I FSK 1362/21

I FSK 1362/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marek Olejnik /sprawozdawca/
Sylwester Marciniak /przewodniczący/
Zbigniew Łoboda
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Wa 2857/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-04-18
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 800
art. 82 § 1b, art. 165a § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Sylwester Marciniak, Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, Sędzia NSA Marek Olejnik (sprawozdawca), Protokolant Patryk Pogorzelski, po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Fundacji S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 2857/18 w sprawie ze skargi Fundacji S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 1 października 2018 r. nr 1401-IEW-2.4273.12.2018.2.RK w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2857/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Fundacji S. jak słońce na przyszłość (dalej: "Skarżąca", "Fundacja", "Strona") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "DIAS", "organ odwoławczy") z 1 października 2018 r., nr 1401-IEW-2.4273.12.2018.2.RK w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.
2. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
2.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Warszawie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Skarżąca zaskarżając ten wyrok w całości. Sformułowała także wniosek o uchylenie w całości zaskarżonego Wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny, zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania podług norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Skarżąca zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania:
a) art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w zakresie w jakim Sąd nie skontrolował naruszeń prawa dokonanych przez Organ, to jest naruszenia przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm., dalej: "O.p.") art. 165a § 1 poprzez jego błędną wykładnię, zgodnie z którą jest brak przepisu prawa normującego możliwość żądania określonego zachowania organu administracji, podczas gdy wykładnia taka wykładnia jest oczywiście sprzeczna z brzmieniem samego przepisu i nie wynika również z innych przepisów,
- w konsekwencji naruszenie
b) art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo jej zasadności oraz poprzez zaakceptowanie w toku kontroli sadowej naruszeń dokonanych przez Organ,
c) 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia pomimo istnienia ku temu przesłanek.
2.2. DIAS nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
3. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną na rozprawie, zważył co następuje:
3.1. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera jedynie ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w sytuacji, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zd. pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny może sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań oceniających zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji.
3.2. Dalsze uwagi należy poprzedzić jeszcze spostrzeżeniem, że Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadał się już w sprawach podobnych do tej, która stanowi obecnie przedmiot jego oceny. Przed omówieniem tych orzeczeń, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie pragnie zwrócić uwagę, że podziela pogląd przedstawiony w wyrokach: z 16 listopada 2022 r., sygn. akt I FSK 2360/19 oraz z 17 listopada 2022 r., sygn. akt I FSK 2213/19 i odpowiednio korzysta z przedstawionej tam argumentacji, oczywiście, mając na uwadze i uwzględniając rozbieżności między ww. orzeczeniami, a sprawą niniejszą.
3.3. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut błędnej wykładni art. 165a § 1 O.p., mającej skutkować uchybieniem wskazanym w petitum środka odwoławczego regulacjom ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W świetle przywołanego przepisu Ordynacji podatkowej, w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania podatkowego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na tle niniejszej sprawy sporna pozostawała przesłanka "jakichkolwiek innych przyczyn", która zobowiązuje organ do odmowy wszczęcia postępowania. W ocenie autora środka odwoławczego, pod pojęciem tym należy rozumieć wyłącznie istnienie normy negatywnej, zakazującej wszczynania postępowania w danej sprawie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, sugerowany przez Skarżącą sposób rozumienia art. 165a § 1 O.p. nie znajduje uzasadnienia w treści analizowanego unormowania. Trafnie w tym względzie argumentował Sąd pierwszej instancji, że sformułowanie "jakiekolwiek inne przyczyny" należy odnieść przede wszystkim do przypadków, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoją na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny. Takie znaczenie przedmiotowej przesłanki było wielokrotnie akcentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. np. wyroki NSA: z 25 września 2019 r., sygn. akt I FSK 1335/17; z 12 lutego 2021 r., sygn. akt I FSK 1722/20; z 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt III FSK 3183/21 oraz z 3 grudnia 2021 r., sygn. akt III FSK 4420/21 - treść orzeczeń dostępna w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).
3.4. Przeszkoda uniemożliwiająca wszczęcie postępowania podatkowego (w wyżej przyjętym rozumieniu) zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Skarżąca domagała się wydania zezwolenia na przesyłanie plików JPK w wersji papierowej (w terminie kwartalnym). Tymczasem art. 82 § 1b O.p., regulujący materię związaną ze składaniem plików JPK_VAT, przewidujący obowiązek ich comiesięcznego przekazywania za pomocą środków komunikacji elektronicznej, nie dopuszczał w tym zakresie żadnych odstępstw. Nie było tym samym możliwe prowadzenie postępowania podatkowego mającego za przedmiot udzielenie zgody na składanie tychże plików w inny - niż jednoznacznie przewidziany przez ustawodawcę - sposób. Przepisu, który mógłby stanowić podstawę rozpoznania żądania Skarżącej nie wskazał również autor skargi kasacyjnej. Same zaś twierdzenia strony dotyczące braku komputera, łącza internetowego, a także narzędzi komunikacji elektronicznej gwarantujących bezpieczeństwo danych pozostawały bez wpływu na ocenę prawidłowości odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w niniejszym postępowaniu.
3.5. Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł w konsekwencji podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 165a § 1 O.p. Za całkowicie chybione należało przy tym uznać powołanie jako naruszonego art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. Z faktu, że strona nie zgodziła się z oceną prezentowaną w zaskarżonym wyroku nie sposób było wywieść zarzutu niewywiązania się przez Sąd pierwszej instancji z obowiązku kontroli działalności administracji publicznej w zakresie wskazanym w art. 3 powołanej ustawy.
4. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a.
M. Olejnik S. Marciniak Z. Łoboda