Orzeczenie · 2025-01-22

I FSK 1413/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-01-22
NSApodatkoweŚredniansa
podatek akcyzowyskarga kasacyjnawznowienie postępowaniawyrok TSUEprawo do obronyOrdynacja podatkowapostępowanie podatkoweNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T. sp. z o.o. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji w przedmiocie podatku akcyzowego. Spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezastosowanie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 16 października 2019 r. w sprawie C-189/18. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że postępowanie wznowieniowe ma charakter nadzwyczajny i służy jedynie ocenie wystąpienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, a nie ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy. NSA uznał, że wyrok TSUE dotyczył odmiennej sytuacji faktycznej i prawnej (przepisy węgierskie, pośredni dostęp do dowodów), podczas gdy polska Ordynacja podatkowa zapewnia stronie czynny udział w postępowaniu i możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Zgromadzony materiał dowodowy był kompletny, a decyzje organów podatkowych były zgodne z prawem. W związku z tym skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanki wznowienia postępowania podatkowego na podstawie wyroku TSUE (art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej) oraz zakres kontroli sądowej w postępowaniu wznowieniowym.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji konkretnego wyroku TSUE; polskie przepisy proceduralne mogą się zmieniać.

Zagadnienia prawne (2)

Czy orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie C-189/18 miało wpływ na treść ostatecznej decyzji organu podatkowego w przedmiocie podatku akcyzowego, uzasadniający wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok TSUE nie miał wpływu na treść ostatecznej decyzji, ponieważ dotyczył odmiennej sytuacji faktycznej i prawnej (przepisy węgierskie, pośredni dostęp do dowodów), a polskie przepisy Ordynacji podatkowej zapewniają stronie czynny udział w postępowaniu i możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wyrok TSUE w sprawie C-189/18, dotyczący węgierskiego prawa podatkowego i praktyki organów, nie miał zastosowania do polskiej sprawy, gdzie zapewniono stronie czynny udział w postępowaniu zgodnie z art. 123 i 200 Ordynacji podatkowej. Postępowanie wznowieniowe nie służy ponownej merytorycznej ocenie sprawy.

Czy naruszenie przepisów postępowania przez organ podatkowy (np. brak zebrania materiału dowodowego, naruszenie zasad postępowania) miało istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniający uchylenie decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały uznane za zasadne, a zgromadzony materiał dowodowy był kompletny i prawidłowo oceniony.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji oraz NSA uznały, że organy podatkowe prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, zapewniając stronie czynny udział w postępowaniu. Wcześniejsze orzeczenia WSA i NSA potwierdziły prawidłowość postępowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną T. sp. z o.o.

Przepisy (25)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 240 § 1 pkt 11

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wznowienie postępowania następuje, gdy orzeczenie TSUE ma wpływ na treść wydanej decyzji.

Ordynacja podatkowa art. 245 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

W przypadku stwierdzenia przesłanki wznowienia, organ może uchylić decyzję ostateczną.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję, postanowienie lub inną czynność organu, jeśli naruszono przepisy postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku braku podstaw do uchylenia, sąd oddala skargę.

Ordynacja podatkowa art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organy działają na podstawie przepisów prawa.

Ordynacja podatkowa art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie do stron i organów państwa.

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organy podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Ordynacja podatkowa art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organy przeprowadzają dowody niezbędne do ustalenia stanu faktycznego.

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organy dokonują swobodnej oceny dowodów.

Ordynacja podatkowa art. 193 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organy sporządzają protokoły z czynności.

Ordynacja podatkowa art. 180 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organy przeprowadzają dowody na wniosek strony lub z urzędu.

Ordynacja podatkowa art. 233 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Ordynacja podatkowa art. 221 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ odwoławczy rozpatruje odwołanie.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

Ordynacja podatkowa art. 128

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada trwałości decyzji ostatecznej.

Ordynacja podatkowa art. 123 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu.

Ordynacja podatkowa art. 200 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji.

Ordynacja podatkowa art. VII

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepisy o tajemnicy skarbowej.

Ordynacja podatkowa art. 179

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ograniczenia zasady jawności postępowania wobec strony.

Ordynacja podatkowa art. 194 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Możliwość wykorzystania danych zgromadzonych w innych postępowaniach.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie i oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., pomimo naruszenia przez organ podatkowy art. 120, 121 § 1, 122 Ordynacji podatkowej. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie i oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., pomimo naruszenia przez organ art. 187 § 1 w zw. z art. 122, 191, 193 § 1, 180 § 1 Ordynacji podatkowej. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie i oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., pomimo naruszenia przez organ i niezastosowanie art. 240 § 1 pkt 11 oraz art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. • Wpływ wyroku TSUE C-189/18 na treść ostatecznej decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw i podlega oddaleniu. • Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w sprawie tej jednak nie występuje. • Istotą postępowania wznowieniowego nie jest ponowna ocena sprawy, ale wyłącznie jej ocena przez pryzmat przesłanki wznowienia postępowania. • Postępowanie wznowieniowe nie służy ponownemu merytorycznemu rozpatrzeniu sprawy podatkowej, gdyż stałoby to w sprzeczności z zasadą trwałości decyzji wynikającą z art. 128 Ordynacji podatkowej. • Wznowienie postępowania to tryb nadzwyczajny, który zmierza do kontroli decyzji zapadłych w trybie zwykłego postępowania i może być podjęty tylko w sytuacji wystąpienia przesłanki określonej w powołanym art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. • Polscy podatnicy co do zasady mają zapewnioną możliwość zapoznania się ze zgromadzonymi w sprawie dokumentami źródłowymi, a pełny dostęp do ich treści ograniczony jest jedynie przepisami o tajemnicy skarbowej oraz ograniczeniami zasady jawności postępowania wobec strony.

Skład orzekający

Danuta Oleś

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Olechniewicz

członek

Marek Kołaczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki wznowienia postępowania podatkowego na podstawie wyroku TSUE (art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej) oraz zakres kontroli sądowej w postępowaniu wznowieniowym."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji konkretnego wyroku TSUE; polskie przepisy proceduralne mogą się zmieniać.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym – możliwości wznowienia postępowania na podstawie wyroku TSUE. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i interpretację relacji między prawem krajowym a unijnym.

Czy wyrok TSUE zawsze otwiera drzwi do wznowienia postępowania podatkowego? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst