I FSK 1104/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie przedłużenia terminu zwrotu VAT, uznając zasadność wątpliwości organu podatkowego.
Spółka zaskarżyła wyrok WSA, który oddalił jej skargę na postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu VAT. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że organ podatkowy nie wykazał uzasadnionych wątpliwości co do zasadności zwrotu. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo nie dopatrzył się naruszeń prawa, a trwające czynności weryfikacyjne stanowiły uzasadnienie dla przedłużenia terminu zwrotu.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie dotyczące przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług za maj 2020 r. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 87 ust. 2 ustawy o VAT i art. 274b § 1 Ordynacji podatkowej, kwestionując błędną wykładnię i zastosowanie przepisów przez organy podatkowe, które miały nie wykazać uzasadnionych wątpliwości co do zasadności zwrotu. Podniesiono również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu ma samodzielny byt prawny i służy weryfikacji zasadności zwrotu, a nie jego merytorycznemu rozstrzygnięciu. Wskazano, że trwające czynności weryfikacyjne, w tym postępowanie podatkowe i potrzeba przesłuchania świadków, stanowiły wystarczające uzasadnienie dla przedłużenia terminu zwrotu VAT. Sąd uznał również, że uzasadnienie wyroku WSA spełniało wymogi formalne i nie stwierdzono naruszenia przepisów postępowania. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wątpliwości organu muszą być uzasadnione i wynikać ze stanu faktycznego sprawy, a organ musi przedstawić konkretne przyczyny przedłużenia terminu zwrotu.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że przedłużenie terminu zwrotu VAT wymaga wykazania przez organ podatkowy uzasadnionych wątpliwości co do zasadności zwrotu, które wynikają ze stanu faktycznego sprawy i są poparte konkretnymi czynnościami weryfikacyjnymi. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że trwające czynności procesowe stanowiły wystarczające uzasadnienie dla przedłużenia terminu zwrotu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.p.t.u. art. 87 § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Reguluje możliwość przedłużenia terminu zwrotu VAT w przypadku potrzeby dodatkowej weryfikacji.
o.p. art. 274b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dotyczy czynności sprawdzających i kontroli podatkowej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy naruszenia przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 124
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 217 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 87 ust. 2 u.p.t.u. w związku z art. 274b § 1 o.p. poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, polegające na uznaniu, że wątpliwości organu podatkowego co do zasadności zwrotu VAT uzasadniają jego przedłużenie, mimo braku uprawdopodobnienia niezasadności zwrotu. Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przepisów przez organy podatkowe. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA.
Godne uwagi sformułowania
zwrot różnicy podatku [...] następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozstrzygnięcie Organu podatkowego o przedłużeniu terminu zwrotu [...] ma samodzielny byt prawny, niezależny od procedury podatkowej, w której dokonywana jest weryfikacja zasadności zwrotu Organ podatkowy decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu Sąd ten bada zatem, czy w postanowieniu o przedłużeniu terminu zwrotu podatku wskazano w sposób należyty (przekonujący), że istnieją wątpliwości co do zasadności zwrotu skutkujące potrzebą jego dodatkowej weryfikacji, jakie to są wątpliwości, z czego one wynikają.
Skład orzekający
Gabriela Zalewska-Radzik
sprawozdawca
Sylwester Marciniak
przewodniczący
Zbigniew Łoboda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedłużania terminu zwrotu VAT przez organy podatkowe oraz zakresu kontroli sądowej w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedłużenia terminu zwrotu VAT w związku z trwającymi czynnościami weryfikacyjnymi i postępowaniem podatkowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu procedury podatkowej - przedłużania terminu zwrotu VAT, co jest częstym problemem dla podatników. Orzeczenie wyjaśnia zasady i granice działania organów podatkowych oraz kontroli sądowej.
“Kiedy organ podatkowy może przedłużyć zwrot VAT? NSA wyjaśnia granice wątpliwości.”
Dane finansowe
WPS: 41 668 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 1104/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-01-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-06-22 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Gabriela Zalewska-Radzik /sprawozdawca/ Sylwester Marciniak /przewodniczący/ Zbigniew Łoboda Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane III SA/Wa 2345/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-01-20 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 133 par. 1, art. 134 par. 1, art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 106 art. 87 ust. 2 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - t.j. Dz.U. 2021 poz 1540 art. 120, art. 121, art. 124, art. 191, art. 217 par. 2, art. 274b par. 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Sylwester Marciniak, Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, Sędzia NSA Gabriela Zalewska – Radzik (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. sp. z o.o. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 2345/22 w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 16 sierpnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za maj 2020 r. oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 20 stycznia 2023 r., sygn. III SA/Wa 2345/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: "Spółka", "Skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "DIAS", "Organ") z 16 sierpnia 2022 r. w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za maj 2020 r. Wyrok podobnie, jak pozostał powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, jest dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl (dalej: "CBOSA"). Powyższy wyrok został zaskarżony w całości przez Spółkę, która w skardze kasacyjnej, w oparciu o art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), zarzuciła naruszenie: I. przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj.: 1) art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106 ze zm., dalej: "ustawa o VAT", "u.p.t.u.") w związku z art. 274b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa", "o.p."), poprzez: a) błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym uznaniu, że termin przedłużenia zwrotu wskazany w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. (dalej: "NUS", "Organ pierwszej instancji") z 20 maja 2022 r. wynika z wątpliwości Organu podatkowego co do jego zasadności, zaś każde wątpliwości Organów podatkowych usprawiedliwiają przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, podczas gdy wątpliwości Organów muszą być uzasadnione – konieczne jest uprawdopodobnienie przez Organy niezasadności zwrotu. Natomiast Sąd pierwszej instancji przyjmując, że istniały podstawy do przedłużenia terminu zadeklarowanego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za maj 2020 r., nie dokonał żadnej merytorycznej oceny zasadności wątpliwości i uprawdopodobnienia niezasadności tego zwrotu, uchylił się od jakiejkolwiek kontroli i oceny działań Organów podatkowych i formułowanych przez nie twierdzeń, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że w obliczu wskazanych wyżej okoliczności oraz braku dowodów potwierdzających lub zaprzeczających prawidłowości rozliczenia dokonanego przez Skarżącą dalsza weryfikacja zwrotu była jak najbardziej uzasadniona. Sąd uznał tym samym - wbrew orzecznictwu NSA - że każda opisana w postanowieniu wątpliwość podniesiona przez Organy podatkowe uzasadnia przedłużenie terminu zwrotu VAT, a wystarczającą okolicznością uzasadniającą przedłużenie terminu zwrotu podatku VAT są prowadzone czynności sprawdzające i postępowania podatkowe oraz rzekome nieprawidłowości stwierdzone w protokole kontroli podatkowej, Sądy zaś nie mogą oceniać jakości i zasadności tych wątpliwości; b) błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, pomimo że Organy podatkowe swoim zachowaniem przeczą prezentowanemu przez siebie stanowisku i samodzielnie nie podejmują rzeczywistych czynności mających na celu weryfikację zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym (mimo przeprowadzenia wszystkich opisanych w zaskarżonym wyroku czynności rzekome wątpliwości nadal nie zostały wyjaśnione, a Spółka nie otrzymała zwrotu podatku VAT). W konsekwencji Organy nie uprawdopodobniły i nie podejmują żadnych czynności w celu uprawdopodobnienia niezasadności zwrotu za maj 2020 r., podczas gdy Organ podatkowy ma obowiązek uprawdopodobnienia, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku i musi te czynności sprawdzające dotyczące tego okresu wykonać; c) błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym uznaniu, że samo świadczenie usług na rzecz zagranicznych kontrahentów, przy jednoczesnym dokonywaniu odliczeń podatku naliczonego z tytułu transakcji opodatkowanych 23% podatkiem VAT, jest niedozwolonym schematem podatkowym i obliguje Organ podatkowy do kompleksowego wyjaśnienia okoliczności związanych z ustaleniem rzeczywistej roli podmiotów uczestniczących w łańcuchu transakcji, a także charakteru zawartych transakcji, w wyniku czego Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniały uzasadnione przesłanki do dalszego przedłużania terminu dokonania zwrotu podatku VAT, mimo że wspomniane wyjaśnianie okoliczności trwa już ponad 2 lata, a Organ w sposób arbitralny i poprzez niedozwoloną ingerencję w swobodę transakcji zawieranych przez strony w istocie kwestionuje model biznesowy działalności Skarżącej w zakresie podatku VAT, który jest neutralny w transakcjach między przedsiębiorcami; II. przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w związku z art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez Organy podatkowe przepisów w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 120, art. 121, art. 124 i art. 217 § 2 o.p. oraz art. 87 ust. 2 u.p.t.u. w związku z art. 274b § 1 o.p. na skutek uznania, że pomimo braku uprawdopodobnienia, że zagraniczny kontrahent Spółki posiadał w Polsce stałe miejsce prowadzenia działalności w maju 2020 r., skarga złożona w sprawie nie powinna zostać uwzględniona; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w związku z art. 151 i art. 141 § 4, art. 133 § 1 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 274b § 1 o.p. oraz art. 87 ust. 2 u.p.t.u., jak również w związku z art. 121 § 1, art. 124 oraz art. 191 o.p., poprzez oddalenie skargi wskutek: a) niezasadnego uznania, że pomimo braku uprawdopodobnienia, że zagraniczny kontrahent Spółki posiadał w Polsce stałe miejsce prowadzenia działalności w maju 2020 r., skarga złożona w sprawie nie powinna zostać uwzględniona, b) odwoływania się w uzasadnieniu skarżonego wyroku jedynie do wyrwanych z całego kontekstu tez z orzeczeń, które traktują o możliwości przedłużania terminu zwrotu VAT z całkowitym pominięciem orzeczeń podkreślających, że możliwość ta nie jest niczym nieograniczona, a uzasadnienie ku temu przesłanek musi być realne i precyzyjnie uzasadnione, c) pominięcia istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz wybiórczego podkreślenia w uzasadnieniu skarżonego wyroku jedynie takich okoliczności, które w oderwaniu od kontekstu sprawy mogłyby sugerować konieczność dalszej weryfikacji zasadności zwrotu, podczas gdy okoliczności te stanowiły jedynie pretekst dla usprawiedliwienia kolejnego przedłużenia i nie miały nic wspólnego z czynnościami, o których mowa w art. 274b § 1 o.p., czy też w art. 87 ust. 2 zdanie drugie u.p.t.u. Wskazując na powyższe podstawy Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Spółka zrzekła się jednocześnie rozpoznania sprawy na rozprawie. DIAS nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Przed przystąpieniem do oceny podniesionych przez Skarżącą zarzutów, wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 stycznia 2024 r. rozpoznał również, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, skargi kasacyjne Spółki dotyczące przedłużenia Skarżącej terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiące: czerwiec, lipiec, wrzesień i listopad 2020 r. (sygn. akt: I FSK 1113/23, I FSK 883/23, I FSK 1016/23, I FSK 1134/23; CBOSA). Rozstrzygnięcia te zapadły na gruncie zbliżonych stanów faktycznych i zarzutów skarg kasacyjnych. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego, wymienione w § 2 tego artykułu. Tego rodzaju przesłanek w niniejszej sprawie nie odnotowano. Podobnie nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed Sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. Skarga kasacyjna zbadana według reguły związania zawartymi w niej zarzutami (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.) okazała się niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu. Ocena zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku WSA w Warszawie nie pozwoliła stwierdzić, aby został on wydany z naruszeniem wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów prawa procesowego i materialnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienie stanowią w istocie ogólnikową polemikę ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, bez wykazania, na czym konkretnie polegało naruszenie wskazanych przepisów. Odnosząc się do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów i ich uzasadnienia należy zauważyć, że istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości postanowienia o przedłużeniu do 31 października 2022 r. terminu zwrotu nadwyżki w podatku od towarów i usług w wysokości 41 668 zł, wykazanej przez Skarżącą w deklaracji podatkowej za maj 2020 r., w świetle przesłanek określonych w art. 87 ust. 2 u.p.t.u. w związku z art. 274b § 1 o.p. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo nie dopatrzył się naruszeń prawa, które uzasadniałyby uchylenie postanowień wydanych przez Organy podatkowe. Z postanowienia Organu odwoławczego wynika, że w niniejszej sprawie pozostają w toku czynności weryfikujące zasadność zwrotu podatku VAT za wskazany okres rozliczeniowy, a Organ podatkowy ma wystarczające przesłanki, aby termin zwrotu podatku przedłużyć. W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z art. 87 ust. 1 u.p.t.u., w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Natomiast na mocy art. 87 ust. 2 u.p.t.u., zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, rozstrzygnięcie Organu podatkowego o przedłużeniu terminu zwrotu wykazanej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu ma samodzielny byt prawny, niezależny od procedury podatkowej, w której dokonywana jest weryfikacja zasadności zwrotu. W konsekwencji Organ podatkowy, dokonując przedłużenia terminu zwrotu, nie wypowiada się w wydanym w tym przedmiocie postanowieniu, czy wnioskowany przez podatnika zwrot podatku jest zasadny, czy niezasadny, a jedynie przedłuża termin tego zwrotu właśnie z uwagi na potrzebę dalszej weryfikacji zasadności zwrotu podatku (uzyskanie jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy zwrot jest zasadny, czy niezasadny). Postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu wydawane jest zatem w odrębnej sprawie niż ta, która dotyczy prawa do zwrotu podatku i jego wysokości oraz statusu podatnika VAT, co jest rozstrzygane w odrębnym trybie w drodze decyzji administracyjnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 22 listopada 2023 r., sygn. akt I FSK 5/23 i z 30 listopada 2023 r., sygn. akt I FSK 589/23; CBOSA). Na tle powołanego art. 87 ust. 2 u.p.t.u. wskazać należy, że dodatkowe weryfikowanie zasadności zwrotu jest dopuszczalne, jako odstępstwo od zasady neutralności VAT, wówczas gdy zachodzą istotne (uzasadnione) wątpliwości co do zasadności tego zwrotu. Organ podatkowy, podejmując decyzję o tym, czy zasadność zwrotu podatku rzeczywiście wymaga dodatkowego zweryfikowania w ramach jednej z procedur wskazanych w tym przepisie, winien opierać się na odpowiednich przesłankach wynikających ze stanu faktycznego danej sprawy. Organ podatkowy decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Organ powinien wskazać powód przedłużenia terminu zwrotu i przedstawić stronie istniejące w tym przedmiocie wątpliwości. Podatnik w tym zakresie powinien otrzymać jasną informację, z czego wynika powód zakwestionowania zasadności zwrotu podatku i potrzeba dodatkowej weryfikacji transakcji. Organ podatkowy każdorazowo ma obowiązek wskazać nie tylko, jakie okoliczności za tym przemawiają, lecz także dlaczego uważa, że te okoliczności uzasadniają przedłużenie terminu zwrotu podatku VAT. Tak więc postanowienie przedłużające termin wnioskowanego przez Skarżącą zwrotu powinno wskazywać konkretne przyczyny dokonania dodatkowej weryfikacji zasadności tego zwrotu i je uzasadniać. Powodem niedokonania zwrotu nie może być tylko sam fakt wydania postanowienia i powołanie się na ogólne powody dalszej weryfikacji, zwłaszcza gdy te same ogólnie jedynie nakreślone przyczyny stanowią podstawę przedłużenia terminu dokonania zwrotu. Organ podatkowy, przedłużając termin zwrotu różnicy podatku, jest zobowiązany wskazać na powód takiego postanowienia i przedstawić stronie powody przedłużenia terminu, odnosząc się do konkretnych okoliczności stanu faktycznego sprawy na dany moment. Ponadto, Organ zobowiązany jest każdorazowo przedstawić istniejące wątpliwości powodujące konieczność dalszej weryfikacji rozliczenia za dany okres. Pod takim też kątem sąd administracyjny dokonuje kontroli takiego rozstrzygnięcia na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Sąd ten bada zatem, czy w postanowieniu o przedłużeniu terminu zwrotu podatku wskazano w sposób należyty (przekonujący), że istnieją wątpliwości co do zasadności zwrotu skutkujące potrzebą jego dodatkowej weryfikacji, jakie to są wątpliwości, z czego one wynikają. Z tych też względów Sąd pierwszej instancji nie może oceniać wstępnych i nieostatecznych ustaleń kontroli podatkowej w świetle materiału dowodowego sprawy, przepisów prawa, zasad logiki i doświadczenia życiowego, czy też dokonać merytorycznej oceny uprawdopodobnienia niezasadności zwrotu za maj 2020 r. Taka ocena wkracza bowiem w zagadnienie samej zasadności zwrotu podatku, co nie jest przedmiotem postępowania w sprawie przedłużenia terminu tego zwrotu. To samo dotyczy również okoliczności, w których Spółka upatruje naruszenia przez Sąd przepisów postępowania. Odnosząc się natomiast do kwestii wykazania przez Organy podatkowe istnienia potrzeby dodatkowej weryfikacji zasadności wnioskowanego przez Spółkę zwrotu podatku, Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za zasadne przywołać okoliczności wskazane w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Jak zatem wynika z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia Organu, w wyniku przeprowadzonych dotychczas czynności weryfikacyjnych zasadność wnioskowanego przez Skarżącą zwrotu podatku stwierdzono nieprawidłowości skutkujące wszczęciem postępowania podatkowego za miesiące: maj – czerwiec 2020 r., które 20 maja 2022 r., tj. w dacie wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. (dalej: "Organ pierwszej instancji", "NUS") postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu za maj 2020 r., utrzymanego zaskarżonym postanowieniem, wciąż było w toku. Nieprawidłowości te dotyczyły: (i) błędnego rozpoznania przez Spółkę momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu odsprzedaży na rzecz S. K.B. usług polegających na odsprzedaży tekstów blogowych sporządzonych przez W.M., która powinna być opodatkowana z chwilą wykonania usługi (przekazania ich ww. kontrahentowi), a nie z chwilą rozliczenia wynagrodzenia otrzymanego z tego tytułu oraz (ii) zadeklarowania nieopodatkowanego świadczenia usług poza terytorium kraju na rzecz B. LTD z Singapuru, podczas gdy powinno być ono opodatkowane stawką krajową 23%. Konieczne stało się zatem wyjaśnienie wskazanych wątpliwości opisanych w protokole kontroli podatkowej, m.in. w drodze dowodów z zeznań świadków (M.B., M.W.), a czynności podjęte przez NUS nie doprowadziły do przeprowadzenia tych dowodów przed upływem terminu zwrotu wyznaczonego wcześniejszym postanowieniem (tj. postanowieniem z 18 listopada 2021 r., przedłużającym termin zwrotu do 31 maja 2022 r.). Słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, że oczekiwanie na zeznania świadka M.B. (jednego z dyrektorów B. LTD z siedzibą w Singapurze) służy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, a zatem jest częścią procesu weryfikacji zasadności zwrotu podatku, który nie mógł zostać zakończony wcześniej, m.in. z powodu niestawiennictwa tego świadka. Kolejny termin przesłuchania M.B. został wyznaczony na 30 czerwca 2022 r. Ponadto pismem z 12 maja 2022 r. NUS ponownie wezwał M.W. na przesłuchanie 20 czerwca 2022 r. w celu wyjaśnienia wcześniej złożonych zeznań oraz przekazanych informacji w Prokuraturze Okręgowej w O., co było następstwem pism pełnomocnika Spółki, w których podważano ich wiarygodność. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę Sądu pierwszej instancji, że trwające czynności procesowe przywołane w zaskarżonym postanowieniu stanowią przekonujące uzasadnienie wydania postanowienia NUS z 20 maja 2022 r. o przedłużeniu terminu zwrotu podatku. Mają bowiem ścisły związek z weryfikacją zasadności zwrotu podatku. Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełniało wszystkie wymogi i standardy, o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, zrelacjonowano sformułowane w skardze zarzuty oraz wskazano podstawę prawną rozstrzygnięcia. Za pomocą art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska Sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. To, że stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji było odmienne od prezentowanego w toku postępowania oraz w skardze kasacyjnej przez Spółkę nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawierało wady konstrukcyjne oraz nie poddawało się kontroli kasacyjnej. Odnotować przy tym należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażany jest pogląd, który podziela także Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Słusznie zatem wskazał WSA w Warszawie, że Organ prawidłowo zastosował art. 87 ust. 2 zdanie drugie u.p.t.u. oraz w sposób wystarczający uzasadnił i wyjaśnił, jakiego rodzaju wątpliwości ma co do transakcji dokonanych w maju 2020 r. oraz jakie są podstawy tych wątpliwości, a także, dlaczego konieczne jest przedłużenie terminu zwrotu podatku. To z kolei czyni niezasadnymi wyartykułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że skarga kasacyjna nie dostarcza uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. |Sędzia NSA. |Sędzia NSA |Sędzia NSA | |G. Zalewska-Radzik |S. Marciniak |Z. Łoboda |
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI