I FSK 1351/23

Naczelny Sąd Administracyjny2026-03-24
NSApodatkoweŚredniansa
podatek VATpostępowanie kasacyjneumorzenie postępowaniazdolność sądowaKRSwykreślenie spółkibezprzedmiotowość postępowania

Podsumowanie

NSA umorzył postępowanie kasacyjne z powodu wykreślenia spółki z KRS, co skutkowało utratą zdolności sądowej.

Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie kasacyjne w sprawie dotyczącej podatku VAT. Powodem umorzenia było prawomocne wykreślenie skarżącej spółki z Krajowego Rejestru Sądowego, co skutkowało utratą przez nią zdolności sądowej. Sąd powołał się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazując, że postępowanie staje się bezprzedmiotowe w przypadku utraty zdolności sądowej przez stronę.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w Izbie Finansowej, rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie, postanowił umorzyć postępowanie kasacyjne. Wyrok WSA z dnia 15 marca 2023 r. stwierdzał nieważność decyzji Dyrektora IAS w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2014 r. do lipca 2016 r. NSA, opierając się na informacjach z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), ustalił, że skarżąca spółka została prawomocnie wykreślona z rejestru z dniem 28 maja 2025 r. (prawomocność 6 czerwca 2025 r.). Sąd wskazał, że wykreślenie spółki z KRS oznacza zakończenie jej bytu prawnego i utratę zdolności sądowej, zgodnie z art. 25 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W takiej sytuacji, gdy nie ma następcy prawnego, postępowanie sądowe staje się bezprzedmiotowe. Na mocy art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi podstawę do umorzenia postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1 i 2, NSA orzekł o umorzeniu postępowania kasacyjnego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, utrata zdolności sądowej przez stronę w toku postępowania sądowoadministracyjnego powoduje, że postępowanie staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.

Uzasadnienie

Wykreślenie spółki z Krajowego Rejestru Sądowego oznacza zakończenie jej bytu prawnego i utratę zdolności sądowej. W przypadku braku następcy prawnego, postępowanie sądowe staje się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 25 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Utrata zdolności sądowej przez te podmioty w toku postępowania sądowoadministracyjnego powoduje, że nie mogą już występować w charakterze strony, ani dokonywać w nim jakichkolwiek skutecznych czynności procesowych.

p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, niż wskazane w pkt 1 (skuteczne cofnięcie skargi kasacyjnej) i pkt 2 (śmierć strony).

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis art. 161 stosuje się odpowiednio do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

p.p.s.a. art. 26 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Utrata zdolności sądowej przez stronę powoduje, że nie może ona dokonywać skutecznych czynności procesowych.

p.p.s.a. art. 28 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Utrata zdolności sądowej przez stronę powoduje, że nie może ona dokonywać skutecznych czynności procesowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykreślenie spółki z KRS skutkuje utratą zdolności sądowej i bezprzedmiotowością postępowania.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie stało się bezprzedmiotowe utrata zdolności sądowej zakończenie bytu prawnego

Skład orzekający

Ryszard Pęk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w przypadku wykreślenia spółki z KRS i utraty zdolności sądowej."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy w toku postępowania sądowego strona (spółka) zostaje prawomocnie wykreślona z KRS i nie ma następcy prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej związanej z utratą zdolności sądowej, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I FSK 1351/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ryszard Pęk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1922/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-03-15
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Umorzono postępowanie kasacyjne
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 161 § 1 pkt 3, art. 25 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1922/22 w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości R. sp. z o. w upadłości z siedzibą w W. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 8 czerwca 2022 r.: nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od grudnia 2014 r. do lipca 2016 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania postanawia umorzyć postępowanie kasacyjne.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 15 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1922/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi Syndyka masy upadłości R. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w W. (dalej skarżący) stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z 8 czerwca 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od grudnia 2014 r. do lipca 2016 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
2. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej.
3. Na podstawie treści wpisów ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej "KRS") Naczelny Sąd Administracyjny powziął informację, że z dniem z 28 maja 2025 r. (data prawomocności 6 czerwca 2025 r.) skarżąca spółka została prawomocnie wykreślona z rejestru KRS.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4.1. Postępowanie kasacyjne należało w tej sprawie umorzyć.
4.2. Zgodnie z art. 25 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Utrata zdolności sądowej przez te podmioty w toku postępowania sądowoadministracyjnego powoduje, że nie mogą już występować w charakterze strony, ani dokonywać w nim jakichkolwiek skutecznych czynności procesowych (vide art. 26 § 1 i art. 28 § 1 powołanej wyżej ustawy).
4.3. Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, niż wskazane w pkt 1 (skuteczne cofnięcie skargi kasacyjnej) i pkt 2 (śmierć strony). Przepis ten, na mocy art. 193 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stosuje się odpowiednio do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Postępowanie przed sądem administracyjnym staje się bezprzedmiotowe wtedy, gdy w jego toku wystąpią takie zdarzenia, w następstwie, których sprawa sądowoadministracyjna definitywnie nie może być kontynuowana. Bezprzedmiotowość może wyniknąć z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych.
4.4. W niniejszej sprawie, z wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że skarżąca spółka została prawomocnie wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców z dniem 28 maja 2025 r. (data prawomocności 6 czerwca 2025 r.).
Wykreślenie skarżącej spółki z Rejestru Przedsiębiorców oznaczało zakończenie jej bytu prawnego, jako osoby prawnej, skutkujące następczą utratą zdolności sądowej, tj. zdolności do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze strony. W wypadku bowiem wykreślenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z Krajowego Rejestru Sądowego nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki, która utraciła swój byt prawny, a tym samym utraciła zdolność sądową. Konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku następcy prawnego strony jest umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2010 r., sygn. akt II GSK 737/09 oraz z 19 października 2018 r., sygn. akt I FSK 49/17).
4.5. W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że postępowanie kasacyjne stało się bezprzedmiotowe i na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w związku z art. 193 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę