I FSK 1424/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję organu odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za lipiec, wrzesień, październik i listopad 2017 r. Spór dotyczył możliwości skorzystania z tzw. ulgi na "złe długi" po upływie dwuletniego terminu od końca roku, w którym wystawiono faktury dokumentujące nieściągalne wierzytelności. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że jeśli skorzystanie z ulgi było niemożliwe lub utrudnione z powodu błędnej implementacji przepisów Dyrektywy VAT, które zakwestionował TSUE, termin ten powinien być pominięty. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną organu, podzielił stanowisko WSA. Podkreślono, że zgodnie z wyrokiem TSUE w sprawie C-335/19, przepisy krajowe uzależniające obniżenie podstawy opodatkowania VAT od warunków sprzecznych z art. 90 Dyrektywy 112, nie mogą być stosowane. W niniejszej sprawie, mimo upływu terminu, NSA uznał, że podatnik nie mógł skorzystać z ulgi z powodu statusu dłużników (np. wykreślenie z rejestru VAT, zawieszenie działalności), co było wynikiem przepisów krajowych sprzecznych z prawem UE. Dlatego też NSA oddalił skargę kasacyjną organu, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego za niezasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że zasada pierwszeństwa prawa UE pozwala na pominięcie krajowych przepisów ograniczających prawo do ulgi na "złe długi" VAT, jeśli są one sprzeczne z dyrektywą i uniemożliwiają skorzystanie z ulgi w terminie.
Dotyczy sytuacji, gdy przepisy krajowe faktycznie uniemożliwiły lub znacząco utrudniły skorzystanie z ulgi na "złe długi" z powodu statusu dłużnika, a te przepisy krajowe są sprzeczne z prawem UE.
Zagadnienia prawne (2)
Czy podatnik może skorzystać z ulgi na "złe długi" (korekty podstawy opodatkowania VAT) po upływie dwuletniego terminu od końca roku, w którym wystawiono fakturę, jeśli uniemożliwiły mu to przepisy krajowe sprzeczne z prawem Unii Europejskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podatnik może skorzystać z ulgi na "złe długi" pomimo upływu terminu, jeśli przepisy krajowe sprzeczne z prawem UE uniemożliwiły mu skorzystanie z tej ulgi w ustawowym terminie.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zasada pierwszeństwa prawa UE nakazuje odstąpienie od stosowania przepisów krajowych, które są niezgodne z Dyrektywą VAT i uniemożliwiają podatnikowi skorzystanie z ulgi na "złe długi" w terminie, jeśli te przepisy krajowe są przyczyną niedotrzymania terminu.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo uzasadnił wyrok, wskazując na naruszenia przepisów proceduralnych przez organ odwoławczy?
Odpowiedź sądu
Tak, uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające i zawierało ustawowe elementy, przedstawiając merytoryczne i racjonalne motywy rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
NSA odrzucił zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., stwierdzając, że WSA prawidłowo wskazał na uchybienia organu odwoławczego, w tym na brak niezbędnych ustaleń faktycznych, co czyniło uzasadnienie wystarczającym do kontroli instancyjnej.
Przepisy (11)
Główne
u.p.t.u. art. 89a § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis ten określa warunki skorzystania z ulgi na "złe długi", w tym dwuletni termin od końca roku wystawienia faktury. NSA uznał, że warunek ten nie może być podstawą odmowy, gdy przepisy krajowe sprzeczne z prawem UE uniemożliwiły skorzystanie z ulgi w terminie.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 89a § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 89a § 1a
Ustawa o podatku od towarów i usług
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku. NSA uznał, że uzasadnienie WSA było prawidłowe.
o.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podatnik mógł skorzystać z ulgi na "złe długi" pomimo upływu terminu, jeśli przepisy krajowe sprzeczne z prawem UE uniemożliwiły mu skorzystanie z tej ulgi w ustawowym terminie. • Uzasadnienie wyroku WSA było prawidłowe i spełniało wymogi formalne.
Odrzucone argumenty
Skarga kasacyjna organu odwoławczego, oparta na zarzutach naruszenia prawa materialnego (art. 89a ust. 2 pkt 5 u.p.t.u.) i przepisów postępowania (art. 145, 133, 134, 141 p.p.s.a.).
Godne uwagi sformułowania
zasada pierwszeństwa prawa Unii oznacza, że każdy sąd krajowy orzekający w ramach swoich kompetencji jako organ państwa członkowskiego jest zobowiązany odstąpić od stosowania wszelkiego przepisu prawa krajowego sprzecznego z bezpośrednio skutecznym przepisem prawa Unii w ramach toczącego się przed tym sądem sporu • warunek, aby od daty wystawienia faktur dokumentujących wierzytelność nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku, w którym zostały wystawione, nie może być podstawą do odmowy stwierdzenia nadpłaty, w sytuacji, gdy podatnik (wierzyciel) nie mógł skorzystać z ulgi w zakreślonym przez ustawodawcę dwuletnim terminie, ponieważ uniemożliwiały, bądź znacznie utrudniały to jemu, przepisy krajowe sprzeczne z prawem Unii (odnoszące się do statusu dłużnika)
Skład orzekający
Roman Wiatrowski
przewodniczący-sprawozdawca
Artur Mudrecki
członek
Mariusz Golecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że zasada pierwszeństwa prawa UE pozwala na pominięcie krajowych przepisów ograniczających prawo do ulgi na \"złe długi\" VAT, jeśli są one sprzeczne z dyrektywą i uniemożliwiają skorzystanie z ulgi w terminie."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy przepisy krajowe faktycznie uniemożliwiły lub znacząco utrudniły skorzystanie z ulgi na "złe długi" z powodu statusu dłużnika, a te przepisy krajowe są sprzeczne z prawem UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej dla przedsiębiorców ulgi VAT i pokazuje, jak prawo UE może wpływać na interpretację przepisów krajowych, nawet po upływie terminów. Jest to przykład praktycznego zastosowania zasady pierwszeństwa prawa unijnego.
“Ulga na "złe długi" VAT: Czy można ją odzyskać po terminie, gdy przeszkodziło prawo UE?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.