I FSK 1379/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 stycznia 2025 r. oddalił skargę kasacyjną Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pruszkowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA wcześniej stwierdził bezczynność organu w zakresie kontroli podatkowej dotyczącej podatku od towarów i usług za kwiecień 2020 r., uznając ją za rażące naruszenie prawa. Sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy, przyznał stronie kwotę 3000 zł tytułem zadośćuczynienia za bezczynność oraz orzekł o zwrocie kosztów. Naczelnik Urzędu Skarbowego zaskarżył wyrok, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 149 § 1a i § 2 p.p.s.a. w zw. z przepisami Ordynacji podatkowej, twierdząc, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, gdyż organ dowiedział się o wadliwości doręczenia protokołu dopiero w dniu wydania postanowienia o umorzeniu postępowania, a skuteczne doręczenie nastąpiło po 4 miesiącach. NSA uznał jednak, że niemal dwuletni czas trwania kontroli, a zwłaszcza ponad 4-miesięczna zwłoka po ustaleniu bezskuteczności pierwotnego doręczenia protokołu, stanowi rażące naruszenie prawa. Sąd podkreślił profesjonalizm, jakiego można oczekiwać od organu podatkowego, i uznał, że niedoręczenie protokołu nie może stanowić okoliczności przemawiającej na jego korzyść. W konsekwencji NSA uznał przyznaną stronie kwotę 3000 zł za uzasadnioną rekompensatę za długotrwałe rozpatrzenie sprawy i oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od organu na rzecz strony koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie interpretacji pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście bezczynności organów podatkowych, zwłaszcza w sprawach dotyczących kontroli podatkowych i VAT. Potwierdzenie zasadności przyznawania stronie sumy pieniężnej za przewlekłość postępowania.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale zasady interpretacji przepisów o bezczynności i rażącym naruszeniu prawa mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy bezczynność organu podatkowego w prowadzeniu kontroli podatkowej, trwająca niemal dwa lata i ponad 4 miesiące po stwierdzeniu wadliwości pierwotnego doręczenia protokołu, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, taka bezczynność stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Niemal dwuletni czas oczekiwania na zakończenie kontroli podatkowej, a w szczególności ponad 4-miesięczna zwłoka w dokonaniu tej czynności już po ustaleniu bezskuteczności pierwotnego doręczenia protokołu, stanowi rażące naruszenie prawa. Od organu podatkowego można wymagać profesjonalnego działania, a niedoręczenie protokołu nie może stanowić okoliczności przemawiającej na jego korzyść.
Czy w przypadku stwierdzenia rażącej bezczynności organu podatkowego zasadne jest przyznanie stronie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zasadne jest przyznanie sumy pieniężnej.
Uzasadnienie
Przyznana kwota 3000 zł stanowi kompensatę krzywdy związanej z długotrwałym rozpatrzeniem sprawy, biorąc pod uwagę źródło bezczynności (błąd w doręczeniu protokołu) oraz czas oczekiwania na ostateczne zakończenie kontroli po ustaleniu bezskuteczności tej czynności.
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań oraz bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Taka sytuacja ma miejsce, np. gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a zarazem nie zachodzą okoliczności ekskulpujące bezczynność.
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku stwierdzenia bezczynności organu, sąd może przyznać stronie sumę pieniężną.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera jedynie ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 208 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 290 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 291 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § ust. 2 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § ust. 1 pkt 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niemal dwuletni czas trwania kontroli podatkowej, w tym ponad 4-miesięczna zwłoka po ustaleniu bezskuteczności pierwotnego doręczenia protokołu, stanowi rażące naruszenie prawa. • Niedoręczenie protokołu kontroli nie może stanowić okoliczności przemawiającej na korzyść organu podatkowego. • Przyznana kwota 3000 zł jest uzasadnioną rekompensatą za krzywdę związaną z długotrwałym rozpatrzeniem sprawy.
Odrzucone argumenty
Bezczynność organu podatkowego w zakresie kontroli podatkowej nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, gdyż organ dowiedział się o wadliwości doręczenia protokołu dopiero w dniu wydania postanowienia o umorzeniu postępowania, a skuteczne doręczenie nastąpiło po 4 miesiącach.
Godne uwagi sformułowania
rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań oraz bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. • Od organu podatkowego można bowiem wymagać działania profesjonalnego, znajdującego oparcie w przepisach prawa podatkowego. • nie sposób znaleźć usprawiedliwienia dla działania organu, który doręczył finalnie Skarżącej protokół kontroli po upływie ponad 4 miesięcy od dnia umorzenia postępowania podatkowego... • kwotę 3.000 zł należało uznać za kompensującą krzywdę związaną z długotrwałym rozpatrzeniem sprawy.
Skład orzekający
Jan Rudowski
przewodniczący
Marek Olejnik
sprawozdawca
Dominik Mączyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie interpretacji pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście bezczynności organów podatkowych, zwłaszcza w sprawach dotyczących kontroli podatkowych i VAT. Potwierdzenie zasadności przyznawania stronie sumy pieniężnej za przewlekłość postępowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale zasady interpretacji przepisów o bezczynności i rażącym naruszeniu prawa mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak długotrwała bezczynność organu podatkowego może być uznana za rażące naruszenie prawa i jakie konsekwencje to za sobą pociąga, w tym przyznanie zadośćuczynienia finansowego. Jest to istotne dla zrozumienia praw podatników w obliczu przewlekłości postępowań.
“Niemal 2 lata bezczynności organu podatkowego – sąd przyznał 3000 zł zadośćuczynienia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.