I FSK 1488/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania. Skarżąca domagała się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA, wskazując na dwie podstawy: udział w składzie orzekającym osoby nieuprawnionej (sędziego powołanego w wadliwej procedurze) oraz wydanie przez Europejski Trybunał Praw Człowieka wyroku pilotażowego w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce. WSA odrzucił skargę, argumentując, że wadliwość procedury powołania sędziego nie czyni go osobą nieuprawnioną, a wyrok ETPCz nie może stanowić podstawy wznowienia, jeśli skarżąca nie była stroną postępowania przed ETPCz. NSA w skardze kasacyjnej podtrzymał to stanowisko. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna nie odnosiła się w sposób wystarczający do argumentacji WSA, a przede wszystkim ignorowała wymóg formalnego badania dopuszczalności skargi o wznowienie. NSA wyjaśnił, że wyrok ETPCz, nawet pilotażowy, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 272 § 3 p.p.s.a., jeśli skarżąca nie była stroną postępowania przed ETPCz, a procedura pilotażowa nie jest procedurą traktatową w rozumieniu tego przepisu. Ponadto, sąd uznał, że skarżąca nie wykazała skutecznie, iż sędzia był osobą nieuprawnioną do orzekania, a akt powołania przez Prezydenta RP sanuje ewentualne wady procedury. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za bezzasadne i nie znajdując podstaw do przedstawienia zagadnień prawnych poszerzonemu składowi NSA ani do skierowania pytań prejudycjalnych do TSUE.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania w kontekście orzeczeń ETPCz oraz wadliwości procedury powoływania sędziów. Podkreślenie prymatu formalnych przesłanek dopuszczalności skargi nad merytoryczną oceną.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku statusu strony w postępowaniu przed ETPCz oraz ścisłej interpretacji przepisów proceduralnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyrok pilotażowy ETPCz może stanowić podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 272 § 3 p.p.s.a., jeśli skarżący nie był stroną postępowania przed ETPCz?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok pilotażowy ETPCz nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 272 § 3 p.p.s.a., jeśli skarżący nie był uczestnikiem postępowania przed ETPCz, a procedura pilotażowa nie jest procedurą traktatową w rozumieniu tego przepisu.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 272 § 3 p.p.s.a. wymaga, aby rozstrzygnięcie organu międzynarodowego było wydane na podstawie uprawnień przyznanych mu przez umowę międzynarodową. Procedura pilotażowa ETPCz, uregulowana w jego regulaminie, nie spełnia tego wymogu, a skarżący nie był stroną postępowania przed ETPCz.
Czy udział w składzie sądu osoby powołanej na stanowisko sędziego w wadliwej procedurze (z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS) może stanowić podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 271 pkt 1 p.p.s.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wadliwość procedury powołania sędziego nie czyni go osobą nieuprawnioną do orzekania, jeśli został powołany przez Prezydenta RP, a akt powołania sanuje ewentualne uchybienia.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że sędzia sądu administracyjnego jest sędzią Rzeczypospolitej Polskiej i europejskim, nawet jeśli procedura jego powołania była wadliwa. Akt powołania przez Prezydenta RP jest decydujący, a skarżąca nie przedstawiła argumentów podważających to stanowisko.
Czy sąd pierwszej instancji powinien był rozpoznać merytorycznie skargę o wznowienie postępowania, ignorując formalne przesłanki jej dopuszczalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę o wznowienie postępowania z uwagi na brak ustawowych podstaw, zgodnie z art. 281 p.p.s.a.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że zgodnie z art. 281 p.p.s.a., sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia. Dopiero po pozytywnym przejściu tego etapu możliwe jest merytoryczne rozpoznanie sprawy. Odniesienie się do meritum mimo braku formalnych podstaw byłoby nieprawidłowe.
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 271 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 272 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 281
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 272 § 2a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 280
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej opierająca się na wyroku ETPCz jako podstawie wznowienia postępowania bez spełnienia wymogów formalnych. • Argumentacja skarżącej dotycząca wadliwości składu sądu bez skutecznego wykazania nieuprawnienia sędziego. • Wniosek o przedstawienie zagadnień prawnych poszerzonemu składowi NSA. • Wniosek o skierowanie pytań prejudycjalnych do TSUE.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna nie odnosi się wprost do większości rozważań przedstawionych przez sąd pierwszej instancji, tym samym ich nie podważając • tok rozumowania skarżącej można w gruncie rzeczy sprowadzić do stwierdzenia, że sąd pierwszej instancji niezasadnie odrzucił skargę o wznowienie postępowania z uwagi na brak podstaw wznowienia, podczas gdy skarżąca miała rację co do wadliwości prawomocnego orzeczenia WSA, którego dotyczyła skarga o wznowienie. • sąd pierwszej instancji powinien był zignorować etap formalny badania dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania sądowego. • nie można zgodzić się również ze skarżącą, że skoro jedynym środkiem mogącym prowadzić do usunięcia z obrotu prawnego orzeczenia niezgodnego z wyrokiem ETPCz jest skarga o wznowienie postępowania sądowego, to sąd powinien był – w konkretnych okolicznościach badanej sprawy – zignorować treść art. 272 § 3 p.p.s.a. i przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia skargi o wznowienie. • w Polsce nie obowiązuje system prawa precedensowego, a dane orzeczenie – czy to sądu krajowego, unijnego czy międzynarodowego – jest wiążące poza granicami sprawy, w której zostało wydane, jedynie w ściśle określonych w przepisach prawa przypadkach.
Skład orzekający
Sylwester Marciniak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania w kontekście orzeczeń ETPCz oraz wadliwości procedury powoływania sędziów. Podkreślenie prymatu formalnych przesłanek dopuszczalności skargi nad merytoryczną oceną."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku statusu strony w postępowaniu przed ETPCz oraz ścisłej interpretacji przepisów proceduralnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z praworządnością, niezależnością sądownictwa i wpływem orzeczeń międzynarodowych na polskie postępowania sądowe, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie.
“Czy wyrok ETPCz otwiera drzwi do wznowienia każdego postępowania? NSA odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.