I FSK 1395/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. Sp. z o.o. od postanowienia WSA w Bydgoszczy, które odrzuciło skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku VAT. WSA odrzucił skargę, uznając, że została ona wniesiona za pośrednictwem niewłaściwego kanału elektronicznego – nie przez system e-PUAP, a przez usługę doręczenia elektronicznego. Sąd pierwszej instancji powołał się na art. 54 § 1a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który wymaga wnoszenia skargi w formie elektronicznej do elektronicznej skrzynki podawczej organu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżone postanowienie. NSA uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 54 § 1a PPSA są zasadne. Sąd podkreślił, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, nawet jeśli nastąpiło przez system inny niż e-PUAP, jest skuteczne, jeśli organ ten przekaże skargę do sądu, a skarga została podpisana zgodnie z wymogami. NSA odwołał się do wcześniejszego orzecznictwa i stwierdził, że odmienna wykładnia przepisów prowadziłaby do naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP). Sąd wskazał, że celem informatyzacji jest usprawnienie postępowania i zwiększenie zaufania do wymiaru sprawiedliwości, a odrzucenie skargi z powodu sposobu jej wniesienia przez pośrednika naruszałoby te zasady. NSA zaznaczył, że przepisy dotyczące doręczeń elektronicznych (ustawa o doręczeniach elektronicznych) wchodzą w pełnym zakresie w życie później, ale nie wykluczają możliwości skutecznego wniesienia skargi w obecnym stanie prawnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, nawet przez system inny niż e-PUAP, jest skuteczne, jeśli organ przekaże ją do sądu. Podkreślenie prymatu prawa do sądu nad formalnymi wymogami wnoszenia pism elektronicznych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ przekazał skargę do sądu. Może być mniej relewantne w przypadkach, gdy organ nie przekazałby skargi lub gdyby skarga nie została prawidłowo podpisana.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniesienie skargi do sądu administracyjnego w formie elektronicznej za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi, za pomocą systemu teleinformatycznego innego niż e-PUAP, stanowi podstawę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 PPSA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie wniesienie skargi nie stanowi podstawy do odrzucenia skargi, jeśli skarga została podpisana zgodnie z wymogami i przekazana przez organ do sądu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że wniesienie skargi przez system doręczeń elektronicznych, a następnie jej przekazanie przez organ do sądu, jest skuteczne. Odmienna wykładnia naruszałaby konstytucyjne prawo do sądu. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące elektronicznych skrzynek podawczych nie ograniczają się wyłącznie do e-PUAP.
Czy naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 PPSA w związku z art. 45 Konstytucji RP nastąpiło przez odrzucenie skargi z powodu wniesienia jej za pośrednictwem niewłaściwego kanału elektronicznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nastąpiło naruszenie.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że odrzucenie skargi z powodu sposobu jej wniesienia przez pośrednika, zamiast skierowania jej do merytorycznego rozpoznania, pozbawia stronę prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy, co jest sprzeczne z art. 45 Konstytucji RP.
Czy sąd pierwszej instancji powinien był wezwać stronę do uzupełnienia braku formalnego skargi (art. 49 § 1 PPSA) zamiast odrzucać skargę?
Odpowiedź sądu
Tak, w sytuacji wątpliwości co do sposobu wniesienia skargi, sąd powinien był rozważyć wezwanie do uzupełnienia.
Uzasadnienie
Choć NSA skupił się na kwestii dopuszczalności skargi, argumentacja skargi kasacyjnej wskazywała na naruszenie art. 49 § 1 PPSA przez brak wezwania do uzupełnienia braków formalnych.
Przepisy (8)
Główne
PPSA art. 58 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. NSA uznał, że sposób wniesienia skargi przez pośrednika nie jest przyczyną niedopuszczalności.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. NSA uznał, że odrzucenie skargi z powodu sposobu jej wniesienia narusza tę zasadę.
Pomocnicze
PPSA art. 54 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymóg wniesienia skargi w formie dokumentu elektronicznego do elektronicznej skrzynki podawczej organu. NSA zinterpretował ten przepis szerzej, dopuszczając wniesienie przez inne kanały elektroniczne, jeśli organ przekaże skargę do sądu.
PPSA art. 46 § 2a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymóg podpisu kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym dla pism wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Skarga została podpisana podpisem zaufanym.
u.i.d.p.p. art. 3 § 17
Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne
Definicja 'elektronicznej skrzynki podawczej'.
u.i.d.p.p. art. 3 § 13
Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne
Definicja 'elektronicznej platformy usług administracji publicznej' (e-PUAP).
u.d.e. art. 155 § 7
Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych
Termin wdrożenia publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego przez sądy i inne organy (od 1 października 2029 r.). NSA stwierdził, że przepis ten dotyczy doręczania korespondencji, a nie odbioru skarg.
PPSA art. 49 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniesienie skargi przez system doręczeń elektronicznych, a następnie jej przekazanie przez organ do sądu, jest skuteczne. • Odrzucenie skargi z powodu sposobu jej wniesienia przez pośrednika narusza prawo do sądu (art. 45 Konstytucji RP). • Pojęcie 'elektronicznej skrzynki podawczej' nie ogranicza się wyłącznie do e-PUAP.
Odrzucone argumenty
Skarga powinna zostać odrzucona, ponieważ została wniesiona za pośrednictwem niewłaściwego kanału elektronicznego (nie e-PUAP).
Godne uwagi sformułowania
odmienna wykładnia art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 54 § 1a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, naruszałaby przyjętą w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadę prawa do sądu. • Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy nie zostanie urzeczywistnione, jeśli odrzucając skargę bezpodstawnie tamuje się stronie możliwość inicjowania kontroli sądowoadministracyjnej tylko z powodu wniesienia skargi do sądu za pośrednictwem organu...
Skład orzekający
Ryszard Pęk
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, nawet przez system inny niż e-PUAP, jest skuteczne, jeśli organ przekaże ją do sądu. Podkreślenie prymatu prawa do sądu nad formalnymi wymogami wnoszenia pism elektronicznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ przekazał skargę do sądu. Może być mniej relewantne w przypadkach, gdy organ nie przekazałby skargi lub gdyby skarga nie została prawidłowo podpisana.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z doręczeniami elektronicznymi i prawem do sądu, co jest aktualne w kontekście cyfryzacji wymiaru sprawiedliwości.
“Czy wniesienie skargi elektronicznej przez "zły" kanał oznacza przegraną? NSA: Niekoniecznie!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.