I FSK 2157/18

Naczelny Sąd Administracyjny2023-03-02
NSApodatkoweWysokansa
VATpodatek naliczonypodatek należnyfakturynierzetelne fakturyprzedawnieniezawieszenie biegu terminudoręczenieprawo procesoweprawo materialne

Podsumowanie

NSA uchylił wyrok WSA i decyzję organu II instancji w części dotyczącej VAT za okres styczeń 2010 - listopad 2011 z powodu przedawnienia, oddalając skargę kasacyjną w pozostałym zakresie.

Sprawa dotyczyła prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego na podstawie faktur dokumentujących zakup oleju napędowego, które zdaniem organów podatkowych były nierzetelne. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił częściowo wyrok WSA i decyzję organu II instancji, uznając, że zobowiązania podatkowe za okres od stycznia 2010 r. do listopada 2011 r. uległy przedawnieniu z powodu wadliwego doręczenia zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. W pozostałym zakresie skarga kasacyjna została oddalona, gdyż sąd uznał, że organy podatkowe wykazały nierzetelność faktur.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. F. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2010 r. do kwietnia 2014 r. Głównym problemem była możliwość odliczenia podatku naliczonego na podstawie faktur wystawionych przez pracownicę stacji paliw, które zdaniem organów podatkowych nie dokumentowały rzeczywistych transakcji. NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję organu II instancji w części dotyczącej okresu od stycznia 2010 r. do listopada 2011 r., stwierdzając przedawnienie zobowiązań podatkowych. Sąd uznał, że nie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia z powodu wadliwego doręczenia zawiadomienia o tym fakcie pełnomocnikowi strony, a nie bezpośrednio podatnikowi. W pozostałym zakresie, dotyczącym okresu od grudnia 2011 r. do kwietnia 2014 r., NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając ustalenia organów podatkowych co do nierzetelności faktur. Sąd wskazał na zeznania pracownicy stacji paliw, zawiadomienie prezesa spółki o nieprawidłowościach oraz sposób wystawiania faktur jako dowody potwierdzające brak rzeczywistych transakcji. Wniosek dowodowy strony o przeprowadzenie dodatkowych dowodów został oddalony.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, nie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia, ponieważ zawiadomienie powinno być doręczone pełnomocnikowi strony, a nie bezpośrednio podatnikowi, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w sytuacji, gdy podatnik posiadał profesjonalnego pełnomocnika, organ podatkowy powinien doręczyć zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia temu pełnomocnikowi, a nie bezpośrednio stronie. Brak takiego doręczenia skutkuje tym, że termin przedawnienia nie został skutecznie zawieszony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

O.p. art. 70 § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego wynosi 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

O.p. art. 70 § 6 pkt 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, w stosunku do podatnika, któremu, na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, doręczono postanowienie o skierowaniu do niego tytułu wykonawczego.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 86 § 1 i 2 lit a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje, jeżeli podatnik nie dowiódł, że zakupione towary i usługi były związane z czynnościami opodatkowanymi.

u.p.t.u. art. 88 § 3a pkt 4 lit a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Nie można odliczyć podatku naliczonego, jeżeli faktura stwierdza czynności, które się nie odbyły.

u.p.t.u. art. 108 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podmiot, który wystawił fakturę, jest obowiązany do zapłaty podatku wykazanego na tej fakturze, nawet jeśli nie doszło do rzeczywistej dostawy towarów lub wykonania usługi.

O.p. art. 70c

Ustawa Ordynacja podatkowa

Zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 206

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedawnienie zobowiązania podatkowego za okres od stycznia 2010 r. do listopada 2011 r. z powodu wadliwego doręczenia zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.

Odrzucone argumenty

Prawo do odliczenia podatku naliczonego na podstawie nierzetelnych faktur. Naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących prowadzenia postępowania dowodowego. Naruszenie przepisów materialnoprawnych dotyczących przedawnienia zobowiązania podatkowego w pozostałym zakresie. Naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących właściwości organu do doręczenia zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.

Godne uwagi sformułowania

nie doszło bowiem do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za miesiące od stycznia 2010 r. do listopada 2011 r. na skutek zastępczego doręczenia Stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie karnej skarbowej z 19 października 2015 r., mającego miejsce 5 listopada 2015 r. Stało się tak, ponieważ Skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika - adwokata. Kierując się zasadami doświadczenia życiowego nie sposób natomiast przyjąć, że jakikolwiek członek zarządu spółki bezpodstawnie zawiadamia odpowiednie organy o wykrytych nieprawidłowościach podatkowych, narażając reprezentowany przez siebie podmiot na tego rodzaju wymiar podatku. To zaś, że określona osoba miała paliwo do napędu samochodów nie oznacza, że pochodziło ono od podmiotu uwidocznionego na fakturze (wspomniana już treść ewidencji podatkowej Spółki przeczy tej tezie).

Skład orzekający

Adam Nita

sprawozdawca

Izabela Najda-Ossowska

członek

Zbigniew Łoboda

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, skuteczności doręczeń w postępowaniu podatkowym i sądowoadministracyjnym, a także oceny nierzetelności faktur VAT."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może wymagać analizy w kontekście innych, podobnych spraw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z przedawnieniem podatkowym i skutkami wadliwych doręczeń, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Dodatkowo, analiza nierzetelnych faktur i dowodów w sprawach VAT zawsze budzi zainteresowanie.

Przedawnienie VAT: Kluczowa pomyłka w doręczeniu zadecydowała o losach sprawy!

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I FSK 2157/18 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-03-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-10-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Adam Nita /sprawozdawca/
Izabela Najda-Ossowska
Zbigniew Łoboda /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
VIII SA/Wa 953/17 - Wyrok WSA w Warszawie z 2018-06-22
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i decyzję II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
art. 86 ust. 1 i ust. 2, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dz.U. 2017 poz 201
art. 70 par. 1, art. 70 par. 6 pkt 1, art. 70c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, Sędzia del. WSA Adam Nita (sprawozdawca), Protokolant Marek Wojtasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 953/17 w sprawie ze skargi K. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 27 września 2017 r. nr 1401-IOV-4.4103.221.2017.JM w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia 2010 r. do kwietnia 2014 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej podatku od towarów i usług za kolejne okresy miesięczne od stycznia 2010 r. do listopada 2011 r., 2) uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 27 września 2017 r. nr 1401-IOV-4.4103.221.2017.JM w części dotyczącej podatku od towarów i usług za kolejne okresy miesięczne od stycznia 2010 r. do listopada 2011 r., 3) oddala skargę kasacyjną w pozostałym zakresie, 4) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz K. F. kwotę 13.783 zł (słownie: trzynaście tysięcy siedemset osiemdziesiąt trzy złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 22 czerwca 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 953/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (zwany dalej Sądem I instancji) oddalił skargę K. F. (w dalszej części uzasadnienia określanego mianem Podatnika, Strony lub Skarżącego) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (zwanego dalej Organem odwoławczym lub Organem II instancji) z 27 września 2017 r., nr 1401-IOV-4.4103.221.2017.JM w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia 2010 r. do kwietnia 2014 r.
Problemem, jaki zaistniał w sprawie był wymiar podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia 2010 r. do kwietnia 2014 r. Za niektóre miesiące z tego przedziału czasu określono Skarżącemu kwoty nadwyżki naliczonego podatku od towarów i usług nad podatkiem należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, a za inne miesiące zostały określone zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się w ten sposób, że wg organów podatkowych (Naczelnika S. Urzędu Celno-Skarbowego w K., zwanego dalej Organem I instancji lub NUCS i Dyrektora Izby Administracji Skarbowej orzekającego w następstwie wniesionego odwołania), Podatnik zawyżył podatek naliczony do odliczenia. Stało się tak, ponieważ w swoich rozliczeniach podatkowych ujął on faktury niezgodne z rzeczywistym przebiegiem zdarzeń gospodarczych, wystawione przez P. G. – K. - pracownicę E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej określanej jako Spółka), dokumentujące dostawy oleju napędowego. Jak ujawniono w trakcie postępowania podatkowego, P. G. – K., działając jako pracownica stacji paliw prowadzonej przez Spółkę (i w ten sposób określana w dalszej części uzasadnienia) wystawiała poza systemem księgowo – kasowym wspomnianego podmiotu nierzetelne faktury VAT dla osób nieuprawnionych do ich otrzymania. Odbywało się to, na podstawie zbieranych paragonów, a okoliczność tę potwierdziła sama Pracownica stacji, wyjawiając że w przedstawionych okolicznościach wystawiała faktury w zamian za otrzymywanie korzyści materialnych. Wspomniana osoba wyjaśniła także, w jaki sposób były wystawiane rzetelne i niewadliwe faktury oraz faktury nierzetelne. Znamienne było to, że faktury nierzetelne wystawiano na innym komputerze należącym do stacji paliw niż faktury rzetelne. Było tak, ponieważ system komputerowy na stacji paliw nie stwarzał możliwości wypisywania faktur VAT do zbiorczych paragonów, po 7 dniu następnego miesiąca.
Organ I instancji wskazał ponadto na inne nieprawidłowości, których w jego przekonaniu dopuścił się Skarżący. Wyartykułował on w szczególności dostrzeżone różnice między danymi wykazanymi w rejestrach, a deklaracjami VAT – 7 za sierpień 2010 r., marzec 2012 r., kwiecień 2012 r., listopad 2012 r. oraz marzec 2013 r. NUCS dodał przy tym, że w toku postępowania nie stwierdzono dowodów źródłowych, z których wynikałyby wymienione odmienności. Rozbieżności tych nie wyjaśnił też sam Skarżący, powołując się na brak dokumentacji źródłowej utraconej w wyniku kradzieży z włamaniem, dokonanej w jego firmie.
Z kolei, w efekcie kontroli przeprowadzonej w odniesieniu do Spółki prowadzącej stację paliw wydano wobec tego podmiotu decyzję na podstawie art. 108 u.p.t.u. Tym samym uznano, że sporne faktury zostały wprowadzone do obrotu gospodarczego, chociaż nie wykazano ich w urządzeniach księgowych Spółki oraz w jej deklaracjach VAT-7. Zawiadomieniem z 19 października 2015 r., doręczonym Skarżącemu w trybie art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej wspomniany podmiot został zaś powiadomiony o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia wskazanych w decyzji zobowiązań podatkowych. Dokonał tego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z., a normatywną podstawą tej czynności był art. 70c Ordynacji podatkowej.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzją Organu I instancji, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na ostateczną decyzję podatkową Organu odwoławczego. Tym samym, w całej rozciągłości podzielił on racje administracji podatkowej co do braku podstaw do odliczenia przez Podatnika naliczonego podatku od towarów i usług w oparciu o puste faktury, wystawione przez Pracownicę stacji paliw.
W skardze kasacyjnej Strona wniosła o
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania,
2) zasądzenie na rzecz Skarżącego od Organu odwoławczego kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych,
3) rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie,
4) przeprowadzenie dowodu na podstawie art. 106 § 3 w związku z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jak wskazano w skardze kasacyjnej - Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej P.p.s.a.).
W przypadku ostatniego ze wskazanych wniosków skargi kasacyjnej sprecyzowano, że Podatnik domaga się przeprowadzenia dowodu z akt sprawy prowadzonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie; Wydział VIII Zamiejscowy w Radomiu, sygn. akt. VIII SA/Wa 157/18, dotyczących małżonki Skarżącego – A. F. Jak wyjaśnił Skarżący, jego wnioskiem jest objęty znajdujący się w aktach protokół zeznań złożonych 24 maja 2016 r. przez Pracownicę stacji paliw oraz decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z 11 lipca 2017 r., zawierająca twierdzenia organów podatkowych, dotyczące rozbieżności w zeznaniach Pracownicy stacji paliw, a także twierdzenia co do przeprowadzenia dowodów w postaci przesłuchania kierowców-pracowników małżonki Podatnika, w tym potwierdzających fakt tankowania samochodów na Stacji paliw Spółki. Według Strony, dowody te powinny zostać przeprowadzone na okoliczność istotnych rozbieżności w zeznaniach Pracownicy stacji paliw oraz faktu przesłuchania pracowników - kierowców w analogicznym stanie faktycznym, w tym potwierdzających fakt tankowania paliwa na Stacji paliw, przy jednoczesnym pominięciu dowodu z przesłuchania pracowników - kierowców Skarżącego w niniejszej sprawie.
Jednocześnie, wyrokowi Sądu I instancji zarzucono:
1. Naruszenia przepisów prawa materialnego przez mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1) art. 86 ust.1 i ust 2 pkt 1 lit a), art. 88 ust 3a pkt. 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. nr 54 poz. 535 ze zm., a od 26 sierpnia 2011 r. Dz.U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 ze zm. – zwanej dalej u.p.t.u.). Zdaniem Strony nastąpiło to poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskazanej regulacji prawnej, a w konsekwencji przyjęcie, że Skarżącemu nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, wynikającego z faktur VAT wystawionych przez Spółkę. Stało się zaś tak pomimo faktycznego zakupu paliwa, wyszczególnionego w fakturach oraz jego wykorzystania do celów opodatkowanych transakcji;
2) art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm. – zwanej dalej O.p.) w zw. z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 o kontroli skarbowej (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 720 ze zm.) - poprzez jego niezastosowanie mimo upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku pod towarów i usług, skutkującego bezprzedmiotowością dalszego prowadzenia postępowania;
3) art. 70 § 1, art. 70 § 6 pkt 1 O.p. - poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tych przepisów. W przekonaniu Strony przejawiło się to przyjęciem, że termin przedawnienia zobowiązania podatkowego uległ zawieszeniu oraz że Skarżący 5 listopada 2015 r. został przez przez organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego zawiadomiony o tym, iż termin przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do kwietnia 2014 r uległ zawieszeniu w wyniku zastępczego doręczenia pisma z dnia 19 października 2015 r.
2. Naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. - poprzez oddalenie skargi pomimo wydania zaskarżanej nią decyzji z naruszeniem art. 120, art. 121 § 1, art. 122 O.p. Zdaniem Strony, doszło do tego poprzez błędne przyjęcie, że Skarżący 5 listopada 2015 r. został zawiadomiony przez organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, iż termin przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do kwietnia 2014 r. uległ zawieszeniu w wyniku zastępczego doręczenia pisma z 19 października 2015 r.;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. - poprzez oddalenie skargi pomimo wydania zaskarżanej nią decyzji z naruszeniem art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 145 § 2 O.p. Zdaniem Strony nastąpiło to poprzez błędne przyjęcie, że organem właściwym w sprawie zobowiązania podatkowego do dokonania zawiadomienia w myśl art. 70c O.p. był Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. Tymczasem w 2015 r. postępowanie kontrolne w sprawie zobowiązania podatkowego prowadził w stosunku do Skarżącego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. Zdaniem Podatnika, naruszeniem prawa było też przyjęcie, że skutek prawny doręczenia zawiadomienia z 19 października 2015 r. nastąpił mimo pominięcia pełnomocnika reprezentującego Skarżącego i w konsekwencji błędne przyjęcie, że właściwy organ dokonał w sposób prawidłowy zawiadomienia skutkującego zawieszeniem biegu terminu przedawniania;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. - poprzez oddalenie skargi pomimo wydania zaskarżanej nią decyzji z naruszeniem art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 O.p. Zdaniem Skarżącego, doszło do tego poprzez kwestionowanie jego prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w wysokości określonej w fakturach VAT wystawionych Spółkę oraz odzwierciedlonej w rejestrach VAT, dotyczących zakupu oleju napędowego. Nie wykazano bowiem, że wydatki te nie zostały rzeczywiście poniesione wyłącznie w celu uzyskania opodatkowanego przychodu;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. - poprzez oddalenie skargi pomimo wydania zaskarżanej nią decyzji z naruszeniem art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 O.p. Zdaniem Podatnika, nie odniesiono się do wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania podatkowego, a w szczególności pominięto dowody w postaci faktur sprzedaży potwierdzających wykonanie usług transportowych przez Skarżącego. Jak podkreślił wspomniany podmiot, do świadczenia tych usług niezbędne były zakupy ilości paliwa wskazane w zakwestionowanych fakturach. Ponadto, zarzucił on Sądowi I instancji nieodniesienie się i niedokonanie analizy stanu faktycznego, wskazującej na to że do wykonania tych usług transportowych ilości paliwa co do rodzaju i wysokości wskazane na zakwestionowanych fakturach nie były potrzebne przy jednoczesnym braku kwestionowania osiągniętego przez Skarżącego przychodu i tym samym pominięcie istotnych okoliczności dla wyjaśnienia stanu faktycznego i dokonania jego prawidłowej oceny;
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. - poprzez oddalenie skargi pomimo wydania zaskarżanej nią decyzji z naruszeniem art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 O.p. Zdaniem Strony doszło do tego poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych w postaci przyjęcia, iż wystawiono tzw. puste faktury, bez wydania Skarżącemu paliwa w ilości i rodzaju z nich wynikającego, w oparciu o paragony załączone do faktur zbiorczych wystawionych temu podmiotowi przez Pracownicę stacji paliw. Jak bowiem wskazano, przedstawianą konstatację przyjęto w sytuacji wykazania fałszowania dokumentacji finansowo - księgowej przez wskazaną osobę, braku możliwości wystawianie faktur zbiorczych z systemu księgowego Stacji paliw i braku wpływu Skarżącego na prawidłowe przyporządkowanie do tych faktur dokumentów fiskalnych w postaci paragonów wystawionych przez Spółkę;
6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. - poprzez oddalenie skargi pomimo wydania zaskarżanej nią decyzji z naruszeniem art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § fart 181, art. 188, art. 191 O.p. W przekonaniu Podatnika doszło do tego w wyniku odmowy przeprowadzenia dowodów mających znaczenie dla ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego i wyjaśnienia istniejących rozbieżności w złożonych zeznaniach z równoczesnego przesłuchania i zeznań K. U. - prezesa Spółki i Pracownicy stacji paliw oraz z równoczesnego przesłuchania K. U. – prezesa Spółki i K. B. (osoby, która według twierdzeń organów podatkowych miała przekazywać paragony Pracownicy stacji paliw, celem wystawiania faktur) i tym samym pominięcie dowodów istotnych dla ustalenia stanu faktycznego oraz dokonania jego prawidłowej oceny;
7) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art.121 § 1, art 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Zdaniem Strony doszło do tego w wyniku oparcia rozstrzygnięcia na stanie faktycznym sprawy błędnie ustalonym przez organy podatkowe oraz na błędnej ocenie zeznań świadków, zaniechanie i nieprzeprowadzenie dowodów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i w konsekwencji, pominięcie i nierozważenie wszystkich dowodów i okoliczności sprawy.
W reakcji na przedstawione zarzuty i argumentację odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Natomiast Skarżący złożył pismo procesowe datowane na 12 października 2020 r., w którym w całości podtrzymał swoją skargę kasacyjną. Ponadto, w dokumencie tym wspomniany podmiot uzupełnił uzasadnienia podstaw kasacyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna ma częściowo uzasadnione podstawy. W związku z tym, zaskarżony wyrok został w części uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny i w tej samej części uchylono zaskarżoną decyzję Organu odwoławczego. Natomiast w pozostałym zakresie skarga kasacyjna została oddalona.
Przyczyną uchylenia wyroku Sądu I instancji oraz poprzedzającej go decyzji ostatecznej w części dotyczącej podatku od towarów i usług za kolejne okresy miesięczne od stycznia 2010 r. do listopada 2011 r. był upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, który nastąpił do dnia wydania (i – co za tym idzie doręczenia) decyzji Organu odwoławczego. W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego nie doszło bowiem do zawieszenia bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za miesiące od stycznia 2010 r. do listopada 2011 r. na skutek zastępczego doręczenia Stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie karnej skarbowej z 19 października 2015 r., mającego miejsce 5 listopada 2015 r. Stało się tak, ponieważ Skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika - adwokata. Wspomniany podmiot, działając jako pełnomocnik Podatnika, pismem z 27 sierpnia 2015 r. zgłosił swój udział w postępowaniu kontrolnym wszczętym przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. (poprzednika prawnego NUCS). Jego przedmiotem była rzetelność deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowość obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2010 do kwietnia 2014 r. W związku z tym, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. pełnomocnikowi – adwokatowi, a nie samej Stronie powinien był doręczyć zawiadomienie, oddziałujące zawieszająco na bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 marca 2019 r., sygn. akt I FPS 3/18). Skoro zaś nie miało to miejsca, przedawnienie tej skonkretyzowanej powinności podatkowej nie zostało zawieszone na skutek zaistnienia okoliczności wskazanej w art. 70 § 6 pkt 1 O.p.
Jak wynika z art. 70 § 1 O.p. termin przedawnienia zobowiązania podatkowego wynosi 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym opłynął termin płatności podatku. Skutkiem upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest zaś wygaśnięcie tej skonkretyzowanej powinności podatkowej (por. art. 59 § 1 pkt 9 O.p.). Z kolei, termin płatności podatku od towarów i usług przypada na 25 dzień miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstała skonkretyzowana powinność podatkowa (por. art. 103 ust. 1 u.p.t.u.). W tej sytuacji należało przyjąć, że do dnia wydania ostatecznej decyzji podatkowej przez Organ II instancji (jak wiadomo, miało to miejsce 27 września 2017 r. przedawniły się, czyli wygasły zobowiązania podatkowe za poszczególne miesiące od stycznia 2010 r. do listopada 2010 r. (miało to miejsce z końcem 31 grudnia 2015 r.) oraz od grudnia 2010 r. do listopada 2011 r. (nastąpił to z końcem 31 grudnia 2015 r.).
Odmiennie przedstawia się kwestia legalności decyzji Organu odwoławczego, dotyczącej dalszych objętych nią okresów rozliczeniowych (od grudnia 2011 r. do kwietnia 2014 r.). W tym bowiem zakresie przedawnienie zobowiązania podatkowego nie nastąpiło. Z kolei analiza zarzutów kasacyjnych Strony oraz wniosków zawartych przez nią w piśmie procesowym skutkującym przeniesieniem sprawy sądowoadministracyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego (odnoszących się do okresów rozliczeniowych nieobjętych przedawnieniem) prowadzą do wniosku, że nie znajdują one uzasadnienia (dotyczy to zarzutów procesowych od nr 3 do nr 7 oraz zarzutu materialnoprawnego nr 1).
W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, w trakcie postępowania podatkowego organy podatkowe udowodniły, że sporne faktury wystawiane przez Pracownicę stacji paliw nie dokumentowały rzeczywistych transakcji. Świadczą o tym nie tylko zeznania i oświadczenia złożone przez tę osobę. Istotne jest przede wszystkim to, że przyznanie się przez Pracownicę stacji do nielegalnego działania znajduje potwierdzenie w ustaleniach poczynionych przez prezesa Spółki, który zawiadomił organy ścigania o wykrytym naruszeniu prawa, będącym efektem wystawiania pustych faktur na podstawie zebranych, porzuconych paragonów fiskalnych. Istotne jest, że dokumenty te wypisywano w inny sposób (w innym programie komputerowym) niż legalne faktury potwierdzające rzeczywiste dostawy. Poinformowanie prokuratury o nielegalnym procederze, które stało się udziałem prezesa Spółki sprawia zaś, że działanie tego podmiotu jawi się jako wiarygodne. Wszak jego efektem było określenie Spółce podatku od towarów i usług na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. Kierując się zasadami doświadczenia życiowego nie sposób natomiast przyjąć, że jakikolwiek członek zarządu spółki bezpodstawnie zawiadamia odpowiednie organy o wykrytych nieprawidłowościach podatkowych, narażając reprezentowany przez siebie podmiot na tego rodzaju wymiar podatku.
Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności, słusznie odmówiono przeprowadzenia dowodów żądanych przez Stronę. Fakt wystawiania pustych faktur i odliczania na ich podstawie naliczonego podatku od towarów i usług ponad wszelką wątpliwość został bowiem udowodniony. Nie może też dziwić, że osoba, której przypisuje się dostarczanie zebranych, uprzednio wyrzuconych paragonów fiskalnych Pracownicy stacji paliw wypiera się tej aktywności. Nie jest to jednak powód do przedłużania postępowania dowodowego poprzez czynienie ustaleń na okoliczność, która w przekonujący sposób została udowodniona (konfrontowania zeznań podmiotu, który dostarczał zebrane paragony i prezesa Spółki).
Z kolei, odnosząc się do tezy sformułowanej w piśmie procesowym z 12 października 2020 r. i podniesionej tam wątpliwości co do prawnokarnych skutków zawiadomienia prokuratury przez prezesa Spółki o ujawnionych nieprawidłowościach, w pierwszej kolejności godzi się zauważyć, że okoliczność tę trudno powiązać z naruszeniami przepisów prawa, podniesionymi w skardze kasacyjnej. Ponadto, to jakie konsekwencje w sferze prawa karnego wywołało zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa jest obojętne dla klasyfikacji podatkowoprawnej procederu wystawiania pustych faktur.
Skarżący podnosił też, że wykonywał usługi transportowe, do tego konieczne zaś było paliwo do napędu samochodów ciężarowych, a skoro tak to biorąc pod uwagę rozmiary jego działalności i wielkość uzyskiwanych przychodów należało przyjąć, że sporne faktury dokumentowały rzeczywiste transakcje dostawy towaru. Teza ta nie znajduje jednak potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy, ustalonym przy pomocy wielokrotnie już powoływanego prezesa Spółki. Skoro bowiem faktury wystawiane przez Pracownicę stacji paliw nie miały swojego odzwierciedlenia w ewidencji podatkowej Spółki, która rzekomo je wystawiła nie sposób przyjąć, że ten konkretnie towar rzeczywiście został dostarczony Stronie. To zaś w świetle art. 86 ust. 1 u.p.t.u. wyklucza odliczenie naliczonego podatku od towarów i usług na podstawie spornych faktur. Przez wzgląd na zasadę neutralności podatku od towarów i usług jako daniny od wartości dodanej istotne bowiem jest zarówno należyte udokumentowanie dostawy fakturą, jak i tożsamość podmiotowa oraz przedmiotowa tego dokumentu z rzeczywistością. To zaś, że określona osoba miała paliwo do napędu samochodów nie oznacza, że pochodziło ono od podmiotu uwidocznionego na fakturze (wspomniana już treść ewidencji podatkowej Spółki przeczy tej tezie). W tej sytuacji, nie można było w oparciu o wskazany zarzut kasacyjny przyjąć, że Skarżący miał paliwo zakupione w Spółce – na prowadzonej przez nią stacji paliw.
Niczego w tym względzie nie mogły też zmienić zeznania pracowników (kierowców) zatrudnionych przez małżonkę Skarżącego. Wszak nie byli oni zatrudnieni u Podatnika, ale u odrębnego podmiotu gospodarczego. Ich ewentualne oświadczenia nie miałyby więc żadnej wartości dowodowej w przedmiotowej sprawie. Także ewentualne niespójności zeznań Pracownicy stacji, dające się zauważyć w sprawie dotyczącej małżonki Skarżącego nie mogą wpływać na ocenę stanu faktycznego zaistniałego w przedmiotowej sprawie. Z tych względów nie został uwzględniony wniosek dowodowy Strony, sformułowany w jej skardze kasacyjnej.
Z wszystkich tych względów, odnosząc się do okresów rozliczeniowych w podatku od towarów i usług, obejmującego miesiące od grudnia 2011 r. do kwietnia 2014 r. należało podzielić zapatrywanie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W tej części wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego był więc trafny.
Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione wcześniej okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. W zakresie pkt. 1 i pkt. 2 tego orzeczenia podstawą rozstrzygnięcia był art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U z 2023 r., poz. 259 – zwanej dalej P.p.s.a.). Natomiast o oddaleniu skargi kasacyjnej w pkt. 3 wyroku orzeczono na podstawie art. 184 P.p.s.a. Z kolei o kosztach postępowania z obie instancje orzeczono w oparciu o art. 203 pkt 1, art. 205 § 2 oraz art. 206 P.p.s.a.
Adam Nita Zbigniew Łoboda Izabela Najda - Ossowska

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę