Orzeczenie · 2024-09-13

I FSK 135/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-09-13
NSApodatkoweWysokansa
wznowienie postępowaniaOrdynacja podatkowaTSUEterminpublikacja orzeczeniaskarga kasacyjnaNSAWSApodatek VAT

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiającą wznowienia postępowania podatkowego w sprawie VAT za kwiecień 2010 r. Syndyk masy upadłości złożył wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 16 października 2019 r. (sygn. C-189/18), który miał wpływ na treść wydanej decyzji. Podstawą wniosku był art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej (O.p.). Organy podatkowe odmówiły wznowienia, uznając wniosek za przedwczesny, ponieważ został złożony 15 listopada 2019 r., a publikacja sentencji wyroku TSUE w Dzienniku Urzędowym UE nastąpiła dopiero 16 grudnia 2019 r. Organy powołały się na art. 241 § 2 pkt 2 O.p., który stanowi, że wniosek o wznowienie postępowania w takiej sytuacji należy wnieść w terminie miesiąca od publikacji sentencji wyroku TSUE. WSA uznał, że kluczowe jest wskazanie terminu końcowego, do którego strona może żądać wznowienia, a publikacja wyroku TSUE jest takim punktem odniesienia. Sąd pierwszej instancji stwierdził również, że nieuzasadniona zwłoka organu w wydaniu decyzji (organ I instancji wydał decyzję po ponad roku od złożenia wniosku) naruszyła zasadę zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.) i pozbawiła stronę możliwości ponowienia wniosku w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej za zasadną. NSA podkreślił, że zgodnie z art. 241 § 2 pkt 2 O.p., wniosek o wznowienie postępowania na podstawie wyroku TSUE musi być złożony po publikacji sentencji orzeczenia w Dzienniku Urzędowym UE. Złożenie wniosku przed tym terminem jest przedwczesne. NSA powołał się na jednolite orzecznictwo NSA w tej kwestii. Ponadto, NSA uznał, że naruszenie terminu załatwienia sprawy przez organ podatkowy (art. 139 O.p.) ma charakter instrukcyjny i nie powoduje bezskuteczności czynności organu ani nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania, zwłaszcza gdy wniosek był niedopuszczalny formalnie. Naruszenie zasady zaufania nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy wznowieniowej, a jedynie hipotetycznie mogło wpłynąć na możliwość złożenia kolejnego wniosku. W konsekwencji NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę syndyka.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie orzeczenia TSUE oraz charakteru instrukcyjnego terminów załatwiania spraw przez organy podatkowe.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania podatkowego na podstawie wyroku TSUE i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o wznowienie postępowania podatkowego na podstawie wyroku TSUE, złożony przed publikacją sentencji tego wyroku w Dzienniku Urzędowym UE, jest dopuszczalny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek taki jest przedwczesny i niedopuszczalny.

Uzasadnienie

Przepis art. 241 § 2 pkt 2 O.p. wyraźnie stanowi, że wznowienie postępowania na podstawie wyroku TSUE następuje na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od publikacji sentencji orzeczenia w Dzienniku Urzędowym UE. Moment publikacji jest zdarzeniem rozpoczynającym bieg terminu.

Czy naruszenie przez organ podatkowy terminu załatwienia sprawy (art. 139 O.p.) może stanowić podstawę do uchylenia decyzji odmawiającej wznowienia postępowania i naruszać zasadę zaufania do organów (art. 121 § 1 O.p.) w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie terminu załatwienia sprawy ma charakter instrukcyjny i nie powoduje bezskuteczności czynności organu ani nie stanowi wystarczającej podstawy do uchylenia decyzji w trybie wznowienia, zwłaszcza gdy wniosek był niedopuszczalny formalnie.

Uzasadnienie

Terminy załatwiania spraw w postępowaniu podatkowym mają charakter instrukcyjny. Ich naruszenie nie skutkuje utratą prawa do rozpoznania sprawy ani wadliwością decyzji. Ochrona strony polega na skardze na bezczynność lub przewlekłość. Naruszenie terminu nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy wznowieniowej, a jedynie hipotetycznie mogło wpłynąć na możliwość złożenia kolejnego wniosku.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i oddalił skargę Syndyka Masy Upadłości "K." sp. z o.o.

Przepisy (9)

Główne

O.p. art. 240 § § 1 pkt 11

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 241 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 241 § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wznowienie postępowania na podstawie wyroku TSUE następuje na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od publikacji sentencji orzeczenia w Dzienniku Urzędowym UE. Złożenie wniosku przed tym terminem jest przedwczesne.

Pomocnicze

O.p. art. 139 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Terminy załatwiania spraw w postępowaniu podatkowym mają charakter instrukcyjny.

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wznowienie postępowania na podstawie wyroku TSUE musi być złożony po publikacji sentencji orzeczenia w Dzienniku Urzędowym UE. • Naruszenie terminu załatwienia sprawy przez organ podatkowy ma charakter instrukcyjny i nie wpływa na dopuszczalność wniosku o wznowienie postępowania.

Odrzucone argumenty

Wniosek o wznowienie postępowania złożony przed publikacją wyroku TSUE jest dopuszczalny, jeśli strona mogła przedstawić argumentację. • Zwłoka organu w rozpatrzeniu wniosku naruszyła zasadę zaufania i pozbawiła stronę możliwości ponowienia wniosku w terminie.

Godne uwagi sformułowania

momentem początkowym biegu terminu z art. 241 § 2 pkt 2 O.p. jest dzień publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. • niezasługuje na aprobatę stanowisko, że realiach przedmiotowej sprawy wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania z naruszeniem terminu określonego w art. 139 § 1 O.p. doprowadziło do naruszenia art. 121 § 1 O.p. (...) w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. • Terminy załatwienia spraw w postępowaniu podatkowym maja charakter instrukcyjny.

Skład orzekający

Małgorzata Niezgódka - Medek

sędzia

Marek Olejnik

przewodniczący sprawozdawca

Włodzimierz Gurba

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie orzeczenia TSUE oraz charakteru instrukcyjnego terminów załatwiania spraw przez organy podatkowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania podatkowego na podstawie wyroku TSUE i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z terminami w postępowaniu podatkowym i wpływem orzeczeń TSUE, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Kiedy można skutecznie wnioskować o wznowienie postępowania po wyroku TSUE? NSA wyjaśnia kluczowy termin.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst