I FSK 1344/16

Naczelny Sąd Administracyjny2016-09-30
NSApodatkoweŚredniansa
VATzaległości podatkoweodpowiedzialność podatkowaskarga kasacyjnaterminy procesoweprzywrócenie terminup.p.s.a.sąd administracyjny

NSA oddalił skargę kasacyjną od postanowienia WSA odrzucającego skargę na decyzję o odpowiedzialności za zaległości podatkowe, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę z powodu uchybienia terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę J.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą odpowiedzialności za zaległości podatkowe w VAT. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak pouczenia o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę z powodu uchybienia terminu, a sąd nie miał obowiązku pouczania o możliwości przywrócenia terminu.

Sprawa dotyczy skargi kasacyjnej J.S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które odrzuciło jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za III kwartał 2009 r. Skarżący zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) poprzez zaniechanie udzielenia mu, jako osobie występującej bez adwokata lub radcy prawnego, potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych, w szczególności nie pouczenie o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od doręczenia rozstrzygnięcia, a art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu. W niniejszej sprawie decyzja została odebrana 14 stycznia 2015 r., a termin do wniesienia skargi upłynął 13 lutego 2015 r. Skarga została nadana 16 lutego 2015 r., co oznaczało uchybienie terminu. NSA stwierdził, że sąd nie ma obowiązku pouczania strony o możliwości przywrócenia terminu, gdyż jest to odrębna instytucja procesowa wymagająca wniosku strony i wykazania braku winy w uchybieniu terminu. Sąd nie może zastąpić strony w jej czynnościach ani sugerować jej niezdolności do samodzielnego uczestnictwa w postępowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie ma takiego obowiązku. Obowiązek udzielania wskazówek co do czynności procesowych i pouczania o skutkach prawnych nie obejmuje informowania o możliwości przywrócenia terminu, gdyż jest to odrębna instytucja procesowa wymagająca inicjatywy strony.

Uzasadnienie

Sąd powinien udzielać potrzebnych wskazówek i pouczać o skutkach prawnych, ale nie może zastępować strony ani sugerować jej działań w celu zniwelowania skutków zaniedbań. Instytucja przywrócenia terminu jest odrębna od odrzucenia skargi i wymaga wyraźnego wniosku strony z uzasadnieniem braku winy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 53 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd powinien udzielać stronom występującym bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań, ale nie ma obowiązku pouczania o wszelkich możliwych zachowaniach, w tym o możliwości przywrócenia terminu.

p.p.s.a. art. 83 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zasad obliczania terminów.

p.p.s.a. art. 87

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje instytucję przywrócenia terminu.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu. Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę z powodu uchybienia terminu. Sąd nie miał obowiązku pouczania strony o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 6 p.p.s.a. przez brak pouczenia o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

Godne uwagi sformułowania

nie mieści się w obowiązkach sądu wyjaśnianie jakie terminy i na jakich zasadach mogą być przywrócone Przepis ten nie nakłada jednak na sąd obowiązku udzielania pouczeń, co do wszelkich możliwych zachowań. Sąd nie może ani zastąpić strony w jej czynnościach ani sugerować jej, że nie jest ona w stanie samodzielnie uczestniczyć w postępowaniu. wymaganie takiego zachowania od Sądu byłoby zbyt daleko posunięte.

Skład orzekający

Adam Bącal

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązku informacyjnego sądu wobec stron nieprofesjonalnych w kontekście terminów procesowych i instytucji przywrócenia terminu."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania przed sądami administracyjnymi i przepisów p.p.s.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą obowiązków informacyjnych sądu wobec stron nieprofesjonalnych oraz konsekwencji uchybienia terminom procesowym. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy sąd musi pouczać o przywróceniu terminu? NSA wyjaśnia obowiązki sądu wobec stron.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 1344/16 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2016-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-07-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Adam Bącal /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Kr 453/15 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2015-04-23
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 6, art. 53 par. 1, art. 58 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Adam Bącal, po rozpoznaniu w dniu 30 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 453/15 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 29 grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za III kwartał 2009 r. postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
I FSK 1344/16
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2015 r., I SA/Kr 453/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę J. S. (dalej: "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za III kwartał 2009 r.
Na powyżej powołane rozstrzygnięcie skarżący wniósł skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Sądowi pierwszej instancji zarzucił naruszenie art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", przez zaniechanie Sądu i organu w przedmiocie udzielenia stronie występującej bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych, w szczególności nie pouczenie skarżącego o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, co w konsekwencji skutkowało odrzuceniem skargi.
Postanowieniem z dnia 16 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny przywrócił termin do wniesienia skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.
Zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu.
Zgodnie bowiem z treścią art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Natomiast stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.
Z akt sprawy wynika bezspornie, że w dniu 16 lutego 2015 r. została nadana w urzędzie pocztowym skarga skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 grudnia 2014 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za III kwartał 2009 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy (k. 253 akt administracyjnych) wynika, że ww. decyzja została odebrana w dniu 14 stycznia 2015 r. W związku z powyższym, termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 13 lutego 2015 r. zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 p.p.s.a. Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga jako wniesiona z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a., podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Odnosząc się do zarzutu braku zawarcia pouczenia o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu należy wskazać, że nie mieści się w obowiązkach sądu wyjaśnianie jakie terminy i na jakich zasadach mogą być przywrócone (por. B.Dauter, Metodyka pracy sędziego, LexisNexis, Warszawa 2011, str. 52). Stosownie bowiem do art. 6 p.p.s.a., sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek, co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Przepis ten nie nakłada jednak na sąd obowiązku udzielania pouczeń, co do wszelkich możliwych zachowań. Sąd nie może ani zastąpić strony w jej czynnościach ani sugerować jej, że nie jest ona w stanie samodzielnie uczestniczyć w postępowaniu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2015 r., II FZ 3331/14, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji braku winy w uchybieniu terminu strona może - przy spełnieniu dodatkowych wymogów - wnieść wniosek o jego przywrócenie na podstawie art. 87 p.p.s.a. Instytucja przywrócenia terminu jest jednak odrębna od odrzucenia skargi, inne są też przesłanki jej zastosowania. Przywrócenie terminu jest bowiem szczególną instytucją prawa procesowego, która może nastąpić tylko na wyraźny wniosek strony, w którym wskazała ona przesłanki uzasadniające brak swej winy w uchybieniu terminu.
Przepisy nie wymagają natomiast od Sądu, aby pouczał stronę o działaniach, które należy podjąć w razie zaniedbań w celu zniwelowania ich skutków. Dlatego też Sąd nie pouczył skarżącego o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, a wymaganie takiego zachowania od Sądu byłoby zbyt daleko posunięte (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2014 r., II FSK 2099/14, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI