I FSK 1348/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej był właściwym organem do zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, a także zwrócił uwagę na nieprawidłowe ustalenie wartości przedmiotu sporu i kosztów postępowania.
Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za okres maj-wrzesień 2015 r. WSA uchylił decyzję organu, uznając, że zobowiązanie podatkowe przedawniło się z powodu niewłaściwego zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego był właściwym organem do zawiadomienia, a także wskazał na błędy w ustaleniu wartości przedmiotu sporu i kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję organu dotyczącą podatku od towarów i usług za okres maj-wrzesień 2015 r. Głównym zarzutem WSA było przedawnienie zobowiązania podatkowego z powodu niewłaściwego zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego. NSA uznał jednak, że Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego był właściwym organem do dokonania takiego zawiadomienia, powołując się na jednolite orzecznictwo NSA. Sąd kasacyjny podkreślił, że celem przepisu art. 70c Ordynacji podatkowej jest ochrona zaufania podatnika do państwa, a materialny skutek zawiadomienia został zrealizowany. Ponadto, NSA stwierdził naruszenie przepisów dotyczących ustalenia wartości przedmiotu sporu i kosztów postępowania, wskazując na rażące rozbieżności w kwotach podawanych przez strony i brak weryfikacji przez sąd niższej instancji. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, nakazując uwzględnienie wskazanych uwag.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego jest organem właściwym do zawiadomienia podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, jeśli prowadził postępowanie kontrolne lub podatkowe w sprawie tego zobowiązania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego, prowadząc postępowanie kontrolne, jest organem właściwym do zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, zgodnie z art. 70c Ordynacji podatkowej. Celem przepisu jest ochrona zaufania podatnika, a materialny skutek zawiadomienia został zrealizowany.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
O.p. art. 70c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego jest organem właściwym do zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, jeśli prowadził postępowanie kontrolne lub podatkowe.
O.p. art. 70 § § 6 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zawieszenie biegu terminu przedawnienia następuje w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów postępowania może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wymaga uzasadnienia przez sąd.
P.p.s.a. art. 216
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która została zakwestionowana w skardze.
P.p.s.a. art. 218
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Weryfikacja wartości przedmiotu sporu jest obowiązkiem sądu.
Pomocnicze
ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a)
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Brak prawa do odliczenia podatku naliczonego w przypadku transakcji będących elementem oszustwa.
ustawa o KAS art. 28 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
ustawa o KAS art. 33 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
ustawa o KAS art. 54 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
ustawa o KAS art. 62 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
ustawa o KAS art. 83 § ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
rozporządzenie art. 2 § § 2 pkt 9
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a/ i § 2 pkt 8
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego był właściwym organem do zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. WSA błędnie ustalił wartość przedmiotu sporu. WSA zasądził zawyżone koszty postępowania.
Odrzucone argumenty
Argument WSA, że Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego nie był właściwym organem do zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego celem regulacji art. 70c w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. jest realizacja zasady ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która została zakwestionowana w skardze
Skład orzekający
Danuta Oleś
przewodniczący
Arkadiusz Cudak
sprawozdawca
Agnieszka Jakimowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwego organu do zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w sprawach podatkowych oraz prawidłowe ustalanie wartości przedmiotu sporu i kosztów postępowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z organizacją Krajowej Administracji Skarbowej i interpretacją przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście kontroli celno-skarbowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych w prawie podatkowym, takich jak przedawnienie i koszty postępowania, które są istotne dla praktyków. Wyjaśnia również zawiłości związane z właściwością organów w ramach Krajowej Administracji Skarbowej.
“Kto ma prawo zawiesić bieg przedawnienia podatku? NSA rozstrzyga spór o właściwość organów.”
Dane finansowe
WPS: 34 043 730 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 1348/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-12-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-09-07 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Agnieszka Jakimowicz Arkadiusz Cudak /sprawozdawca/ Danuta Oleś /przewodniczący/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane III SA/Wa 944/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-12-22 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1540 art. 70c Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Dz.U. 2022 poz 329 art. 216, art. 218 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Oleś, Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Agnieszka Jakimowicz, , po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 944/21 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 2 lutego 2021 r. nr 1401-IOV-1.4103.173.2020.MS w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od maja do września 2015r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2) zasądza od A. sp. z o.o. z siedzibą w R. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 6750 (sześć tysięcy siedemset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 3) nakazuje zwrócić z zasobów Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 48 650 (czterdzieści osiem tysięcy sześćset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu nadpłaconego wpisu od skargi kasacyjnej. Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z 22 grudnia 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 944/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę A. sp. z o.o. (dalej "Spółka" lub "Skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej "organ odwoławczy" lub "organ") z 2 lutego 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od maja do września 2015 r. i uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie z 28 października 2020 r. oraz umorzył postępowanie administracyjne, a także orzekł o obowiązku zwrotu kosztów postepowania na rzecz Skarżącej przez organ. 1. Przebieg postępowania przed organami podatkowymi Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu swojego wyroku, Naczelnik Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie (dalej "Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego" lub "organ pierwszej instancji"), decyzją z 28 października 2020 r. dokonał rozliczenia Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od maja do września 2015 r. w sposób odmienny, niż przez nią zadeklarowany. Organ pierwszej instancji zakwestionował bowiem prawo Spółki do odliczenia podatku naliczonego z wystawionych przez C. sp. z o.o. faktur zakupu telefonów komórkowych z tego względu, że transakcje te były elementem oszustwa karuzelowego, którego Skarżąca była świadomym uczestnikiem (tzw. buforem). Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy decyzją z 2 lutego 2021 r., wydaną po rozpatrzeniu odwołania Spółki. W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności wyjaśnił kwestie związane z ewentualnym upływem terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych decyzją Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego. Wskazał w tym zakresie, że ww. termin nie upłynął, gdyż doszło do zawieszenia jego biegu na skutek wszczęcia śledztwa w sprawie o przestępstwo skarbowe wiążące się z wykonaniem zobowiązań objętych decyzją organu pierwszej instancji. Pismem z 2 października 2020 r., doręczonym pełnomocnikowi Spółki 7 października 2020 r., Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego powiadomił Skarżącą o powyższych okolicznościach. Tym samym przed upływem terminu przedawnienia Spółka została skutecznie poinformowana o zawieszeniu biegu tego terminu, co wypełnia przesłanki z art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1540, ze zm.), dalej "O.p.". Dalej organ odwoławczy szczegółowo przytoczył ustalenia faktyczne poczynione w sprawie przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w zakresie przebiegu spornych transakcji oraz zachowania Skarżącej przy ich realizacji i w konsekwencji podzielił ocenę tego organu, że transakcje te były elementem oszukańczego procederu karuzeli podatkowej, a Skarżąca była świadomym uczestnikiem tego procederu. Wobec tego, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, ze zm.), dalej "ustawa o VAT", nie przysługuje jej prawo do odliczenia podatku naliczonego z zakwestionowanych faktur. 2. Skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego Na powyższą decyzję Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła naruszenie: – art. 121 § 1, art. 122, art. 123 w zw. z art. 180, art. 187 § 1, art. 191 O.p., poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie działania Spółki w złej wierze w oszustwie karuzelowym oraz ekonomicznego uzasadnienia zdarzeń gospodarczych udokumentowanych zakwestionowanymi fakturami; – art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1 w zw. z art. 180, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 O.p., poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, co do świadomości Spółki o jej uczestnictwie w procederze wyłudzania nienależnego zwrotu VAT; – art. 193 § 1, § 2 i § 4 O.p., poprzez uznanie ksiąg podatkowych Spółki za nierzetelne; – art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) w zw. z art. 86 ust. 1 i 10 ustawy o VAT oraz art. 167, art. 168 i art. 178 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z 2006 r. L Nr 347/1 ze zm.), poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. 3. Wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadą aczkolwiek z przyczyn innych niż w niej zarzucone. Mianowicie Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona decyzja została wydana po upływie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych nią objętych. Wbrew stanowisku organu odwoławczego w sprawie nie doszło bowiem do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Sąd pierwszej instancji zauważył bowiem, że zawiadomienia Spółki o zawieszeniu biegu terminu przedawniania w związku z wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe dokonał Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego – organ podatkowy prowadzący postepowanie kontrolne w sprawie. Tymczasem z art. 70c O.p. wynika, że zawiadomienia takiego dokonuje organ właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z niewykonaniem którego wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego. Zdaniem Sądu takim organem jest wyłącznie naczelnik urzędu skarbowego jako organ właściwy w sprawie wykonania przez podatnika zobowiązania do zapłacenia podatku w wysokości, terminie oraz miejscu określonych w przepisach prawa. Swój wniosek Sąd poprzedził analizą porównawczą zakresu zadań i kompetencji naczelnika urzędu skarbowego i naczelnika urzędu celno-skarbowego określonych w przepisach ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1947, ze zm.), dalej "ustawa o KAS". Z przepisów tych zaś wynika, że naczelnik urzędu celno-skarbowego nie ma "ogólnej" właściwości miejscowej i rzeczowej wobec podatników. Właściwość ta "aktywuje" się bowiem dopiero w sytuacji wszczęcia kontroli celno-skarbowej i dotyczy tylko podatnika objętego taką kontrolą. Reasumując, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro w stanie prawnym obowiązującym po 15 października 2015 r. (data wejścia w życie art. 70c O.p.), odmiennie niż przed tą datą, powiadomienie podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, aby było skuteczne, musi nastąpić w sposób i w formie określonej przepisami prawa, dokonanie takiego zawiadomienia przez organ niewłaściwy w rozumieniu art. 70c O.p. nie wywołuje zamierzonego skutku w sferze materialnoprawnej, tj. nie dochodzi do zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Tym samym, zdaniem Sądu, organy naruszyły w sprawie ww. przepisy oraz art. 70 § 1 O.p., co skutkowało uchyleniem decyzji wydanych przez te organy w obu instancjach oraz umorzeniem postępowania podatkowego. Tytułem zwrotu kosztów postepowania sądowego Sąd zasądził od organu na rzecz Skarżącej kwotę 125.017 zł, na którą składały się głównie wpis od skargi (100.000 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika Spółki (25.000 zł). 4. Skarga kasacyjna Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł organ, zarzucając w niej - na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, ze zm.), dalej "P.p.s.a.", w zw. z art. 70c oraz art. 191 O.p. w zw. z art. 28 ust. 1 pkt 1, art. 33 ust. 1 pkt 2, art. 54 ust. 1 pkt 1, art. 62 ust. 1 i art. 83 ust. 1 i 4 ustawy o KAS, poprzez przyjęcie, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego nie można uznać za organ podatkowy właściwy do wysłania zawiadomienia o prowadzonym wobec Spółki postępowaniu przygotowawczym oraz że wysyłając takie zawiadomienie, organ kontroli celno-skarbowej postąpił wbrew treści normy prawnej zawartej w art. 70c O.p., podczas gdy odpowiednie stosowanie w postępowaniu kontrolnym Ordynacji podatkowej (w tym również art. 70c) wymaga traktowania organów kontroli celno-skarbowej tak, jak organów podatkowych, a ponadto niesporne jest, że Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego był organem właściwym rzeczowo do wydania dla Skarżącej decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, lipiec, sierpień oraz wrzesień 2015 r. Opisane naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż przyznając w przedmiotowej sprawie organowi kontroli celno-skarbowej uprawnienie do wystosowania zawiadomienia, o którym mowa w art. 70c O.p., Sąd pierwszej instancji stwierdziłby, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego uległ zawieszeniu odnośnie 2015 r.; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 133 § 1, art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 70c O.p., poprzez przyjęcie, że fakt wystosowania zawiadomienia, o którym mowa w art. 70c, przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego zamiast naczelnika urzędu skarbowego miał istotny wpływ na wynik sprawy bez jakiegokolwiek uzasadnienia wpływu dostrzeżonego naruszenia na wynik sprawy, podczas gdy uchylenie rozstrzygnięcia organu podatkowego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. jest możliwe jedynie w sytuacji stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, które to twierdzenie sądu pierwszej instancji musi zostać uzasadnione w sposób umożliwiający jego instancyjna kontrolę. Opisane naruszenia przez Sąd przepisów postępowania miało istoty wpływ na wynik sprawy, albowiem brak uzasadnienia przez Sąd twierdzenia, że opisane w wyroku naruszenia przez organ podatkowy przepisu procesowego było na tyle istotne, by uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., uniemożliwia instancyjną kontrolę skarżonego wyroku, a ponadto okoliczności sprawy wskazują, że opisane w wyroku naruszenie przez organ podatkowy przepisu postępowania nie miało wpływu na wynik sprawy; c) art. 216 w zw. z art. 218 P.p.s.a., przez niewłaściwą weryfikację wartości przedmiotu sporu wykazanego przez Spółkę, co doprowadziło do zasądzenia zwrotu na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z § 2 pkt 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800, ze zm.), dalej "rozporządzenie", zawyżonych kosztów postępowania. W kontekście tak sformułowanych podstaw kasacyjnych organ wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych. 5. Odpowiedź na skargę kasacyjną W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o oddalenie tej skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6.1. Zarzuty skargi kasacyjnej są uzasadnione, a zatem rozpoznawany środek odwoławczy odnosi zamierzony skutek. 6.2. Podstawowy problem sporny w niniejszej sprawie, na obecnym etapie postępowania, sprowadza się do tego, który organ jest właściwy do wysłania podatnikowi zawiadomienia przewidzianego w art. 70c O.p. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, "organem zawiadamiającym jest wyłącznie naczelnik urzędu skarbowego jako organ podatkowy właściwy w sprawie wykonania przez podatnika zobowiązania do zapłacenia podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego". Natomiast "naczelnik urzędu celno-skarbowego nie "nabywa" właściwości organu zawiadamiającego z chwilą wszczęcia kontroli celno-skarbowej lub jej przekształcenia w postępowanie podatkowe bowiem, jak była o tym mowa wyżej, nie staje się właściwy rzeczowo w sprawie zobowiązania podatkowego określonego podatnika. Właściwość rzeczowa naczelnika urzędu celno-skarbowego jest ograniczona wyłącznie do ewentualnego określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego". Przeciwnego zdania jest organ odwoławczy. W jego ocenie zawiadomienie wystosowane w trybie art. 70c O.p. przez Naczelnika Urzędu-Celnoskarbowego jest prawnie skuteczne i w konsekwencji doprowadziło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, stosownie do treści art. 70 § 6 pkt 1 O.p. W sporze tym należy przyznać rację autorowi skargi kasacyjnej. 6.3 Przepis art. 70c O.p. określa, że właściwym podmiotem do zawiadomienia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest "organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego." Zgodzić się należy z autorem skargi kasacyjnej, że na gruncie powyższej normy prawnej ukształtowało się jednolite orzecznictwa zgodnie z którym jeżeli w sprawie określonego zobowiązania podatkowego toczy się postępowanie podatkowe (kontrolne), organem właściwym - na podstawie art. 70c O.p. - do zawiadomienia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 tej ustawy, jest ten organ, który - jako właściwy - prowadzi postępowanie podatkowe (kontrolne) w sprawie tego zobowiązania podatkowego, z którym wiąże się wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2017 r., I FSK 1838/15, ONSAiWSA 2018, nr 5, poz. 92). Jeszcze wcześniej w sprawie wykładni powyższego pojęcia zawartego w art. 70c O.p. wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 marca 2017 r. (sygn. akt I FSK 1243/15), w którym stwierdzono, że w sytuacji gdy postępowanie kontrolne w sprawie określonego zobowiązania podatkowego prowadzi Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, jest on organem podatkowym właściwym w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, w rozumieniu art. 70c O.p., zobowiązanym do zawiadomienia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Ponadto w wyroku z 5 czerwca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nawet gdyby podatnik o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia został zawiadomiony przez inny organ – "nie miałoby to istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż celem regulacji art. 70c w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. jest realizacja zasady ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, która wymaga aby podatnik wiedział, że jego zobowiązanie podatkowe nie przedawniło się z upływem ustawowego terminu oraz znał przyczynę takiego stanu rzeczy, tzn. miał świadomość, że jest to wynikiem wszczęcia, sprecyzowanego pod względem przedmiotowym, postępowania karnego skarbowego wiążącego się z niewykonaniem tego zobowiązania". Zrealizowany bowiem zostanie materialny skutek zawiadomienia. Powyższe stanowisko znalazło akceptację w judykaturze. W rozpoznawanej skardze kasacyjnej jej autor trafnie przytacza orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, które podzielają to stanowisko. Również skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela powyższy pogląd. 6.4. Wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji wyżej zaprezentowany pogląd nie zdezaktualizował się po podjęciu uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 marca 2019 r., I FPS 3/18, ONSAiWSA 2019, nr 4, poz. 55. Uchwała ta nie dotyczyła wprost problematyki organu właściwego dla dokonania zawiadomienia. W tezie tej uchwały wskazano bowiem, że dla skuteczności zrealizowania obowiązku wynikającego z art. 70c O.p. zawiadomienie, o którym mowa w tym przepisie należy doręczyć pełnomocnikowi, który został ustanowiony w postępowaniu kontrolnym lub podatkowym, nawet jeżeli zawiadomienia tego dokonuje organ podatkowy, przed którym nie toczy się żadne postępowanie z udziałem pełnomocnika strony. W żadnej mierze w uzasadnieniu tej uchwały nie analizowano, który organ jest właściwy do dokonywania zawiadomienia. 6.5. Nie można także się zgodzić ze stanowiskiem prezentowanym w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że dotychczasowe, jednolite orzecznictwo w przedmiotowej problematyce zdezaktualizowało się na skutek wejścia w życie przepisów o Krajowej Administracji Skarbowej. Należy bowiem podkreślić, że postępowanie w niniejszej sprawie zapoczątkowane było przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. W związku z wejściem w życie ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, stosownie do treści art. 202 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, Dz.U. 2016, poz. 1948, postępowania kontrolne oraz kontrole podatkowe prowadzone w toku postępowania kontrolnego, prowadzone na podstawie uchylanej ustawy o kontroli skarbowej, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzone przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej - prowadzi naczelnik urzędu celno-skarbowego mający siedzibę w tym samym województwie, w którym miał siedzibę dyrektor urzędu kontroli skarbowej, na podstawie dotychczasowych przepisów. 6.6. W związku z powyższym za zasadny należy uznać zarzut naruszeni art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w zw. z art. 70c oraz art. 191 O.p. w zw. z art. 28 ust. 1 pkt 1, art. 33 ust. 1 pkt 2, art. 54 ust. 1 pkt 1, art. 62 ust. 1 i art. 83 ust. 1 i 4 ustawy o KAS. Błędnie bowiem Sąd pierwszej instancji przyjął, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego nie można uznać za organ podatkowy właściwy do wysłania zawiadomienia o prowadzonym wobec Spółki postępowaniu przygotowawczym oraz że wysyłając takie zawiadomienie, organ kontroli celno-skarbowej postąpił wbrew treści normy prawnej zawartej w art. 70c O.p. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego był organem właściwym rzeczowo do wydania dla Skarżącej decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, lipiec, sierpień oraz wrzesień 2015 r. W związku z tym Sąd pierwszej instancji błędnie stwierdził, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie uległ zawieszeniu odnośnie 2015 r. 6.7. W konsekwencji trafny jest również drugi zarzut procesowy, a mianowicie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 133 § 1, art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 70c O.p. Błędnie bowiem Sąd pierwszej instancji przyjął, że fakt wystosowania zawiadomienia, o którym mowa w art. 70c, przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego zamiast naczelnika urzędu skarbowego miał istotny wpływ na wynik sprawy. 6.8. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględni powyższe uwagi oraz okoliczność nie kwestionowaną przez stronę w skardze, że doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia z uwagi na prawidłowe zawiadomienie, dokonane w trybie art. 70c O.p. W związku z tym Sąd pierwszej instancji rozpozna merytorycznie zarzuty skargi. 6.9. Zasadny jest również ostatni zarzut skargi kasacyjnej. Naruszone bowiem zostały przepisy art. 216 w zw. z art. 218 P.p.s.a., przez niewłaściwą weryfikację wartości przedmiotu sporu wykazanego przez Spółkę, co doprowadziło do zasądzenia zwrotu zawyżonych kosztów postępowania. Należy podkreślić, że w skardze strona skarżąca wskazał wartość przedmiotu sporu na kwotę 34 043 730 zł. W odpowiedzi na skargę organ określił tą wartość na kwotę 270 043 zł. Już sama taka rozbieżność powinna spowodować sprawdzenie przez przewodniczącego wartości przedmiotu zaskarżenia. Pomimo tego przyjęto bezkrytycznie wartość określoną przez wnoszącego skargę, pobierając wpis w kwocie 100 000 zł Dodatkowo należy przypomnieć, że na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącego wyraził stanowisko, że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż podano pierwotnie. Oświadczenie to znajduje swoje odzwierciedlenie w protokole rozprawy. Wypowiedź ta również nie spowodowała weryfikacji tej wartości przez skład orzekający, który zasądził od organu koszty w wysokości 125 017 zł. Podobny błąd nastąpił w postępowaniu wywołanym wniesioną skargą kasacyjną. Pełnomocnik organu wnoszący ten środek zaskarżenia określił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 270 043 zł. Dodano jednocześnie, że ta wartość przyjęta przez Sąd pierwszej instancji wynosiła 34 043 730 zł. Również i na tym etapie postępowania przewodniczący nie sprawdził wartości przedmiotu zaskarżenia. Pobrano wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 50 000 zł. Trafnie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołano się na uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sadu Administracyjnego z 28 stycznia 2010 r., I FPS 7/07, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 24. W uchwale tej wskazano, że w świetle przepisów art. 231 w związku z art. 215 i 216 P.p.s.a. wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która została zakwestionowana w skardze. Uchwała ta zachowuje swoją aktualność i ma moc ogólnie wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 P.p.s.a. Skoro więc w skardze kwestionowane było jedynie zawyżenie kwoty podatku naliczonego w maju 2015 r. o 142 051,97 zł oraz za czerwiec 2015 r. w kwocie 127 990,06 zł., wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana przez skarżący kasacyjnie organ odwoławczy była prawidłowa. 6.10. Z uwagi na powyższe Naczelny Sad Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. 6.11. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. Wysokość tych kosztów ustalono w oparciu o prawidłową wartość przedmiotu zaskarżenia, a mianowicie 270 043 zł. Wynagrodzenie pełnomocnika Dyrektora Izby Administracji Skarbowej określono w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a/ i § 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018, poz. 265 ze zm.). Zasądzono również zwrot prawidłowo ustalonego wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 1350 zł. Na podstawie art. 225 P.p.s.a. zwrócono Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej nadpłacony powyżej tej kwoty wpis od skargi kasacyjnej, pobrany w nadmiernej wysokości. Agnieszka Jakimowicz Danuta Oleś Arkadiusz Cudak
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI