I SA/SZ 267/25

I SA/Sz 267/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-11-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska
Elżbieta Dziel /sprawozdawca/
Wiesława Achrymowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.) Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant starszy sekretarz sądowy [...] po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 listopada 2025 r. sprawy ze skargi T. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od kwietnia do grudnia 2019 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S. (Dyrektor Izby) po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. (Naczelnik UCS) z 8 listopada 2024 r. znak: [...], w sprawie podatku od towarów i usług za:
• okresy od lipca do listopada 2019 r. - uchylił decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i umorzył postępowanie podatkowe za te okresy,
• pozostałe okresy, tj. kwiecień, maj, czerwiec i grudzień 2019 r., utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 233 § 1 pkt 1 i pkt 2 lit, a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 – O.p.); art. 88 ust. 3a pkt 4 lit, a, art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U, z 2018 r. poz. 2174 ze zm. – u.p.t.u.).
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, spółka została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego pod nr [...] września 2018 r. Jako przeważający przedmiot działalności wskazano sprzedaż hurtową niewyspecjalizowaną (PKD 46.90.Z). W 2020 r. przedmiotem działalności spółki był hurtowy handel paletami drewnianymi oraz elementami do produkcji palet. Stałym miejscem wykonywania działalności gospodarczej jest ul. [...], [...].
Pracownicy Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. przeprowadzili wobec spółki kontrolę celno-skarbową w zakresie podatku od towarów i usług za okres od 1 kwietnia do 31 grudnia 2019 r. Informacje o stwierdzonych nieprawidłowościach kontrolujący ujęli w wyniku kontroli celnoskarbowej z 2 grudnia 2022 r., doręczonym 15 grudnia 2022 r.
Postanowieniem z 19 maja 2023 r. zakończona kontrola celno-skarbowa została przekształcona w postępowanie podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług za okresy od kwietnia do grudnia 2019 r.
W toku kontroli celno-skarbowej oraz postępowania podatkowego organ I instancji stwierdził nieprawidłowości w zakresie rozliczania zakupu towarów. Według organu w rozliczeniach VAT za lipiec-grudzień 2019 r. spółka nienależnie obniżyła podatek należny o podatek naliczony na podstawie nierzetelnych faktur wystawionych przez: T. sp. z o.o. (T. ) i E. P. sp. z o.o. sp. k. (E. P.). Faktury te dokumentowały dostawy palet drewnianych, w przypadku których na wcześniejszych etapach obrotu wystąpiły oszustwa podatkowe w podatku od towarów i usług. Rzekomi dostawcy dla T. i E. P. byli podmiotami o cechach znikających podatników, które wystawiały fikcyjne faktury sprzedaży. Organ wskazał na świadomy udział spółki w rozliczaniu nierzetelnych faktur.
W zakresie sprzedaży organ zakwestionował transakcje spółki z firmą P. K. K. (P. ) w okresie od sierpnia do grudnia 2019 r. Według organu wystawione przez spółkę w tych okresach dla tego podmiotu faktury nie dokumentują rzeczywistej sprzedaży. Był to tylko obrót fakturowy.
Pracownicy organu podatkowego I instancji sporządzili protokół badania ksiąg z 19 lipca 2023 r., w którym opisali ujawnione nieprawidłowości i stwierdzili nierzetelność rejestrów VAT: zakupów za okresy od lipca do grudnia 2019 r. - gdyż spółka ujęła nierzetelne faktury, które wystawiły T. i E. P.; sprzedaży za okresy od sierpnia do grudnia 2019 r. ze względu na ujęcie nierzetelnych faktur, które wystawionych na rzecz P..
Decyzją z 28 grudnia 2023 r. znak: [...] Naczelnik UCS określił spółce w podatku od towarów i usług, w kwotach wyszczególnionych w tej decyzji, za:
• lipiec 2019 r. - zobowiązanie podatkowe,
• od sierpnia do grudnia 2019 r. - nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy,
• od sierpnia do grudnia 2019 r. - kwotę podatku, która podlega wpłacie na podstawie art. 108 ust.1 u.p.t.u.,
Stosownie do art. 112c ust. 1 pkt 2 u.p.t.u., organ I instancji w swojej decyzji ustalił spółce w podatku od towarów i usług kwotę dodatkowego zobowiązania podatkowego za lipiec 2019 r.
Postępowanie podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług za okresy od kwietnia do czerwca 2019 r. Naczelnik UCS umorzył na podstawie art. 208 § 1 O.p.
Decyzją z 22 maja 2024 r., znak: [...] Dyrektor Izby uchylił w całości powyższą decyzję z 28 grudnia 2023 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W efekcie ponownie przeprowadzonego postępowania podatkowego. Naczelnik UCS stwierdził, tak jak pierwotnie, że w badanym okresie spółka nieprawidłowo rozliczała zarówno podatek należny, jak i naliczony. Organ I instancji stwierdził zatem, że faktury wystawione przez T. i E. P. nie uprawniają spółki do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego – stosownie do art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. W rozliczeniach za okresy od lipca do grudnia 2019 r. spółka zawyżyła podatek naliczony do odliczenia na łączną kwotę [...]zł. W zakresie transakcji sprzedaży na rzecz P. organ I instancji uznał, że spółka nie miała przymiotu podatnika w rozumieniu art. 15 ustawy u.p.t.u. Tym samym, w odniesieniu do tych faktur nie powstał obowiązek podatkowy na podstawie art. 19a ust. 1 ustawy. Z tytułu wystawienia faktur sprzedaży dla P. powstał natomiast obowiązek zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. w okresie od sierpnia do grudnia 2019 r. na łączną wartość [...] zł.
Wymienioną na wstępie decyzją z 8 listopada 2024 r. Naczelnik UCS określił spółce w podatku od towarów i usług za:
- lipiec 2019 r. zobowiązanie podatkowe w kwocie [...]zł,
- sierpień 2019 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w kwocie [...]zł,
- wrzesień 2019 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w kwocie [...]zł,
- październik 2019 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w kwocie [...]zł,
- listopad 2019 r. nadwyżkę podatku naliczonego- nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w kwocie [...]zł,
- grudzień 2019 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w kwocie [...]zł.
Decyzja organu I instancji określała spółce również kwotę podatku, która podlega wpłacie na podstawie art. 108 ust. u.p.t.u. za: sierpień 2019 r. w kwocie [...]zł; wrzesień 2019 r. w kwocie [...]zł; październik 2019 r. w kwocie [...]zł; listopad 2019 r. w kwocie [...]zł; grudzień 2019 r. w kwocie [...]zł.
Naczelnik UCS ustalił też dodatkowe zobowiązanie podatkowe na podstawie art. 112c ust. 1 pkt 2 u.p.t.u. za lipiec 2019 r. w kwocie [...]zł.
Naczelnik UCS umorzył na podstawie art. 208 § 1 O.p. postępowanie podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług za okresy od kwietnia do czerwca 2019 r. Ustalenia, których dokonał organ, nie wykazały nieprawidłowości w rozliczeniach spółki za te okresy.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby utrzymał w mocy decyzję Naczelnika UCS.
Na s. 6-9 zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że zobowiązanie/nadwyżki za okresy rozliczeniowe od lipca do listopada 2019 r. uległy przedawnieniu z upływem 31 grudnia 2024 r. Wobec tego Dyrektor Izby uchylił decyzję Naczelnika UCS z 8 listopada 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od lipca do listopada 2019 r. i umorzył postępowanie w tym zakresie. Oznacza to, że rozliczenie podatku od towarów i usług za okresy od lipca do listopada 2019 r. wynika ze złożonych przez spółkę deklaracji VAT-7. Jednocześnie skutkuje to tym, że za lipiec 2019 r. nie wystąpiło dodatkowe zobowiązanie z tytułu art. 112c ust. 1 pkt 2 u.p.t.u.
Z uwagi na powyższe organ rozpoznał decyzję w zakresie podatku od towarów i usług za grudzień 2019 r. Termin przedawnienia tego zobowiązania upływa bowiem organu 31 grudnia 2025 r.
Organ wskazał, że w rejestrze zakupów VAT za grudzień 2019 r. spółka zaewidencjonowała oraz rozliczyła w deklaracjach dla podatku od towarów i usług faktury VAT wystawione przez: T. na łączną wartość netto [...] zł, VAT [...] zł. Faktury te miały dokumentować zakupy palet drewnianych.
Dyrektor Izby wskazał, że jak ustalił organ I instancji, 94% dostawców T. to podmioty o cechach znikających podatników. Firmy te nie mogły realizować jakichkolwiek dostaw towarów. Nie posiadały atrybutów niezbędnych, aby prowadzić działalność gospodarczą w zakresie, w jakim ją deklarowały. Udział tych podmiotów w łańcuchu dostaw ograniczał się wyłącznie do wystawia faktur sprzedaży. Podatek należny, który z nich wynikał, nie był rozliczany z urzędem skarbowym. Do akt sprawy włączono wynik kontroli celno-skarbowej z 28 września 2023 r., którą przeprowadził Naczelnik Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w P. wobec B.-H. sp. z o.o. (B.-H.), tj. jednego z kontrahentów T.. Ustalenia tej kontroli obrazują m.in. mechanizm działalności T.. Użytkownikiem wieczystym gruntów oraz właścicielem nieruchomości położonych na gruntach w B. [...] (siedziba T.) była B.-H.. M. J. M. z B.-H. a P. M. z T. w 2018 r. zostały zawarte umowa o świadczenie usług magazynowania i transportu oraz umowa najmu. Pod adresem w B. [...] figurowały również inne firmy G. S. [...] sp. z o.o. i G. S. sp. z o.o. W toku kontroli celno-skarbowej organ przesłuchał osoby, które pracowały pod adresem wskazywanym jako siedziba T., tj. kierowników produkcji, mechaników, kierowców, kierowców wózków widłowych. Z zeznań P. K. - kierownika produkcji w B.-H. wynika, że oprócz wywieszki na drzwiach z nazwą T. nie było oznak działalności tej spółki pod wskazanym adresem. Podobnie zeznali pozostali pracownicy. Przesłuchani zostali również przedstawiciele spółki [...]: J. W. (prezes), P. W. (prokurent), N. W. (pracownik biurowy), którzy przyznali się do wystawiania faktur m.in. dla T., za którymi nie szedł żaden towar ani żadne usługi. Pracownicy Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w P. przesłuchali także J. M., który w okresie objętym postępowaniem i wcześniej był powiązany kapitałowo i osobowo ze spółkami: B.-H., G.-S. [...] G.-S., G.-S. [...], T. (prezes od 2 maja 2018 r. do 13 lutego 2020 r.), T. T. . Jego zeznania w zakresie transakcji B.-H. charakteryzowały się ogólnikowością. Nie pamiętał, co było przedmiotem transakcji, nie pamiętał, z kim się kontaktował, w jaki sposób dokonywane były płatności. Organ podatkowy odmówił wiarygodności tym zeznaniom. Z kolei z zeznań N. W., właścicielki biura rachunkowego obsługującego firmy powiązane z J. M. oraz M. O., dyrektor do spraw organizacyjnych w R. sp. z o.o. wynika, że wszystkim firmami w rzeczywistości zarządzał J. M.. Powoływani prezesi poszczególnych spółek przekazywali wszelkie pełnomocnictwa J. M. i to on podejmował decyzje handlowe. Faktury \/AT nie były wystawiane w zakresie rzeczywistych transakcji, lecz w związku z koniecznością zapewnienia korzystnego rozliczenia VAT poszczególnych spółek.
W zakresie płatności między T. a T. ustalono, że faktury na kwotę poniżej [...] zł wskazywały na zapłatę w formie gotówki, natomiast na fakturach, których wartość przekraczała [...] zł, był to przelew. W okresie od 1 kwietnia do 31 grudnia 2019 r. na rachunek bankowy wskazany na fakturach wystawionych przez T. spółka dokonała płatności w łącznej kwocie [...]zł. Rachunek ten nie należał do T., lecz zarejestrowany był jako rachunek R. sp. z o.o. (wcześniej G. S. RF sp. z o.o.). Osobami upoważnionymi do dysponowania środkami na rachunku bankowym w badanym okresie byli: J. M., P. M., M. M.. G. S. RF sp. z o.o. na mocy umowy z 1 lutego 2017 r. udostępniła rachunek bankowy T. do dokonywania rozliczeń z kontrahentami. Płatności T. na rachunki bankowe T. miały zdaniem organu charakter pozorny. Środki te były przelewane na rachunki bankowe członków rodziny M., wypłacane w bankomatach bądź dokonywano nimi płatności za pomocą kart płatniczych.
Dyrektor Izby podzielił stanowisko Naczelnika UCS, że T. pozorowała swoją działalność handlową. Nie dysponowała towarem, który mogła sprzedać. Faktury wystawione dla T. przez ten podmiot nie dokumentują zatem rzeczywistych transakcji i nie mają pokrycia w towarze. Pierwszymi podmiotami w rzekomym łańcuchu dostaw palet były podmioty, które pełniły rolę znikających podatników. Ich udział ograniczył się wyłącznie do wystawienia fikcyjnych faktur sprzedaży palet oraz nierozliczaniu podatku z właściwym urzędem skarbowym. Następnymi ogniwami w łańcuchu w celu jego legalizacji były kolejne spółki, m.in. T., które w rzeczywistości nie nabywały i nie sprzedawały towaru wymienionego na fakturach.
W ocenie Dyrektora Izby skoro transakcje pomiędzy T. a T. nie miały w rzeczywistości miejsca, to w sprawie nie ma przesłanek do badania "dobrej wiary" podatnika. Jego działania miały na celu uzyskanie korzyści finansowej polegającej na pomniejszaniu kwot podatku należnego o kwoty podatku naliczonego wykazanego na kwestionowanych fakturach.
O świadomym uczestniczeniu przez T. w zorganizowanej grupie podmiotów, które przeprowadzały fikcyjne transakcje w zakresie handlu paletami, świadczą według organu następujące okoliczności:
- włączenie w łańcuch dostaw "znikającego podatnika",
- brak typowych zachowań konkurencyjnych na rynku, w tym dążenia do skrócenia łańcucha dostaw i maksymalizacji zysku,
- brak kosztów transportu na poszczególnych etapach dostaw,
- powiązania rodzinne pomiędzy kontrahentami: wspólnikiem T. był M. M., wspólnikiem i prezesem zarządu T. był J. M. (ojciec),
- otrzymywanie przez członków rodziny M., w tym M. M., przelewów na prywatne rachunki bankowe z rachunków udostępnionych T. przez R. sp. z o.o.,
- powiązania rodzinne pomiędzy wspólnikiem T. - M. M. a prezesem zarządu R. sp. z o.o. - J. M..
Według organu rozliczanie przez T. faktur, które nie dokumentowały rzeczywistych transakcji, umożliwiało uzyskanie korzyści finansowych poprzez obniżanie podatku należnego o podatek naliczony. Dodatkowo podmioty, które występowały na wcześniejszych etapach obrotu paletami, nie uiszczały należnego podatku z tych transakcji. Działanie spółek powiązanych z rodziną M., w tym T., nie wiązało się z rzeczywistym obrotem towarem, lecz umożliwiało "dopasowywanie" faktur VAT pod korzystne rozliczenie podatku przez dany podmiot.
Organ ocenił, że stosownie do art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u, spółka nie ma prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, który wynika z kwestionowanych faktur wystawionych przez T.. Wobec tego, w rozliczeniu za grudzień 2019 r. T. zawyżyła podatek naliczony do odliczenia o kwotę [...]zł.
Dyrektor Izby wskazał, że głównym odbiorcą palet w 2019 r. miała być P. (81,58% udziału w całości sprzedaży). W okresie od kwietnia do grudnia 2019 r. T. wystawiła na rzecz tego kontrahenta 180 faktur sprzedaży palet na łączną wartość netto [...] zł, VAT [...] zł. Skoro jednak w okresie od sierpnia do grudnia 2019 r. T. dokumentowała nabycia palet "pustymi" fakturami wystawianymi przez T., to nie była w posiadaniu tego towaru, który miał być następnie odsprzedany do P.. W toku postępowania organ nie stwierdził innych źródeł nabycia palet, które mogłyby być przedmiotem dalszej odsprzedaży. Wobec tego organ zakwestionował transakcje z P. z grudnia 2019 r. na łączną wartość netto [...] zł, VAT [...] zł. Faktury sprzedaży wystawione przez T. w grudniu 2019 r. dla P. są fikcyjne, gdyż nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu transakcji. Z tytułu ich wystawienia powstał więc obowiązek zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. w łącznej wysokości [...] zł.
Z kolei, w okresie od kwietnia do lipca 2019 r. organ nie zakwestionował transakcji z P., ponieważ w tym okresie T. miała nawiązaną współpracę ze spółką T. T. i nabywała od niej palety, które mogły być przedmiotem dalszej odsprzedaży. Spółka T. T. była producentem palet drewnianych, posiadała zarówno zaplecze techniczne, osobowe, jak i materiał do produkcji. Drewno do produkcji kupowała w Lasach Państwowych. Dysponowała dużą powierzchnią magazynową, pracownikami i sprzętem do załadunku i wyładunku palet. Miała więc możliwości sprzedaży palet zarówno do T., jak i do P.. Od sierpnia 2019 r. T. zaprzestała zakupów z T. T. i wykazywała dostawy od spółek, które pozorowały działalność gospodarczą, m.in. T., które nie dokonywały rzeczywistej sprzedaży. Bez znaczenia dla tych ustaleń jest zatem zarzut, że w 2019 r. T. pośredniczyła w transakcjach handlu paletami z uwagi na zajęcia komornicze w spółce T. T.. Dyrektor Izby odrębną decyzją z 20 czerwca 2024 r. umorzył postępowanie w sprawie prowadzonej wobec P.. W decyzji tej jednak nie kwestionował mechanizmu oszustwa podatkowego w obrocie paletami, m.in. przez T.. Nie dopatrzył się jednak świadomego udziału K. K. w tym procederze.
Dodatkowo Dyrektor Izby zauważył, że w rozpoznawanej sprawie organ I instancji określił za listopad 2019 r. nadwyżkę podatku do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł. Uchylenie i umorzenie postępowania za ten okres oznacza, że w rozliczeniu za grudzień 2019 r. kwota nadwyżki z poprzedniego okresu rozliczeniowego powinna uwzględniać kwotę nadwyżki wykazaną przez spółkę w deklaracji VAT-7 za listopad 2019 r., tj. [...] zł. Rozstrzygnięcie drugoinstancyjne skutkowałoby obowiązkiem zapłaty zobowiązania podatkowego w wysokości [...] zł, zamiast określonej decyzją pierwszoinstancyjną kwoty nadwyżki do przeniesienia na następny okres w wysokości [...] zł. Uchylenie decyzji organu podatkowego I instancji za grudzień 2019 r. i orzeczenie co do istoty sprawy prowadziłoby jednak do pogorszenia sytuacji prawnopodatkowej spółki, co jest niezgodne z zasady reformationis in peius określoną w art. 234 O.p. Wobec tego Dyrektor utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zakresie określenia T. za grudzień 2019 r.: nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł; kwoty podatku, która podlega wpłacie na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. w wysokości [...] zł.
Dyrektor Izby wskazał, że Naczelnik UCS w toku ponownego rozpoznania sprawy podjął próby przeprowadzenia przesłuchania świadków wskazanych przez stronę, tj. M. G. (prezesa T.) oraz D. i R. A., którzy mieli pełnić obowiązki kierownika zmiany w T. T.. Organ wskazał, że syndyk T. T. nie wskazał danych osobowych pracowników, którzy w badanym okresie prowadzili dokumentację magazynową oraz wydawali towar dla P.. M. M., ówczesny prezes T. T., nie udzielił żadnej odpowiedzi. N. G. P. , pracownik biurowy, stwierdziła, że nie pamięta nazwisk pracowników. Ponadto D. i R. A. byli zatrudnieni w T. T. od 2021 r., tj. poza kontrolowanym okresem. Natomiast przesłuchanie M. G. na okoliczność zakupów i sprzedaży palet odbyło się w toku postępowania przeprowadzonego przez Naczelnika UCS wobec K. K., z którego decyzja została włączona do akt sprawy. P. M. G. składał w toku kontroli celno-skarbowej pisemne wyjaśnienia w zakresie funkcjonowania T..
Dyrektor Izby nie podzielił pozostałych zarzutów odwołania.
Podatnik zaskarżył decyzję Dyrektora Izby w zakresie, w jakim utrzymuje ona decyzję Naczelnika UCS z 8 listopada 2024 r. za grudzień 2019 r. (określenie kwoty podatku podlegającego wpłacie na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. w kwocie [...]zł, określenie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy [...] zł). Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 5 ust. 1 u.p.t.u. wobec wyłączenia z sytemu deklaratoryjnego transakcji dostaw opłatnych zrealizowanych przez podatnika VAT dla P. zafakturowane w 2019 r. nie generowały podatku należnego tylko kwotę podatku do zapłaty, co jest twierdzeniem niekorespondującym z oczywistym faktem istnienia towaru, który nabył kontrahent w oparciu o przyjęty w kooperacji model biznesowy, w którym uczestniczyły wskazane na fakturze podmioty a dostawy miały za przedmiot nabyty przez P. towar,
- błędne zastosowanie w sprawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. do podatku wynikającego z faktur, które dokumentowały dostawy podlegające opodatkowaniu a zatem generujące podatek należny,
- art. 86 ust. 1, ust. u.p.t.u. w zw. z art. 168 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz.UE. L z 2006 r. Nr 347/1 ze zm. - Dyrektywa 2006/112), wobec nieuprawnionego przyjęcia, że odliczenie podatku było bezpodstawne, a transakcje miały pozorny charakter, co doprowadziło do naruszenie zasady neutralności,
- art. 88 ust 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. wobec błędnego zastosowania w sprawie, bowiem odliczony podatek wynikał z transakcji, które miały miejsce i nie prowadziły do nadużycia prawa.
Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 122, art. 191 O.p. w zw. z art. 86 ust. 1 i 2 u.p.t.u. w zw. z art. 168 Dyrektywy 112 wobec bezpodstawnego założenia, że nie dochodziło do nabycia towarów tylko wystawiane były faktury puste, nieuprawniające do odliczenia podatku, co nie koresponduje z zebranym materiałem, wobec różnych ocen w zakresie realizacji prawa do odliczenia podatku przez P.-E. i T., podczas gdy oba podmioty w zakresie przebiegu transakcji tj. nabycia palet z placu T. -T. realizowały ten sam model transakcji, tylko po sierpniu 2019 r. z tą różnicą, że zakup palet (realny) odbywał się z udziałem pośredników (z uwagi na sytuację finansową T. -T. ), których udział był niezbędny w takiej sytuacji by zapewnić towary, do realizacji sprzedaży do P.-E., by ten podmiot mógł dokonywać dostaw na kolejnym etapie obrotu, który co nie sporne miał miejsce,
- art. 120, art. 121 § 1, art. 123, art. 187 § 1, art. 188 O.p. poprzez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka (doszło jedynie do "podjęcia próby" przeprowadzenia wybranych przez organ dowodów), bezpodstawną odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez wyciąganie wniosków niekorzystnych dla strony na podstawie badania modelu współpracy innych podmiotów, a nie skupienie się na modelu działania strony i jej relacji z kontrahentami, w istotnym dla oceny świadomości oszustwa zakresie,
- art. 191 O.p. wobec wyciągnięcia wniosków dowolnych,
- art. 210 § 4 O.p. wobec braku uzasadnienia prawnego do odmowy prawa do odliczenia z faktur wystawionych przez T. na gruncie prawa UE oraz uzasadnienia faktycznego, które powinno zawierać dowody, na których organ oparł swoje wnioski i które samodzielnie przeanalizował,
- art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasad legalizmu i demokratycznego państwa prawnego oraz art. 22 Konstytucji RP poprzez zakwestionowanie przez organ podatkowy zwykłych transakcji handlowych, realizowanych w ramach prowadzonej legalnie działalności gospodarczej.
W obszernym uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione. Według skarżącego twierdzenie organu o nierealności obrotu towarowego między T. a skarżącą i następnie miedzy skarżącą a P.-E. jest całkowicie niezrozumiałe. Jeśli bowiem to rzeczą przedsiębiorców jest prowadzenie działalności i tę działalność mają prawo prowadzić w sposób swobodny, nie naruszając prawa i nie prowadząc w swoich działaniach do nadużyć nie sposób podzielić argumentację, że faktury zostały wystawione po to by upozorować obrót. Ten obrót istniał i był realizowany przy wykorzystaniu towarów pochodzących z T.-T.. Decyzja Dyrektora Izby jest zbudowana na przypuszczeniach lub domniemaniach, które poprzez przerzucenie ciężaru dowodu skutkowały naruszeniem podstawowej zasady wspólnego systemu VAT, jaką jest prawo do odliczenia. W zaskarżonej decyzji nie wykazano w sposób zgodny z zasadami dowodowymi przewidzianymi w prawie krajowym i bez uszczerbku dla skuteczności prawa Unii tego, że podatnik dopuści! się oszustwa na gruncie VAT lub że wiedział, względnie powinien był wiedzieć, iż nabycie towarów wiązało się z oszustwem. Organ poprzestał na zgromadzeniu materiału dowodowego potwierdzającego założoną przez siebie tezę, a odmówił przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez skarżącą na tezy odmienne. Na próżno szukać w decyzji konkretów na temat nieprawidłowości w rozliczeniu podatku VAT na poziomie nabycia towarów od zarejestrowanego i deklarującego obrót podmiotu T. oraz rozliczenia transakcji po stronie nabycia i sprzedaży u skarżącej oraz jej kontrahenta P.-E.. Rozstrzygnięcie organu w zakresie nałożenia dodatkowego zobowiązania narusza z kolei art. 273 Dyrektywy 2006/112 i zasadę proporcjonalności. Organy nie dokonały bowiem rozróżnienia sytuacji, w której nieprawidłowość wynika z oszustwa oraz sytuacji, w której zarzuca się podatnikowi jedynie niedochowanie należytej staranności. Tymczasem, jeśli w sprawie doszło do oszustwa, to z udziałem innych niż skarżąca podmiotów, zatem skarżącej nie można przypisać świadomego udziału w tym procederze. Skoro w istocie brak jest dowodów potwierdzających z całą pewnością dokonanie przez skarżącą transakcji pozornych (a więc brak dostaw towarów do niej), nie można również założyć, że skarżąca nie dokonywała dostaw na rzecz P. z powodu braku towaru. Cechy celowości, świadomości, pozorności są przez organy opierane na stwierdzeniu: powiązań, nierynkowych zachowań, innych "okolicznościach", które są stwierdzone, lecz nie zostały udowodnione Tymczasem pozbawiając podatników prawa do odliczenia VAT organy podatkowe muszą wykazać, że transakcja stanowi oszustwo lub nadużycie prawa także w rozumieniu prawa UE. Organ nie przeprowadził postepowania zgodnie z obowiązującymi zasadami. Nie przesłuchał pracowników T. T. oraz M. G.. Wciąż brak niepodważalnych dowodów na popełnienie oszustwa, świadomość uczestnictwa w oszukańczym procederze, a organ dalej nie udowodnił rzekomego wystawiania faktur "pustych" czy też nierzeczywistego obrotu towarami. W efekcie brak jest uzasadnienia określenia skarżącej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym zmniejszonej o kwotę [...]zł oraz kwoty podatku podlegającej wpłacie na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. za grudzień 2019 r.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z 8 sierpnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji na wniosek skarżącej zawarty w piśmie z 12 maja 2025 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów, sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Zasadniczym sporem w sprawie było objęte to czy strona miała prawo do odliczenia podatku wynikającego z faktur wystawionych przez spółkę T.. Zdaniem organów w grudniu 2019 r. spółka T. nie mogła dysponować towarem wskazanym na wystawionych przez nią fakturach na rzecz skarżącej, a skarżąca była tego świadoma, natomiast zdaniem skarżącej nabycia te rzeczywiście miały miejsce, a ustalenia organów w tym względzie są błędne i zostały poczynione w wadliwie przeprowadzonym postepowaniu.
Wyjaśnić zatem w pierwszym rzędzie należy, że w myśl art. 86 ust. 1 u.p.t.u., w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) u.p.t.u., kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u., nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności.
Unormowanie zawarte w art. 86 ust. 1 i 2 u.p.t.u. stanowi implementację poprzednio obowiązującego art. 17 ust. 2 lit. a Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG), (Dz.U.UE.L.77, nr 145, poz. 1) obecnie art. 168 Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. z 2006 r. nr 347, poz. 1 – Dyrektywa 112). Powyższy przepis Dyrektywy 112 stanowi, że o ile towary i usługi są używane do celów zawieranych transakcji podlegających opodatkowaniu, podatnik jest uprawniony do odliczenia od podatku, który zobowiązany jest zapłacić kwot należnego lub zapłaconego podatku od wartości dodanej od towarów lub usług dostarczonych lub, które mają być podatnikowi dostarczone przez innego podatnika. Na gruncie tej dyrektywy przyjmowano, że prawo do odliczenia może dotyczyć wyłącznie czynności, które faktycznie zostały dokonane. Sama faktura nie tworzy bowiem prawa do odliczenia podatku w niej wykazanego. Prawo do odliczenia przysługuje zatem wówczas, gdy podatek naliczony związany jest z faktycznie dokonanymi czynnościami opodatkowanymi i to w zakresie przedmiotowym, jak i podmiotowym.
W świetle unormowań zawartych w art. 86 ust. 1 i 2 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. podstawę do dokonania odliczenia podatku naliczonego może stanowić wyłącznie faktura odzwierciedlająca faktyczne zdarzenie gospodarcze w aspekcie podmiotowym, przedmiotowym oraz ilościowym. Zatem faktura musi potwierdzać, że w rzeczywistości doszło do dostawy towarów lub świadczenia usług pomiędzy podmiotami w niej określonymi, w zakresie ściśle określonego towaru lub usługi oraz w zakresie ilości danego towaru lub usługi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2016 r., I FSK 1817/14). W wyroku z 6 grudnia 2012 r., sprawie C-285/11 Bonik EOOD TSUE wskazał, że nie ulega wątpliwości, że w przypadku gdy zostanie udowodnione na podstawie obiektywnych przesłanek, iż skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego wiązałoby się z przestępstwem lub nadużyciem, wówczas organy podatkowe mogą, a wręcz powinny odmówić prawa do odliczenia. Stać się tak może, jeżeli przestępstwo lub nadużycie zostało popełnione przez samego podatnika, względnie przez inny podmiot, ale podatnik korzystający z prawa do odliczenia wiedział lub powinien był wiedzieć, że nabywając towar lub usługę, uczestniczy w transakcji stanowiącej element przestępstwa w dziedzinie podatku VAT. W ocenie TSUE wiedza taka czyni z niego wspólnika w tym przestępstwie, niezależnie od tego, czy uzyskuje on korzyści z dalszej sprzedaży owych towarów lub sprzedaży usług w ramach dokonywanych przez siebie opodatkowanych transakcji na dalszym etapie obrotu (podobne tezy wyrażone zostały w wyroku z 13 lutego 2014 r. w sprawie C-18/13 Maks Pen EOOD). Tak więc tylko w sytuacji, gdy podatnik sam nie uczestniczy w oszustwie i jest nieświadomym uczestnikiem nielegalnego procederu z udziałem nierzetelnych faktur, zachowane zostaje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego.
W ocenie sądu zgromadzone w sprawie dowody, wbrew zarzutom skarżącej, jednoznacznie potwierdzają, że transakcje udokumentowane kwestionowanymi fakturami, które wystawiła spółka T., nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i były elementem oszustwa podatkowego. Skarżąca wiedziała, jaki charakter mają te faktury i w sposób świadomy wykazała je w rozliczeniach podatku VAT.
Za tym, że spółka T. oraz jej dostawcy pozorowali jedynie działalność gospodarczą w zakresie handlu, nie dokonywali żadnych nabyć ani dostaw towarów, a wyłącznie wprowadzali do obrotu "puste" faktury, tj. bez pokrycia w towarze przemawiają następujące okoliczności:
- jak wykazały organy 94% dostawców spółki T. to podmioty o cechach znikających podatników, podmioty te nie mogły realizować jakichkolwiek dostaw towarów dla spółki T.., nie prowadziły działalności gospodarczej w deklarowanych w wystawianych przez nie fakturach zakresie, a ich działalność ograniczała się do wystawia faktur sprzedaży, wynikający z nich podatek należny nie był rozliczany z urzędem skarbowym ([...] – podmiot 15 stycznia 2019 r. został wykreślony z rejestru VAT ze względu na brak kontaktu, pod tym samym adresem funkcjonuje 30 podmiotów, podmiot ten jest oznaczony jako nieistniejący/nierzetelny z decyzji organów podatkowych wynika, ze posługiwał się nierzetelnymi fakturami zakupu, E. P. Spółka z o.o. spółka komandytowa – wykreślony z rejestru podatników 11 lutego 2019 r. z powodu braku kontaktu, siedziba podmiotu tak jak i spółki [...] znajduje się pod adresem będącym adresem rejestracyjnym dla co najmniej 30 podmiotów, z rozstrzygnięć organów podatkowych wynika, że podmiot ten przyjmował nierzetelne faktury i wystawiał nierzetelne faktury sprzedaży, 24 sierpnia 2020 r. został umieszczony w rejestrze podatników karuzelowych, P. Spółka z o. o. – w 2018 i 2019 r podmiot ten również był wykreślany z rejestru podatników VAT ze względu na brak kontaktu, wobec tej spółki wydano decyzję z okres 1.01 2019 r. do 31.08. 2019 r. , w której wykazano 382 nierzetelne faktury sprzedaży wystawione przez ten podmiot m.in. na rzecz spółki T. i spółki E. P., spółka ta w 2019 r. nie składała plików JPK, P.W. "J. " A. N. – wobec tego podmiotu 30.01.2013 r. sąd orzekł zakaz prowadzenia działalności na własny rachunek, kontrola podatkowa przeprowadzona wobec tego podmiotu zza okres zakończyła się zakwestionowaniem rzetelności 3.258 faktur, A. spółka z o.o. – także w 2019 r. była wykreślana z rejestru podatników VAT ze względu na niestawianie się na wezwania i wyłudzenia skarbowe, wykazano wystawienie 73 nierzetelnych faktur sprzedaży, wobec tego podmiotu jest prowadzone postępowanie karne za okres od 1.01.2018 r. do 31.05.2019 r., S. Spółka z o. o. – siedziba tego podmiotu znajduje się w wirtualnym biurze, w 2019 r. podmiot został wykreślony z rejestru VAT ze względu na wyłudzenia skarbowe, organy podatkowe wykazały zarówno przyjmowanie jak wystawianie przez ten podmiot nielegalnych faktur),
- spółka T. miała siedzibę w miejscowości B. 17, użytkownikiem wieczystym gruntów oraz właścicielem nieruchomości położonych na gruntach w B. [...] była spółka B.-H., pomiędzy reprezentującym tę spółkę - J. M. a P. M. prezesem T. sp. z o.o. do 1.05.2018 r. w 2018 r. zostały zawarte umowa o świadczenie usług magazynowania i transportu oraz umowa najmu, jednocześnie pod tym samym adresem miały swoje siedziby również inne firmy tj.: G. S. FL sp. z o.o. oraz G. S. sp. z o.o,,
- organ pierwszej instancji przeprowadził dowody w postaci zeznań osób, które pracowały pod adresem B. [...] tj.: kierowników produkcji, mechaników, kierowców, kierowców wózków widłowych, z zeznań kierownika produkcji w spółce B.-H. - P. K. wynika, że oprócz wywieszki na drzwiach z nazwą T. sp. z o.o., nie było oznak działalności tej spółki pod wskazanym adresem,
- zeznający przedstawiciele spółki [...] (kontrahenta spółki T.) tj.: J. W. – prezes, P. W. – prokurent i N. W. - pracownik biurowy, przyznali się do wystawiania "pustych" faktur dla m.in. T. sp. z o.o., za którymi nie szedł żaden towar ani żadne usługi,
- występujące powiązania osobowe pomiędzy członkami rodziny M., w szczególności J. M., który zarówno w okresie objętym postępowaniem, jak i w okresach wcześniejszych powiązany był zarówno kapitałowo jak i osobowo ze spółkami: B.-H., G.-S. [...], G.-S., G.-S. [...], T. T. oraz T., w której pełnił funkcję prezesa od 2.05.2018 r. do 13.02.2020 r., zasadnie organ zauważył, że zeznania J. M. w zakresie transakcji spółki B.-H. z firmami: [...] sp. z o.o., E. P. sp. z O.O., E. P. sp. z o.o. sp. k., P. sp. z o.o., A. G. sp. z o.o. oraz S. sp. z o.o. charakteryzowały się ogólnikowością, .nie pamiętał on, co było przedmiotem zawieranych z tymi podmiotami transakcji ani też nie pamiętał, z kim się kontaktował i w jaki sposób dokonywane były płatności. Z. J. M. pozostawały w sprzeczności z zeznaniami N. W., właścicielki biura rachunkowego obsługującego firmy powiązane z J. M., oraz M. O., dyrektor do spraw organizacyjnych w spółce R., z których wynika że wszystkim firmami w rzeczywistości zarządzał J. M. natomiast powoływani prezesi poszczególnych spółek przekazywali wszelkie pełnomocnictwa J. M. i to on podejmował decyzje handlowe, jednocześnie z zeznań tych osób wynika, że faktury VAT nie były wystawiane w zakresie rzeczywistych transakcji, lecz w związku z koniecznością zapewnienia korzystnego rozliczenia VAT poszczególnych spółek.
- okoliczność dokonywania płatności pomiędzy skarżącą a spółką T. według przedstawionego przez organy schematu tj.: na fakturach na kwoty poniżej [...] zł wskazywano na zapłatę w formie gotówki, natomiast na fakturach, których wartość przekraczała [...] zł, był to przelew. W okresie od 1.04 do 31.12.2019 roku na rachunek bankowy wskazany na fakturach wystawionych przez T. skarżąca dokonała płatności w łącznej kwocie [...]zł, rachunek ten jednak nie należał do spółki T., a zarejestrowany był jako rachunek R. sp. z o.o, (wcześniej G. S. [...] sp. z o.o.) natomiast osobami upoważnionymi do dysponowania środkami na rachunku bankowym w badanym okresie byli: J. M., P. M. i M. M.. Zgodzić się należy z oceną organów co do tego, że płatności dokonywane przez skarżącą na rachunki bankowe spółki T. miały charakter pozorny, ostatecznie bowiem środki były przelewane na rachunki bankowe członków rodziny M., a następnie wypłacane w bankomatach bądź dokonywano nimi płatności za pomocą kart płatniczych.
Nie ulega zatem wątpliwości, że spółka T. jedynie pozorowała swoją działalność handlową i nie dysponowała towarem, który mogła sprzedać skarżącej. W konsekwencji faktury wystawione dla skarżącej przez ten podmiot nie dokumentują rzeczywistych transakcji i są to tzw. puste faktury, bez pokrycia w towarze.
Uznanie, że faktury nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych pomiędzy wskazanymi na nich podmiotami w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego i TSUE skutkuje koniecznością dokonania oceny czy podatnik wiedział lub powinien wiedzieć, że uczestniczy w transakcji wykorzystanej do nadużycia lub oszustwa w zakresie VAT, bowiem tylko pozytywne ustalenie tej kwestii może pozbawić podatnika jego prawa do odliczenia podatku naliczonego, jest ocena od zakwestionowanych faktur.
W ocenie sądu w zaskarżonej decyzji organ wskazał okoliczności dowodzące fikcyjnego charakteru przedmiotowych faktur oraz wiedzy o tym skarżącej. Wobec powyższego wskazać należy, że z orzecznictwa sądowego wynika, iż świadomy udział podatnika w oszustwie podatkowym wyklucza badanie jego "dobrej wiary" w zakwestionowanych czynnościach. W przypadku gdy faktury mają charakter "pustych", kwestie dobrej wiary nie mają znaczenia. W sytuacji, gdy wystawieniu faktur nie towarzyszy żadna dostawa towaru lub świadczenie usługi, podatnik musi wiedzieć, że obrót istnieje jedynie na fakturze (tak np. wyrok NSA z 21.01.2022 r., sygn. akt I FSK 2086/18, 28.04.2017 r., sygn. akt I FSK 1527/15).
Właśnie taka sytuacja miała miejsce w tej sprawie. Spółka T. nie miała rzeczywistej możliwości realizacji transakcji wskazanych w fakturach, a ich wystawieniu nie towarzyszyła dostawa towarów przez ich wystawcę (obrót istniał tylko na fakturze). W takiej sytuacji, istnienie świadomości naruszenia zasad odliczenia podatku naliczonego przez podatnika jest oczywiste. W sprawie istniały podstawy, aby stwierdzić, że skarżąca posłużyła się fakturami opisującymi fikcję i miała tego świadomość. Okoliczność podzielenia przez organ odwoławczy ustaleń organu I instancji i dojścia do takich samych wniosków oraz przedstawienia zbieżnej argumentacji, nie oznacza niedokonania samodzielnej i ponownej oceny sprawy przez organ odwoławczy. To zaś, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalony został stan faktyczny odmienny od stanu faktycznego przedstawianego przez skarżącą, nie świadczy o manipulowaniu materiałem dowodowym czy tendencyjnej jego ocenie.
Okoliczności ustalone w sprawie bowiem wskazują, że skarżąca świadomie brała udział w zorganizowanej grupie podmiotów, które przeprowadzały fikcyjne transakcje w zakresie handlu paletami. Świadomie uwzględniała w swoich rozliczeniach podatku od towarów i usług nierzetelne faktury, przedstawiające czynności, które nie zostały faktycznie wykonane przez ich wystawcę.
Słusznie organ wskazał, że o świadomym udziale skarżącej w tym procederze świadczą następujące okoliczności:
- istnienie w łańcuchu dostaw "znikającego podatnika",
- brak typowych zachowań konkurencyjnych na rynku, w tym dążenia do skrócenia łańcucha dostaw i maksymalizacji zysku,
- brak kosztów transportu na poszczególnych etapach dostaw i jego organizacji,
- powiązania rodzinne pomiędzy kontrahentami; wspólnikiem T. sp. z o.o. był pan M. M., wspólnikiem i prezesem zarządu T. sp. z o.o. był natomiast ojciec M. M. - J. M.,
- wykorzystywanie do otrzymywania przez członków rodziny M., w tym także przez M. M., przelewów na prywatne rachunki bankowe z rachunków udostępnionych spółce T. przez R. sp. z o.o.,
- powiązania rodzinne pomiędzy wspólnikiem skarżącej a prezesem zarządu R. sp. z o.o. - J. M..
Wskazać także należy, że rozliczanie przez skarżącą faktur, które nie dokumentowały rzeczywistych transakcji, umożliwiało uzyskanie korzyści finansowych poprzez obniżanie podatku należnego o podatek naliczony, zwłaszcza, że spółki które występowały na wcześniejszych etapach obrotu paletami, nie uiszczały należnego podatku od tych transakcji. W tym zakresie działalność spółek powiązanych z rodziną M., w tym także skarżącej nie wiązała się z rzeczywistym obrotem towarem, lecz umożliwiała zapewnianie korzystnego rozliczenia podatku od towarów i usług przez dany podmiot.
Zasadnie zatem organy podatkowe uznały, że skarżąca w oparciu o art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. nie ma prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, który wynika z kwestionowanych faktur wystawionych w grudniu 2019 r. przez spółkę T..
Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. oraz powiązany z tym zarzutem zarzut naruszenia art. 86 ust. 1, 2 u.p.t.u w zw. z art. 168 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r uznać należało za nieuzasadnione.
Konsekwencją uznania, że nabycia towaru w postaci palet w okresie od sierpnia do grudnia 2019 r. było udokumentowane "pustymi fakturami" jest także uznanie że skarżąca nie była w posiadaniu tego towaru, co z kolei uniemożliwiało jej dalszą odsprzedaż towaru do P. K. K.. Podkreślenia wymaga, że w trakcie postępowania podatkowego nie stwierdzono innych źródeł nabycia przez skarżącą palet, tym samym za słuszny można uznać wniosek wyprowadzony przez organy, że skoro skarżąca nie dysponowała towarem, to nie mogła odsprzedać i faktury przez nią wystawione nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu transakcji.
Stosownie do art. 108 ust. 1 u.p.t.u. w przypadku, gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku jest obowiązana do jego zapłaty.
Przepis ten przewiduje samoistną formę powstania obowiązku podatkowego na skutek samego wystawienia faktury wskazującej kwotę podatku od towarów i usług. Tym samym wystawienie faktury niedokumentującej rzeczywistych zdarzeń gospodarczych rodzi zobowiązanie do zapłaty określonej w niej kwoty podatku.
Nie można uważać za dostawę opodatkowaną na podstawie art. 5 u.p.t.u. transakcji w sytuacji, gdy obrót dotyczy towaru, który nie został zakupiony. W konsekwencji przeniesienie prawa do rozporządzania nim na kolejnych nabywców którzy uczestniczyli w łańcuchu transakcji, nie miało miejsca.
Wskazać w tym miejscu należy, że w okresie od kwietnia do lipca 2019 r. sprzedaż dokonana przez skarżącą do P. K. K. nie była przez organy kwestionowana bowiem do lipca 2019 r. skarżąca nabywała palety od spółki T. T., towar ten mógł być zatem przedmiotem dalszej odsprzedaży. Nie ulega wątpliwości, że spółka T. T. była producentem palet drewnianych, posiadała zaplecze techniczne, osobowe, oraz materiał do produkcji. Spółka ta dysponowała powierzchnią magazynową, pracownikami i sprzętem do załadunku i wyładunku palet. Do sierpnia 2019 r. obrót paletami, w którym uczestniczyła skarżąca wyglądał w następujący sposób: producent – T. T. – sprzedaż do skarżącej, skarżąca sprzedaż do P. K. K.. Podkreślenia wymaga, że na każdym etapie obrót dotyczył towaru, który istniał i który został wyprodukowany przez T. T., ponadto wymienione podmioty, które prowadziły obrót paletami zadeklarowały i rozliczyły podatek od towarów i usług. Opisany model współpracy odpowiada dostawie łańcuchowej o jakiej mowa w art. 7 ust. 8 u.p.t.u. stosownie do którego w przypadku, gdy kilka podmiotów dokonuje dostawy tego samego towaru, w ten sposób, że pierwszy z nich wydaje ten towar bezpośrednio ostatniemu w kolejności nabywcy, uznaje się że dostawy towarów dokonał każdy z podmiotów biorących udział w tych czynnościach. Wbrew zatem zarzutom skarżącej organ w swej ocenie czynności podejmowanych przez skarżącą nie pozostaje w sprzeczności. Do sierpnia 2019 r bowiem współpraca pomiędzy skarżącą, T. T. i K. K. odbywała się zupełnie inny sposób, gdyż skarżąca nabywała towar od T. T., który ten towar posiadał.
Wskazać w tym miejscu należy, że przez cały badany okres firma P. K. K. w ten sam sposób zamawiała towar na adresy mailowe pracowników T. T. i odbierała towar wydawany na podstawie dokumentów WZ (dowody magazynowe) wystawionych przez T. T..
Zupełnie inaczej przedstawiał się natomiast schemat działania od sierpnia 2019 r., gdyż od tego czasu skarżąca zaprzestała zakupów od T. T., natomiast wykazywała dostawy od podmiotów, które nie dokonywały rzeczywistej sprzedaży, gdyż nie dysponowały towarem widniejącym na zakwestionowanych przez organy podatkowe fakturach, tym samym skarżąca nie mogła uczestniczyć w sprzedaży towaru dla K. K. na takich samych zasadach jak przed sierpniem 2019 r. , czyli jako pośrednik.
Odnosząc się natomiast do zarzutu, że niemożliwe jest uznanie prawa do . odliczenia podatku u nabywcy, podczas gdy u wystawcy podniesiono nierzetelność dokumentu wskazać należy, że zakwestionowanie u wystawcy faktury sprzedaży nie oznacza automatycznie braku uprawnienia po stronie nabywcy towaru do odliczenia podatku naliczonego, bowiem każda transakcja, powinna być oceniana, w świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług według jej własnych okoliczności faktycznych do który znajdują zastosowanie przepisy prawa.
Faktem jest, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S. decyzją z 20.06.2024 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie prowadzonej wobec P. K. K., jednak organ odwoławczy nie podważył ustaleń co do istnienia oszustwa podatkowego w obrocie paletami na wcześniejszym etapie obrotu, a biorąc pod uwagę fakt, że K. K. odbierał towar z tego samego miejsca co do sierpnia 2019 r. i otrzymywał faktury ze zbieżnymi danymi co do zbywcy, to nie znalazł podstaw do uznania, że odbiorca brał w tym procederze udział w sposób świadomy.
Nie występuje tutaj zatem akcentowana w skardze sprzeczność w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Bowiem w "fakturowym łańcuchu dostaw" od sierpnia 2019 r. nie występował już podmiot, który towar posiadał, czyli spółka T. T..
Z powyższych powodów nie może być mowy o obrazie zasady prawdy materialnej i zasady zupełności materiału dowodowego (art. 122 i 187 § 1 O.p.) oraz zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.).
Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazać należy, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 187 § 1 i art. 188 O.p. przez nieprzeprowadzenie dowodów z przesłuchania świadków: M. G. (prezesa T.) oraz D. i R. A., którzy mieli pełnić obowiązki kierownika zmiany w T. T. sp. z o.o.
Jak wskazał organ w zaskarżonej decyzji, w toku ponownego rozpoznania sprawy organ pierwszej instancji podjął próby przeprowadzenia przesłuchania świadków, aby ustalić, jaką rolę pełniła skarżąca w łańcuchu obrotu paletami dla firmy P. K. K., jednak syndyk spółki T. T. nie wskazał danych osobowych pracowników, którzy w badanym okresie prowadzili dokumentację magazynową oraz wydawali towar dla K. K., natomiast wskazane przez skarżącą osoby były zatrudnione w spółce T. T. w 2021 r. czyli już po kontrolowanym okresie.
Natomiast prezes skarżącej był przesłuchany w charakterze świadka w postępowaniu dotyczącym K. K., ponadto składał w toku kontroli celno-skarbowej pisemne wyjaśnienia w zakresie funkcjonowania skarżącej. Dodatkowo także wskazać należy, że z art. 199 O.p wynika możliwość, a nie obowiązek przeprowadzenia przez organ podatkowy dodatkowego dowodu jakim jest przesłuchanie strony.
W ocenie sądu postępowanie podatkowe przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa, w sposób, który był wystarczający, aby wyjaśnić i rozstrzygnąć istotę sprawy. W celu ustalenia stanu faktycznego organy podatkowe dokonały oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów w kontekście przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie. W ramach analizy tych dowodów nie naruszyły zasady swobodnej ich oceny. Wskazały na te istotne okoliczności faktyczne, które doprowadziły do uznania, że skarżącej nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur zakupu VAT wystawionych przez spółkę T..
W uznaniu sądu organ w celu ustalenia stanu faktycznego zebrał, opierając się na dozwolonym katalogu dowodów (art. 181 O.p.) i dokonał oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów w kontekście przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie. W ramach analizy tych dowodów nie naruszono zasady swobodnej ich oceny, wskazując przy tym na te istotne okoliczności faktyczne, które doprowadziły do uznania, że stronie nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur zakupu VAT wystawionych przez spółkę T.. Poczynione w tym względzie ustalenia w pełni odpowiadają zasadom logiki i doświadczenia życiowego. Zatem działanie organu stanowi wyraz zastosowania się do zasad postępowania wskazanych w O.p., w tym zasady legalizmu (art. 120 O.p.) zasady prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.), prawdy materialnej (art. 187 § 1 O.p.), a także zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.), jak również zasady zaufania do organów podatkowych wyrażonej w art. 121 O.p. Zapewniono przy tym stronie czynny udział w sprawie (art. 123 O.p.) i możliwość wypowiedzenia co do przeprowadzonych dowodów (art. 192 O.p.).
Argumentacja skarżącej, ogranicza się w głównej mierze do polemiki z ustaleniami organu odwoławczego. Skarżąca multiplikując zarzuty, w wielu miejscach skargi powołuje poszczególne, wyrwane z kontekstu okoliczności sprawy, albo wybrane fragmenty zeznań świadków czy też strony, jednak nie zmieniają one dokonanej przez organ oceny całości dowodów i okoliczności dokonanych we wzajemnym powiązaniu – które doprowadziły organ do prawidłowych wniosków.
Skarżąca nie podważyła skutecznie ustalonego stanu faktycznego. Nie wykazała, że doszło do uchybienia zasadom logicznego rozumowania, wiedzy lub doświadczenia życiowego. Odmienna od woli podatnika, ocena materiału dowodowego nie świadczy ani o dowolności przeprowadzonej oceny, ani o sprzeczności decyzji z obowiązującym prawem podatkowym. Nie wystarcza samo przekonanie skarżącej o innej, niż przyjęta przez organ odwoławczy, wadze poszczególnych dowodów i ich ocenie.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 123 O.p. bowiem na żadnym z etapów postępowania skarżąca nie była pozbawiona prawa do czynnego udziału w tym postępowaniu, a przed wydaniem decyzji miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia wniosków.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 210 § 4 O.p. bowiem wbrew niemu zaskarżona decyzja zawiera zarówno faktyczne jak i prawne uzasadnienie przyczyn dla których organy podatkowe uznały przyjęte przez skarżącą faktury od spółki T. za nierzetelne. Uzasadnienie to z resztą pozwoliło skarżącej na sformułowanie zarzutów naruszenia prawa materialnego, natomiast okoliczność, że skarżąca z ustaleniami organów podatkowych się nie zgadza nie stanowi o skuteczności zarzutu naruszenia art. 210 § 4 O.p.
Kwestionując Państwa transakcje z podmiotami T. i P. K. K., organ podatkowy nie naruszył art. 2, 7 i 22 Konstytucji RP, tj. zasady demokratycznego państwa prawnego, zasady praworządności i zasady wolności gospodarczej, gdyż jak wynika z przedstawionych powyżej rozważań dla prawidłowo ustalonego stanu faktycznego organy podatkowe zastosowały odpowiednie przepisy prawa materialnego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl