I FSK 1449/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę W. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku odmawiającą prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego za październik 2014 r. Spór dotyczył zakwestionowania przez organy podatkowe dopuszczalności odliczenia VAT z faktury za surowiec bursztynowy, ze względu na brak tożsamości podmiotowej między treścią faktury a rzeczywistym obrotem gospodarczym oraz brak dobrej wiary (należytej staranności) strony. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o VAT, Ordynacji podatkowej, Prawa przedsiębiorców oraz Konstytucji RP, a także naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że prawo do odliczenia VAT wymaga nie tylko posiadania faktury, ale także uzyskania prawa do dysponowania towarem jak właściciel, przy czym dostawca uwidoczniony na fakturze musi być tożsamy z osobą, która rzeczywiście przekazała towar. Sąd podkreślił, że podatnik musi wykazać się należytą starannością w kontaktach z kontrahentami, a w tej sprawie skarżąca nie zweryfikowała swojego dostawcy, mimo istnienia okoliczności wskazujących na potrzebę szczególnej ostrożności (nowy kontrahent, towar przywieziony do biura podatniczki). NSA uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i odmówiły prawa do odliczenia VAT.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy prawa do odliczenia VAT w przypadku braku należytej staranności podatnika przy weryfikacji dostawcy, zwłaszcza w kontekście wadliwych transakcji w łańcuchu dostaw.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zakupu bursztynu, ale jego zasady dotyczące należytej staranności i wadliwości transakcji są uniwersalne dla spraw VAT.
Zagadnienia prawne (2)
Czy podatnik ma prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego, jeśli transakcje poprzedzające nabycie towaru były wadliwe, a podatnik nie dołożył należytej staranności przy weryfikacji swojego dostawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego, jeśli nie wykazał należytej staranności w kontaktach z kontrahentem, a transakcje poprzedzające nabycie towaru były wadliwe, co uzasadnia odmowę odliczenia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że prawo do odliczenia VAT wymaga nie tylko posiadania faktury, ale także wykazania należytej staranności w kontaktach z kontrahentem. W tej sprawie podatniczka nie zweryfikowała swojego dostawcy, mimo istnienia okoliczności wskazujących na potrzebę szczególnej ostrożności, co uzasadniało odmowę odliczenia VAT.
Czy organy podatkowe i sądy administracyjne prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące odliczenia VAT, w tym art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, w sytuacji wadliwych transakcji poprzedzających nabycie towaru?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe i sądy administracyjne prawidłowo zastosowały przepisy, odmawiając prawa do odliczenia VAT z uwagi na brak należytej staranności podatnika i wadliwość poprzedzających transakcji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy ustawy o VAT, odmawiając prawa do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ podatniczka nie wykazała wymaganej staranności, a transakcje były wadliwe.
Przepisy (39)
Główne
u.p.t.u. art. 88 § 3a pkt 4 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 86 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 86 § ust. 10
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 86 § ust. 11
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 86 § ust. 12
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 86 § ust. 13
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 99 § ust. 12
Ustawa o podatku od towarów i usług
O.p. art. 2a
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 125 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 181
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 188
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 21 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 21 § § 3a
Ordynacja podatkowa
Prawo przedsiębiorców art. 10
Ustawa Prawo przedsiębiorców
Prawo przedsiębiorców art. 11
Ustawa Prawo przedsiębiorców
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 8
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 207 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 206
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podatniczka nie dołożyła należytej staranności przy weryfikacji swojego dostawcy. • Transakcje poprzedzające nabycie surowca bursztynowego przez podatniczkę były wadliwe. • Brak tożsamości podmiotowej między treścią faktury a rzeczywistym obrotem gospodarczym. • Ochrona państwa przed uszczupleniem należności podatkowej poprzez odmowę odliczenia VAT u kolejnego uczestnika obrotu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) oraz art. 86 ust. 1 u.p.t.u. • Naruszenie art. 2a Ordynacji podatkowej poprzez brak procedowania w trybie tej regulacji. • Naruszenie art. 10 i 11 Prawa przedsiębiorców. • Działanie z rażącym naruszeniem konstytucyjnych zasad państwa i prawa (art. 7, 2, 8, 32, 217 Konstytucji RP). • Naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 oraz art. 151 P.p.s.a.).
Godne uwagi sformułowania
podatek od towarów i usług jako podatek obrotowy wielofazowy netto • nie jest ani 'aktem wspaniałomyślności' ustawodawcy, ani też przywilejem podatnika • redukcja podatku należnego o kwotę, czy kwoty podatku naliczonego stanowi natomiast element konstrukcyjny podatku od towarów i usług • nie można oczekiwać od podatnika zachowań właściwych dla organu podatkowego • zachowanie należytej staranności przez podatnika podatku od wartości dodanej otrzymującego zarówno fakturę, jak i towar (usługę) jest przesłanką ochrony jego praw • właśnie z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał racje Sądu I instancji oraz administracji podatkowej i oddalił skargę kasacyjną Strony.
Skład orzekający
Adam Nita
sprawozdawca
Marek Olejnik
członek
Zbigniew Łoboda
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy prawa do odliczenia VAT w przypadku braku należytej staranności podatnika przy weryfikacji dostawcy, zwłaszcza w kontekście wadliwych transakcji w łańcuchu dostaw."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zakupu bursztynu, ale jego zasady dotyczące należytej staranności i wadliwości transakcji są uniwersalne dla spraw VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu odliczania VAT i należytej staranności, z interesującym kontekstem handlu bursztynem i analizą wadliwych transakcji.
“Czy brak należytej staranności przy zakupie bursztynu pozbawił Cię prawa do odliczenia VAT?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.