I FSK 1370/14

Naczelny Sąd Administracyjny2015-02-27
NSApodatkoweWysokansa
VATpodatek naliczonyprawo do odliczeniafakturyfikcyjne transakcjepełnomocnictwonależyta starannośćodpowiedzialnośćskarżony organ

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą prawa do odliczenia VAT naliczonego z faktur dokumentujących fikcyjny obrót złomem, uznając odpowiedzialność podatniczki za działania pełnomocnika.

Sprawa dotyczyła prawa do odliczenia VAT naliczonego z faktur za zakup złomu, które organy uznały za fikcyjne. Skarżąca twierdziła, że nabyła złom faktycznie, a jej matka, działająca jako pełnomocnik, nie powinna być obarczana odpowiedzialnością za rzekome oszustwo. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a NSA utrzymał ten wyrok w mocy, podkreślając, że podatniczka odpowiada za działania pełnomocnika i powinna była zachować należytą staranność.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.P. od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za październik 2009 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo skarżącej do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT nr 9/10/2009 i 20/A/10/2009, wystawionych przez J.M. (firma "M."), uznając, że transakcje te nie miały miejsca, a faktury były puste. Podkreślono, że matka skarżącej, działająca jako jej pełnomocnik, była świadoma fikcyjności transakcji i uczestniczyła w procederze mającym na celu wyłudzenie VAT. WSA w Kielcach oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe. Skarżąca w skardze kasacyjnej zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT) oraz przepisów postępowania (art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. w zw. z przepisami O.p.). NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że skarżąca odpowiada za działania swojego pełnomocnika na zasadzie ryzyka i powinna była wykazać, że zakwestionowane faktury odzwierciedlały rzeczywiste dostawy. Brak dowodów na rzeczywiste nabycie złomu oraz świadomość matki o fikcyjności transakcji przesądziły o oddaleniu skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentują rzeczywistej dostawy, a podatnik (lub jego pełnomocnik) miał świadomość tej fikcyjności lub powinien był ją mieć przy zachowaniu należytej staranności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżąca odpowiada za działania swojego pełnomocnika (matki) na zasadzie ryzyka. Skoro matka uczestniczyła w obrocie pustymi fakturami, skarżąca również ponosi tego konsekwencje. Brak dowodów na rzeczywiste nabycie złomu i świadomość fikcyjności transakcji wyklucza prawo do odliczenia VAT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit.a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Nie ma prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającą z faktury, w której jako wystawca wskazano podatnika nieistniejącego lub nieposiadającego uprawnień do wystawiania faktur.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 141 § par 4

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 123

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

k.c. art. 474

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność za działania pełnomocnika.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podatnik odpowiada za działania pełnomocnika na zasadzie ryzyka. Brak dowodów na rzeczywiste nabycie towaru. Świadomość pełnomocnika o fikcyjności transakcji wyklucza prawo do odliczenia VAT. Niewykazanie przez podatnika, że faktura odzwierciedlała rzeczywistą dostawę.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji (art. 141 § 4 u.p.p.s.a.). Niewłaściwe zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 121, 123, 187, 191 O.p.). Niewzięcie pod uwagę należytej staranności przy zakupie złomu (zaświadczenie z US, dokumenty organizacyjne M.).

Godne uwagi sformułowania

skarżąca odpowiada za działania swojego pełnomocnika jak za własne na zasadzie ryzyka mandant odpowiada za działania swojego pełnomocnika jak za własne na zasadzie ryzyka (art. 474 k.c.) puste faktury nieodzwierciedlające rzeczywistej działalności gospodarczej nie podważyła istotnych z punktu widzenia prawa materialnego ustaleń organów podatkowych

Skład orzekający

Artur Mudrecki

sprawozdawca

Janusz Zubrzycki

przewodniczący

Marek Kołaczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady odpowiedzialności podatnika za działania pełnomocnika w kontekście prawa do odliczenia VAT z fikcyjnych faktur oraz wymogów należytej staranności."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pełnomocnik podatnika jest świadomy fikcyjności transakcji lub powinien być. Wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady odpowiedzialności podatnika za działania pełnomocnika i znaczenie należytej staranności w kontekście VAT, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.

Czy odpowiadasz za błędy swojego pełnomocnika? NSA wyjaśnia w sprawie VAT i fikcyjnych faktur.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 1370/14 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2015-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-08-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Mudrecki /sprawozdawca/
Janusz Zubrzycki /przewodniczący/
Marek Kołaczek
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Ke 691/13 - Wyrok WSA w Kielcach z 2014-04-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
art. 86, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit.a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Dz.U. 2012 poz 270
art. 141 par 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia NSA Artur Mudrecki (sprawozdawca), Protokolant Marta Sokołowska-Juras, po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Ke 691/13 w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 4 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2009 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M.P. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 1200 (słownie: jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji
Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2014r., sygn. akt I SA/Ke 691/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę M.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 4 października 2013 r.
2. Przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji tok postępowania
2.1. Zaskarżoną do Sądu pierwszej instancji decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 5 marca 2013 r. określającą skarżącej za październik 2009 r. zobowiązanie w podatku od towarów i usług.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że skarżąca w 2009 r. prowadziła działalność gospodarczą pod nazwą "S." – P.M. W październiku 2009 r. podatniczka nieprawidłowo rozliczyła fakturę nr 47/2009 z dnia 28 września 2009 r. która winna być opodatkowana we wrześniu 2009 r. Organ wyjaśnił, że obowiązek podatkowy z tytułu dostaw złomu niewsadowego, którego dotyczy zakwestionowana faktura, z uwagi na brak umowy zawartej z kontrahentem "Z." Sp. z o.o., powstaje na zasadach ogólnych, tj. z chwilą wystawienia faktur, nie później niż w siódmym dniu od wydania towaru.
Z kolei w przypadku faktury VAT nr 52/2009 z dnia 9 października 2009 r. obowiązek podatkowy powstał na zasadach ogólnych w dniu 7 listopada 2009 r., a nie w październiku 2009 r.
Organ podatkowy nie uznał za dowód w sprawie prowadzonej przez podatniczkę ewidencji zakupu VAT za październik 2009 r. w części dotyczącej zakupu i podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT nr 9/10/2009 z dnia 7 października 2009 r. i nr 20/A/10/2009 z dnia 14 października 2009 r. wystawionych na rzecz strony przez J.M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "M." – J.M. Dokumenty te dotyczyły nabycia przez stronę 3.756 kg odlewów aluminium (faktura nr 9/10/2009) i 2,5 Mg złomu stalowego (faktura nr 20/A/10/2009). Organ uznał, że transakcje te nie miały w rzeczywistości miejsca i pozbawił podatniczkę prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z tych faktur. Podniósł, że J.M. jako "M." – J.M. w rzeczywistości nie prowadził działalności gospodarczej w takim rozmiarze jak wynikało to z zaewidencjonowanych przez niego w październiku 2009 r. faktur zakupu i sprzedaży.
Według organu skarżąca winna była mieć świadomość, że uczestniczy w transakcjach stanowiących naruszenie prawa podatkowego. Pełnomocnik podatniczki – jej matka finansowała oraz wspólnie z J.M. decydowała o przebiegu oszukańczego procederu mającego na celu wykorzystanie fikcyjnych faktur VAT dokumentujących rzekomy obrót złomem i czyniąc sobie z jego popełniania stałe źródło dochodu. W tej sytuacji zasadnym było zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.), dalej: ustawy o VAT, ponieważ strona odliczając podatek naliczony we wrześniu 2009 r. posłużyła się fakturą, w której jako wystawcę wskazano podmiot, który w rzeczywistości nie sprzedał na jej rzecz złomu.
2.2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, w szczególności: art. 120; art. 121, art. 122, art. 123, art. 124, art. 180, art. 187 § i § 2, art. 210 § 4, art. 229 O.p.; - naruszenie przepisów działu VII Ordynacji podatkowej oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności: - art. 5 ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 19 ust. 4, art. 29 ust. 1, art. 41 ust. 1, art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a, art. 99 ust. 1 i ust. 12, art. 103 ust. 1, art. 108 ust. 1, art. 109 ust. 3 ustawy o VAT przez niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło organy podatkowe do wyciągnięcia błędnych wniosków, że skarżąca dokonywała fikcyjnego handlu złomem.
2.3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
2.4. W piśmie procesowym z dnia 15 kwietnia 2014r. skarżąca odniosła się do złożonej przez organ odpowiedzi na skargę.
3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji
3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił.
3.2. Zdaniem Sądu prawidłowo organ ustalił, że zakwestionowane faktury nie obrazowały rzeczywistych dostaw złomu. W dacie dokonania rzekomych dostaw J.M. nie posiadał tak odlewów aluminiowych (faktura z dnia 7 października 2009 r.), jak i złomu stalowego (faktura z dnia 14 października 2009 r.). We wrześniu 2009 r. firma "M." zadeklarowała nabycie złomu od firm "M." – P.M. (15 faktur), oraz od S. – M. & J.D. (1 faktura). W październiku dostawcami "M." byli: S. M. & J.D. (4 faktury), R.N. ( 1 faktura), M.K. (1 faktura). Analiza działalności tychże firm, na co wskazał organ, wykazała, że firma "M." wystawiała w tym okresie wyłącznie puste faktury. Świadczył o tym postawiony J.M. a opisany wyżej zarzut, a nadto okoliczność, że były to tylko faktury fikcyjne potwierdził sam J.M. przesłuchany w charakterze podejrzanego w dniu 23 czerwca 2011 r. w Prokuraturze Okręgowej w K. Analiza obrotu z tymi podmiotami wykazała, że w badanym okresie żadna z nich nie sprzedała do firmy "M." ani aluminium ani złomu stalowego. Złomu stalowego w tym okresie "M." w ogóle nie nabywał, a złom aluminiowy, co wynikało z jego ewidencji, nabył a dniu 1 września 2009 r. i sprzedał w dniach 1 i 6 października 2009 r., co oznaczało, że towarów takich nie mógł sprzedać firmie skarżącej, jak by to wynikało ze spornych faktur.
Sąd odnosząc się do zarzutów skargi ocenił, że skarżąca miała zapewnioną możliwość zapoznawania się z materiałem zgromadzonym w sprawie. Nie było sprzeczne z prawem posłużenie się przez organ argumentem, że wobec firmy "M.", wydane zostały decyzje w trybie art. 108 ustawy VAT. Decyzje te wpisują się bowiem w ustalenie faktyczne organu i potwierdzają ich ustalenia w sprawie niniejszej. Nadto decyzje te funkcjonowały w obrocie prawnym, co oznaczało, że strona miała możliwość zapoznania się z ich treścią.
Za niezasadny Sąd ocenił zarzut niedopuszczenia przez organ dowodu z przesłuchania zawnioskowanych świadków, albowiem wniosku takiego w tym postępowaniu strona nie składała. Zawnioskowany w odwołaniu od decyzji dowód z protokołów zeznań świadków R.W., T.O. i M.O. został uwzględniony. Pozostałe zarzuty procesowe skargi nie odnosiły się bezpośrednio do realiów rozpoznawanej sprawy, bowiem skupiały się na innym stanie faktycznym , w którym zasadniczą rolę odgrywały inne firmy jak "K.", "M.", "M.", "A.", "T.".
Zdaniem Sądu dla stanu faktycznego sprawy niniejszej bez znaczenia były okoliczności kupna przez firmę S. (...) złomu od firm skarżącej i jej matki bo w badanym okresie takie transakcje nie występowały. Również wyciągnięte przez organ wnioski w tym zasadniczy ten, że przedmiotowa faktura nie odzwierciedlała rzeczywistego zdarzenia gospodarczego, były w świetle zgromadzonego materiału dowodowego uprawnione.
Sąd wskazał, że niespornym w sprawie było, że w badanym okresie pełnomocnikiem podatniczki była jej matka ściśle współpracująca z J.M. Skoro przyjmowała od firmy "M." puste faktury, to wiedziała tym samym, że uczestniczy w przestępstwie. W związku tym również matce skarżącej Prokurator Okręgowy w K. postawił zarzuty (VDs.4/09/Sp ) o między innymi pozorowany obrót złomem razem z firmą "M." – J.M. za okres od czerwca 2009 r. do stycznia 2010 r. Prawidłowo w tym kontekście organ wskazał, że za działania pełnomocnika odpowiada jak za własne, na zasadzie ryzyka, udzielający pełnomocnictwa. Oznaczało to zatem, że skarżąca wbrew twierdzeniem skargi miała świadomość uczestniczenia w nielegalnym obrocie pustymi fakturami.
Zdaniem Sądu prawidłowo organ podatkowy zakwestionował również poprawność rozliczenia przez podatniczkę faktury VAT z dnia 28 września 2009 r. wystawioną dla "Z." Sp. z o.o.
4. Skarga kasacyjna
4.1. W skardze kasacyjnej, sporządzonej przez pełnomocnika skarżącej zaskarżono powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów:
1. prawa materialnego, tj. przepisu art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT poprzez niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy w sprawie nie było podstaw do zastosowania art.86 ust. 1 ustawy o VAT poprzez nie zastosowanie w sytuacji, gdy wobec skarżącej miał on zastosowanie. Sąd w ślad za organami podatkowymi uznał, że skarżąca dokonała fikcyjnego zakupu złomu od swoich kontrahentów, pomimo tego, że z akt sprawy wynikało, że skarżąca faktycznie nabyła złom od firm wskazanych na fakturach zakupu. Powyższy pogląd zaprezentowany w zaskarżonym wyroku, zdaniem skarżącej powstał wskutek niedostatecznie i nieprawidłowo wyjaśnionego przez Sąd stanu faktycznego oraz poprzez niekompletną i powierzchowną kontrolę legalności oceny materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy.
2. postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) (dalej u.p.p.s.a.) poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonego wyroku polegającego na niedostatecznym wyjaśnieniu, czy faktycznie J.M. właściciel firmy M. faktycznie wystawiał na skarżącą tzw. "puste faktury";
2) art. 141 § 4 u.p.p.s.a poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonego wyroku,
polegającego na niedostatecznym wyjaśnieniu roli matki skarżącej w obrocie
złomem dokonywanym przez skarżącą, przypisaniu matce skarżącej roli kierującego grupą przestępczą, mającą na celu wyłudzenie podatku VAT poprzez fikcyjny obrót złomem, uznanie za dowód w sprawie faktu postawienia zarzutów matce skarżącej za okres kwiecień 2009 do stycznia 2010r, nieustosunkowanie się do faktu, że skarżącej organy ścigania nie postawiły nigdy żadnych zarzutów karnych w sprawie dokonywania rzekomo fikcyjnych transakcji obrotu złomem;
3) art. 141 § 4 u.p.p.s.a poprzez brak jakiegokolwiek ustosunkowania się Sądu do faktu zachowania przez skarżącą należytej staranności przy zakupie złomu od firmy M. poprzez pozyskanie zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w O., że M. jest czynnym podatnikiem podatku VAT, oraz otrzymanie od M. tzw. dokumentów organizacyjnych tj. (NIP, REGON);
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez nie wzięcie pod uwagę i nie wyjaśnienie, dokonania nieodpowiadających prawdzie ustaleń przez organy podatkowe w zakresie rzekomego fikcyjnego handlu złomem przez skarżącą w sytuacji, gdy stan faktyczny ujawniony w aktach sprawy temu przeczy;
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. w zw. z art. 123 O.p. poprzez nie wzięcie pod
uwagę i nie wyjaśnienie, dlaczego organy podatkowe naruszyły art. 123 O.p. w sytuacji, gdy skarżąca nie mogła czynnie uczestniczyć w przeprowadzanych dowodach przez inne organy, które to dowody następnie zostały bezkrytycznie przejęte przez organy podatkowe prowadzące jej postępowanie;
6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez nie wzięcie pod uwagę i nie wyjaśnienie, dokonania nieodpowiadających prawdzie ustaleń przez organy podatkowe poprzez uznanie, że organy nie naruszyły art. 187 § 1 O.p. w sytuacji, gdy nie zebrały i w sposób wyczerpujący nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego;
7) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. w zw. z art. 191 O.p. poprzez nie wzięcie pod
uwagę i nie wyjaśnienie, dokonania nieodpowiadających prawdzie ustaleń przez organy podatkowe, że nie doszło do naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo że organ wydał decyzję w oparciu o materiał dowodowy, który nie został zebrany w sposób kompleksowy bowiem pominięto protokoły przesłuchania świadków m.in. O. i O.
4.2. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny; zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
5.1. Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do art. 183 § 1 u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a zatem jest związany sformułowanymi zarzutami i przedstawioną w skardze kasacyjnej argumentacją. Istotne w tym zakresie jest nie tylko prawidłowe sformułowanie zarzutów, lecz także ich uzasadnienie, gdyż stanowi ono argumentację, w ramach której sąd kasacyjny dokonuje kontroli zaskarżnego wyroku.
W rozpoznawanej sprawie zarówno sformułowanie zarzutów, jak również ich uzasadnienie, budzi poważne zastrzeżenia.
5.2. Sformułowanymi zarzutami kasacynymi Skarżąca kwestionuje głównie poczynione w toku postępowania podatkowego ustalenia faktyczne, ich ocenę prawną oraz wykonanie kontroli sądowoadministracyjnej przez Sąd pierwszej instancji.
Brak jednak podstaw, aby uznać te zarzuty za zasadne, tym bardziej że pierwsza grupa zarzutów naruszenia postępowania, bazująca na wskazaniu jako naruszonego art. 141 § 4 u.p.p.s.a., bez powiązania z jakimkolwiek przepisem procedury podatkowej, nie stanowi przesłanki do kwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych w toku postępowania podatkowego.
5.3. Chybiony jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 u.p.p.s.a. poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonego wyroku polegającego na niedostatecznym wyjaśnieniu, czy faktycznie J.M. właściciel firmy M. faktycznie wystawiał na skarżącą tzw. puste faktury.
Zarzut ten nie został w jakikolwiek sposób uzasadniony, a tym samym nie wykazano jaki miał wpływ na wynik sprawy po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a., w kontekście zanegowania prawa Skarżącej do odliczenia podatku z zakwestionowanych faktur.
5.4. Z tych samych względów co wskazane powyżej, za nietrafny uznać należy także kolejny zarzut kasacyjny podnoszący naruszenie art. 141 § 4 u.p.p.s.a., poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, polegającego na niedostatecznym wyjaśnieniu roli matki Skarżącej w obrocie złomem dokonywanym przez Skarżącą.
Stwierdzić przy tym należy, że wbrew twierdzeniu skargi kasacyjnej, w uzasadnieniu zaskarżnego wyroku rola M.K. w obrocie złomem dokonywanym przez Skarżącą jest zaprezentowana na stronie 12. Fakt, że Skarżącej organy ścigania nie postawiły nigdy żadnych zarzutów karnych w sprawie dokonywania fikcyjnych transakcji obrotu złomem nie jest żadnym dowodowem, że w takim “obrocie" nie uczestniczyła.
5.5. Za bezpodstawny należy uznać także zarzut naruszenia art. 141 § 4 u.p.p.s.a. poprzez brak jakiegokolwiek ustosunkowania się Sądu pierwszej instancji do faktu zachowania przez Skarżącą należytej staranności przy zakupie złomu od M., poprzez pozyskanie zaświadczenia z Urzędu Skarbowego, że M. jest czynnym podatnikiem podatku VAT, oraz otrzymanie od M. tzw. dokumentów organizacyjnych tj. (NIP, REGON).
Wbrew twierdzeniu skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji odniósł się w motywach swego wyroku do zagadnienia należytej staranności (tzw. dobrej wiary).
Na str. 12 uzasadnienia wyroku Sąd stwierdził, że Skarżąca wiedziała, iż będąca jej pełnomocnikiem matka uczestniczy w nielegalnym obrocie pustymi fakturami. Istotnym jest zdaniem Sądu, że mandant odpowiada za działania swojego pełnomocnika jak za własne na zasadzie ryzyka (art. 474 k.c.). Oznacza to, że skoro organ dowiódł, że M.K. w ramach powierzonej jej przez Skarżącą działalności gospodarczej wystawiała i przyjmowała faktury nieodzwierciedlające rzeczywistej działalności gospodarczej to w takim samym stopniu obciąża to dającą pełnomocnictwo do działania Skarżącą.
Ponadto na str. 14 uzasadnienia Sąd wskazał, że skarżąca nie podjęła nawet próby wykazania, że zakwestionowana faktura obrazowała rzeczywistą dostawę, tj. była poprawna nie tylko formalnie ale i materialnie. Tym samym nie podważyła istotnych z punktu widzenia prawa materialnego ustaleń organów podatkowych.
W tej sytuacji fakt dysponowania przez Skarżącą dokumentami wskazującymi na rzeczywiste funkcjonowania M. w obrocie gospodarczym jest bez znaczenia dla oceny jej świadomości o prowadzonym przez tę firmę procederze nadużycia prawa.
5.6. Formułując zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez niewzięcie pod uwagę i niewyjaśnienie, dokonania nieodpowiadających prawdzie ustaleń przez organy podatkowe w zakresie rzekomego fikcyjnego handlu złomem przez Skarżącą w sytuacji, gdy stan faktyczny ujawniony w aktach sprawy temu przeczy - skarga kasacyjna nie wykracza poza stwierdzenie powyższego zarzutu. Brak zatem podstaw do jego uwzględnienia skoro oprócz zawartego w tym zarzucie stwierdzenia co do tego, że stan faktyczny ustalony w aktach sprawy przeczy fikcyjnemu handlowi złomem przez Skarżącą, brak jakiejkolwiek argumentacji i dowodów potwierdzających tę tezę, tym bardziej w kontekście nieadekwatnie w tym zakresie podniesionego naruszenia art. 121 § 1 O.p., który stanowi, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
5.7. Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty podnoszące pominięcie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. w zw. z art. 123 O.p., art. 187 § 1 O.p., art. 191 O.p.
Również w przypadku tych zarzutów w motywach skargi kasacyjnej brak ich uzasadnienia ponad treść ich sformułowania.
W sytuacji zatem gdy Strona nie wskazuje konkretnie w czym upatruje naruszenia art. 123 O.p., art. 187 § 1 O.p., art. 191 O.p. oraz wpływu ich naruszenia na wynik sprawy – nie ma możliwości odniesienia się do jakiejkolwiek argumentacji na tle sformułowanych zarzutów, a tym samym uznać je należy za niezasadne.
5.8. W sytuacji zatem gdy zarzuty natury procesowej uznać należy za bezpodstawne, za chybiony także uznać należy sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego. W sytuacji bowiem niepodważenia zarzutami procesowymi prawidłowości ustaleń faktycznych w tej sprawie, brak podstaw do stwierdzenia, że w sprawie tej doszło do naruszenia art. 86 ust. 1 ustawy o VAT i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT.
Skoro bowiem w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji uznał za w pełni odpowiadające prawu ustalenia organów, z których wynika, że sporne faktury nie dokumentują sprzedaży dokonanej faktycznie przez ich wystawcę, a podatnik przy zachowaniu należytej staranności powinien był wiedzieć, że sporne transakcje mające stanowić podstawę prawa do odliczenia wiąże się lub może się wiązać z czynem karalnym popełnionym przez wystawcę tych faktur - zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji konsekwencji tego ustalenia w postaci pozbawienia Skarżącej prawa do odliczenia podatku naliczonego z tychże faktur, w pełni pozostaje w zgodności z normą art. 86 ust. 1 ustawy o VAT i nie narusza art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT.
Tego rodzaju materialnoprawna ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego w kontekście pozbawienia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego z nieodzwierciedlającej rzeczywistej transakcji faktury, w pełni uwzględnia wskazania orzecznictwa TSUE, w tym przede wszystkim jego tezy wynikające z wyroków z dnia 31 stycznia 2013 r. w sprawach C-642/11 Stroj trans EOOD i C-643/11 ŁWK – 56 EOOD oraz z dnia 21 czerwca 2012 r. sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11 Mahagében kft oraz Péter Dávid.
W świetle powyższego wywody skargi kasacyjnej wskazujące na możliwość odliczenia przez Skarżącą podatku naliczonego z zakwestionowanych faktur – uznać należy za nietrafne.
5.9. Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 u.p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI