Orzeczenie · 2025-02-26

I FSK 1498/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-02-26
NSApodatkoweWysokansa
podatek akcyzowydoręczenie decyzjipostępowanie zabezpieczającetermin przedawnieniaskarga kasacyjnaOrdynacja podatkowaustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ż. G. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi dotyczącą określenia przybliżonych kwot zobowiązań w podatku akcyzowym za 2014 r. oraz zabezpieczenia na majątku strony. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym wadliwego doręczenia decyzji o zabezpieczeniu i zarządzenia zabezpieczenia do rąk strony zamiast pełnomocnika, a także instrumentalnego wszczęcia postępowania zabezpieczającego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że doręczenie decyzji o zabezpieczeniu wraz z zarządzeniem zabezpieczenia bezpośrednio zobowiązanej było prawidłowe na podstawie art. 155b § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który ma pierwszeństwo przed ogólnymi przepisami o doręczaniu pism pełnomocnikowi w postępowaniu podatkowym. Podkreślono, że celem tego przepisu jest zapobieganie wyzbywaniu się majątku przez podatników. NSA odrzucił również zarzut instrumentalnego wszczęcia postępowania zabezpieczającego, wskazując na odmienne podstawy prawne i procedury kontroli w porównaniu do zawieszenia biegu terminu przedawnienia na skutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Sąd podkreślił, że decyzja o zabezpieczeniu podlega odrębnemu zaskarżeniu, co wyklucza możliwość kwestionowania jej zasadności w ramach kontroli decyzji wymiarowej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących doręczenia decyzji o zabezpieczeniu w kontekście ustanowienia pełnomocnika oraz odróżnienie kontroli decyzji zabezpieczającej od kontroli decyzji wymiarowej w kontekście zarzutu instrumentalności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego trybu doręczenia na podstawie art. 155b § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz specyfiki kontroli decyzji o zabezpieczeniu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy doręczenie decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego wraz z zarządzeniem zabezpieczenia bezpośrednio zobowiązanemu, na podstawie art. 155b § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest skuteczne, mimo ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu podatkowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie jest skuteczne, ponieważ przepis art. 155b § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma pierwszeństwo i reguluje odrębny tryb doręczenia w celu zapobiegania utrudnieniu lub udaremnieniu zabezpieczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 155b § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wprowadzony w celu ochrony wierzyciela publicznoprawnego, pozwala na jednoczesne doręczenie decyzji o zabezpieczeniu i zarządzenia zabezpieczenia bezpośrednio zobowiązanemu, nawet jeśli ustanowiono pełnomocnika w postępowaniu podatkowym. Tryb ten jest odrębny od ogólnych zasad doręczania pism pełnomocnikowi i wynika z woli ustawodawcy zwiększenia skuteczności zabezpieczeń.

Czy wszczęcie postępowania zabezpieczającego na podstawie art. 33 Ordynacji podatkowej, które skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 4 Ordynacji podatkowej, może być uznane za instrumentalne i służyć jedynie przedłużeniu terminu przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli postępowanie zabezpieczające zostało wszczęte z powodu uzasadnionych obaw o niewykonanie zobowiązania i jest zgodne z prawem. Kontrola legalności decyzji o zabezpieczeniu odbywa się w odrębnym trybie od kontroli decyzji wymiarowej.

Uzasadnienie

NSA rozróżnił kontrolę legalności zawieszenia biegu terminu przedawnienia na skutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego (art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej) od kontroli decyzji o zabezpieczeniu (art. 70 § 6 pkt 4 Ordynacji podatkowej). W przypadku decyzji o zabezpieczeniu, jej legalność podlega kontroli w drodze odwołania od tej decyzji, co wyklucza możliwość kwestionowania jej zasadności jako instrumentalnej w ramach kontroli decyzji wymiarowej. Sąd podkreślił, że organy wykazały istnienie obaw o niewykonanie zobowiązania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (33)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 33

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 70 § 6 pkt 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 155b § 1a

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 183 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 204 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 234

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 33 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 33 § 4 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 220 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 70 § 6 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 70c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 155b § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 155a § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 155

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 154

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 40 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.k. art. 303

Kodeks postępowania karnego

k.k.s. art. 113 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 17

Kodeks karny skarbowy

Konstytucja art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczność doręczenia decyzji o zabezpieczeniu na podstawie art. 155b § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. • Brak instrumentalnego charakteru postępowania zabezpieczającego w kontekście zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Odrzucone argumenty

Wadliwe doręczenie decyzji o zabezpieczeniu do rąk strony zamiast pełnomocnika. • Instrumentalne wszczęcie postępowania zabezpieczającego w celu przedłużenia terminu przedawnienia. • Zaniechanie zebrania całości materiału dowodowego i wyjaśnienia istotnych okoliczności.

Godne uwagi sformułowania

Celem wprowadzenia powyższej normy prawnej była konieczność zapobiegania wyzbywaniu się składników majątkowych przez podatników, którym doręczono decyzję o zabezpieczeniu przed wszczęciem postępowania zabezpieczającego. • Wolą ustawodawcy, wyrażoną w treści art. 155b § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie było doręczenie decyzji o zabezpieczeniu w ramach toczącego się postępowania wymiarowego (kontrolnego), lecz w ramach postępowania o zabezpieczeniu, ale prowadzonego na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. • Kontrola skuteczności prawnej (również z perspektywy tzw. instrumentalności czy nadużycia prawa) zawieszenia biegu terminu zobowiązania podatkowego na zasadzie art. 70 § 6 pkt 4 Ordynacji podatkowej w związku z wydaniem na podstawie art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej decyzji o zabezpieczeniu, podlega bowiem zaskarżeniu w drodze odwołania wywiedzionego wprost od tej decyzji na podstawie art. 220 § 1 Ordynacji podatkowej.

Skład orzekający

Artur Mudrecki

przewodniczący

Maja Chodacka

sprawozdawca

Ryszard Pęk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczenia decyzji o zabezpieczeniu w kontekście ustanowienia pełnomocnika oraz odróżnienie kontroli decyzji zabezpieczającej od kontroli decyzji wymiarowej w kontekście zarzutu instrumentalności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu doręczenia na podstawie art. 155b § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz specyfiki kontroli decyzji o zabezpieczeniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie podatkowym, takich jak skuteczne doręczenie decyzji zabezpieczającej i zarzut instrumentalnego działania organów, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Czy doręczenie decyzji zabezpieczającej do rąk pełnomocnika jest zawsze obowiązkowe? NSA wyjaśnia.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst