I FSK 1342/21

I FSK 1342/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hieronim Sęk
Roman Wiatrowski
Sylwester Golec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Inne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Gl 1530/20 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-02-04
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 900
art. 121, art. 123 § 1, art. 138b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia NSA Hieronim Sęk, Protokolant Patryk Pogorzelski, po rozpoznaniu w dniu 29 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 1530/20 w sprawie ze skargi A. U. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 14 września 2020 r. nr 2401-IEW3_.4253.80.2020.4 2401-20-171074 w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji określającej kwotę zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2016 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrok sądu pierwszej instancji
1.1. Wyrokiem z 4 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1530/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone przez A. U. (dalej: strona, skarżący) postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 14 września 2020 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z 29 czerwca 2020 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji określającej kwotę zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za 2016 r. (wyrok dostępny jest w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych CBOSA na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
1.2. Z przedstawionego przez sąd pierwszej instancji stanu faktycznego sprawy wynika, iż decyzją z 29 czerwca 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. określił skarżącemu zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za 2016 r. w łącznej kwocie 31 568 zł.
Postanowieniem z 29 czerwca 2020 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w R, na podstawie art. 239b § 1 pkt 1, § 2 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.; dalej O.p.), nadał rygor natychmiastowej wykonalności wyżej wymienionej decyzji.
Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach postanowieniem z 14 września 2020 r., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Oceniając okoliczności faktyczne sprawy, organ odwoławczy zaakceptował stanowisko organu pierwszej instancji, że w sprawie zaistniały przesłanki zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z 29 czerwca 2020 r. wskazane w art. 239b § 1 pkt 1 oraz w art. 239b § 2 O.p.
Zdaniem organu odwoławczego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. prawidłowo wskazał podstawę prawną nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, tj. art. 239b § 1 pkt 1 O.p. i w sposób niebudzący wątpliwości wykazał, że wobec podatnika toczy się postępowanie egzekucyjne, a tym samym zaistnienie przesłanki, w oparciu o którą nadał decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności. W ocenie organu odwoławczego posiadanie przez skarżącego majątku nie oznacza, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej było niecelowe.
1.3. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie sąd pierwszej instancji uznał, iż zarówno postanowienie organu odwoławczego, jak i postanowienie organu pierwszej instancji zasługują na uchylenie, jednakże z przyczyn innych niż wskazane w skardze. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż skarżący ustanowił swym pełnomocnikiem radcę prawnego. Pełnomocnictwo szczególne zostało złożone w Urzędzie Skarbowym w R. 16 maja 2019 r. na odpowiednim formularzu urzędowym (PPS-1). Od tego momentu wszelka korespondencja była doręczana do rąk pełnomocnika, a skarżący nie podejmował samodzielnie żadnych czynności w sprawie - nie wnosił osobiście żadnych pism, nie składał wniosków. Następnie sąd pierwszej instancji wyjaśnił, iż powziął wiadomość, że pełnomocnik skarżącego (działający w imieniu swojego mocodawcy podczas całego postępowania podatkowego) od 18 grudnia 2018 r. nie był osobą uprawnioną do jego reprezentacji przed organami podatkowymi, gdyż z tym właśnie dniem ten radca prawny został zawieszony w prawie do wykonywania zawodu radcy prawnego. Sąd wskazał, iż orzeczeniem Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. z 16 maja 2017 r. w sprawie o sygn. akt. [...], utrzymanym w mocy Orzeczeniem Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych w Warszawie wydanym w sprawie o sygn. akt. [...] w dniu 1 lutego 2018 r., orzeczono wobec tego radcy prawnego karę zawieszenia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego na okres 5 lat. W związku z postanowieniem Sądu Najwyższego z 18 grudnia 2018 r. ([...]) kara podlegała wykonaniu od dnia 18 grudnia 2018 r. (karta 55 i 56 akt sądowych sprawy pod sygn. akt I SA/Gl 288/20).
Zdaniem sądu pierwszej instancji, zastępowanie skarżącego przez pełnomocnika – radcę prawnego, wobec którego orzeczono karę zawieszenia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego - doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności do naruszenia prawa podatnika do czynnego udziału w postępowaniu. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie sądu nie ulega bowiem wątpliwości, że prawo do czynnego udziału w postępowaniu podatkowym jest szczególnie istotne ze względu na majątkowy charakter interesów podatnika, których dotyczy to postępowanie oraz szczególną zawiłość spraw podatkowych. W ocenie sądu pierwszej instancji w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 121 O.p., art. 123 § 1 O.p. zgodnie bowiem z tym przepisami podatnik ma zagwarantowane prawo czynnego udziału w każdym etapie postępowania i prawo do praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania. Nie można bowiem wykluczyć, że gdyby skarżący wiedział o zawieszeniu swojego pełnomocnika w prawie do wykonywania zawodu radcy prawnego, podjąłby stosowne kroki celem zapewnienia sobie odpowiedniej ochrony - powołałby innego profesjonalnego pełnomocnika lub działałby osobiście.
2. Skarga kasacyjna
2.1. W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach zaskarżył go w całości, zarzucając mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przez sąd przepisów postępowania, o którym mowa w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: P.p.s.a.) tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 138b § 1 O.p. poprzez niezasadne uchylenie postanowienia Dyrektora lzby Administracji Skarbowej w Katowicach, jak i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. poprzez:
– ich niewłaściwą wykładnię prowadzącą do wprowadzenia warunków uznania skuteczności udzielonego pełnomocnictwa niewynikających z treści ww. przepisu, podczas gdy jedynym warunkiem skutecznego ustanowienia określonej osoby fizycznej pełnomocnikiem strony w postępowaniu podatkowym (administracyjnym) – w przeciwieństwie do postępowania sądowego – jest posiadanie przez tę osobę pełnej zdolności do czynności prawnych,
– nieuprawnione ograniczenie zakresu obowiązywania pełnomocnictwa przez sąd polegające na uznaniu, że pełnomocnik będący radcą prawnym (który nie utracił pełnej zdolności do czynności prawnych) traci status osoby uprawnionej do reprezentacji podatnika w toku postępowania podatkowego (administracyjnego), wynikającej z prawidłowo udzielonego pełnomocnictwa, z chwilą zawieszenia w prawie do wykonywania zawodu radcy prawnego, pomimo niepodjęcia żadnych czynności w tym zakresie przez mocodawcę;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 96 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.; dalej: k.c.) w związku z art. 138b § 1, art. 138o O.p. poprzez niezasadne uchylenie ww. postanowień organów wskutek pozbawienia skuteczności oświadczenia skarżącego o ustanowieniu pełnomocnika, pomimo spełnienia wszystkich wymogów skutecznej reprezentacji;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 96 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 1575 ze zm.; dalej: k.p.c.) w związku z art. 101 § 1 i § 2 k.c. w związku z art. 138o O.p. poprzez niezasadne uchylenie ww. postanowień organów wskutek stwierdzenia przez sąd utraty mocy obowiązującej prawidłowo udzielonego pełnomocnictwa w sytuacji niewymienionej w ww. przepisach;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 103 § 1 k.c. w związku z art. 138o O.p. poprzez niezasadne uchylenie ww. postanowień organów wskutek nieuznania przez sąd potwierdzenia przez skarżącego czynności dokonanych przez ustanowionego pełnomocnika poprzez osobiste podpisanie skargi –;
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 105 k.c. w związku z art. 138o O.p. poprzez niezasadne uchylenie ww. postanowień organów wskutek niezastosowania ww. przepisów w sytuacji braku wykazania, że organ podatkowy wiedział, bądź z łatwością mógł się dowiedzieć, o zawieszeniu ustanowionego przez skarżącego pełnomocnika w prawie do wykonywania zawodu radcy prawnego;
6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 121 § 1 O.p. poprzez niezasadne uchylenie ww. postanowień organów wskutek nieuprawnionego zarzucenia organom naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych pomimo nieuzasadnionego nieuwzględnienia przez sąd pierwszej instancji wyrażonej wprost i jednoznacznie woli skarżącego co do reprezentowania jego interesów przez ustanowionego pełnomocnika (organy wolę taką starały się respektować);
7) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 121 § 1 i 123 § 1 O.p. poprzez niezasadne uchylenie ww. postanowień organów wskutek nieuprawnionego zarzucenia organom naruszenia ww. przepisów ordynacji podatkowej:
– w sytuacji dopełnienia przez organy podatkowe wszystkich wymaganych czynności proceduralnych zmierzających do zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu,
– w oparciu o niczym niepoparte (a wręcz sprzeczne z zaistniałym następnie stanem faktycznym) domniemanie, że gdyby skarżący wiedział o zawieszeniu swojego pełnomocnika w prawie do wykonywania zawodu radcy prawnego, podjąłby stosowne kroki celem zapewnienia sobie odpowiedniej ochrony - powołałby innego profesjonalnego pełnomocnika lub działałby osobiście;
8) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 145 § 2 O.p. poprzez niezasadne uchylenie ww. postanowień organów wskutek nieuprawnionego podważenia skuteczności czynności doręczenia pism, doręczanych w toku postępowania prawidłowo ustanowionemu pełnomocnikowi.
Mając powyższe na uwadze organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz orzeczenie co do istoty, tj. oddalenie skargi, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz o zwrot kosztów postępowania sądowego.
2.2. Skarżący nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Skarga kasacyjna jest niezasadna.
3.2. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w § 2 art. 183 P.p.s.a. Nie stwierdzono też podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 P.p.s.a. (zob. uchwała NSA z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09; publ. CBOSA).
3.3. W niniejszej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do wykazania, iż okoliczność zawieszenia pełnomocnika w prawie do wykonywania zawodu radcy prawnego pozostaje bez wpływu na przebieg postępowania, albowiem skoro pełnomocnik, nie utracił pełnej zdolności do czynności prawnych, to mógł działać w imieniu skarżącego.
3.4. Nie są zasadne zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 138b § 1 O.p. opierające się na twierdzeniu, iż wystarczające jest aby w postępowaniu podatkowym pełnomocnik miał pełną zdolność do czynności prawnych. Z przepisu tego wynika, iż pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. W niniejszej sprawie pełnomocnictwo, które udzielił skarżący, udzielone zostało nie osobie fizycznej o pełnej zdolności do czynności prawnych, lecz radcy prawnemu, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2115, ze zm., dalej: ustawa o radcach prawnych). Przepisy te ustanawiają bowiem szczególnego rodzaju reguły oraz reżim prawny świadczenia przez radcę prawnego pomocy prawnej, obejmującej także reprezentowanie mocodawcy przed sądami i urzędami w charakterze pełnomocnika (art. 6 ust. 1). Enumeratywne wskazywanie poszczególnych elementów normatywnych przesądzających o szczególnym charakterze oraz skutkach proceduralnych i materialnoprawnych pełnomocnictwa udzielanego radcy prawnemu, nie jest na gruncie niniejszej sprawy celowe. Istotne w tym względzie pozostaje, na co uwagę zwraca się w orzecznictwie Sądu Najwyższego, iż zakazane jest posługiwanie się tytułem zawodowym radcy prawnego. Gdy w stosunku do radcy prawnego orzeczono kare dyscyplinarną zawieszenia prawa do wykonywania zawodu (zob. postanowienie SN z 8 grudnia 2021, sygn. akt II DK 123/21). W orzecznictwie tym podkreśla się bowiem, że naruszenie tego zakazu stanowić może delikt dyscyplinarny polegający na naruszeniu obowiązku dbania o godność zawodu, która ad casum oznacza także respektowanie orzeczeń sądu dyscyplinarnego jako, że radca prawny zobowiązany jest do przestrzegania wiążących go reguł postępowania, które tak w życiu zawodowym, jak i prywatnym, winno charakteryzować się wysokimi standardami (zob. postanowienie SN z 10 grudnia 2020 r., sygn. akt II DSI 58/20). Tym samym zawieszony w prawach wykonywania zawodu radca prawny, nie był na gruncie niniejszej sprawy uprawniony do reprezentowania skarżącego w postępowaniu podatkowym jako radca prawny. Przyjęcie odmiennej, a forsowanej w skardze kasacyjnej optyki, iż jedynym warunkiem skutecznego ustanowienia określonej osoby fizycznej pełnomocnikiem strony w postępowaniu, jest posiadanie przez tę osobę pełnej zdolności do czynności prawnych, stanowiłoby w istocie podstawę dla wykonywania zawodu radcy prawnego mimo orzeczonego zawieszenia w prawie jego wykonywania. Optyka taka, jako godząca w podstawowe pryncypia zawodu zaufania publicznego, którym jest zawód radcy prawnego, na czele z zasadami legalizmu, praworządności i dbałości samorządu prawniczego o należyte wykonywanie zawodu, wywodzone z treści art. 2 w związku z art. 7 oraz art. 17 ust. 1 Konstytucji, a konkretyzowane w treści przepisów ustaw szczególnych a w tym przypadku ustawy o radcach prawnych, w żadnej mierze nie może znaleźć uznania w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Aksjologiczną podstawę takiego założenia stanowi zasada, iż prawo i uprawnienie nie mogą rodzić się z bezprawia (ex iniuria ius non oritur). Dopuszczenie do udziału w postępowaniu podatkowym radcy prawnego pomimo zawieszenia jego prawna do wykonywania zawodu naruszałoby prawo strony do godnego reprezentowania jej w postępowaniach przed organami administracji publicznej. Uznanie, że radca prawny pomimo orzeczonej kary zawieszenia prawa do wykonywania zawodu może być nadal pełnomocnikiem strony w postępowaniu podatkowym jako osoba wskazana w art. 138b § 1 O.p. prowadziłoby do obejścia skutków wskazanej kary dyscyplinarnej. Pełnomocnictwo którego dotyczy niniejsza sprawa udzielone zostało radcy prawnemu, którego prawo do wykonywania zawodu zostało zawieszone po udzieleniu tego pełnomocnictwa. Istotą sporu w niniejszej sprawie nie jest sama tylko skuteczność udzielonego pełnomocnictwa, czy nawet jego wygaśnięcie, lecz doprowadzenie do naruszenia praw skarżącego oraz zasad postępowania podatkowego poprzez działanie w jego imieniu przez radcę prawnego, którego prawo do wykonywania zawodu zostało zawieszone. Zasada legalizmu oraz bezwzględny wymóg dbałości samorządu prawniczego nad należytym wykonywaniem zawodu radcy prawnego w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony a także zasada zaufania do organów podatkowych, iż okoliczność braku wypowiedzenia przez skarżącego przedmiotowego pełnomocnictwa nie powinna obciążać skarżącego, działającego w zaufaniu do organów podatkowych oraz przedstawiciela zawodu prawniczego. Przedmiotowe pełnomocnictwo jako forma oświadczenia woli mocodawcy, przyjętego przez pełnomocnika, udzielone zostało radcy prawnemu. Intencją mocodawcy nie było zatem udzielenie pełnomocnictwa li tylko osobie fizycznej o pełnej zdolności do czynności prawnych, lecz przedstawicielowi prawniczego zawodu zaufania publicznego, w reżimie prawnym obowiązującym w stosunkach prawnych tego rodzaju (zarówno w relacjach między mocodawcą a pełnomocnikiem, a także między nimi a organami podatkowymi w ramach prowadzonego postępowania). Istotnie więc wola ta wyrażona została wprost oraz w sposób jednoznaczny, co wbrew zarzutom skargi kasacyjnej nie podważa zasadności obranego kierunku rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji lecz w pełni z nim koresponduje.
Słuszna była ocena sądu pierwszej instancji, iż w sprawie doszło do naruszenia zasad postępowania o których mowa w art. 121 i art. 123 § 1 O.p. Znaczenie bowiem ma fakt naruszenia wyżej wskazanych zasad postępowania oraz praw procesowych, do którego doszło przez samo tylko podejmowanie w toku postępowania czynności (w tym odbioru korespondencji) przez osobę w istocie do tego nieuprawnioną. To bowiem ten pełnomocnik, a nie skarżący składał w toku postępowania stosowne oświadczenia. To ostatecznie pełnomocnikowi, a nie jego mocodawcy doręczana była przez organ korespondencja w sprawie, w tym postanowienie, od którego wywiedziona została skarga do sądu administracyjnego. Znaczenia w tym względzie nie odgrywa również stan wiedzy skarżącego co do faktu zawieszenia w prawie wykonywania zawodu reprezentującego go pełnomocnika. Istotny dla wyrażenia oceny o konieczności uchylenia postanowień organów obu instancji jest ten obiektywny stan rzeczy, iż wskazany radca prawny został zawieszony w prawie do wykonywania zawodu, w tym do reprezentowania swojego mocodawcy przed sądami i organami administracji publicznej. Przedmiotu sporu nie stanowiła również ocena skuteczności ustanowienia pełnomocnika, lecz skuteczność czynności podejmowanych przez niego w czasie po orzeczeniu kary zawieszenia jego prawa do wykonywania zawodu. Z powyżej wskazanych względów nie można twierdzić, iż pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącego w postępowaniu podatkowym, udzielone radcy prawnemu zawieszonemu następnie w prawach wykonywania zawodu, uprawniało go do dalszej skutecznej reprezentacji strony w postępowaniu podatkowym.
3.5. Przechodząc do podnoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów kodeksu cywilnego, w pierwszej kolejności zauważyć trzeba, iż nie dotyczą one sytuacji zawieszenia radcy prawnego w prawach do wykonywania zawodu. Przepisy te natomiast regulują instytucję pełnomocnictwa w znaczeniu materialnoprawnym, a nie procesowym. Powołane w skardze kasacyjnej przepisy kodeksu cywilnego dotyczą bowiem odwołania pełnomocnictwa (art. 101 § 1 k.c.) czy wygaśnięcia pełnomocnictwa (art. 105 k.c.). Z kolei powoływany w skardze kasacyjnej art. 96 k.p.c. odnosi się do sytuacji wygaśnięcia pełnomocnictwa z uwagi na śmierć strony lub utraty przez nią zdolności sądowej. Natomiast art. 103 § 1 k.c. zgodnie z którym jeżeli zawierający umowę jako pełnomocnik nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres, ważność umowy zależy od jej potwierdzenia przez osobę, w której imieniu umowa została zawarta – odnosi się do zawarcia umowy przez osobę, która podaje się za uprawnionego pełnomocnika (fałszywy pełnomocnik). Niezależnie od tego, że powołane wyżej przepisy kodeksu cywilnego nie regulują kwestii zawieszania prawa do wykonywania zawodu przez pełnomocnika profesjonalnego, należało wskazać że nie stanowiły one podstawy wyroku sądu pierwszej instancji , ani wprost, ani w ramach wnioskowania a contrario czy a simili. Innymi słowy to nie przepisy regulujące przesłanki wygaśnięcia czy odwołania pełnomocnictwa stanowiły podstawę dla uchylenia postanowień organów podatkowych obu instancji, ale pozbawienie skarżącego, o czym już wspomniano, prawa do czynnego udziału w postępowaniu podatkowym oraz naruszenie zasad prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów.
Także okoliczność posiadania przez organy wiedzy lub jej braku, o zawieszeniu ustanowionego przez skarżącego pełnomocnika w prawie do wykonywania zawodu radcy prawnego, nie stanowi podstawy dla uwzględnienia skargi kasacyjnej, lecz przemawia za koniecznością jej oddalenia, a w konsekwencji ponownego przeprowadzenia postępowania podatkowego z poszanowaniem praw skarżącego
3.6. Odnotować należy również, iż Naczelny Sąd Administracyjny, orzekając w tożsamych w tym względzie sprawach skarżącego, których problem – podobnie jak w sprawie niniejszej – dotyczył pełnomocnictwa udzielonego przez niego temu samemu radcy prawnemu, doszedł do tożsamych konkluzji. Wskazał mianowicie, iż przyjęcie poglądu o dopuszczalności podejmowanych czynności przez radcę prawnego, którego prawo wykonywania zawodu zostało zawieszone, "prowadziłoby wprost do obejścia przepisów szczególnych – o wykonywaniu zawodu radcy prawnego i niweczyłoby ich sens. To, że pełnomocnikiem, zgodnie z art. 138b § 1 O.p. może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych nie oznacza przecież, że może być nim radca prawny, który został zawieszony w prawie do wykonywania zawodu. Na skutek utraty prawa (czasowego) do wykonywania zawodu przez pełnomocnika profesjonalnego nie dochodzi przecież do konwersji jego statusu w ten sposób, że staje się pełnomocnikiem "zwykłym", o którym mowa w art. 138 § 1 O.p." (wyroki NSA z 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt: II FSK 826/21, II FSK 827/21).
4. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
|Sędzia NSA |Sędzia NSA |Sędzia NSA |
|Hieronim Sęk |Sylwester Golec |Roman Wiatrowski |