Orzeczenie · 2024-08-07

I FSK 1427/20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-08-07
NSApodatkoweWysokansa
VATodliczenie podatku naliczonegopuste fakturynależyta starannośćoszustwo podatkoweskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. Z. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora IAS. Sprawa dotyczyła prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od faktur wystawionych przez 18 podmiotów, które zdaniem organów nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji (tzw. puste faktury). Sąd pierwszej instancji ustalił, że spółki te nie miały rzeczywistych siedzib, korzystały z wirtualnych biur, nie posiadały zaplecza, nie zatrudniały pracowników, a kontakt z nimi był niemożliwy. Skarżąca miała świadomość lub powinna podejrzewać udział w oszustwie podatkowym. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1a, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT) oraz przepisów postępowania (art. 106 § 5 p.p.s.a., art. 233 i 244 KPC, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.). NSA oddalił skargę, stwierdzając, że zarzuty naruszenia prawa materialnego były nieskuteczne, ponieważ nie podważono prawidłowo ustaleń faktycznych. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania również uznano za niezasadne, wskazując na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego przez organy i sąd pierwszej instancji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie dotyczące wymogów formalnych skargi kasacyjnej, w szczególności w zakresie podważania ustaleń faktycznych i formułowania zarzutów naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym i zasad jej formułowania.

Zagadnienia prawne (3)

Czy podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmioty, które nie prowadziły rzeczywistej działalności gospodarczej i nie można było z nimi nawiązać kontaktu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli podatnik miał świadomość lub powinien podejrzewać udział w oszustwie podatkowym i nie wykazał należytej staranności w weryfikacji kontrahentów.

Uzasadnienie

NSA potwierdził stanowisko WSA i organów, że brak możliwości odliczenia VAT od tzw. pustych faktur jest uzasadniony, gdy ustalono, że faktury te nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji, a podatnik nie dołożył należytej staranności w weryfikacji kontrahentów.

Czy zarzut naruszenia prawa materialnego może być skutecznie oparty na kwestionowaniu ustaleń faktycznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych; takie zarzuty powinny być formułowane w ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej naruszenia przepisów postępowania.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że zarzut naruszenia prawa materialnego jest nieskuteczny, jeśli opiera się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu stanu faktycznego, a strona nie podważyła skutecznie tych ustaleń w ramach zarzutów proceduralnych.

Czy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te mają charakter 'wynikowy' i nie mogą stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej bez wskazania naruszenia innych przepisów proceduralnych lub materialnych.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że naruszenie przepisów regulujących sposób rozstrzygnięcia skargi (jak art. 145 p.p.s.a.) wymaga wykazania wcześniejszych uchybień w kontroli zaskarżonego aktu lub czynności, a nie może być podstawą samą w sobie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (17)

Główne

u.p.t.u. art. 86 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 86 § 2 pkt 1a

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 88 § 3a pkt 4 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § 5

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 244

Kodeks postępowania cywilnego

o.p. art. 122

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 96 § 9

Ustawa o podatku od towarów i usług

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieskuteczność zarzutów skargi kasacyjnej z powodu braku prawidłowego podważenia ustaleń faktycznych. • Naruszenie przepisów prawa materialnego nie może być skuteczne, jeśli opiera się na wadliwym stanie faktycznym, który nie został skutecznie zakwestionowany. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 145 p.p.s.a.) nie mogą stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej bez wskazania innych naruszeń.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1a oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT poprzez błędne zastosowanie. • Naruszenie art. 106 § 5 p.p.s.a. oraz art. 233 i 244 KPC poprzez błędną ocenę materiału dowodowego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i stwierdzenie, że organy podatkowe zbadały okoliczności faktyczne wyczerpująco.

Godne uwagi sformułowania

zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych • zarzut naruszenia prawa materialnego nie może bowiem opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu • normy te są normami o charakterze "wynikowym", regulują bowiem jedynie sposób rozstrzygnięcia skargi

Skład orzekający

Roman Wiatrowski

przewodniczący sprawozdawca

Marek Kołaczek

sędzia

Elżbieta Olechniewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dotyczące wymogów formalnych skargi kasacyjnej, w szczególności w zakresie podważania ustaleń faktycznych i formułowania zarzutów naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym i zasad jej formułowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady formalne dotyczące skargi kasacyjnej, co jest niezwykle ważne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe formułowanie zarzutów.

Jak prawidłowo złożyć skargę kasacyjną? NSA wyjaśnia kluczowe błędy formalne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst