Orzeczenie · 2025-02-07

I FSK 1461/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-02-07
NSApodatkoweWysokansa
VATprzedawnieniepostępowanie karnoskarbowezawieszenie biegu terminuinstrumentalne wszczęcieNSAskarga kasacyjnauchylenie decyzjikoszty postępowania

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. S.A. od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2012 r. Spółka kwestionowała przedawnienie zobowiązania podatkowego, zarzucając instrumentalne wszczęcie postępowania karnoskarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia. WSA w Bydgoszczy uznał, że postępowanie karnoskarbowe nie miało charakteru instrumentalnego, opierając się głównie na odległości czasowej między jego wszczęciem a upływem terminu przedawnienia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że sąd pierwszej instancji nie zbadał tej kwestii wystarczająco wnikliwie, ignorując inne istotne okoliczności, takie jak dynamika postępowania karnoskarbowego czy brak realnej aktywności organów. NSA podkreślił, że badanie instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnoskarbowego jest obowiązkiem sądu administracyjnego i wymaga wszechstronnej analizy okoliczności sprawy. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i decyzję organu odwoławczego, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi podatkowemu w celu ponownej oceny kwestii przedawnienia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście wszczęcia postępowania karnoskarbowego oraz oceny jego instrumentalnego charakteru przez sądy administracyjne.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z VAT za IV kwartał 2012 r. oraz postępowaniem karnoskarbowym. Ocena instrumentalności postępowania karnoskarbowego wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wszczęcie postępowania karnoskarbowego miało charakter instrumentalny, mający na celu zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

NSA uznał, że sąd pierwszej instancji nie zbadał tej kwestii wystarczająco wnikliwie, co mogło prowadzić do błędnego rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że sąd pierwszej instancji skupił się nadmiernie na odległości czasowej między wszczęciem postępowania karnoskarbowego a upływem terminu przedawnienia, pomijając inne istotne okoliczności, takie jak dynamika postępowania czy brak aktywności organów, które mogłyby świadczyć o jego instrumentalnym charakterze.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo ocenił zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczący braku należytej staranności i nierzeczywistego charakteru transakcji?

Odpowiedź sądu

NSA nie odniósł się bezpośrednio do tego zarzutu, skupiając się na kwestii przedawnienia.

Uzasadnienie

NSA uznał zarzuty dotyczące instrumentalnego wszczęcia postępowania karnoskarbowego za zasadne, co skutkowało uchyleniem wyroku i decyzji. Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej stały się tym samym przedwczesne do rozpatrzenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA i decyzja Dyrektora IAS zostały uchylone w całości. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania organowi podatkowemu w celu oceny kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Przepisy (15)

Główne

o.p. art. 70c

Ordynacja podatkowa

Przepis regulujący zawieszenie biegu terminu przedawnienia w przypadku wszczęcia postępowania o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.

o.p. art. 70 § § 6 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Wskazuje na zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku wszczęcia postępowania o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.

Pomocnicze

o.p. art. 70 § § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis określający ogólny termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia przepisów postępowania.

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a)

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis określający przypadki, w których podatnik nie nabywa prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony.

u.p.t.u. art. 7 § ust. 8

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis dotyczący transakcji zakupu towarów od producenta.

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1 i 2 pkt 1 lit a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis dotyczący prawa do odliczenia podatku naliczonego.

dyrektywa 112 art. 167

Dyrektywa Rady 2006/112/WE

dyrektywa 112 art. 168 § lit. a

Dyrektywa Rady 2006/112/WE

dyrektywa 112 art. 178 § lit. a

Dyrektywa Rady 2006/112/WE

dyrektywa 112 art. 220 § pkt 1

Dyrektywa Rady 2006/112/WE

dyrektywa 112 art. 226

Dyrektywa Rady 2006/112/WE

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja RP

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja RP

Prawo do sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 70c w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 o.p. poprzez błędnie przeprowadzoną ocenę zaistnienia w sprawie tzw. instrumentalnego wszczęcia postępowania karnoskarbowego.

Godne uwagi sformułowania

moment wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jest bliski dacie przedawnienia zobowiązania podatkowego • badanie czy proceduralna czynność wszczęcia postępowania karnego skarbowego [...] nie została wykorzystana tylko w celu nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia • brak realnej aktywności organów postępowania przygotowawczego po wszczęciu takiego postępowania

Skład orzekający

Marek Kołaczek

przewodniczący sprawozdawca

Bartosz Wojciechowski

członek

Adam Nita

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście wszczęcia postępowania karnoskarbowego oraz oceny jego instrumentalnego charakteru przez sądy administracyjne."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z VAT za IV kwartał 2012 r. oraz postępowaniem karnoskarbowym. Ocena instrumentalności postępowania karnoskarbowego wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowej dla podatników kwestii przedawnienia i potencjalnego nadużycia prawa przez organy poprzez instrumentalne wszczęcie postępowania karnoskarbowego. Wyrok NSA wyjaśnia kryteria oceny takiej sytuacji.

Czy postępowanie karne skarbowe było tylko sposobem na obejście przedawnienia VAT?

Dane finansowe

WPS: 4 168 972 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst