I FSK 1369/14

Naczelny Sąd Administracyjny2015-02-27
NSApodatkoweWysokansa
VATprawo do odliczeniafakturafikcyjna transakcjaoszustwo podatkowenależyta starannośćodpowiedzialność pełnomocnika

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej prawa do odliczenia VAT naliczonego z faktury dokumentującej fikcyjną transakcję sprzedaży złomu.

Sprawa dotyczyła prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktury zakupu złomu, która zdaniem organów podatkowych dokumentowała fikcyjną transakcję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę podatniczki, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy. NSA uznał, że skarżąca miała świadomość uczestniczenia w nielegalnym obrocie pustymi fakturami, a jej pełnomocnik (matka) była zaangażowana w oszukańczy proceder, co obciążało również skarżącą na zasadzie ryzyka.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.P. od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za wrzesień 2009 r. Spór dotyczył prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury VAT nr 12/09/2009 wystawionej przez J.M. (firma "M.") na rzecz skarżącej, dotyczącej nabycia złomu stalowego. Organy podatkowe uznały, że transakcja ta nie miała miejsca, a J.M. wystawiał tzw. "puste faktury". Sąd pierwszej instancji podzielił to stanowisko, wskazując na brak rzeczywistej dostawy złomu i zaangażowanie matki skarżącej, będącej jej pełnomocnikiem, w oszukańczy proceder. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty procesowe za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że skarżąca, poprzez swoje pełnomocnictwo, ponosiła odpowiedzialność za działania matki, która przyjmowała fikcyjne faktury. NSA powołał się na orzecznictwo TSUE, wskazując, że prawo do odliczenia VAT nie przysługuje, gdy podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja wiąże się z oszustwem podatkowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do odliczenia podatku naliczonego nie przysługuje w sytuacji, gdy faktura nie odzwierciedla rzeczywistej transakcji, a podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja wiąże się z oszustwem podatkowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżąca, poprzez swoje pełnomocnictwo, ponosiła odpowiedzialność za działania swojej matki, która przyjmowała fikcyjne faktury. Fakt dysponowania przez skarżącą dokumentami potwierdzającymi formalne funkcjonowanie kontrahenta nie miał znaczenia dla oceny jej świadomości o procederze nadużycia prawa, zwłaszcza w kontekście zaangażowania pełnomocnika w oszukańczy proceder.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.t.u. art. 86 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 88 § 3a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Pozbawienie prawa do odliczenia podatku naliczonego w przypadku posłużenia się fakturą, w której jako wystawcę wskazano podmiot, który w rzeczywistości nie sprzedał towaru lub usługi.

u.p.t.u. art. 88 § 3a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Pozbawienie prawa do odliczenia podatku naliczonego w przypadku, gdy faktura nie odzwierciedla rzeczywistej transakcji, a podatnik miał lub powinien mieć świadomość, że transakcja wiąże się z oszustwem podatkowym.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymóg należytego uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 474

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność dającego pełnomocnictwo za działania pełnomocnika na zasadzie ryzyka.

O.p. art. 121

Ustawa Ordynacja podatkowa

Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

O.p. art. 123

Ustawa Ordynacja podatkowa

Prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu.

O.p. art. 187 § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ustawa Ordynacja podatkowa

Swobodna ocena dowodów przez organ.

u.p.t.u. art. 108

Ustawa o podatku od towarów i usług

Konsekwencje wystawienia faktury przez podmiot nieuprawniony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktura dokumentująca fikcyjną transakcję nie daje prawa do odliczenia VAT. Podatnik ponosi odpowiedzialność za działania swojego pełnomocnika, nawet jeśli nie miał bezpośredniej wiedzy o oszustwie. Naruszenia przepisów postępowania muszą być wykazane i mieć wpływ na wynik sprawy, aby mogły stanowić podstawę skargi kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu braku należytego uzasadnienia wyroku WSA. Zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej (art. 121, 123, 187, 191) przez organy podatkowe. Argument o zachowaniu należytej staranności przez skarżącą przy zakupie złomu.

Godne uwagi sformułowania

mandant odpowiada za działania swojego pełnomocnika jak za własne na zasadzie ryzyka nie podważyła istotnych z punktu widzenia prawa materialnego ustaleń organów podatkowych skoro organ dowiódł, że M.K. w ramach powierzonej jej przez Skarżącą działalności gospodarczej wystawiała i przyjmowała faktury nieodzwierciedlające rzeczywistej działalności gospodarczej to w takim samym stopniu obciąża to dającą pełnomocnictwo do działania Skarżącą.

Skład orzekający

Artur Mudrecki

sprawozdawca

Janusz Zubrzycki

przewodniczący

Marek Kołaczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej prawa do odliczenia VAT z faktur dokumentujących fikcyjne transakcje oraz odpowiedzialności podatnika za działania pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji fikcyjnego obrotu złomem i zaangażowania pełnomocnika w oszukańczy proceder. Kluczowe jest udowodnienie braku rzeczywistej transakcji i świadomości podatnika (lub jego pełnomocnika) o oszustwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje, jak ważne jest udowodnienie rzeczywistości transakcji przy odliczaniu VAT i jakie mogą być konsekwencje udziału w fikcyjnych obrotach, nawet pośrednio przez pełnomocnika.

Fikcyjny obrót złomem i VAT: Czy pełnomocnik może pogrążyć podatnika?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 1369/14 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2015-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-08-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Mudrecki /sprawozdawca/
Janusz Zubrzycki /przewodniczący/
Marek Kołaczek
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Inne
Sygn. powiązane
I FSK 1369/15 - Wyrok NSA z 2017-06-12
III SA/Wa 1613/14 - Wyrok WSA w Warszawie z 2015-01-28
I SA/Ke 690/13 - Wyrok WSA w Kielcach z 2014-04-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
art. 86, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Dz.U. 2012 poz 270
art. 141 par 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia NSA Artur Mudrecki (sprawozdawca), Protokolant Marta Sokołowska-Juras, po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Ke 690/13 w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 4 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2009 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M.P. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji
Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2014r., sygn. akt I SA/Ke 690/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę M.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 4 października 2013 r.
2. Przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji tok postępowania
2.1. Zaskarżoną do Sądu pierwszej instancji decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 5 marca 2013 r. określającą skarżącej za wrzesień 2009 r. zobowiązanie w podatku od towarów i usług.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że skarżąca w 2009 r. prowadziła działalność gospodarczą pod nazwą "S." – P.M. We wrześniu 2009 r. podatniczka nieprawidłowo rozliczyła faktury nr 39/2009 z dnia 24 sierpnia 2009 r. i nr 41/2009 z dnia 28 sierpnia 2009 r., które winny być opodatkowane w sierpniu 2009 r. Niezasadnie natomiast nie ujęła w ewidencji VAT za wrzesień 2009 r. faktury nr 47/2009 z dnia 28 września 2009r., błędnie uznając, że obowiązek podatkowy z tytułu tej transakcji sprzedaży powstał w październiku 2009 r. Organ wyjaśnił, że obowiązek podatkowy z tytułu dostaw złomu niewsadowego, którego dotyczą zakwestionowane faktury, z uwagi na brak umowy zawartej z kontrahentem "Z." Sp. z o.o., powstaje na zasadach ogólnych, tj. z chwilą wystawienia faktur, nie później niż w siódmym dniu od wydania towaru, a nie jak przyjęła podatniczka w dniu otrzymania całości lub części zapłaty.
Organ podatkowy nie uznał za dowód w sprawie prowadzonej przez podatniczkę ewidencji zakupu VAT za wrzesień 2009 r. w części dotyczącej zakupu i podatku naliczonego wynikającego z faktury VAT nr 12/09/2009 z dnia 30 września 2009 r. wystawionej na rzecz strony przez J.M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "M." – J.M. Dokument ten dotyczył nabycia przez stronę 2.680 kg złomu stalowego. Organ uznał, że transakcja ta nie miała w rzeczywistości miejsca i pozbawił podatniczkę prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikające z tej faktury. Podniósł, że J.M. jako "M." – J.M., w rzeczywistości nie prowadził działalności gospodarczej w takim rozmiarze jak wynikało to z zaewidencjonowanych przez niego we wrześniu 2009 r. faktur zakupu i sprzedaży.
Według organu skarżąca winna była mieć świadomość, że uczestniczy w transakcjach stanowiących naruszenie prawa podatkowego. Pełnomocnik podatniczki – jej matka finansowała oraz wspólnie z J.M. decydowała o przebiegu oszukańczego procederu mającego na celu wykorzystanie fikcyjnych faktur VAT dokumentujących rzekomy obrót złomem i czyniąc sobie z jego popełniania stałe źródło dochodu. W tej sytuacji zasadnym było zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.), dalej: ustawy o VAT, ponieważ strona odliczając podatek naliczony we wrześniu 2009 r. posłużyła się fakturą, w której jako wystawcę wskazano podmiot, który w rzeczywistości nie sprzedał na jej rzecz złomu.
2.2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, w szczególności: art. 120; art. 121, art. 122, art. 123, art. 124, art. 180, art. 187 § i § 2, art. 210 § 4, art. 229 O.p.; - naruszenie przepisów działu VII Ordynacji podatkowej oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności: - art. 5 ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 19 ust. 4, art. 29 ust. 1, art. 41 ust. 1, art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a, art. 99 ust. 1 i ust. 12, art. 103 ust. 1, art. 108 ust. 1, art. 109 ust. 3 ustawy o VAT przez niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło organy podatkowe do wyciągnięcia błędnych wniosków, że skarżąca dokonywała fikcyjnego handlu złomem.
2.3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
2.4. W piśmie procesowym z dnia 15 kwietnia 2014r. skarżąca odniosła się do złożonej przez organ odpowiedzi na skargę.
3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji
3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił.
3.2. Zdaniem Sądu prawidłowo organ ustalił, że zakwestionowana faktura nie obrazowała rzeczywistej dostawy złomu. W dacie dokonania rzekomej dostawy J.M. nie posiadał złomu stalowego. We wrześniu 2009 r. firma "M." zadeklarowała nabycie złomu od firm "M." –P.M. (15 faktur), oraz od Skup i sprzedaż złomu M. & J.D. (1 faktura). Analiza działalności firmy "M." wykazała, że podmiot wystawiał w tym okresie wyłącznie puste faktury. Świadczył o tym postawiony J.M. a opisany wyżej zarzut, a nadto okoliczność, że były to tylko faktury fikcyjne potwierdził sam J.M. przesłuchany w charakterze podejrzanego w dniu 23 czerwca 2011 r. w Prokuraturze Okręgowej w K.. Tym samym jedynym faktycznym dostawcą "M." - u była firma S. – M. & J.D. Analiza obrotu z tym podmiotem wykazała, że w badanym okresie nie sprzedał do firmy "M." złomu stalowego a jedynie złom miedzi, mosiądz i piecyk. Oznaczało to, że firma "M." nie mogła sprzedać złomu stalowego firmie skarżącej, jak by to wynikało ze spornych faktur. W tak ustalonym, w oparciu o analizę obrotu ww. firm, stanie faktycznym, uprawniony był wniosek, że zakwestionowana faktura nie obrazowała rzeczywistej sprzedaży złomu.
Sąd odnosząc się do zarzutów skargi ocenił, że skarżąca miała zapewnioną możliwość zapoznawania się z materiałem zgromadzonym w sprawie. Nie było sprzeczne z prawem posłużenie się przez organ argumentem, że wobec firmy "M.", wydane zostały decyzje w trybie art. 108 ustawy VAT. Decyzje te wpisują się bowiem w ustalenie faktyczne organu i potwierdzają ich ustalenia w sprawie niniejszej. Nadto decyzje te funkcjonowały w obrocie prawnym, co oznaczało, że strona miała możliwość zapoznania się z ich treścią.
Za niezasadny Sąd ocenił zarzut niedopuszczenia przez organ dowodu z przesłuchania zawnioskowanych świadków, albowiem wniosku takiego w tym postępowaniu strona nie składała. Zawnioskowany w odwołaniu od decyzji dowód z protokołów zeznań świadków R.W., T.O. i M.O. został uwzględniony. Pozostałe zarzuty procesowe skargi nie odnosiły się bezpośrednio do realiów rozpoznawanej sprawy, bowiem skupiały się na innym stanie faktycznym , w którym zasadniczą rolę odgrywały inne firmy jak "K.", "M.", "M.", "A.", "T.".
Zdaniem Sądu dla stanu faktycznego sprawy niniejszej bez znaczenia były okoliczności kupna przez firmę S.(...) złomu od firm skarżącej i jej matki bo w badanym okresie takie transakcje nie występowały. Również wyciągnięte przez organ wnioski w tym zasadniczy ten, że przedmiotowa faktura nie odzwierciedlała rzeczywistego zdarzenia gospodarczego, były w świetle zgromadzonego materiału dowodowego uprawnione.
Sąd wskazał, że niespornym w sprawie było, że w badanym okresie pełnomocnikiem podatniczki była jej matka ściśle współpracująca z J.M. Skoro przyjmowała od firmy "M." puste faktury, to wiedziała tym samym, że uczestniczy w przestępstwie. W związku tym również matce skarżącej Prokurator Okręgowy w K. postawił zarzuty (VDs.4/09/Sp ) o między innymi pozorowany obrót złomem razem z firmą "M." – J.M. za okres od czerwca 2009 r. do stycznia 2010 r. Prawidłowo w tym kontekście organ wskazał, że za działania pełnomocnika odpowiada jak za własne, na zasadzie ryzyka, udzielający pełnomocnictwa. Oznaczało to zatem, że skarżąca wbrew twierdzeniem skargi miała świadomość uczestniczenia w nielegalnym obrocie pustymi fakturami.
Zdaniem Sądu prawidłowo organ podatkowy zakwestionował również poprawność rozliczenia przez podatniczkę faktur VAT nr 39/2009 z dnia 24 sierpnia 2009 r., nr 41/2009 z dnia 28 sierpnia 2009 r. i nr 47/2009 z dnia 28 września 2009 r. wystawione dla "Z." Sp. z o.o.
4. Skarga kasacyjna
4.1. W skardze kasacyjnej, sporządzonej przez pełnomocnika skarżącej zaskarżono powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów:
1. prawa materialnego, tj. przepisu art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT poprzez niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy w sprawie nie było podstaw do zastosowania art.86 ust. 1 ustawy o VAT poprzez nie zastosowanie w sytuacji, gdy wobec skarżącej miał on zastosowanie. Sąd w ślad za organami podatkowymi uznał, że skarżąca dokonała fikcyjnego zakupu złomu od swoich kontrahentów, pomimo tego, że z akt sprawy wynikało, że skarżąca faktycznie nabyła złom od firm wskazanych na fakturach zakupu. Powyższy pogląd zaprezentowany w zaskarżonym wyroku, zdaniem skarżącej powstał wskutek niedostatecznie i nieprawidłowo wyjaśnionego przez Sąd stanu faktycznego oraz poprzez niekompletną i powierzchowną kontrolę legalności oceny materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy.
2. postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) (dalej u.p.p.s.a.) poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonego wyroku polegającego na niedostatecznym wyjaśnieniu, czy faktycznie J.M. właściciel firmy M. faktycznie wystawiał na skarżącą tzw. "puste faktury";
2) art. 141 § 4 u.p.p.s.a poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonego wyroku,
polegającego na niedostatecznym wyjaśnieniu roli matki skarżącej w obrocie
złomem dokonywanym przez skarżącą, przypisaniu matce skarżącej roli kierującego grupą przestępczą, mającą na celu wyłudzenie podatku VAT poprzez fikcyjny obrót złomem, uznanie za dowód w sprawie faktu postawienia zarzutów matce skarżącej za okres kwiecień 2009 do stycznia 2010r, nieustosunkowanie się do faktu, że skarżącej organy ścigania nie postawiły nigdy żadnych zarzutów karnych w sprawie dokonywania rzekomo fikcyjnych transakcji obrotu złomem;
3) art. 141 § 4 u.p.p.s.a poprzez brak jakiegokolwiek ustosunkowania się Sądu do faktu zachowania przez skarżącą należytej staranności przy zakupie złomu od firmy M. poprzez pozyskanie zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w O., że M. jest czynnym podatnikiem podatku VAT, oraz otrzymanie od M. tzw. dokumentów organizacyjnych tj. (NIP, REGON);
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez nie wzięcie pod uwagę i nie wyjaśnienie, dokonania nieodpowiadających prawdzie ustaleń przez organy podatkowe w zakresie rzekomego fikcyjnego handlu złomem przez skarżącą w sytuacji, gdy stan faktyczny ujawniony w aktach sprawy temu przeczy;
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. w zw. z art. 123 O.p. poprzez nie wzięcie pod
uwagę i nie wyjaśnienie, dlaczego organy podatkowe naruszyły art. 123 O.p. w sytuacji, gdy skarżąca nie mogła czynnie uczestniczyć w przeprowadzanych dowodach przez inne organy, które to dowody następnie zostały bezkrytycznie przejęte przez organy podatkowe prowadzące jej postępowanie;
6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez nie wzięcie pod uwagę i nie wyjaśnienie, dokonania nieodpowiadających prawdzie ustaleń przez organy podatkowe poprzez uznanie, że organy nie naruszyły art. 187 § 1 O.p. w sytuacji, gdy nie zebrały i w sposób wyczerpujący nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego;
7) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. w zw. z art. 191 O.p. poprzez nie wzięcie pod
uwagę i nie wyjaśnienie, dokonania nieodpowiadających prawdzie ustaleń przez organy podatkowe, że nie doszło do naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo że organ wydał decyzję w oparciu o materiał dowodowy, który nie został zebrany w sposób kompleksowy bowiem pominięto protokoły przesłuchania świadków m.in. O. i O.
4.2. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA; zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
5.1. Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do art. 183 § 1 u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a zatem jest związany sformułowanymi zarzutami i przedstawioną w skardze kasacyjnej argumentacją. Istotne w tym zakresie jest nie tylko prawidłowe sformułowanie zarzutów, lecz także ich uzasadnienie, gdyż stanowi ono argumentację, w ramach której sąd kasacyjny dokonuje kontroli zaskarżnego wyroku.
W rozpoznawanej sprawie zarówno sformułowanie zarzutów, jak również ich uzasadnienie, budzi poważne zastrzeżenia.
5.2. Sformułowanymi zarzutami kasacynymi Skarżąca kwestionuje głównie poczynione w toku postępowania podatkowego ustalenia faktyczne, ich ocenę prawną oraz wykonanie kontroli sądowoadministracyjnej przez Sąd pierwszej instancji.
Brak jednak podstaw, aby uznać te zarzuty za zasadne, tym bardziej że pierwsza grupa zarzutów naruszenia postępowania, bazująca na wskazaniu jako naruszonego art. 141 § 4 u.p.p.s.a., bez powiązania z jakimkolwiek przepisem procedury podatkowej, nie stanowi przesłanki do kwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych w toku postępowania podatkowego.
5.3. Chybiony jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 u.p.p.s.a. poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonego wyroku polegającego na niedostatecznym wyjaśnieniu, czy faktycznie J.M. właściciel firmy M. faktycznie wystawiał na skarżącą tzw. puste faktury.
Zarzut ten nie został w jakikolwiek sposób uzasadniony, a tym samym nie wykazano jaki miał wpływ na wynik sprawy po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a., w kontekście zanegowania prawa Skarżącej do odliczenia podatku z zakwestionowanej faktur.
5.4. Z tych samych względów co wskazane powyżej, za nietrafny uznać należy także kolejny zarzut kasacyjny podnoszący naruszenie art. 141 § 4 u.p.p.s.a., poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, polegającego na niedostatecznym wyjaśnieniu roli matki Skarżącej w obrocie złomem dokonywanym przez Skarżącą.
Stwierdzić przy tym należy, że wbrew twierdzeniu skargi kasacyjnej, w uzasadnieniu zaskarżnego wyroku rola M.K. w obrocie złomem dokonywanym przez Skarżącą jest zaprezentowana na stronie 12. Fakt, że Skarżącej organy ścigania nie postawiły nigdy żadnych zarzutów karnych w sprawie dokonywania fikcyjnych transakcji obrotu złomem nie jest żadnym dowodowem, że w takim “obrocie" nie uczestniczyła.
5.5. Za bezpodstawny należy uznać także zarzut naruszenia art. 141 § 4 u.p.p.s.a. poprzez brak jakiegokolwiek ustosunkowania się Sądu pierwszej instancji do faktu zachowania przez Skarżącą należytej staranności przy zakupie złomu od M.L, poprzez pozyskanie zaświadczenia z Urzędu Skarbowego, że M. jest czynnym podatnikiem podatku VAT, oraz otrzymanie od M. tzw. dokumentów organizacyjnych tj. (NIP, REGON).
Wbrew twierdzeniu skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji odniósł się w motywach swego wyroku do zagadnienia należytej staranności (tzw. dobrej wiary).
Na str. 12 uzasadnienia wyroku Sąd stwierdził, że Skarżąca wiedziała, iż będąca jej pełnomocnikiem matka uczestniczy w nielegalnym obrocie pustymi fakturami. Istotnym jest zdaniem Sądu, że mandant odpowiada za działania swojego pełnomocnika jak za własne na zasadzie ryzyka (art. 474 k.c.). Oznacza to, że skoro organ dowiódł, że M.K. w ramach powierzonej jej przez Skarżącą działalności gospodarczej wystawiała i przyjmowała faktury nieodzwierciedlające rzeczywistej działalności gospodarczej to w takim samym stopniu obciąża to dającą pełnomocnictwo do działania Skarżącą.
Ponadto na str. 13 uzasadnienia Sąd wskazał, że skarżąca nie podjęła nawet próby wykazania, że zakwestionowana faktura obrazowała rzeczywistą dostawę, tj. była poprawna nie tylko formalnie ale i materialnie. Tym samym nie podważyła istotnych z punktu widzenia prawa materialnego ustaleń organów podatkowych.
W tej sytuacji fakt dysponowania przez Skarżącą dokumentami wskazującymi na rzeczywiste funkcjonowania M. w obrocie gospodarczym jest bez znaczenia dla oceny jej świadomości o prowadzonym przez tę firmę procederze nadużycia prawa.
5.6. Formułując zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez niewzięcie pod uwagę i niewyjaśnienie, dokonania nieodpowiadających prawdzie ustaleń przez organy podatkowe w zakresie rzekomego fikcyjnego handlu złomem przez Skarżącą w sytuacji, gdy stan faktyczny ujawniony w aktach sprawy temu przeczy - skarga kasacyjna nie wykracza poza stwierdzenie powyższego zarzutu. Brak zatem podstaw do jego uwzględnienia skoro oprócz zawartego w tym zarzucie stwierdzenia co do tego, że stan faktyczny ustalony w aktach sprawy przeczy fikcyjnemu handlowi złomem przez Skarżącą, brak jakiejkolwiek argumentacji i dowodów potwierdzających tę tezę, tym bardziej w kontekście nieadekwatnie w tym zakresie podniesionego naruszenia art. 121 § 1 O.p., który stanowi, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
5.7. Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty podnoszące pominięcie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. w zw. z art. 123 O.p., art. 187 § 1 O.p., art. 191 O.p.
Również w przypadku tych zarzutów w motywach skargi kasacyjnej brak ich uzasadnienia ponad treść ich sformułowania.
W sytuacji zatem gdy Strona nie wskazuje konkretnie w czym upatruje naruszenia art. 123 O.p., art. 187 § 1 O.p., art. 191 O.p. oraz wpływu ich naruszenia na wynik sprawy – nie ma możliwości odniesienia się do jakiejkolwiek argumentacji na tle sformułowanych zarzutów, a tym samym uznać je należy za niezasadne.
5.8. W sytuacji zatem gdy zarzuty natury procesowej uznać należy za bezpodstawne, za chybiony także uznać należy sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego. W sytuacji bowiem niepodważenia zarzutami procesowymi prawidłowości ustaleń faktycznych w tej sprawie, brak podstaw do stwierdzenia, że w sprawie tej doszło do naruszenia art. art. 86 ust. 1 ustawy o VAT i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT.
Skoro bowiem w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji uznał za w pełni odpowiadające prawu ustalenia organów, z których wynika, że sporna faktura nie dokumentuje sprzedaży dokonanej faktycznie przez ich wystawcę, a podatnik przy zachowaniu należytej staranności powinien był wiedzieć, że sporna transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiąże się lub może się wiązać z czynem karalnym popełnionym przez wystawcę tych faktur - zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji konsekwencji tego ustalenia w postaci pozbawienia Skarżącej prawa do odliczenia podatku naliczonego z tychże faktur, w pełni pozostaje w zgodności z normą art. 86 ust. 1 ustawy o VAT i nie narusza art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT.
Tego rodzaju materialnoprawna ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego w kontekście pozbawienia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego z nieodzwierciedlającej rzeczywistej transakcji faktury, w pełni uwzględnia wskazania orzecznictwa TSUE, w tym przede wszystkim jego tezy wynikające z wyroków z dnia 31 stycznia 2013 r. w sprawach C-642/11 Stroj trans EOOD i C-643/11 ŁWK – 56 EOOD oraz z dnia 21 czerwca 2012 r. sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11 Mahagében kft oraz Péter Dávid.
W świetle powyższego wywody skargi kasacyjnej wskazujące na możliwość odliczenia przez Skarżącą podatku naliczonego z zakwestionowanej faktury – uznać należy za nietrafne.
5.9. Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 u.p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI