też art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Stąd też Sąd miał prawo uznać, również przy wyrażeniu odmiennej oceny niektórych okoliczności faktycznych, że konstatacja organów orzekających w sprawie była dopuszczalna i została dokonana bez przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.).
W związku z powyższym nie zasługuje na uwzględnienie podnoszona w skardze kasacyjnej argumentacja dotycząca naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a.
9. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. stwierdzić należy, że pewne uchybienia wymogom, które dla uzasadnienia wyroku przewiduje ten przepis, a z którymi mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, są uchybieniami niemogącymi mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Dotyczy to zarówno błędnego przyjęcia tożsamości stanowisk Sądu I instancji i organu odwoławczego, jak i niewystarczającego – w ocenie strony – wyjaśnienia pewnych pojęć, którymi Sąd I instancji się posłużył, zwłaszcza że nie ulega wątpliwości, iż w ocenie Sądu nie doszło do zbycia praw medialnych przez stronę w okresie, gdy czynność ta nie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. Podobnie (jako pozbawiony potencjalnego istotnego wpływu na wynik sprawy) należy zakwalifikować brak szerokiej analizy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanowiska zajętego w sprawie przez organy – skoro Sąd ten przedstawił i jasno wyjaśnił własne stanowisko w zakresie wykładni przepisów prawa materialnego, brak pogłębionego odniesienia się do poglądów organu (przy – co należy podkreślić – identycznych wynikach wykładni) nie może zostać uznany za naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a., które mogłoby doprowadzić do uchylenia zaskarżonego orzeczenia, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona nie podważyła stanowiska zaprezentowanego w tym zakresie przez Sąd I instancji. Niewystarczające jest bowiem podważenie poglądu organów co do wykładni przepisów prawa materialnego, do czego w istocie ograniczył się autor skargi kasacyjnej, gdyż z zaskarżonego orzeczenia wynika, że oceny dokonanej przez organy do końca nie podzielił również Sąd, co pozbawia istotności argumentację strony.
Za naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. strona uznała również odwołanie się przez Sąd I instancji do innych orzeczeń sądów administracyjnych. Tymczasem w sytuacji, gdy uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia zawiera ocenę legalności zaskarżonej decyzji – czego w istocie strona nie podważyła – dodatkowe powołanie się na orzecznictwo dotyczące analogicznych kwestii nie narusza przepisu dotyczącego wymogów uzasadnienia wyroku.
Ze względu na powyższe zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. uznać należy za bezzasadny.
10. Strona zarzuca również Sądowi I instancji niedostrzeżenie niepełności materiału dowodowego, podnosząc, że organy nie przeprowadziły ustaleń faktycznych co do okoliczności mogących mieć znaczenie dla zastosowania art. 19 ust. 13 pkt 9 u.p.t.u., tj. ustaleń, czy (przy niewątpliwym braku faktury) brak było umowy, z której mógłby wynikać termin płatności, co mogło prowadzić do ustalenia innego momentu powstania obowiązku podatkowego od tego przyjętego przez organy (a związanego z chwilą otrzymania zapłaty). Zdaniem strony doszło w tym zakresie do naruszenia art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 122 i art. 187 § 1 O.p.
Powyższy zarzut nie zasługuje na uwzględnienie, strona nie wykazała bowiem, iż brak ustaleń we wskazanym przez nią zakresie miał jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, iż w ocenie strony organ miał obowiązek ustalenia, czy termin płatności został określony w "jakiejś" umowie, choć nie podniesiono równocześnie, iż w istocie taka umowa istniała. Skoro skarżąca, która niewątpliwie musiałaby brać udział w ustaleniu terminu płatności, gdyby był on określany w drodze umownej, nie wskazuje, że do ustaleń takich doszło, nie można podzielić poglądu skargi kasacyjnej o abstrakcyjnym i oderwanym od okoliczności sprawy obowiązku organów poszukiwania takiej umowy. Skoro zarówno art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. – w odniesieniu do oceny ewentualnego naruszenia przepisów postępowania przez organy, jak i art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – w zakresie oceny zasadności zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, odwołują się do choćby potencjalnego istotnego wpływu na wynik sprawy, brak wskazania na taki wpływ – co w omawianym przypadku sprowadzałoby się zasadniczo do stwierdzenia, że istniała umowa, którą organy powinny były wziąć pod uwagę przy określaniu momentu powstania obowiązku podatkowego w sprawie – skutkuje niemożnością uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania w powołanej kwestii. Nie można bowiem uznać, że organy naruszyły normy postępowania przez nieustalenie okoliczności, które nie zaszły. W konsekwencji zarzuty postawione w związku z omawianym zagadnieniem w rozpatrywanej skardze kasacyjnej nie są zasadne.
11. Zdaniem strony w przedmiotowej sprawie powinien zostać zastosowany art. 199a § 3 O.p., przewidujący, w razie wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, wystąpienie przez organ do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa.
Stanowiska tego Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela.
Zwrócić należy przede wszystkim uwagę na to, że strona nie wykazała skutecznie, że materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie został zbadany nieprawidłowo, czy też wnioski, które ostatecznie na jego podstawie zostały wyciągnięte naruszają zasadę swobodnej oceny dowodów.
Stąd też zauważyć trzeba, że wobec dokonanych ustaleń opartych na wyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, nie było koniecznych i uzasadnionych podstaw do wystąpienia do sądu powszechnego w celu dokonania oceny istnienia czynności prawnej pomiędzy skarżącą a P.. Organy podatkowe mają prawo do oceny skutków transakcji handlowych w aspekcie podatkowym na podstawie przepisów art. 191, art. 122, i art. 187 § 1 O.p. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych art. 199a § 3 O.p. stanowi dopełnienie przepisów regulujących postępowanie podatkowe, które determinują kierunek oraz sposób prowadzenia przez organ podatkowy postępowania dowodowego. W myśl tych przepisów organ podatkowy jest zobowiązany do wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym w celu ustalenia stanu rzeczywistego sprawy (art. 122 O.p.), co oznacza również obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 187 O.p.), a następnie dokonania swobodnej jego oceny (art. 191 O.p.). To powoduje, że organ podatkowy, pomimo regulacji art. 199a § 3 O.p., nie został zwolniony z obowiązku kwalifikowania zdarzeń na gruncie prawa podatkowego oraz oceny skutków prawnopodatkowych, jakie one wywierają. Z tych powodów obowiązek wystąpienia do sądu powszechnego na podstawie tego przepisu powstaje jedynie wówczas, gdy zgromadzony materiał dowodowy pozostawia wątpliwości co do istnienia stosunku prawnego bądź prawa. Wątpliwości takie istnieją, gdy zebrany przez organ materiał dowodowy nie pozwala na dokonanie niebudzącej wątpliwości wykładni oświadczeń woli stron czynności prawnej (np. gdy zeznania stron są rozbieżne) oraz ustalenia jej rzeczywistej treści, a tym samym nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy (pod. wyrok NSA z 6 maja 2009 r. II FSK 240/08). Podkreślenia wymaga przy tym, że wątpliwości, o których mowa, mają mieć charakter obiektywny i nie mogą być oparte jedynie na rozbieżnościach oceny danej czynności prawnej przez skarżącą i organy, a później sąd administracyjny. Nie ma istotnego znaczenia również sytuacja, w której stanowisko sądu w pewnym zakresie różni się od stanowiska zajętego przez organy, bowiem błędna ocena niektórych okoliczności sprawy przez organy nie skutkuje sama w sobie przyjęciem, że w sprawie obiektywnie istniały wątpliwości, o których mowa w art. 199a § 3 O.p.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zebrany przez organy materiał dowodowy pozwala na uznanie, że w niniejszej sprawie sytuacja przewidziana w art. 199a § 3 O.p. nie zaistniała, a zatem brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji ze względu na niezastosowanie tego przepisu. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala bowiem na ocenę wzajemnych relacji skarżącej i P. w zakresie dysponowania prawami medialnymi, nie pozwalając na przyjęcie wersji działania przez P. w charakterze pełnomocnika skarżącej przy zawieraniu umowy z 27 lipca 2000 r., ani wersji, w której do ostatecznego przeniesienia praw właścicielskich dotyczących praw medialnych doszło przed wejściem w życie regulacji umożliwiających opodatkowanie takiej czynności.
Zaznaczenia wymaga przede wszystkim, że nie ulega wątpliwości, iż stronami umowy z 27 lipca 2000 r. jest P. jako wyłącznie uprawniony do wszelkich praw dotyczących rozgrywek piłkarskich i T., stroną tej umowy nie jest natomiast skarżąca. Jednocześnie zapisy wskazanej umowy nie pozwalają na stwierdzenie, iż została ona zawarta w imieniu skarżącej, nie można bowiem domniemywać istnienia pełnomocnictwa do zawarcia umowy. Dla uznania, że doszło do rozszerzenia umowy na klub sportowy, konieczne byłoby wyeksponowanie w treści umowy expressis verbis, bądź w sposób pozwalający na jednoznaczną wykładnię wskazanie umocowania P. do działania w imieniu skarżącej i na jej rzecz. Takie dopiero pełnomocnictwo stanowiłoby podstawę do oceny przez organy podatkowe. Jego brak czyni bezprzedmiotowym dalej idące rozważania ukierunkowane na ocenę charakteru umowy zawartej 27 lipca 2000 r. i skutków z niej wynikających, gdyż skarżąca nie była stroną tej umowy, a P. nie dysponował pełnomocnictwem do zawarcia umowy w jej imieniu i na jej rzecz. Za pełnomocnictwo nie może przy tym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zostać uznana uchwała z 29 maja 2000 r. Ustalenia narady Prezesów Klubów I i II ligi odbytej 29 maja 2000 r. pozwalają bowiem jedynie na wniosek, że kluby (w tym skarżąca), postanowiły o ograniczeniu swoich praw medialnych pod rygorem wyeliminowania z rozgrywek. W wyniku tych ustaleń udzielono P. prawa do komercyjnego wykorzystania widowiska sportowego, a zatem P. stał się dysponentem praw medialnych w wyniku akceptacji propozycji dotyczącej scentralizowania praw medialnych, co z kolei doprowadziło do zawarcia przez władze P. stosownej umowy z partnerem medialnym. Świadczy o tym również uchwała Zarządu P. z 8 czerwca 2000 r., z której wynika, iż P. jest wyłącznym dysponentem praw medialnych i na podstawie której zawarto umowę z 27 lipca 2000 r. o udzieleniu wyłącznej licencji na wykonywanie praw medialnych.
Z kolei stanowisko, zgodnie z którym nie doszło w wyniku ustaleń z 2000 r. do definitywnego przeniesienia praw medialnych, znajduje swoje uzasadnienie w zastrzeżeniu w powołanej uchwale z 8 czerwca 2000 r., że klub nieprzestrzegający postanowień dotyczących dysponowania prawami medialnymi do rozgrywek ligowych wyłącznie przez P. nie może uczestniczyć w rozgrywkach. Gdyby przyjąć, że P. był już w tym momencie właścicielem praw medialnych, tworzenie sankcji dla klubów w postaci wykluczenia z rozgrywek za naruszenia dotyczące tych praw, byłoby pozbawione sensu. Regulacja taka jest natomiast uzasadniona, jeśli przyjąć, że jest ona rezultatem przysługiwania pierwotnych praw medialnych do widowisk sportowych organizowanych przez kluby, nadal tym klubom, czego świadomość miał P. tworząc treść uchwały z 8 czerwca 2000 r. Sankcja stanowiła swoisty przymus dla klubów do realizowania zaleceń P. pomimo braku podstawy prawnej do takich działań. W konsekwencji zasadny był wniosek, że choć P. stał się dysponentem praw medialnych, kluby pozostały ich właścicielami, brak jest bowiem podstaw w zebranym materiale dowodowym podstaw do twierdzenia, że do przeniesienia własności praw medialnych doszło 29 maja 2000 r. (uchwała Prezesów klubów I i II ligi nie wskazuje, iż jej celem było przeniesienie praw medialnych), brak również jakiegokolwiek innego dokumentu wskazującego, iż w 2000 r. doszło do zawarcia umowy, na podstawie której prawa medialne zostały definitywnie sprzedane przez poszczególne kluby na rzecz P..
W związku z powyższym uznać należy, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na ocenę zdarzeń z 2000 r. (i późniejszych, jak np. uchwały o wypłacie wynagrodzenia z tytułu praw medialnych) pod względem wywieranych przez nie skutków podatkowych i brak jest obiektywnych wątpliwości, które wskazywałyby na potrzebę zastosowania w okolicznościach sprawy art. 199a § 3 O.p.
Nie można również zapominać, że podatek od towarów i usług kładzie nacisk przede wszystkim na ekonomiczne aspekty czynności, odrywając się od jej skutków na gruncie innych gałęzi prawa, w szczególności prawa cywilnego. Ten aspekt musi również mieć wpływ na ocenę przebiegu zdarzeń gospodarczych, jakie miały miejsce w rozpoznawanej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że skoro dokonano wypłat z tytułu wynagrodzenia za prawa medialne po 1 maja 2004 r., to podlegały one opodatkowaniu. Taka konstatacja organów orzekających w sprawie była dopuszczalna i została dokonana bez przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów. W konsekwencji Sąd I instancji nie miał podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, nawet w przypadku niezgodzenia się z całością argumentacji przedstawionej przez organy.
W związku z powyższym uznać trzeba zarzut naruszenia art. 199a § 3 O.p. za niezasadny.
12. Nie zasługuje na uwzględnienie także argumentacja przedstawiona przez stronę w zakresie zarzutu naruszenia art. 199a § 1 O.p. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że w ocenie skarżącej przeprowadzenie postępowania dowodowego dla ustalenia "zgodnego zamiaru stron i celu czynności" jest konieczne w każdej sprawie, a bez tak zgromadzonego materiału materiał dowodowy w sprawie jest "niewystarczający". Nie można się z tym poglądem zgodzić – skoro, jak wykazano wyżej, możliwe było ocenienie skutków poszczególnych czynności w sprawie pod względem prawnopodatkowym, na podstawie treści dokumentów znajdujących się już w aktach sprawy, przeprowadzenie dowodów w postaci przesłuchań świadków nie było konieczne dla ustalenia zgodnego zamiaru i celu czynności. Podkreślenia wymaga, że odtworzenie prawidłowego stanu faktycznego w tej sprawie nie było zadaniem łatwym z uwagi na postępowanie zarówno P., jak i poszczególnych klubów. Podmioty te nie zadbały przede wszystkim we właściwy sposób o takie dokumentowanie przebiegu operacji gospodarczych, które nie pozostawiałyby żadnych wątpliwości w zakresie ich skuteczności oraz oddziaływania na sferę prawa podatkowego. W rozpoznawanej sprawie zadaniem organów i Sądu I instancji było zatem dokonanie oceny skutków podatkowych zaistniałych zdarzeń gospodarczych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, choć ocena ta nie była całkowicie jednolita, wnioski wyciągnięte zarówno przez organy, jak i Sąd I instancji co do podlegania (dokonanych po 1 maja 2004 r.) wypłat dokonywanych na rzecz skarżącej z tytułu wynagrodzenia za korzystanie z praw medialnych podatkowi VAT są prawidłowe i zasługują na aprobatę. Ocena taka mogła zostać dokonana przez organy podatkowe na podstawie art. 191 O.p. i nie wymagała ani zwrócenia się do sądu powszechnego na podstawie art. 199a § 3 P.p.s.a. z powództwem o ustalenie istnienia stosunku prawnego lub prawa, ani przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie np. przesłuchania świadków na okoliczność zgodnego zamiaru stron czy celu czynności.
13. Zaznaczenia wymaga, że wielokrotnie w analogicznych sprawach orzekały już sądy administracyjne, w tym Naczelny Sąd Administracyjny, wypowiadając się co do skutków prawnopodatkowych zarówno ustaleń z 29 maja 2000 r., uchwały z 8 czerwca 2000 r., jak i umowy z 27 lipca 2000 r. Wskazać tu można np. na następujące wyroki NSA: z 29 czerwca 2011 r., I FSK 1034/10, z 16 czerwca 2011 r., I FSK 925/10, z 15 czerwca 2011 r., I FSK 1110/10, z 2 lutego 2011 r., I FSK 1860/09. Poglądy wyrażone w tych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający przedmiotową sprawę podziela w pełni.
14. Ze względu na bezzasadność zarzutów kasacyjnych Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
15. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w myśl art. 204 pkt 1 tej ustawy w związku z § 6 pkt 6 i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
-----------------------
17

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI