I FSK 1404/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie podatku VAT za listopad 2004 r., uznając, że wznowienie postępowania było zasadne z powodu ujawnienia nowych okoliczności faktycznych i że zobowiązanie nie uległo przedawnieniu.
Sprawa dotyczyła podatku VAT za listopad 2004 r. Organ skarbowy wznowił postępowanie i wydał decyzję uchylającą poprzednią, określając nową wysokość zobowiązania. Podstawą wznowienia były nowe okoliczności ujawnione w postępowaniu karnym, dotyczące zaniżania obrotu przez spółkę. Spółka zarzucała naruszenie przepisów o przedawnieniu i wznowieniu postępowania. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając wznowienie za zasadne i brak przedawnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki "O." sp. z o.o. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora UKS uchylającą ostateczną decyzję w sprawie podatku od towarów i usług za listopad 2004 r. Organ skarbowy wznowił postępowanie, powołując się na nowe okoliczności faktyczne ujawnione w postępowaniu karnym, które miały wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego. Spółka kwestionowała zasadność wznowienia, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów o przedawnieniu (art. 70 Ordynacji podatkowej) oraz przepisów dotyczących wznowienia postępowania (art. 240 § 1 pkt 5 o.p.). Sąd pierwszej instancji uznał, że wznowienie postępowania było zasadne, ponieważ ujawnione w postępowaniu karnym okoliczności dotyczące zaniżania obrotu przez spółkę istniały w dacie wydania pierwotnej decyzji, ale nie były znane organowi. Sąd stwierdził również, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony z dniem wszczęcia postępowania karnoskarbowego, w którym przedstawiono zarzuty prezesowi zarządu spółki, co było zgodne z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt P 30/11) i przepisami Ordynacji podatkowej. W konsekwencji, zobowiązanie nie uległo przedawnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji. Uzasadnił, że zarzuty dotyczące przedawnienia są chybione, ponieważ przedstawienie zarzutów prezesowi zarządu spółki, jako osobie fizycznej reprezentującej podatnika, skutkowało zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Sąd podkreślił, że nowe okoliczności faktyczne, ujawnione w postępowaniu karnym, stanowiły uzasadnioną podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Sąd oddalił również zarzut naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących podstawy prawnej decyzji, uznając, że uzasadnienie decyzji zawierało wystarczające wyjaśnienia. Ostatecznie, NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wszczęcie postępowania karnego skarbowego, w którym przedstawiono zarzuty prezesowi zarządu spółki, skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego spółki, pod warunkiem, że spółka (reprezentowana przez prezesa) została o tym poinformowana najpóźniej z upływem terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przedstawienie zarzutów prezesowi zarządu spółki, jako osobie fizycznej reprezentującej podatnika, stanowi informację o toczącym się postępowaniu karnoskarbowym dotyczącym wywiązywania się spółki z obowiązków podatkowych. Spełnia to warunek zawarty w wyroku TK P 30/11, co skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
o.p. art. 70 § 6 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Wszczęcie postępowania karnego lub karnoskarbowego zawiesza bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jeśli podatnik został o tym poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 o.p. Przedstawienie zarzutów prezesowi zarządu spółki jako osobie fizycznej reprezentującej podatnika spełnia ten warunek.
o.p. art. 240 § 1 pkt 5
Ordynacja podatkowa
Wznowienie postępowania jest dopuszczalne, gdy wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydał decyzję.
Pomocnicze
o.p. art. 70 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 70 § 7 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwa do dnia prawomocnego zakończenia postępowania karnego lub karnoskarbowego.
o.p. art. 210 § 1 pkt 4
Ordynacja podatkowa
Decyzja powinna zawierać wskazanie podstawy prawnej.
u.k.s. art. 31 § 1
Ustawa o kontroli skarbowej
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jest podstawą do uchylenia decyzji.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.
k.k.s.
Kodeks karny skarbowy
Odpowiedzialności karnej skarbowej podlegają osoby fizyczne.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja RP
Zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Przedawnienie zobowiązania podatkowego z uwagi na wyrok TK P 30/11 i brak skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Brak nowych okoliczności faktycznych uzasadniających wznowienie postępowania. Naruszenie zasady zaufania do organów państwa. Niewłaściwe wskazanie podstawy prawnej decyzji.
Godne uwagi sformułowania
"organ uzyskał informację o prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w N. z dnia 13 maja 2011 r., sygn. akt [...] w sprawie karnej. Z tego wyroku wynikało, że spółka sprowadzała samochody, a następnie po zaniżeniu ich wartości sprzedawała je za pośrednictwem komisu samochodowego J. D." "organ uznał, że wyrok ten, a także akt oskarżenia z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt [...] stanowią nową okoliczność faktyczną, istniejącą w dniu wydania decyzji nieznaną organowi, który ją wydał, będącą przesłanką wznowienia postępowania wymienioną w art. 240 § 1 pkt 5 o.p." "przedstawiono D. G., jako Prezesowi Zarządu spółki zarzuty w ramach toczącego się do tej pory postępowania w fazie in rem a zatem przed upływem tego terminu uzyskał on wiedzę o toczącym się postępowaniu, co spowodowało, że z dniem wszczęcia postępowania karno – skarbowego, tj. z dniem 10 sierpnia 2006 r. doszło do zawieszenia jego biegu" "art. 70 § 6 pkt 1 o.p. należy interpretować w ten sposób, że wszczęcie śledztwa lub dochodzenia zawiesza bieg terminu przedawnienia, jeśli podatnik został o tym fakcie zawiadomiony, lub z okoliczności sprawy wynika, kiedy dowiedział się o toczącym się postępowaniu." "przedstawienie zarzutów może nastąpić jednie w odniesieniu do osoby fizycznej, ponieważ tylko ona może podlegać odpowiedzialności karnej." "Okoliczności te (zawieranie fikcyjnych i pozornych umów sprzedaży i komisu) istniały obiektywnie w dacie orzekania przez organy, tj. w kwietniu 2006 r., jednakże ujawniły się dopiero w postępowaniu karnym, wszczętym, później, bo w sierpniu 2006 r., zaś organ uzyskał o nich wiedzę z pisma prokuratury i wyroku Sądu Rejonowego w N. z dnia 13 maja 2011 r."
Skład orzekający
Sylwester Marciniak
przewodniczący-sprawozdawca
Janusz Zubrzycki
członek
Izabela Najda-Ossowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu zobowiązań podatkowych w kontekście wszczęcia postępowania karnego skarbowego oraz zasady wznowienia postępowania podatkowego na podstawie nowych okoliczności faktycznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w okresie, którego dotyczy sprawa. Interpretacja art. 70 § 6 o.p. musi być rozpatrywana w świetle aktualnego orzecznictwa TK i NSA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii podatkowych, takich jak przedawnienie i wznowienie postępowania, które są kluczowe dla praktyki prawniczej. Wyjaśnia, jak postępowanie karne skarbowe wpływa na zobowiązania podatkowe i kiedy można wznowić zakończone postępowanie.
“Czy postępowanie karne skarbowe może uratować podatnika przed przedawnieniem? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 1404/15 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2017-02-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2015-07-17 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Izabela Najda-Ossowska Janusz Zubrzycki Sylwester Marciniak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane I SA/Kr 1732/14 - Wyrok WSA w Krakowie z 2015-02-17 Skarżony organ Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 749 art. 70 par. 6 pkt 1, art. 240 par. 1 pkt 5 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak (sprawozdawca), Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia WSA del. Izabela Najda-Ossowska, Protokolant Katarzyna Nowik, po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "O." sp. z o.o. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 1732/14 w sprawie ze skargi "O." sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia 13 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za listopad 2004r. oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie 1. Wyrok sądu pierwszej instancji (k. 68 i 73-83 akt) 1.1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 1732/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: sąd pierwszej instancji) oddalił skargę O. sp. z o.o. w L. (dalej: spółka lub skarżąca) na decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. (dalej: organ skarbowy) z dnia 13 sierpnia 2014 r. w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za listopad 2004 r. 1.2. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że przeprowadzone wobec spółki postępowanie zakończyło się wydaniem przez organ skarbowy ostatecznej decyzji z dnia 25 kwietnia 2006 r. określającej wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za listopad 2004 r. w innej wysokości jak zadeklarowała spółka. W dniu 11 października 2011 r. organ skarbowy wydał postanowienie o wznowieniu zakończonego już postępowania kontrolnego, wskazując jako podstawę prawną art. 240 § 1 pkt 1, art. 241 § 1, art. 243 § 1 i 2 oraz 244 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej: o.p.) w zw. z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2011 r., nr 41, poz. 214 – dalej: u.k.s.). Postępowanie to zostało zakończone decyzją organu skarbowego z dnia 7 maja 2012 r. uchylającą wcześniejszą ostateczną decyzją tego organu z dnia 25 kwietnia 2006 r. oraz określającą nową wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za listopad 2004 r. W uzasadnieniu wyjaśniono, że po wydaniu decyzji z dnia 25 kwietnia 2006 r., od której skarżąca nie złożyła odwołania, w dniu 26 lipca 2011 r. organ podatkowy uzyskał informację o prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w N. z dnia 13 maja 2011 r., sygn. akt [...] w sprawie karnej. Z tego wyroku wynikało, że spółka sprowadzała samochody, a następnie po zaniżeniu ich wartości sprzedawała je za pośrednictwem komisu samochodowego J. D. Mając na względzie powyższe organ uznał, że wyrok ten, a także akt oskarżenia z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt [...] stanowią nową okoliczność faktyczną, istniejącą w dniu wydania decyzji nieznaną organowi, który ją wydał, będącą przesłanką wznowienia postępowania wymienioną w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Ponadto, ma zasadniczy wpływ na wynik postępowania prowadzonego wobec spółki i na treść wydanej na zakończenie tego postępowania decyzji. Organ stwierdził także, że przedmiotowe zobowiązania podatkowe nie uległy przedawnieniu, ponieważ w dniu 21 września 2007 r., a zatem przed upływem 5-letniego terminu przedawnienia prezesowi zarządu skarżącej spółki przedstawione zostały zarzuty, co spowodowało zawieszenie jego biegu. Od tej decyzji spółka złożyła wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednak organ skarbowy zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy swoje uprzednie rozstrzygnięcia. 1.3. Od powyższej decyzji spółka złożyła skargę, wnosząc o ich uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy, a ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania zarzucając naruszenie: - art. 70 § 1, art. 70 § 6 i art. 70 § 7 o.p., art. 210 § 1 pkt 4 o.p. i art. 240 § 1 pkt 5 o.p. poprzez ich niezastosowanie lub błędne zastosowanie w sprawie. 1.4. Sąd pierwszej instancji uznając, że skargę jako bezzasadną należało oddalić stwierdził, że skoro zaskarżona decyzja dotyczy podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2004 r., to termin przedawnienia w odniesieniu do wskazanego okresu upływał zatem w dniu 31 grudnia 2009 r., o ile nie wystąpiły okoliczności skutkujące jego przedłużeniem. Zdaniem organu w niniejszej sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia z dniem 10 sierpnia 2006 r., kiedy to postanowieniem wszczęto dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe polegające na narażeniu Skarbu Państwa na uszczuplenie podatku od towarów i usług za 2004 r. przez spółkę. Odnosząc się zatem w pierwszej kolejności do zarzutu przedawnienia sąd pierwszej instancji przypomniał, że istotne znaczenie dla jego oceny ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie P 30/11. Odwołując się do jego treści stwierdził, że art. 70 § 6 pkt 1 o.p. należy interpretować w ten sposób, że wszczęcie śledztwa lub dochodzenia zawiesza bieg terminu przedawnienia, jeśli podatnik został o tym fakcie zawiadomiony, lub z okoliczności sprawy wynika, kiedy dowiedział się o toczącym się postępowaniu. Wywodził, że niewątpliwie ogłoszenie postanowienia o przedstawieniu zarzutów usuwa wszelkie wątpliwości co do stanu wiedzy podatnika, gdyż postępowanie in rem jest dla niego z reguły tajne, ma bowiem doprowadzić dopiero do ustalenia osoby podejrzanej, której zostaną przedstawione konkretne zarzuty. Przy czym należy mieć na uwadze, że – jak słusznie podnosi organ - zgodnie z przepisami k.k.s. odpowiedzialności karnej skarbowej podlegają osoby fizyczne, w szczególności pełniące funkcje kierownicze, w tym prezesi, które mają uprawnienia do decydowaniu o działaniu jednostki. 1.5. Odnosząc powyższe na grunt tej sprawy sąd pierwszej instancji przede wszystkim zaakcentował, że postępowanie karno-skarbowe wszczęte zostało wobec spółki, a nie jak twierdzi pełnomocnik strony, wobec prezesa jej zarządu. Wskazał również, że dopiero w dniach 21 września i 14 grudnia 2007 r., a więc przed upływem pierwotnego terminu przedawnienia, przedstawiono D. G., jako Prezesowi Zarządu spółki zarzuty w ramach toczącego się do tej pory postępowania w fazie in rem a zatem przed upływem tego terminu uzyskał on wiedzę o toczącym się postępowaniu, co spowodowało, że z dniem wszczęcia postępowania karno – skarbowego, tj. z dniem 10 sierpnia 2006 r. doszło do zawieszenia jego biegu (stan ten trwał do dnia 21 maja 2011 r., czyli do prawomocnego zakończenia postępowania przed Sądem Rejonowym w N.). W związku z tym przedmiotowe zobowiązanie za miesiąc listopad 2004 r. przedawni się dopiero z dniem 12 października 2014 r., a zatem organy podatkowe uprawnione były do ich weryfikacji w kontekście brzmienia art. 245 § 1 pkt 3 lit. b o.p., 1.6. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że istotne dla sprawy pozostaje również to, iż zaskarżone decyzje zapadły we wznowionym postępowaniu. W jego ocenie niewątpliwym jest, że w dacie wydania pierwotnych decyzji organ nie dysponował wiedzą na temat tego, że prezes spółki oddawał do sprzedaży komisowej samochody posługując się podstawionymi osobami, które podpisywały pozorne umowy sprzedaży tych samochodów za pośrednictwem komisu samochodowego J. D., a następnie składał deklaracje podatkowe, w których podawał nieprawdę poprzez niewskazanie pełnego obrotu ze sprzedaży tych samochodów. Nadto okoliczności te (zawieranie fikcyjnych i pozornych umów sprzedaży i komisu) istniały obiektywnie w dacie orzekania przez organy, tj. w kwietniu 2006 r., a co istotne ujawniły się dopiero w postępowaniu karnym, wszczętym, później, bo w sierpniu 2006 r., a organ uzyskał o nich wiedzę z pisma prokuratury i wyroku Sądu Rejonowego w N. z dnia 13 maja 2011 r., sygn. akt [...]. Powyższe okoliczności wypełniając, w ocenie sądu, przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. (nowe fakty i dowody). 1.7. Nie zasługuje także, w ocenie sądu pierwszej instancji na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 4 o.p., poprzez nieprawidłowe wskazanie podstawy prawnej w zaskarżonej decyzji. Niewątpliwym bowiem pozostaje, że skoro uzasadnienie decyzji stanowi jej integralny element, to wskazanie podstawy prawnej powołanie i wyjaśnienie przepisów, na których organ oparł swoje rozstrzygnięcie również w jego treści czyni zadość tym wymaganiom. 2. Skarga kasacyjna (k. 88-93) 2.1. W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości oraz wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. 2.2. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: I. przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 70 § 1, art. 70 § 6 pkt 1, art. 70 § 7 pkt 1 w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez dokonanie błędnej interpretacji odnośnie przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego; - art. 121 o.p. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady budowy zaufania do organów państwa; - art. 210 § 1 pkt 4 o.p. poprzez uznanie za prawidłową podstawy prawnej zaskarżonej decyzji; - art. 240 § 1 pkt 5 o.p., poprzez nieuprawnione uznanie, że w sprawie pojawiły się nowe okoliczności, które nie były organowi znane w momencie wydawania decyzji; II. przepisów postępowania, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) poprzez jego niezastosowanie pomimo, iż zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego wskazanych powyżej oraz przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. 3. Odpowiedź na skargę kasacyjną (k. 98-112) 3.1. Organ skarbowy w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniósł o jej oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Skarga kasacyjna skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. 5. Sformułowanymi zarzutami kasacyjnymi skarżąca odwołała się zarówno do naruszenia przepisów prawa materialnego jak i procesowego. 6. W pierwszej kolejności należy jednak odnieść się do zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego, który jest najdalej idącym zarzutem skarżącej. W tym zakresie sformułowała zarzut naruszenia art. 70 § 1, art. 70 § 6 pkt 1, art. 70 § 7 pkt 1 o.p. w zw. z art. 2 Konstytucji RP, poprzez dokonanie błędnej interpretacji odnośnie przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Za chybiony należy uznać pogląd skarżącej, że doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11 stwierdzającego niezgodność z Konstytucją art. 70 § 6 pkt 1 o. p., a to ze względu na to, że nie sposób jej zdaniem uznać, iż w sprawie tej nastąpiło skuteczne zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego wobec spółki. Skarżąca próbowała wykazać, że spółka nie została powiadomiona o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku ze wszczęciem postępowania karnoskarbowego, ponieważ o wszczęciu takiego postępowania, nie może stanowić fakt przedstawienia zarzutów prezesowi zarządu spółki D. G. w dniach 21 września i 14 grudnia 2007 r., a więc przed upływem pierwotnego terminu przedawnienia. Kluczowy dla rozstrzygnięcia kwestii konstytucyjności omawianego przepisu jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie P 30/11, w którym to Trybunał stwierdził, że "art. 70 § 6 pkt 1 o.p. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 o.p., jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji". Wskazany wyrok Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony w dniu 24 lipca 2012 r. w Dzienniku Ustaw (Dz. U. poz. 848), a więc wszedł w życie (art. 190 ust. 3 Konstytucji RP). Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne (art. 190 ust. 1 Konstytucji RP), a zatem wszystkie organy władzy publicznej, w tym również organy władzy sądowniczej, mają obowiązek przestrzegania tych orzeczeń. Orzeczenie o niezgodności aktu normatywnego lub jego części z aktem usytuowanym wyżej w hierarchii źródeł prawa skutkuje utratą jego mocy obowiązującej (lex superior derogat legi inferiori), co oznacza ściślej, że przepis, którego niezgodność z Konstytucją stwierdził Trybunał traci moc obowiązującą w zakresie stwierdzonej niezgodności (por. B. Banaszak, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2009, s. 835-853; M. Wyrzykowski, M. Ziółkowski, Prawo do wznowienia postępowania administracyjnego po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, (w:) S. Biernat, L. Bosek, L. Garlicki, T. Górzyńska, M. Grzybowski, R. Hauser, J. Korczak, M. Masternak-Kubiak, M. Niedźwiedź, M. Wyrzykowski i M. Ziółkowski, Konstytucyjne podstawy funkcjonowania administracji publicznej, System Prawa Administracyjnego, t. 2, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, Warszawa 2012, s. 333). 7. Istotna dla tej sprawy, na gruncie powyższych rozważań, pozostaje ocena, czy w świetle art. 70 § 6 pkt 1 o.p. w brzmieniu obowiązującym w niniejszej sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącego w związku ze wszczętym postępowaniem karnoskarbowym. Stosownie do cytowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego wydanego w sprawie P 30/11 należy przyjąć, że art. 70 § 6 pkt 1 o.p. wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku ze wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe tylko wówczas, gdy o postępowaniu tym podatnik został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 o.p. Z art. 70 § 6 pkt 1 o.p. wynika, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Zatem skutek zawieszający bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego może wywoływać jedynie postępowanie karne, czy też postępowanie karnoskarbowe, które odnosi się do wywiązywania się tego podatnika z obowiązków podatkowych. Oczywiście, tak jak wskazał Trybunał w cytowanym wyroku, o ile podatnik o takim postępowaniu dowie się przed upływem terminu przedawnienia. Istotne jest zatem to, aby postępowanie karne toczyło się w sprawie wywiązywania się z obowiązków podatkowych spółki. Nie jest natomiast okolicznością wyłączającą zawieszenie biegu terminu przedawnienia fakt, że zarzuty w sprawie zostały przedstawione członkowi zarządu. Przedstawienie zarzutów może nastąpić jednie w odniesieniu do osoby fizycznej, ponieważ tylko ona może podlegać odpowiedzialności karnej. Przepis art. 70 § 6 pkt 1 o.p. nie wymaga, aby postępowanie karne, czy też postępowanie karnoskarbowe toczyło się wobec spółki. Istotne jest natomiast to, aby odnosiło się ono do wywiązywania się spółki z obowiązków podatkowych. Podobny pogląd został już wyrażony we wcześniejszych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki: z dnia z dnia 4 września 2013 r. I FSK 1470/12 oraz z dnia 15 listopada 2013 r., I FSK 1615/12). 8. Tymczasem, jak trafnie zauważono w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji, postępowanie karno-skarbowe wszczęte zostało w sprawie o przestępstwo polegające na narażeniu Skarbu Państwa na uszczuplenie podatku od towarów i usług za 2004 r. przez skarżącą spółkę. Dopiero w dniach 21 września i 14 grudnia 2007 r., a więc przed upływem pierwotnego terminu przedawnienia, przedstawiono D. G., jako prezesowi zarządu spółki zarzuty w ramach toczącego się do tej pory postępowania w fazie in rem, a zatem jako reprezentujący spółkę (podatnika) uzyskał on wiedzę o toczącym się postępowaniu i skutkach z tego wynikających. Spełniony został zatem warunek określony w cytowanym wyżej orzeczeniu Trybunału, przez co doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia z dniem wszczęcia postępowania karno – skarbowego, tj. z dniem 10 sierpnia 2006 r. i stan ten trwał zgodnie z treścią art. 70 § 7 pkt 1 o.p. aż do dnia 21 maja 2011 r., czyli do prawomocnego zakończenia postępowania przed Sądem Rejonowym w N. 9. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 o.p., poprzez nieuprawnione uznanie, że w sprawie tej pojawiły się nowe okoliczności, które nie były organowi znane w momencie wydawania decyzji. Przypomnieć w tym miejscu należy, że istota tej sprawy między stronami sprowadza się zasadniczo do kwestii, czy w sytuacji strony skarżącej zaistniała przesłanka wskazana w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. (czy wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji a nieznane organowi, który wydał decyzję), czyli przesłanka, która nakazywałaby uchylenie kończącej sprawę decyzji ostatecznej w następstwie wznowienia postępowania. Odnotować również należy, że przesłanką do wznowienia postępowania podatkowego wskazaną w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję. W piśmiennictwie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że aby można było mówić o zaistnieniu przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności - i tak: 1) muszą wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, 2) musimy mieć do czynienia z nowymi okolicznościami lub nowymi dowodami, 3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji, 4) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję. Innymi słowy przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które to okoliczności lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wymiarowego, a ponadto okoliczności te lub dowody muszą być istotne dla sprawy - mogące mieć wpływ na odmienne jej rozstrzygnięcie, co wywoła konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części. Natomiast sformułowanie "wyjdą na jaw", użyte w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu. Mając na względzie powyższe rozważania podzielić należy stanowisko sądu pierwszej instancji, że w sprawie tej zaistniały nowe okoliczności, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Zwrócić bowiem w pierwszej kolejności należy uwagę, że w sprawie tej organ w dacie wydania pierwotnych decyzji nie dysponował wiedzą na temat tego, że prezes spółki oddawał do sprzedaży komisowej samochody posługując się podstawionymi osobami, które podpisywały pozorne umowy sprzedaży tych samochodów za pośrednictwem komisu samochodowego, a następnie składał deklaracje podatkowe, w których podawał nieprawdę poprzez niewskazanie pełnego obrotu ze sprzedaży tych samochodów. Okoliczności te (zawieranie fikcyjnych i pozornych umów sprzedaży i komisu) istniały obiektywnie w dacie orzekania przez organy, tj. w kwietniu 2006 r., jednakże ujawniły się dopiero w postępowaniu karnym, wszczętym, później, bo w sierpniu 2006 r., zaś organ uzyskał o nich wiedzę z pisma prokuratury i wyroku Sądu Rejonowego w N. z dnia 13 maja 2011 r., sygn. akt [...]. 10. Wreszcie nie sposób zgodzić się ze skarżącą, że wznowienie postępowania przez organ podatkowy w sytuacji, gdy na jaw wyszły nowe okoliczności może stanowić naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych, o której mowa w art. art. 121 o.p., czy też art. 2 Konstytucji RP. Nie można bowiem uznać, że organy podatkowe naruszają zasadę zaufania w sytuacji, w której zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania, o których mowa w art. 240 § 1 o.p. 11.. Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 4 o.p. poprzez uznanie za prawidłową podstawę prawnej zaskarżonej decyzji. Zarzut ten skarżąca uzasadniła tym, że zaskarżone decyzje jako podstawę prawną wskazywały jedynie przepis art. 233 § 1 pkt 1 o.p. w zw. z art. 31 ust.1 u.k.s., a nie wskazano w nich przepisu stanowiącego podstawę prawną do wznowienia postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodzić się należy z poglądem sądu pierwszej instancji, że brak powołania podstawy wznowienia postępowania w sytuacji, gdy taka podstawa prawna wynika z uzasadnienia decyzji nie stanowi o naruszeniu prawa mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Umknąć uwadze bowiem nie może, że jedynie naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy może, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., być dla sądu pierwszej instancji, podstawą do uchylenia zaskarżonych decyzji. Z pewnością podnoszone przez skarżącą uchybienie nie może być traktowane jako wydanie decyzji bez podstawy prawnej. Decyzja, która nie zawiera powołania podstawy prawnej, określa ją ogólnikowo lub błędnie, nie będzie wydana bez podstawy prawnej. W takim bowiem przypadku podstawa prawna realnie istnieje, lecz nie ma o niej prawidłowej informacji w decyzji administracyjnej. W tej sytuacji nie można mówić o braku podstawy prawnej do wydania tego aktu, istotne jest bowiem rzeczywiste istnienie wspomnianej podstawy. 12. Ubocznie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w podobnym, a nawet wręcz identycznym stanie faktycznym i prawnym wyrokiem z dnia 5 maja 2015 r. I FSK 282/14 oddalił skargę kasacyjną skarżącej od wyroku sądu pierwszej instancji z dnia 7 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 1003/13 oddalającego skargi na decyzje organu skarbowego z dnia 26 czerwca 2013 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: od marca do sierpnia 2004 r. Natomiast wyrokiem z dnia 21 lutego 2017 r. I FSK 1179/15 oddalił skargę kasacyjną skarżącej od wyroku sądu pierwszej instancji z dnia 9 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 1412/14 oddalającego skargi na decyzje organu odwoławczego z dnia 5 czerwca 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień i październik 2004 r. 13. Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznając, iż przedmiotowa skarga kasacyjna nie dostarcza uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, działając na podstawie przepisów art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. ----------------------- 9
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI