I FSK 1489/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił interpretację indywidualną i wyrok WSA, uznając, że dofinansowanie ze środków UE na instalacje OZE nie stanowi podstawy opodatkowania VAT, gdyż gmina nie prowadzi działalności gospodarczej.
Gmina zwróciła się o interpretację podatkową dotyczącą VAT od wpłat mieszkańców i dofinansowania UE na instalacje OZE. Organ i WSA uznały, że dofinansowanie wlicza się do podstawy opodatkowania. NSA, opierając się na orzecznictwie TSUE i własnym składzie siedmiu sędziów, uchylił zaskarżony wyrok i interpretację, stwierdzając, że gmina nie prowadzi działalności gospodarczej w tym zakresie, a zatem dofinansowanie nie stanowi podstawy opodatkowania VAT.
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od towarów i usług wpłat dokonywanych przez mieszkańców Gminy na realizację projektu odnawialnych źródeł energii (instalacje solarne), współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Gmina kwestionowała stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, które uznały, że dofinansowanie ze środków UE stanowi element podstawy opodatkowania VAT. Gmina argumentowała, że nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów, a dofinansowanie nie ma bezpośredniego wpływu na cenę świadczonych usług. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na wyrok TSUE w sprawie C-612/21 oraz własny wyrok składu siedmiu sędziów (sygn. akt I FSK 1454/18), przychylił się do stanowiska Gminy. Sąd uznał, że w przedstawionym stanie faktycznym Gmina nie wykonuje działalności gospodarczej, a co za tym idzie, otrzymane dofinansowanie nie jest objęte zakresem art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz interpretację indywidualną DKIS, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz Gminy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, dofinansowanie to nie stanowi podstawy opodatkowania VAT, ponieważ gmina w tym zakresie nie prowadzi działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
NSA, opierając się na orzecznictwie TSUE (C-612/21) i własnym wyroku (I FSK 1454/18), stwierdził, że realizacja projektu OZE przez gminę na rzecz mieszkańców, gdzie gmina ponosi tylko część kosztów, a większość finansowana jest ze środków publicznych, nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów VAT. W związku z tym, otrzymane dofinansowanie nie jest objęte art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
u.p.t.u. art. 29a § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę, którą usługodawca otrzymał lub ma otrzymać od nabywcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. W tej sprawie uznano, że dofinansowanie nie miało bezpośredniego wpływu na cenę, gdyż gmina nie prowadziła działalności gospodarczej.
P.p.s.a. art. 146 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala skargę.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 15 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podatnikami podatku VAT są osoby wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą. Nie uznaje się za nich organów władzy publicznej w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych.
u.p.t.u. art. 15 § 6
Ustawa o podatku od towarów i usług
Organy władzy publicznej oraz urzędy obsługujące te organy nie są podatnikami w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
O.p. art. 14i § 3
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14b § 3
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14c § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14c § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14h
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 2a
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gmina nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów VAT w zakresie realizacji projektu OZE. Dofinansowanie ze środków UE nie stanowi bezpośredniego wpływu na cenę usług świadczonych przez gminę. Orzecznictwo TSUE (C-612/21) i NSA (I FSK 1454/18) potwierdza, że takie działania gminy nie podlegają opodatkowaniu VAT.
Odrzucone argumenty
Stanowisko DKIS i WSA, że dofinansowanie UE stanowi element podstawy opodatkowania VAT. Argumentacja, że dofinansowanie ma bezpośredni wpływ na cenę usług świadczonych przez gminę.
Godne uwagi sformułowania
Gmina, która realizując projekt z zakresu odnawialnych źródeł energii (kolektorów słonecznych), współfinansowany w znacznej części ze środków europejskich, w ramach którego montuje i podpina instalacje fotowoltaiczne na budynkach oraz na gruntach mieszkańców, którzy przejmą po upływie 5 lat własność zamontowanych instalacji, nie wykonuje z tego tytułu działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. W jego świetle, dla rozstrzygnięcia podstawowego problemu wyartykułowanego we wniosku interpretacyjnym Strony, tj. materii oddziaływania dofinansowania na kształt podstawy opodatkowania ma to, czy Gmina na rzecz swoich mieszkańców dokonuje odpłatnie dostawy towarów i świadczenia usług w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. a) i c) dyrektywy 112.
Skład orzekający
Adam Nita
sprawozdawca
Danuta Oleś
członek
Małgorzata Niezgódka - Medek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznanie, że gminy realizujące projekty OZE z dofinansowaniem UE, gdzie mieszkańcy partycypują w kosztach w niewielkim stopniu, nie prowadzą działalności gospodarczej podlegającej VAT."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie gmina nie osiąga stałego dochodu, a koszty pokrywane są w dużej mierze ze środków publicznych, zgodnie z wytycznymi TSUE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia VAT dla samorządów i interpretacji przepisów unijnych przez polskie sądy, co ma znaczenie praktyczne dla wielu gmin.
“Gminy zwolnione z VAT przy montażu paneli słonecznych dla mieszkańców? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 1489/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-10-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-10-30 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Adam Nita /sprawozdawca/ Danuta Oleś Małgorzata Niezgódka - Medek /przewodniczący/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług 6560 Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Interpretacje podatkowe Sygn. powiązane I SA/Lu 28/20 - Wyrok WSA w Lublinie z 2020-07-29 Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku uchylono zaskarżony wyrok i interpretację indywidualną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2174 art. 29a ust. 1 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka - Medek, Sędzia NSA Danuta Oleś, Sędzia del. WSA Adam Nita (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 27 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Gminy P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Lu 28/20 w sprawie ze skargi Gminy P. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 22 listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżony wyrok, 2) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 22 listopada 2019 r. nr [...], 3) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz Gminy P. kwotę 1.120 zł (słownie: jeden tysiąc sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje. Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z 29 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Lu 28/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (zwany dalej Sądem I instancji) oddalił skargę Gminy P. (dalej określanej jako Wnioskodawca, Gmina, Strona lub Skarżący) na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (zwanego dalej Organem interpretacyjnym lub DKIS) z 22 listopada 2019 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. Stan faktyczny sprawy, będący elementem wniosku interpretacyjnego został precyzyjnie zaprezentowany w interpretacji indywidualnej, dostępnej w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych (por. art. 14i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 900 – zwanej dalej O.p.). Ponadto, w uzasadnieniu swojego wyroku, dostępnym w CBOSA przedstawił go Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zagadnieniem spornym w relacjach pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego była klasyfikacja podatkowoprawna wpłat dokonywanych przez mieszkańców Gminy, związanych z realizacją projektu pod nazwą "[...]", a także dofinansowania otrzymanego w związku z realizacją tego programu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020. Jak wyjawiła Gmina w swoim wniosku interpretacyjnym, będąc zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług zrealizowała inwestycję w zakresie odnawialnych źródeł energii, polegającą na zakupie i montażu instalacji solarnych na budynkach mieszkalnych stanowiących własność jej mieszkańców. Zakup i montaż wskazanych urządzeń został dokonany w ramach projektu pod nazwą "Odnawialne źródła energii w Gminie P. - montaż kolektorów słonecznych etap II", współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020. Podatek od towarów i usług w ramach tego przedsięwzięcia stanowił koszt niekwalifikowalny. W związku z tym, Wnioskodawca zawarł z mieszkańcami umowy, w których ustalono wzajemne zobowiązania organizacyjne i finansowe stron, związane z montażem i eksploatacją instalacji. Zgodnie z tymi porozumieniami, po zakończeniu prac montażowych sprzęt i urządzenia wchodzące w skład Instalacji pozostają własnością Gminy przez cały okres trwania umowy. Od dnia zakończenia i odbioru prac montażowych, wspomniany podmiot przekaże jednak mieszkańcowi sprzęt i urządzenia wchodzące w skład Instalacji do korzystania zgodnie z jej przeznaczeniem do zakończenia okresu obowiązywania umowy. Z kolei, wraz z upływem okresu trwania tego porozumienia całość Instalacji stanie się własnością mieszkańca (bez zawierania odrębnej umowy). Wyartykułowano też, że na mieszkańcu Gminy ciąży powinność zapłaty wynagrodzenia na rzecz tego podmiotu. Brak tego świadczenia oznaczał zaś niemożność realizacji wskazanego przedsięwzięcia w stosunku do tej konkretnie osoby. Ponadto, Skarżący wyartykułował, że poza zapłatą wynagrodzenia, w umowach nie przewiduje się pobierania jakichkolwiek innych opłat od mieszkańców. Zarówno korzystanie przez taką osobę z instalacji w okresie obowiązywania umowy, jaki i przeniesienie na nią własności instalacji wraz z upływem okresu trwania umowy - realizowane jest i będzie przez Gminę w ramach usługi termomodernizacji - Strona nie będzie z tego tytułu pobierać żadnego dodatkowego wynagrodzenia od mieszkańców. Dodatkowo wskazano, że dla potrzeb dofinansowania całkowita wartość inwestycji została podzielona na koszty kwalifikowane, które są objęte częściowym dofinansowaniem oraz koszty niekwalifikowane, które nie korzystają z tego rozwiązania. Dofinansowanie ze środków UE pokryło przy tym ok. 85% kosztów kwalifikowanych projektu. W tak zaprezentowanym stanie faktycznym postawiono DKIS dwa pytania. Wątpliwości Strony wzbudziło mianowicie to: 1) czy w przypadku świadczenia Gminy na rzecz mieszkańców podstawę opodatkowania stanowi wyłącznie przewidziane w umowach wynagrodzenie netto otrzymywane od tych podmiotów? 2) czy w przypadku negatywnej odpowiedzi na pytanie nr 1, podstawę opodatkowania dla świadczenia Gminy na rzecz mieszkańców stanowi kwota otrzymywanego od nich wynagrodzenia netto przewidzianego w umowach oraz kwota otrzymanego dofinansowania pomniejszonego o przypadającą na nie kwotę podatku należnego (kwota podatku należnego przy dofinansowaniu zostanie wyliczona metodą "w stu", a dofinansowanie należy traktować jako kwotę obejmującą już podatek od towarów i usług)? Prezentując własne stanowisko w sprawie Wnioskodawca stanął na stanowisku, że podstawę opodatkowania stanowi wyłącznie otrzymywane od mieszkańców wynagrodzenie netto przewidziane w umowach. Na wypadek, gdyby Organ interpretacyjny negatywnie odpowiedział na pytane nr 1 Strona stanęła zaś na stanowisku, że podstawę opodatkowania stanowi kwota otrzymywanego od mieszkańców wynagrodzenia netto przewidzianego w umowach oraz kwota otrzymanego dofinansowania pomniejszonego o przypadającą na nie kwotę podatku należnego, tj. kwota podatku należnego przy dofinansowaniu powinna zostać wyliczona metodą "w stu", a dofinansowanie należy traktować jako kwotę obejmującą już podatek od towarów i usług. Z zapatrywaniem tym nie zgodził się Organ interpretacyjny. Jego zdaniem kwoty przekazane Gminie na realizację projektu, a pochodzące z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego należy uznać za środki otrzymane od osoby trzeciej (dotacje, subwencje, lub dopłaty o podobnym charakterze) bezpośrednio wpływające na cenę usług świadczonych przez Skarżącego. W związku z tym, w przekonaniu DKIS podstawę opodatkowania z tytułu świadczenia Gminy na rzecz mieszkańców stanowi suma należnej od nich kwoty wynagrodzenia przewidzianego w umowach oraz otrzymane dofinansowanie, pomniejszona o kwotę podatku należnego. Tym samym, kwota podatku należnego powinna być wyliczona metodą "w stu", a należne wpłaty i dofinansowanie należy traktować jako kwotę obejmującą już podatek od towarów i usług. W związku z tym, oceniając całościowo stanowisko Wnioskodawcy, uznano je za nieprawidłowe. Pogląd DKIS podzielił Sąd I instancji, który oddalił skargę Strony. Jak podkreślono w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, należało się zgodzić z zapatrywaniem Organu interpretacyjnego, który w okolicznościach przedstawionych przez Gminę prawidłowo przyjął, że dofinansowanie udzielone w ramach RPO WL bezpośrednio, w sposób zindywidualizowany i policzalny wpływa na cenę poszczególnych usług świadczonych przez nią konkretnym mieszkańcom. W następstwie, ma do tego dofinansowania zastosowanie sporny art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. W przypadku projektu realizowanego przez Stronę, polegającego na zakupie, montażu, monitorowaniu eksploatacji konkretnych instalacji, adresowanego bezpośrednio do konkretnego grona jej mieszkańców, środki przez nią uzyskane na ten cel są bezpośrednio wpisane w cenę usługi, jaką realizuje ona na rzecz każdego mieszkańca biorącego udział w tym projekcie. Taka postać dofinansowania podlega zaś wliczeniu do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług. W skardze kasacyjnej na ten judykat Strona wniosła: 1) o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, a w konsekwencje uchylenie zaskarżonej interpretacji; 2) w przypadku, gdy Naczelny Sąd Administracyjny uzna, że istota sprawy nie jest dostatecznie wyjaśniona - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji; 3) zasądzenie na rzecz Skarżącego od Organu interpretacyjnego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Jednocześnie nieprawomocnemu wyrokowi Sądu I instancji zarzucono: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 106 ze zm. – zwanej dalej u.p.t.u.). Zdaniem Gminy doszło do tego poprzez błędną interpretację wskazanego przepisu, prowadzącą do wniosku, że dotacja otrzymana przez Wnioskodawcę na pokrycie kosztów realizowanych przez niego zakupów ma bezpośredni wpływ na cenę świadczonych przez Gminę usług, stanowiąc część zapłaty za to świadczenie, a tym samym podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Tymczasem wskazana dotacja w rzeczywistości nie ma bezpośredniego wpływu na cenę usług wykonywanych przez Gminę dla jej mieszkańców; II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. obrazę art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm. - dalej określanej jako P.p.s.a.). Zdaniem Skarżącego doszło do tego poprzez niezastosowanie wskazanego przepisu i nieuwzględnienie skargi w okolicznościach wskazujących na konieczność jego zastosowania, a w konsekwencji nieuchylenie zaskarżonej interpretacji, podczas gdy została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 14b § 3, art. 14c § 1 i § 2, art. 120 i 121 § 1 oraz art. 121 § 1 w zw. z art. 14h oraz art. 2a O.p.); 2. naruszenie art. 151 P.p.s.a. - poprzez jego zastosowanie i oddalenie skargi w okolicznościach, w których uzasadnione było jej uwzględnienie i uchylenie zaskarżonej interpretacji z uwagi na naruszenie przez organy podatkowe przepisów postępowania, tj. art. 14b § 3, art. 14c § 1 i § 2, art. 120 i 121 § 1 oraz art. 121 § 1 w zw. z art. 14h oraz art. 2a O.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. To zaś w przekonaniu Skarżącego powinno skutkować uchyleniem interpretacji na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. W reakcji na przedstawione zarzuty i argumentację Organ interpretacyjny wniósł o: 1) oddalenie skargi kasacyjnej w całości jako pozbawionej uzasadnionych podstaw, 2) zasądzenie od Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest zasadna. Przez wzgląd na punkt czasu, w którym DKIS wydawał zaskarżoną interpretację normatywnym, materialnoprawnym punktem odniesienia dla rozważań Naczelnego sądu administracyjnego była regulacja prawna zawarta w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2174 – zwanej dalej u.p.t.u.). Zgodnie z art. 29a ust. 1 tego aktu prawnego, podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem art. 29a ust. 2 - 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5 u.p.t.u., jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Wskazany przepis prawa krajowego jest implementacją art. 73 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L nr 347, poz. 1 – dalej określanej jako dyrektywa 112). Jednocześnie godzi się zauważyć, że, w myśl art. 15 ust. 1 u.p.t.u. podatnikami podatku od towarów i usług są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 u.p.t.u., bez względu na cel lub rezultat tej aktywności. Nie uznaje się za nich organów władzy publicznej oraz obsługujących je urzędów w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych (por. art. 15 ust. 6 u.p.t.u.). W przedstawionych ramach normatywnych należy rozpatrywać zarzuty podniesione przez Gminę w jej piśmie procesowym skutkującym przeniesieniem sprawy sądowoadministracyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Spór pomiędzy Wnioskodawcą, a Organem interpretacyjnym sprowadza się bowiem do tego, czy dofinansowanie otrzymywane przez Wnioskodawcę ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego nie jest elementem podstawy opodatkowania w podatku od towarów i usług, zaś ta składowa konstrukcji podatku jest kształtowana wyłącznie przez wpłaty dokonywane przez mieszkańców, traktowane jako wynagrodzenie netto. Jednocześnie na wypadek gdyby Organ interpretacyjny uznał za element podstawy opodatkowania także środki pochodzące od Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Gmina postawiła pytanie o to czy kwoty te determinują wskazany element konstrukcji podatku w ich wysokości brutto, czyli – ujmując rzecz nieco kolokwialnie – czy z otrzymanego wsparcia finansowego jest "wytrącany" podatek od towarów i usług przy zastosowaniu metody "w stu"? Jak przy tym łatwo zauważyć, osadzenie dofinansowania ze środków unijnych poza podstawą opodatkowania podatku od towarów i usług czyni bezprzedmiotowym ustalanie, w jaki sposób te kwoty są opodatkowane: metodą "w stu", czy poprzez odniesienie do nich właściwej stawki podatkowe, czyli poprzez rachunek "od stu"). W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, dla oceny zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej kluczowe znaczenie ma wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 30 marca 2023 r., wydany w sprawie C-612/21, ECLI:EU:C:2023:279. W judykacie tym, odpowiadając na pytanie prejudycjalne Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśniono, że "art. 2 ust. 1, art. 9 ust. 1 i art. 13 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE Rady należy interpretować w ten sposób, że: dostawy towarów i świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej nie stanowi dostarczenie i zainstalowanie przez gminę, za pośrednictwem przedsiębiorstwa, systemów odnawialnych źródeł energii na rzecz jej mieszkańców będących właścicielami nieruchomości, którzy wyrazili wolę wyposażenia tych nieruchomości w takie systemy, jeżeli taka działalność nie ma na celu osiągania stałego dochodu i skutkuje jedynie zapłatą przez tych mieszkańców kwot pokrywających najwyżej jedną czwartą poniesionych kosztów, a pozostała część jest finansowana ze środków publicznych". W następstwie wskazanego orzeczenia TSUE, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku składu siedmiu sędziów z 5 czerwca 2023 r., sygn. akt I FSK 1454/18 (dostępny w CBOSA) przyjął, że "Gmina, która realizując projekt z zakresu odnawialnych źródeł energii (kolektorów słonecznych), współfinansowany w znacznej części ze środków europejskich, w ramach którego montuje i podpina instalacje fotowoltaiczne na budynkach oraz na gruntach mieszkańców, którzy przejmą po upływie 5 lat własność zamontowanych instalacji, nie wykonuje z tego tytułu działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. W konsekwencji otrzymane na ten cel dofinansowanie ze środków europejskich (Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego) nie może być rozważane jako podstawa opodatkowania, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT". Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym skargę kasacyjną wniesioną w przedmiotowej sprawie podziela stanowisko przyjęte w powołanym wyroku składu siedmiu sędziów z 5 czerwca 2023 r., sygn. akt I FSK 1454/18 i odwołuje się do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu tego judykatu. Wskazano tam na zapatrywanie wyrażone przez TSUE w sprawie C-612/21. W jego świetle, dla rozstrzygnięcia podstawowego problemu wyartykułowanego we wniosku interpretacyjnym Strony, tj. materii oddziaływania dofinansowania na kształt podstawy opodatkowania ma to, czy Gmina na rzecz swoich mieszkańców dokonuje odpłatnie dostawy towarów i świadczenia usług w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. a) i c) dyrektywy 112. Dopiero potwierdzenie tej tezy skutkuje koniecznością badania, czy wykonuje działalność gospodarczą wspomniana jednostka samorządu terytorialnego, która za pośrednictwem podmiotów trzecich zamontuje i dokona podpięcia instalacji fotowoltaicznych na budynkach oraz na gruntach swoich mieszkańców. Odnosząc te stwierdzenia do przedmiotowej sprawy godzi się zauważyć, że stan faktyczny zaprezentowane we wniosku interpretacyjnym jest zbieżny z tym, do którego odwoływał się TSUE, orzekając w postępowaniu oznaczonym sygnaturą C-612/21. Dlatego nie można przyjąć, że wykonuje działalność gospodarczą Gmina realizująca projekt dotyczący odnawialnych źródeł energii, którego przedmiotem był zakup i montaż instalacji solarnych. Przedstawiona konstatacja skutkuje zaś tym, iż stanowisko organu interpretacyjnego oraz Sądu I instancji narusza dyspozycję art. 29a ust. 1 u.p.t.u.. Obydwa te podmioty przyjęły bowiem, że w realiach zaprezentowanych we wniosku interpretacyjnym wchodzi w skład podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dofinansowanie otrzymane przez Stronę ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Tym samym w skardze kasacyjnej trafnie zarzucono, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 29a ust. 1 u.p.t.u. poprzez błędną interpretację tego przepisu prowadzącą do wniosku, że dotacja otrzymana przez Wnioskodawcę na pokrycie kosztów realizowanych przez niego zakupów ma bezpośredni wpływ na cenę świadczonych przez Gminę usług, stanowiąc część zapłaty za to działanie, a tym samym podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. DKIS ponownie wydając interpretacją indywidualną powinien uwzględnić stanowisko, zajęte przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 30 marca 2023 r. w sprawie C-612/21 oraz zapatrywanie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w wyroku składu siedmiu sędziów z 5 czerwca 2023 r., sygn. akt I FSK 1454/18. Organ interpretacyjny winien zatem wziąć pod uwagę, że w realiach przedmiotowej sprawy Gmina nie prowadzi działalności gospodarczej wykonując za pośrednictwem podmiotów trzecich montaż instalacji odnawialnych źródeł energii na budynkach swoich mieszkańców, a w konsekwencji nie jest konieczne ustalanie, czy otrzymane przez nią dofinansowanie wchodzi w skład podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Mając na uwadze przedstawione spostrzeżenia, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. Stało się tak na podstawie art. 188 oraz art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 – zwanej dalej P.p.s.a.). O kosztach postępowania sądowego orzeczono natomiast w oparciu o art. 203 pkt 1, art. 200 oraz art. 205 § 2 i 4 P.p.s.a. Składają się na nie koszty postępowania kasacyjnego oraz koszty postępowania przed Sądem I instancji. Kwotę tę tworzą uiszczone przez Skarżącego wpisy stałe od skargi (200 zł) oraz skargi kasacyjnej (100 zł), opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny (100 zł), a także wynagrodzenie pełnomocniczki Strony (doradczyni podatkowej) za obie instancje (480 zł za działanie przed Sądem I instancji oraz 240 zł za reprezentowanie Strony przed Naczelnym Sądem Administracyjnym). Wysokość kosztów zastępstwa prawnego reprezentantki Wnioskodawcy określono na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2 oraz § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1687). Adam Nita Małgorzata Niezgódka – Medek Danuta Oleś
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI