Orzeczenie · 2025-04-04

I FSK 139/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-04-04
NSApodatkoweWysokansa
podatek VATprzedawnieniezaległość podatkowazawieszenie biegu terminupostępowanie karne skarboweOrdynacja podatkowazaliczenie wpłatyNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną E. sp. z o.o. dotyczącą zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za styczeń 2012 r. Spółka podnosiła, że zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, a wszczęcie postępowania karnego skarbowego było instrumentalne i miało na celu jedynie zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Sąd I instancji oraz NSA uznały jednak, że bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. NSA podkreślił, że postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte na polecenie prokuratury, co wyklucza jego instrumentalność, a zawieszenie biegu terminu przedawnienia następuje z chwilą wszczęcia postępowania karnego skarbowego (in rem), a nie dopiero z chwilą przedstawienia zarzutów (ad personam). Sąd wskazał również na zasadę trwałości decyzji ostatecznych i prawidłowe zaliczenie wpłaty zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w związku z postępowaniem karnym skarbowym oraz ustalenie momentu wszczęcia tego postępowania dla celów zawieszenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie karne skarbowe jest inicjowane na polecenie prokuratury, co może odróżniać je od przypadków inicjowania przez sam organ podatkowy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego, inicjowane na polecenie prokuratury, może być uznane za instrumentalne działanie organu podatkowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wszczęcie postępowania karnego skarbowego na polecenie prokuratury wyklucza jego instrumentalność w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że tożsamość organu podatkowego i finansowego organu postępowania przygotowawczego stwarza przestrzeń do nadużyć. W tej sprawie postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte na polecenie prokuratury, co wyklucza instrumentalność.

Kiedy następuje zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego – z chwilą wszczęcia postępowania in rem czy z chwilą przedstawienia zarzutów ad personam?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zawieszenie biegu terminu przedawnienia następuje z chwilą wszczęcia postępowania karnego skarbowego (in rem), a nie dopiero z chwilą przedstawienia zarzutów (ad personam).

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że przepisy prawa podatkowego nie wiążą zawieszającego oddziaływania wszczęcia postępowania karnego skarbowego z postawieniem zarzutów. Koncepcja ta straciła znaczenie po wprowadzeniu wymogu zawiadamiania podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.

Czy wpłata dokonana przez podatnika powinna zostać zaliczona na poczet zaległości podatkowej, która uległa przedawnieniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wpłata powinna zostać zaliczona na poczet zaległości podatkowej, która nie uległa przedawnieniu, a bieg jej terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony.

Uzasadnienie

NSA potwierdził prawidłowość zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej, której termin przedawnienia został zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, co oznaczało, że zaległość nie uległa przedawnieniu w momencie dokonania wpłaty.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną E. sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (15)

Główne

O.p. art. 70 § 6

Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega zawieszeniu w związku z wniesieniem skargi do sądu administracyjnego oraz z uwagi na wszczęcie postępowania karnego skarbowego. Zawieszenie następuje z chwilą wszczęcia postępowania karnego skarbowego (in rem).

O.p. art. 62 § 1

Ordynacja podatkowa

Zasady zaliczania wpłat na poczet zobowiązań podatkowych i zaległości podatkowych.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 55 § 2

Ordynacja podatkowa

Zasada proporcjonalnego zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę.

O.p. art. 21 § 3

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy obala domniemanie prawidłowości deklaracji podatkowej w akcie administracyjnym.

u.p.t.u. art. 99 § 12

Ustawa o podatku od towarów i usług

Uszczegółowienie zasad określania zobowiązania podatkowego w VAT.

O.p. art. 128

Ordynacja podatkowa

Zasada trwałości decyzji ostatecznych.

O.p. art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 59 § 1

Ordynacja podatkowa

Okoliczności wygaśnięcia zobowiązania podatkowego.

k.k.s. art. 56 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 9 § 3

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 56 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 6 § 2

Kodeks karny skarbowy

O.p. art. 70 § 6

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70c

Ordynacja podatkowa

Wymóg zawiadamiania podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został skutecznie zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego. • Wszczęcie postępowania karnego skarbowego na polecenie prokuratury wyklucza jego instrumentalność w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia. • Zawieszenie biegu terminu przedawnienia następuje z chwilą wszczęcia postępowania karnego skarbowego (in rem), a nie dopiero z chwilą przedstawienia zarzutów (ad personam).

Odrzucone argumenty

Zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń 2012 r. uległo przedawnieniu. • Zainicjowanie postępowania karnego skarbowego miało na celu jedynie zawieszenie biegu terminu przedawnienia i było instrumentalne. • Zawieszenie biegu terminu przedawnienia następuje dopiero w momencie ogłoszenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów (ad personam).

Godne uwagi sformułowania

Przestrzeń, swoista "pożywka" dla nadużywania prawa w tym zakresie jest bowiem tożsamość podmiotu będącego równocześnie organem podatkowym oraz finansowym organem postępowania przygotowawczego. • Z żadnego przepisu prawa podatkowego nie wynika też, że zawieszające oddziaływanie wszczęcia postępowania w sprawie karnej skarbowej na bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wiąże się dopiero z postawieniem zarzutów podejrzanemu.

Skład orzekający

Adam Nita

sprawozdawca

Małgorzata Niezgódka - Medek

przewodniczący

Marek Olejnik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w związku z postępowaniem karnym skarbowym oraz ustalenie momentu wszczęcia tego postępowania dla celów zawieszenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie karne skarbowe jest inicjowane na polecenie prokuratury, co może odróżniać je od przypadków inicjowania przez sam organ podatkowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia przedawnienia podatkowego i jego zawieszenia w kontekście postępowań karnych skarbowych, co jest istotne dla wielu podatników i ich doradców.

Przedawnienie VAT: Kiedy postępowanie karne skarbowe ratuje organ przed utratą prawa do ściągnięcia długu?

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst