Orzeczenie · 2023-12-06

I FSK 1457/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-12-06
NSApodatkoweŚredniansa
podatek VATwznowienie postępowaniaprawo do obronyTSUEpostępowanie dowodoweOrdynacja podatkowaskarga kasacyjnaNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej G. K. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku VAT za 2014 r. po wznowieniu postępowania. Skarżący powołał się na wyrok TSUE C-189/18, twierdząc, że organy podatkowe stosowały praktyki naruszające prawo unijne, w szczególności poprzez ograniczanie prawa do obrony w zakresie dostępu do dowodów z postępowań powiązanych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że wznowienie postępowania na podstawie wyroku TSUE nie oznacza automatycznego uchylenia decyzji, a jedynie weryfikację wpływu tego wyroku na treść decyzji. NSA stwierdził, że wyrok TSUE C-189/18, orzekający na gruncie przepisów węgierskich, nie miał wpływu na polskie postępowanie podatkowe w tej konkretnej sprawie. Sąd wskazał, że polskie przepisy Ordynacji podatkowej (np. art. 180, 191) pozwalają na wykorzystanie dowodów z innych postępowań i ich swobodną ocenę, a prawo do obrony nie jest absolutne i może być ograniczane w uzasadnionych przypadkach. Ponadto, NSA zauważył, że kwestie podnoszone przez skarżącego były już przedmiotem kontroli sądowej w innych postępowaniach, a decyzja wymiarowa nie opierała się wyłącznie na materiałach z postępowań dotyczących innych podmiotów. Sąd zasądził od skarżącego koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania podatkowego w kontekście orzecznictwa TSUE, zasady prawa do obrony w postępowaniu podatkowym oraz dopuszczalności wykorzystania dowodów z postępowań powiązanych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji konkretnego wyroku TSUE w kontekście polskich przepisów Ordynacji podatkowej i P.p.s.a.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE C-189/18) może stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego i uchylenia ostatecznej decyzji, jeśli organy podatkowe stosowały praktyki ograniczające prawo do obrony w zakresie dostępu do dowodów z postępowań powiązanych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok TSUE C-189/18 nie miał wpływu na treść ostatecznej decyzji podatkowej w tej sprawie i nie uzasadniał wznowienia postępowania, ponieważ polskie przepisy i praktyka organów nie naruszały prawa do obrony w sposób kwalifikowany.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że wznowienie postępowania na podstawie wyroku TSUE nie oznacza automatycznego uchylenia decyzji. Wyrok TSUE C-189/18, orzekający na gruncie przepisów węgierskich, nie miał wpływu na polskie postępowanie, a polskie przepisy dotyczące dowodów i prawa do obrony są zgodne z prawem UE, dopuszczając korzystanie z dowodów z innych postępowań i ich swobodną ocenę, z możliwością ograniczenia dostępu do dowodów w uzasadnionych przypadkach.

Czy postępowanie wznowieniowe jest podstawą do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie wznowieniowe jest trybem nadzwyczajnym służącym weryfikacji, czy wada kwalifikowana (np. wpływ orzeczenia TSUE) wpływa na nieprawidłowość decyzji ostatecznej, a nie do pełnej merytorycznej kontroli sprawy od nowa.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że wznowienie postępowania jest odstępstwem od zasady trwałości decyzji ostatecznych i przepisy dotyczące tej instytucji należy interpretować ściśle. Nie jest to kontynuacja postępowania zwyczajnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną G. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Przepisy (19)

Główne

O.p. art. 240 § 1 pkt 11

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Orzeczenie TSUE ma wpływ na treść wydanej decyzji.

O.p. art. 245 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Podstawa do uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji lub postanowienia.

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji lub postanowienia.

TUE art. 4 § ust. 3

Traktat o Unii Europejskiej

Zasada lojalnej współpracy.

O.p. art. 180 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dowody w postępowaniu podatkowym.

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Swobodna ocena dowodów.

O.p. art. 179

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ograniczenie dostępu do akt.

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie prawa materialnego.

P.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie prawa procesowego.

O.p. art. 243 § 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Postanowienie o wznowieniu postępowania.

O.p. art. 128

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada trwałości decyzji ostatecznych.

P.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie prawomocnym orzeczeniem.

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

P.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

P.p.s.a. art. 207 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

P.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok TSUE C-189/18 nie miał wpływu na treść ostatecznej decyzji podatkowej. • Polskie przepisy dotyczące postępowania dowodowego i prawa do obrony są zgodne z prawem UE. • Postępowanie wznowieniowe nie jest podstawą do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. • Kwestie podnoszone przez skarżącego były już przedmiotem kontroli sądowej w innych postępowaniach.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe stosowały praktyki naruszające prawo unijne (wyrok TSUE C-189/18) poprzez ograniczanie prawa do obrony. • Niewłaściwe zastosowanie lub niezastosowanie wyroku TSUE C-189/18 przez Sąd pierwszej instancji. • Naruszenie zasady lojalnej współpracy (art. 4 ust. 3 TUE).

Godne uwagi sformułowania

wznowienie postępowania podatkowego jest trybem nadzwyczajnym wzruszenia decyzji ostatecznych i może mieć miejsce jedynie, gdy postępowanie podatkowe było wadliwe, ale w sposób kwalifikowany • nie mamy tu do czynienia z rozpoznaniem sprawy podatkowej całościowo od nowa, a jedynie z weryfikacją, czy i w jakim stopniu wada ta wpływa na nieprawidłowość decyzji ostatecznej • zasada poszanowania prawa do obrony nie jest prerogatywą absolutną, ale może być ograniczana • zasada poszanowania prawa do obrony w postępowaniu administracyjnym [...] nie nakłada zatem na organ podatkowy ogólnego obowiązku zapewnienia pełnego dostępu do akt

Skład orzekający

Hieronim Sęk

sprawozdawca

Marek Kołaczek

przewodniczący

Roman Wiatrowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania podatkowego w kontekście orzecznictwa TSUE, zasady prawa do obrony w postępowaniu podatkowym oraz dopuszczalności wykorzystania dowodów z postępowań powiązanych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji konkretnego wyroku TSUE w kontekście polskich przepisów Ordynacji podatkowej i P.p.s.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa do obrony w kontekście dostępu do dowodów i wpływu orzecznictwa TSUE na postępowania krajowe, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Czy wyrok TSUE zawsze oznacza uchylenie decyzji? NSA wyjaśnia granice prawa do obrony w sprawach podatkowych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst