I FSK 1437/17

Naczelny Sąd Administracyjny2019-07-16
NSApodatkoweŚredniansa
podatek VATwewnątrzwspólnotowa dostawa towarówpostępowanie dowodoweuchylenie decyzjiskarga kasacyjnaOrdynacja podatkowaustawa o VAT

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie podatku VAT, uznając zasadność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT za okres lipiec-grudzień 2011 r. Spółka zarzucała naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, w tym art. 42 ust. 1 i 3 ustawy o VAT oraz art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że wyrok WSA dotyczył kwestii procesowej, a uchylenie decyzji organu pierwszej instancji było uzasadnione koniecznością przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. Sp. z o.o. Sp. k. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2011 r. Spółka zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 42 ust. 1 i 3 ustawy o VAT) oraz przepisów postępowania (art. 233 § 2 i art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p.). NSA stwierdził, że zarzuty naruszenia prawa materialnego wykraczają poza zakres sprawy, ponieważ wyrok WSA dotyczył decyzji o charakterze ściśle procesowym, wydanej na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia nastąpiło z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie, co Sąd pierwszej instancji słusznie zaaprobował. NSA podkreślił, że ocena zakresu niezbędnego postępowania dowodowego jest kwestią uznaniową, a wymagane uzupełnienie dotyczyło sporej części ustaleń faktycznych niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd odrzucił również zarzut spółki, że sprawa powinna zostać umorzona, wskazując, że samo formalne posiadanie dokumentów wymaganych przepisami nie wyczerpuje zagadnienia, a dokumenty te muszą być ocenione pod kątem ich rzetelności, co wymaga postępowania dowodowego. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako niezasadzoną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia prawa materialnego wykraczają poza zakres sprawy, jeśli wyrok sądu pierwszej instancji opiera się wyłącznie na przesłankach procesowych, takich jak konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Uzasadnienie

Wyrok WSA dotyczył decyzji procesowej wydanej na podstawie art. 233 § 2 O.p. Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie, a nie z powodu zastosowania prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

O.p. art. 233 § § 2

Ordynacja podatkowa

Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia jest możliwe, gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie.

ustawa o VAT art. 42 § ust. 1 i 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepisy dotyczące warunków zastosowania stawki VAT 0% dla wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, które były przedmiotem oceny w kontekście konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przywołany w kontekście zarzutu spółki dotyczącego określenia zobowiązań w VAT według stawki podstawowej.

O.p. art. 233 § § 1 pkt 2 lit. a

Ordynacja podatkowa

Przepis, którego niezastosowanie było zarzucane przez spółkę w kontekście umorzenia postępowania.

P.p.s.a. art. 183 § § 1 i § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej i przesłanki nieważności postępowania.

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie uzasadnia uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 233 § 2 O.p.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 42 ust. 1 i 3 ustawy o VAT) przez uznanie, że spółka nie dysponuje wszystkimi dokumentami potwierdzającymi WDT i nie ma prawa do stawki 0%. Naruszenie art. 42 ust. 1 i 3 ustawy o VAT w zw. z art. 7 Konstytucji RP przez określenie zobowiązań w VAT według stawki podstawowej wobec wszystkich WDT. Naruszenie art. 233 § 2 O.p. przez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozstrzygnięcia, zamiast umorzenia postępowania. Naruszenie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. przez niezastosowanie tego przepisu i zaniechanie wydania orzeczenia o umorzeniu postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Wyrok Sądu pierwszej instancji dotyczy decyzji ściśle procesowej, wydanej wyłącznie w oparciu o przepis prawa procesowego – art. 233 § 2 O.p. Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozstrzygnięcia nastąpiło wyłącznie z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie. Samo formalne sporządzenie i okazanie organowi podatkowemu nie wyczerpuje zagadnienia. Posiadane przez Spółkę dokumenty muszą być ocenione pod kątem ich rzetelności, co wymaga postępowania dowodowego.

Skład orzekający

Krzysztof Wujek

sprawozdawca

Małgorzata Niezgódka - Medek

przewodniczący

Maria Dożynkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie uchylenia decyzji organu podatkowego i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie, a także ocena rzetelności dokumentów w kontekście zastosowania stawki VAT 0%."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i oceny przesłanek z art. 233 § 2 O.p. oraz oceny dowodów w kontekście VAT.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu podatkowym, w szczególności oceny konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego i jego wpływu na rozstrzygnięcie. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Kiedy sąd uchyla decyzję podatkową? Kluczowa rola postępowania dowodowego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 1437/17 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2019-07-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-09-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krzysztof Wujek /sprawozdawca/
Małgorzata Niezgódka - Medek /przewodniczący/
Maria Dożynkiewicz
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
VIII SA/Wa 1111/16 - Wyrok WSA w Warszawie z 2017-05-31
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 900
art. 233 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 2174
art. 42 ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia del. NSA Krzysztof Wujek (sprawozdawca), Protokolant Anna Błażejczyk, po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1111/16 w sprawie ze skargi W. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 21 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2011 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od W. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 31 maja 2017 r., sygn. VIII SA/Wa 1111/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w P. (dalej jako: Spółka") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. (dalej jako "Organ") z 21 października 2106 r., nr [...].
Jak wynika z uzasadnienia tego wyroku, zaskarżona do WSA decyzja Organu została wydana na podstawie at. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. w Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej w skrócie jako "O.p."). Oddalając skargę na tę decyzję Sąd pierwszej instancji uznał, że w sprawie zachodziła przesłanka z art. 233 § 2 O.p. do uchylenia decyzji organu podatkowego pierwszej instancji i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozstrzygnięcia, a była nią konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku Spółka zarzuciła Sądowi pierwszej instancji:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) art. 42 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. w Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej w skrócie jako "ustawa o VAT") przez uznanie, że Spółka nie dysponuje wszystkimi dokumentami potwierdzającymi wykonanie przez nią wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów (WDT) i nie ma prawa do zastosowania do tych dostaw stawki VAT 0%,
b) art. 42 ust. 1 ust. 3 ustawy o VAT w zw. z art. 7 Konstytucji RP przez określenie zobowiązań w VAT według stawki podstawowej wobec wszystkich WDT, podczas gdy nieprawidłowości, dotyczące głównie jej kontrahentów zagranicznych, dotyczyły tylko niektórych z nich,
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 233 § 2 O.p. przez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu mu sprawy do ponownego rozstrzygnięcia, podczas gdy w sprawie powinna być wydana decyzja o umorzeniu postępowania, ponieważ Spółka spełniła wszystkie wymogi do zastosowania do WDT stawki VAT 0%,
b) art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p. przez niezastosowanie tego przepisu i zaniechanie wydania orzeczenia o umorzeniu postępowania.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty kasacyjne Spółka wniosła o uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie na swą rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została przez Organ złożona.
Naczelny Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko.
Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw, a tylko w jej granicach NSA rozpoznał sprawę, ponieważ nie dopatrzył się przesłanek nieważności w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji (art. 183 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie jako "P.p.s.a.").
Zaczynając nietypowo, bo od zarzutów naruszenia prawa materialnego, stwierdzić należy, że pozostają one poza zakresem niniejszej sprawy, ponieważ wyrok Sądu pierwszej instancji dotyczy decyzji ściśle procesowej, wydanej wyłącznie w oparciu o przepis prawa procesowego – art. 233 § 2 O.p. O jakimkolwiek naruszeniu prawa materialnego mowy być nie może, bo żaden przepis o tym charakterze nie został jeszcze zastosowany. Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozstrzygnięcia nastąpiło wyłącznie z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie. Oceniając ów zakres niezbędnego dla rozstrzygnięcia sprawy postępowania dowodowego Organ kierował się przesłankami z art. 42 ust. 1 i 3 ustawy o VAT, ale to nie znaczy, że zastosował ten przepis w takim rozumieniu, że stał się on podstawą prawną rozstrzygnięcia.
Zarzuty natury procesowej mają swe odniesienie do podstawy prawnej decyzji Organu, ocenionej przez Sąd pierwszej instancji, ale nie zasługują na uwzględnienie. Zastosowanie art. 233 § 2 O.p. uzależnione jest od jednego warunku – konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie. Konieczność tę Organ uzasadnił, a Sąd pierwszej instancji słusznie zaaprobował. Poczynając od strony 14 uzasadnienia decyzji Organ wskazał na niedostatki postępowania dowodowego polegające na braku ustaleń co do konkretnych przewoźników towaru, co do tego, czy towar dotarł do wskazanych miejsc przeznaczenia towaru. Stwierdził jednocześnie brak w materiale dowodowym związanych ze sprawą dokumentów przekazanych przez Urząd Celny w R., brak oceny innego materiału dowodowego – przekazanego przez Prokuraturę Apelacyjną w L., jak również brak oceny pisma pełnomocnika Spółki i załączonych doń dowodów. Zwrócił jednocześnie uwagę na celowość przeprowadzenia dowodów z wykresów tachografów od polskich przewoźników i na konieczność ustalenia obiegu dokumentacji.
Tak wskazane postępowanie dowodowe, jako konieczne do uzupełnienia, zostało ocenione przez Sąd pod kątem warunku wynikającego z art. 233 § 2 O.p., czyli jako znacznej części całości postępowania dowodowego. Słusznie Sąd wskazał na to, że jest to kwestia uznaniowa, bo sam przepis nie precyzuje tego terminu, ale wymagane uzupełnienie postępowania dowodowego nie odnosi się ani do pojedynczej kwestii, ani do pojedynczego dowodu, a do sporej części ustaleń faktycznych niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Dotyczy szerokiego zakresu dowodzenia i przez to może być uznane za warunek z art. 233 § 2 O.p. do uchylenia decyzji i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozstrzygnięcia.
Trafnie też Sąd odpowiedział na zarzut Spółki, w myśl którego sprawa powinna być umorzona z tego powodu, że Spółka posiada dokumenty wymagane przepisami art. 42 ust. 1 i 3 ustawy o VAT. Samo formalne ich sporządzenie i okazanie organowi podatkowemu nie wyczerpuje zagadnienia. Posiadane przez Spółkę dokumenty muszą być ocenione pod kątem ich rzetelności, co wymaga postępowania dowodowego.
Jak zatem widać, zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły odnieść zamierzonego przez Spółkę rezultatu w postaci uchylenia wyroku Sądu pierwszej instancji, dlatego jej skarga została oddalona zgodnie z art. 184 P.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego zostało wydane na podstawie art. 204 pkt 1 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI