Orzeczenie · 2024-02-07

I FSK 1401/20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-02-07
NSApodatkoweWysokansa
VATodpowiedzialność płatnikawewnątrzwspólnotowe nabyciepaliwopodatek akcyzowyprawo UETSUEdyrektywa VAT

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną C. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. w przedmiocie odpowiedzialności spółki jako płatnika VAT za sierpień 2016 r. Spółka była obciążona odpowiedzialnością za nieuiszczenie podatku od wewnątrzwspólnotowego nabycia paliwa silnikowego. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję organu, wskazując na konieczność zbadania aspektu podmiotowego i treści umowy z kontrahentem, a także pominięcie wymogów z art. 103 ust. 5a ustawy o VAT. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4, art. 190, art. 171, art. 134 § 1, art. 183 § 1, art. 170 i art. 168 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kwestionując przyjęcie przez WSA, że kwestia wykładni art. 103 ust. 5a ustawy o VAT w związku z art. 86 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym została prawomocnie rozstrzygnięta przez NSA w poprzednim postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżony wyrok, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. NSA wyjaśnił, że poprzedni wyrok NSA uchylający wyrok WSA nie przesądził ostatecznie o kwestii charakteru nabywanego paliwa jako oleju silnikowego, a jedynie wskazał na wady uzasadnienia. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia miało orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 9 września 2021 r. w sprawie C-855/19, które stwierdziło niezgodność art. 103 ust. 5a ustawy o VAT z prawem UE w zakresie obowiązku zapłaty VAT od wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw przed jego wymagalnością. NSA podkreślił, że zasada pierwszeństwa prawa unijnego wymaga odmowy zastosowania tego przepisu. W związku z tym, choć zarzuty naruszenia przepisów postępowania były zasadne, ostateczne oddalenie skargi kasacyjnej było prawidłowe, a organ odwoławczy będzie musiał uwzględnić wykładnię TSUE.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 103 ust. 5a ustawy o VAT w świetle prawa UE oraz zasada pierwszeństwa prawa unijnego w orzecznictwie krajowym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw silnikowych i odpowiedzialności płatnika VAT na podstawie uchylonego przepisu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy art. 103 ust. 5a ustawy o VAT, nakładający obowiązek zapłaty VAT od wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw przed jego wymagalnością, jest zgodny z prawem UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 103 ust. 5a ustawy o VAT jest niezgodny z prawem UE, co wynika z wyroku TSUE w sprawie C-855/19.

Uzasadnienie

TSUE uznał, że polski przepis narusza dyrektywę VAT, ponieważ nakłada obowiązek zapłaty podatku przed jego wymagalnością w rozumieniu art. 69 dyrektywy.

Czy NSA w wyroku z 1 marca 2019 r. (sygn. akt I FSK 1377/18) prawomocnie przesądził kwestię wykładni art. 103 ust. 5a ustawy o VAT w związku z art. 86 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, NSA nie przesądził tej kwestii w sposób ostateczny, a jedynie wskazał na wady uzasadnienia poprzedniego wyroku WSA.

Uzasadnienie

NSA uchylił poprzedni wyrok WSA z powodu wadliwości uzasadnienia, a nie merytorycznej akceptacji wykładni przepisów. Wskazówki dla sądu niższej instancji nie stanowiły prawomocnego rozstrzygnięcia.

Czy wyrok WSA z 12 lutego 2018 r. (sygn. akt III SA/Gl 870/17), uchylony przez NSA, mógł stać się prawomocny w zakresie wykładni przepisów materialnoprawnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchylony wyrok nie mógł stać się prawomocny w jakimkolwiek zakresie.

Uzasadnienie

Wyrok uchylony w całości przez sąd wyższej instancji traci moc prawną i nie może stanowić podstawy do uznania, że dana kwestia została prawomocnie rozstrzygnięta.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną C. sp. z o.o. od wyroku WSA w Gliwicach.

Przepisy (15)

Główne

u.p.t.u. art. 103 § ust. 5a pkt 1 i 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis ten został uznany za niezgodny z prawem UE w zakresie obowiązku zapłaty VAT od wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw przed jego wymagalnością.

u.p.a. art. 86 § ust. 2

Ustawa o podatku akcyzowym

Dotyczy kwalifikacji paliw jako wyrobów energetycznych.

Pomocnicze

u.p.a. art. 48 § ust. 9

Ustawa o podatku akcyzowym

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 190

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy związania sądu wykładnią prawną lub oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu NSA.

p.p.s.a. art. 171

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zakresu kognicji sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 170

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 168 § § 3

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 103 § ust. 5c pkt 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 17a

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.a. art. 2 § ust. 1 pkt 9

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 20 § ust. 5

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określa zasady rozliczania wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, które powinny być stosowane również do paliw po wyeliminowaniu art. 103 ust. 5a u.p.t.u.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, w szczególności poprzez błędne przyjęcie, że NSA w poprzednim wyroku prawomocnie przesądził kwestię wykładni art. 103 ust. 5a u.p.t.u. w związku z art. 86 ust. 2 u.p.a. • Niezgodność art. 103 ust. 5a ustawy o VAT z prawem UE, potwierdzona wyrokiem TSUE C-855/19.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące błędnego uzasadnienia wyroku WSA, które mimo wad, nie doprowadziły do wydania orzeczenia niezgodnego z prawem.

Godne uwagi sformułowania

zaskarżony wyrok mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu • kluczowe znaczenie ma w tej sprawie wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 9 września 2021 r. w sprawie C-855/19 • zasada pierwszeństwa prawa unijnego • należy odmówić zastosowania normy wynikającej z art. 103 ust. 5a ustawy o VAT

Skład orzekający

Sylwester Marciniak

przewodniczący

Ryszard Pęk

sprawozdawca

Roman Wiatrowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 103 ust. 5a ustawy o VAT w świetle prawa UE oraz zasada pierwszeństwa prawa unijnego w orzecznictwie krajowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw silnikowych i odpowiedzialności płatnika VAT na podstawie uchylonego przepisu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa pokazuje, jak orzecznictwo TSUE może wpływać na polskie prawo podatkowe i jak sądy krajowe stosują zasadę pierwszeństwa prawa unijnego, nawet jeśli uzasadnienie niższej instancji było wadliwe.

TSUE ratuje polską spółkę przed VAT-em? NSA oddala skargę, ale powołuje się na prawo UE.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst