I FSK 1350/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję organu w części dotyczącej określenia kwoty podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o PTU. Sprawa dotyczyła podatniczki A.K., która wystawiła faktury, nie dokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Organ podatkowy uznał ją za zobowiązaną do zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o PTU. WSA częściowo uwzględnił skargę, uchylając decyzję w tej części, argumentując, że korekta rozliczeń przez trzech odbiorców faktur po kontrolach podatkowych wyeliminowała ryzyko uszczuplenia dochodów budżetowych. NSA uznał jednak skargę kasacyjną organu za zasadną. Sąd podkreślił, że art. 108 ust. 1 ustawy o PTU ma charakter sankcyjno-prewencyjny, mający na celu eliminację oszustw podatkowych. NSA stwierdził, że korekta rozliczeń przez odbiorców faktur, dokonana dopiero po wykryciu nieprawidłowości przez organy podatkowe, nie może być uznana za skuteczne uchylenie się od konsekwencji przewidzianych w art. 108 ust. 1 ustawy o PTU, ponieważ nie jest to działanie podjęte 'w odpowiednim czasie'. W konsekwencji NSA uchylił wyrok WSA w zaskarżonej części i oddalił skargę podatniczki w tym zakresie, zasądzając jednocześnie koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 108 ust. 1 ustawy o PTU w kontekście 'pustych' faktur i znaczenia momentu oraz sposobu eliminacji ryzyka uszczuplenia dochodów podatkowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której korekta rozliczeń nastąpiła po interwencji organów podatkowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy korekta rozliczeń przez odbiorców faktury, dokonana po wykryciu nieprawidłowości przez organy podatkowe, może wyeliminować ryzyko uszczuplenia dochodów budżetowych i tym samym zwolnić wystawcę 'pustej' faktury z obowiązku zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o PTU?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, korekta dokonana po wykryciu nieprawidłowości przez organy podatkowe nie jest działaniem podjętym 'w odpowiednim czasie' i nie zwalnia wystawcy z obowiązku zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o PTU.
Uzasadnienie
NSA podkreślił sankcyjno-prewencyjny charakter art. 108 ust. 1 ustawy o PTU. Skoro korekta nastąpiła dopiero po kontroli organu, nie można uznać, że podatnik zapobiegł w stosownym czasie i całkowicie niebezpieczeństwu uszczuplenia dochodów podatkowych. Działania organów doprowadziły do korekt, a nie dobrowolne działania podatnika.
Jaki jest charakter prawny zobowiązania wynikającego z art. 108 ust. 1 ustawy o PTU – czy stanowi ono sankcję podatkową?
Odpowiedź sądu
Art. 108 ust. 1 ustawy o PTU nie może być kwalifikowany jako przepis wprowadzający odpowiedzialność karną ani jako sankcja podatkowa dublująca sankcję karną.
Uzasadnienie
NSA powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, który uznał, że art. 108 ust. 1 ustawy o PTU nie ma charakteru kary w rozumieniu art. 42 ust. 1 Konstytucji, a jego celem jest zapewnienie poboru podatku i uniknięcie oszustwa.
Przepisy (22)
Główne
u.p.t.u. art. 108 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis nakłada na wystawcę faktury obowiązek zapłaty podatku, nawet jeśli faktura nie dokumentuje rzeczywistej transakcji, w celu zapobiegania oszustwom i uszczupleniom dochodów podatkowych. Obowiązek ten istnieje do momentu, gdy ryzyko uszczuplenia dochodów zostanie całkowicie wyeliminowane we właściwym czasie.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dotyczy prawa do odliczenia podatku naliczonego, które zostało zakwestionowane w sprawie.
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dotyczy ograniczeń w odliczaniu podatku naliczonego, w tym w przypadku czynności fikcyjnych.
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 123 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 181
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 188
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 194 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 70
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 70 § 1
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna Dyrektora Izby Administracji Skarbowej była zasadna, ponieważ Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował art. 108 ust. 1 ustawy o PTU, uznając, że korekta rozliczeń przez odbiorców faktur po kontroli wyeliminowała ryzyko uszczuplenia dochodów. • NSA podkreślił, że korekta dokonana po wykryciu nieprawidłowości przez organy podatkowe nie jest działaniem podjętym 'w odpowiednim czasie' i nie zwalnia wystawcy z obowiązku zapłaty podatku.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że korekta rozliczeń przez odbiorców faktur po kontrolach podatkowych wyeliminowała ryzyko uszczuplenia dochodów budżetowych, co uzasadniało uchylenie decyzji organu w części dotyczącej art. 108 ust. 1 ustawy o PTU.
Godne uwagi sformułowania
korekta dokonana po wykryciu nieprawidłowości przez organy podatkowe, nie może być uznana za skuteczne uchylenie się od konsekwencji przewidzianych w art. 108 ust. 1 ustawy o PTU, nie jest bowiem działaniem podjętym 'w odpowiednim czasie' • art. 108 ust. 1 ustawy o PTU niezaprzeczalnie ma charakter sankcyjno-prewencyjny, w znaczeniu związanym z eliminacją oszustw podatkowych • nie można zgodzić się z tezą, że po dokonanych korektach przez odbiorców pustych faktur skarżąca i odbiorcy faktur doprowadzili do usunięcia skutków wprowadzenia do obrotu pustych faktur. Skutki działań skarżącej i odbiorców faktur zostały bowiem wyeliminowane dopiero w następstwie działań organów podatkowych
Skład orzekający
Dominik Mączyński
sprawozdawca
Marek Olejnik
przewodniczący
Mariusz Golecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 108 ust. 1 ustawy o PTU w kontekście 'pustych' faktur i znaczenia momentu oraz sposobu eliminacji ryzyka uszczuplenia dochodów podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której korekta rozliczeń nastąpiła po interwencji organów podatkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu 'pustych' faktur i odpowiedzialności podatkowej, a orzeczenie NSA precyzuje kluczowe kryteria oceny działań podatników i organów.
“Czy korekta faktury po kontroli ratuje przed zapłatą VAT? NSA wyjaśnia kluczowe zasady.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.