I FSK 142/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła podatku od towarów i usług za czerwiec 2001 r. w spółce cywilnej "ACh". Po uchyleniu wcześniejszych decyzji wymiarowych, w trakcie ponownego rozpoznawania sprawy przez organy podatkowe, spółka została zlikwidowana (22 listopada 2004 r.). Naczelnik Urzędu Skarbowego, powołując się na art. 115 Ordynacji podatkowej, orzekł o solidarnej odpowiedzialności byłego wspólnika, Edwarda R., za zaległości podatkowe spółki. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił obie decyzje, uznając, że organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, przekształcając postępowanie wymiarowe wobec spółki w postępowanie dotyczące odpowiedzialności byłego wspólnika jako osoby trzeciej, zamiast wszcząć odrębne postępowanie zgodnie z art. 165 Ordynacji podatkowej. NSA, oddalając skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej, potwierdził stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że likwidacja spółki cywilnej w trakcie postępowania podatkowego powoduje utratę przez nią podmiotowości prawnopodatkowej. W takiej sytuacji, odpowiedzialność byłych wspólników jako osób trzecich może wynikać wyłącznie z odrębnej decyzji wydanej po wszczęciu samodzielnego postępowania podatkowego w trybie art. 108 Ordynacji podatkowej. NSA odrzucił argumentację organu, że można przekształcić istniejące postępowanie wymiarowe w postępowanie dotyczące odpowiedzialności osób trzecich, wskazując na brak tożsamości podmiotowej i przedmiotowej obu postępowań. Sąd zaznaczył, że nawet w sytuacji przewidzianej w art. 115 par. 4 Ordynacji podatkowej, gdzie dopuszczalne jest określenie wysokości zobowiązania podatkowego w decyzji orzekającej o odpowiedzialności osoby trzeciej, nadal jest to postępowanie w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej, a nie odwrotnie. NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił wadliwość postępowania organów podatkowych i nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie było to możliwe bez prawidłowego przeprowadzenia postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad prowadzenia postępowań podatkowych w przypadku likwidacji spółki cywilnej w trakcie ich trwania, w szczególności w kontekście odpowiedzialności byłych wspólników.
Dotyczy specyficznej sytuacji likwidacji spółki cywilnej w trakcie postępowania podatkowego i zasad odpowiedzialności osób trzecich na gruncie Ordynacji podatkowej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku likwidacji spółki cywilnej w toku postępowania podatkowego, możliwe jest przekształcenie dotychczasowego postępowania wymiarowego w postępowanie dotyczące odpowiedzialności podatkowej byłych wspólników jako osób trzecich, czy też wymagane jest wszczęcie odrębnego postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wymagane jest wszczęcie odrębnego postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.
Uzasadnienie
Likwidacja spółki cywilnej powoduje utratę jej podmiotowości prawnopodatkowej. Odpowiedzialność byłych wspólników jako osób trzecich może wynikać wyłącznie z odrębnej decyzji wydanej po wszczęciu samodzielnego postępowania podatkowego w trybie art. 108 Ordynacji podatkowej. Przekształcenie dotychczasowego postępowania wymiarowego w postępowanie dotyczące odpowiedzialności osób trzecich jest niedopuszczalne z uwagi na brak tożsamości podmiotowej i przedmiotowej obu postępowań.
Czy decyzja kasacyjna uchylająca decyzję wymiarową, wydana na podstawie art. 233 par. 2 Ordynacji podatkowej, kończy postępowanie podatkowe, czy też stanowi jedynie podstawę do dalszego prowadzenia postępowania wyjaśniającego w ramach tego samego postępowania?
Odpowiedź sądu
Decyzja kasacyjna nie kończy postępowania podatkowego, lecz wskazuje na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji w ramach toczącego się już postępowania podatkowego.
Uzasadnienie
Decyzja kasacyjna powoduje konieczność dalszego prowadzenia tego samego postępowania podatkowego i wydania w jego toku ostatecznego rozstrzygnięcia, bez potrzeby ponownego wydawania postanowienia o jego wszczęciu.
Przepisy (37)
Główne
O.p. art. 115 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 115 § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 165 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 165 § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 108 § 1
Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. i p.a. art. 5 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.p. art. 115
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.o.p. art. 165
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. i p.a. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
O.p. art. 115 § 4
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 108 § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233 § 2
Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. i p.a. art. 2 § 3
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. i p.a. art. 17 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
p.p.s.a. art. 173 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 21 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 124
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 181
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § 4
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 93
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 94
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 107 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 208 § 1
Ordynacja podatkowa
u.o.p. art. 60
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. i p.a. art. 2 § 3
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. i p.a. art. 17 § 1
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
p.p.s.a. art. 173 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Likwidacja spółki cywilnej w trakcie postępowania podatkowego wymaga wszczęcia odrębnego postępowania w sprawie odpowiedzialności wspólników jako osób trzecich. • Przekształcenie dotychczasowego postępowania wymiarowego w postępowanie dotyczące odpowiedzialności osób trzecich jest niedopuszczalne z uwagi na brak tożsamości podmiotowej i przedmiotowej.
Odrzucone argumenty
Możliwość przekształcenia dotychczasowego postępowania wymiarowego w postępowanie w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej byłych wspólników w sytuacji likwidacji spółki. • Tożsamość stron postępowania w sytuacji, gdy spółka przestała być stroną, a stali się nią wspólnicy na mocy art. 115 par. 2 Ordynacji podatkowej.
Godne uwagi sformułowania
nie jest dopuszczalne przekształcenie dotychczasowego postępowania wszczętego wobec spółki cywilnej w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w postępowanie w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej jej byłych wspólników • za zaległości podatkowe wynikające z uprzednio prowadzonej działalności odpowiadają jej byli wspólnicy • ich ewentualna odpowiedzialność nie wynika z faktu następstwa prawnego [...] gdyż krąg "następców prawnych" [...] został ściśle uregulowany w ramach art. 93 i art. 94. Byli wspólnicy zaliczeni zostali natomiast do kręgu "osób trzecich" • nie zachodzi w rozpatrywanym przypadku tożsamość podmiotowa.
Skład orzekający
Jan Zając
przewodniczący
Juliusz Antosik
sprawozdawca
Ryszard Mikosz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad prowadzenia postępowań podatkowych w przypadku likwidacji spółki cywilnej w trakcie ich trwania, w szczególności w kontekście odpowiedzialności byłych wspólników."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji likwidacji spółki cywilnej w trakcie postępowania podatkowego i zasad odpowiedzialności osób trzecich na gruncie Ordynacji podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym, które ma bezpośrednie przełożenie na odpowiedzialność wspólników po likwidacji spółki, co jest częstym problemem w praktyce.
“Likwidujesz spółkę? Uważaj na postępowanie podatkowe – błąd może kosztować fortunę!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.