I FSK 1351/23
Podsumowanie
NSA umorzył postępowanie kasacyjne z powodu wykreślenia spółki z KRS, co skutkowało utratą zdolności sądowej.
Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie kasacyjne w sprawie dotyczącej podatku VAT. Powodem umorzenia było prawomocne wykreślenie skarżącej spółki z Krajowego Rejestru Sądowego, co skutkowało utratą przez nią zdolności sądowej. Sąd powołał się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazując, że postępowanie staje się bezprzedmiotowe w przypadku utraty zdolności sądowej przez stronę.
Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w Izbie Finansowej, rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie, postanowił umorzyć postępowanie kasacyjne. Wyrok WSA z dnia 15 marca 2023 r. stwierdzał nieważność decyzji Dyrektora IAS w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2014 r. do lipca 2016 r. NSA, opierając się na informacjach z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), ustalił, że skarżąca spółka została prawomocnie wykreślona z rejestru z dniem 28 maja 2025 r. (prawomocność 6 czerwca 2025 r.). Sąd wskazał, że wykreślenie spółki z KRS oznacza zakończenie jej bytu prawnego i utratę zdolności sądowej, zgodnie z art. 25 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W takiej sytuacji, gdy nie ma następcy prawnego, postępowanie sądowe staje się bezprzedmiotowe. Na mocy art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi podstawę do umorzenia postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1 i 2, NSA orzekł o umorzeniu postępowania kasacyjnego.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, utrata zdolności sądowej przez stronę w toku postępowania sądowoadministracyjnego powoduje, że postępowanie staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.
Uzasadnienie
Wykreślenie spółki z Krajowego Rejestru Sądowego oznacza zakończenie jej bytu prawnego i utratę zdolności sądowej. W przypadku braku następcy prawnego, postępowanie sądowe staje się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
umorzono
Przepisy (5)
Główne
p.p.s.a. art. 25 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Utrata zdolności sądowej przez te podmioty w toku postępowania sądowoadministracyjnego powoduje, że nie mogą już występować w charakterze strony, ani dokonywać w nim jakichkolwiek skutecznych czynności procesowych.
p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, niż wskazane w pkt 1 (skuteczne cofnięcie skargi kasacyjnej) i pkt 2 (śmierć strony).
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis art. 161 stosuje się odpowiednio do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
p.p.s.a. art. 26 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Utrata zdolności sądowej przez stronę powoduje, że nie może ona dokonywać skutecznych czynności procesowych.
p.p.s.a. art. 28 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Utrata zdolności sądowej przez stronę powoduje, że nie może ona dokonywać skutecznych czynności procesowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykreślenie spółki z KRS skutkuje utratą zdolności sądowej i bezprzedmiotowością postępowania.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie stało się bezprzedmiotowe utrata zdolności sądowej zakończenie bytu prawnego
Skład orzekający
Ryszard Pęk
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w przypadku wykreślenia spółki z KRS i utraty zdolności sądowej."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy w toku postępowania sądowego strona (spółka) zostaje prawomocnie wykreślona z KRS i nie ma następcy prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej związanej z utratą zdolności sądowej, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji.
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I FSK 1351/23 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2026-03-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-07-26 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Ryszard Pęk /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane III SA/Wa 1922/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-03-15 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Umorzono postępowanie kasacyjne Powołane przepisy Dz.U. 2026 poz 143 art. 161 § 1 pkt 3, art. 25 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1922/22 w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości R. sp. z o. w upadłości z siedzibą w W. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 8 czerwca 2022 r.: nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od grudnia 2014 r. do lipca 2016 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania postanawia umorzyć postępowanie kasacyjne. Uzasadnienie 1. Wyrokiem z 15 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1922/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi Syndyka masy upadłości R. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w W. (dalej skarżący) stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z 8 czerwca 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od grudnia 2014 r. do lipca 2016 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. 2. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej. 3. Na podstawie treści wpisów ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej "KRS") Naczelny Sąd Administracyjny powziął informację, że z dniem z 28 maja 2025 r. (data prawomocności 6 czerwca 2025 r.) skarżąca spółka została prawomocnie wykreślona z rejestru KRS. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. Postępowanie kasacyjne należało w tej sprawie umorzyć. 4.2. Zgodnie z art. 25 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Utrata zdolności sądowej przez te podmioty w toku postępowania sądowoadministracyjnego powoduje, że nie mogą już występować w charakterze strony, ani dokonywać w nim jakichkolwiek skutecznych czynności procesowych (vide art. 26 § 1 i art. 28 § 1 powołanej wyżej ustawy). 4.3. Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, niż wskazane w pkt 1 (skuteczne cofnięcie skargi kasacyjnej) i pkt 2 (śmierć strony). Przepis ten, na mocy art. 193 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stosuje się odpowiednio do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Postępowanie przed sądem administracyjnym staje się bezprzedmiotowe wtedy, gdy w jego toku wystąpią takie zdarzenia, w następstwie, których sprawa sądowoadministracyjna definitywnie nie może być kontynuowana. Bezprzedmiotowość może wyniknąć z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. 4.4. W niniejszej sprawie, z wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że skarżąca spółka została prawomocnie wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców z dniem 28 maja 2025 r. (data prawomocności 6 czerwca 2025 r.). Wykreślenie skarżącej spółki z Rejestru Przedsiębiorców oznaczało zakończenie jej bytu prawnego, jako osoby prawnej, skutkujące następczą utratą zdolności sądowej, tj. zdolności do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze strony. W wypadku bowiem wykreślenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z Krajowego Rejestru Sądowego nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki, która utraciła swój byt prawny, a tym samym utraciła zdolność sądową. Konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku następcy prawnego strony jest umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2010 r., sygn. akt II GSK 737/09 oraz z 19 października 2018 r., sygn. akt I FSK 49/17). 4.5. W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że postępowanie kasacyjne stało się bezprzedmiotowe i na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w związku z art. 193 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę