I FSK 1338/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-11-28
NSApodatkoweŚredniansa
VATodszkodowaniedekretdostawa towarówinterpretacja indywidualnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiOrdynacja podatkowacele mieszkaniowe

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że organ interpretacyjny prawidłowo ocenił, iż odszkodowanie za grunty odebrane dekretem, zasądzone po wejściu w życie ustawy o VAT, stanowi odpłatną dostawę towarów.

Spółdzielnia Mieszkaniowa domagała się interpretacji, czy odszkodowanie za grunty odebrane dekretem, zasądzone po latach, podlega VAT, jeśli jest przeznaczane na cele mieszkaniowe. Organ uznał, że zasądzenie odszkodowania w 2017 r. uczyniło czynność odpłatną dostawą towarów. WSA uchylił interpretację, zarzucając organowi brak wyczerpującej oceny prawnej. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że organ prawidłowo ocenił stanowisko Spółdzielni, wskazując, że odpłatność nastąpiła pod rządami ustawy o VAT.

Sprawa dotyczyła interpretacji indywidualnej w przedmiocie podatku od towarów i usług (VAT). Spółdzielnia Mieszkaniowa otrzymała odszkodowanie za grunty odebrane na mocy dekretu z 1945 r. Odszkodowanie zostało zasądzone wyrokiem Sądu Okręgowego z 2017 r., po tym jak grunty stały się własnością Skarbu Państwa w 1950 r. Spółdzielnia zapytała, czy otrzymane odszkodowanie, przeznaczone na cele mieszkaniowe, podlega VAT, skoro korzysta ze zwolnienia przedmiotowego. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) uznał stanowisko Spółdzielni za nieprawidłowe, twierdząc, że zasądzenie odszkodowania w 2017 r. uczyniło czynność odpłatną dostawą towarów w rozumieniu ustawy o VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił interpretację, zarzucając organowi naruszenie art. 14c Ordynacji podatkowej (O.p.) poprzez brak wyczerpującej oceny prawnej, zwłaszcza w kwestii intertemporalnego zastosowania przepisów VAT. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną organu za zasadną. NSA stwierdził, że organ interpretacyjny prawidłowo ocenił stanowisko Spółdzielni, wskazując, że dopiero z chwilą zasądzenia odszkodowania w 2017 r. czynność nabyła odpłatny charakter i stała się dostawą towarów podlegającą opodatkowaniu VAT. Sąd pierwszej instancji błędnie uchylił interpretację, nie dokonując merytorycznej oceny problemu prawnego. NSA przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zasądzenie odszkodowania w 2017 r. nadało czynności odpłatny charakter, czyniąc ją dostawą towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Uzasadnienie

NSA uznał, że organ interpretacyjny prawidłowo ocenił, iż dopiero z chwilą zasądzenia odszkodowania w 2017 r. czynność nabyła odpłatny charakter, a w konsekwencji stała się odpłatną dostawą towarów podlegającą opodatkowaniu VAT, mimo że samo przeniesienie własności nastąpiło przed wejściem w życie ustawy o VAT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 14c § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14c § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 7 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 146 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 43 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 43 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 43 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 43 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 43 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 15

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ interpretacyjny prawidłowo ocenił, że zasądzenie odszkodowania w 2017 r. nadało czynności odpłatny charakter, czyniąc ją dostawą towarów podlegającą VAT. Interpretacja indywidualna organu spełnia wymogi art. 14c O.p., zawierając ocenę stanowiska wnioskodawcy i uzasadnienie prawne.

Odrzucone argumenty

Argument WSA, że interpretacja indywidualna organu naruszyła art. 14c O.p. poprzez brak wyczerpującej oceny prawnej.

Godne uwagi sformułowania

Z chwilą zasądzenia odszkodowania czynność ta nabrała odpłatnego charakteru, a w konsekwencji stała się dostawą towaru w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. W przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia, że świadczycie Państwo czynności, które korzystają ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 11 u.p.t.u., jak również że otrzymane odszkodowanie przeznaczycie Państwo wyłącznie na cele mieszkaniowe.

Skład orzekający

Zbigniew Łoboda

przewodniczący sprawozdawca

Mariusz Golecki

członek

Dominik Mączyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja momentu powstania odpłatności w przypadku odszkodowania za grunty odebrane na mocy dekretów, w kontekście ustawy o VAT."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z dekretami o nacjonalizacji gruntów i późniejszym zasądzeniem odszkodowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii VAT związanej z historycznymi dekretami i odszkodowaniami, co może być interesujące dla specjalistów od prawa podatkowego i historii prawa.

VAT od odszkodowania za grunty odebrane dekretem: Kiedy powstaje obowiązek podatkowy?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 1338/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-11-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dominik Mączyński
Mariusz Golecki
Zbigniew Łoboda /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
III SA/Wa 69/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-04-24
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 185 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 931
art. 43 ust. 1 pkt 11
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 14c par. 1, par. 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Sędzia NSA Mariusz Golecki, Sędzia WSA del. Dominik Mączyński, Protokolant Agnieszka Plekan, po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 69/23 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 7 listopada 2022 r. nr 0111-KDIB3-2.4012.589.2022.1.MD w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądza od Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 460 (słownie: czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 69/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w W. (dalej: "Spółdzielnia") na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "Dyrektor KIS" "organ interpretacyjny") z dnia 7 listopada 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług, działając na podstawie art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 z późń. zm., dalej – "p.p.s.a.") – uchylił w całości zaskarżoną interpretację indywidualną.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że Spółdzielnia wniosła o wydanie interpretacji
indywidualnej w przedmiocie m.in. podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania czynności przeniesienia własności działek gruntu w zamian za odszkodowanie, wskazując przy tym, iż jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, natomiast w zakresie gospodarowania zasobami mieszkaniowymi korzysta ze zwolnienia przedmiotowego z VAT zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2022 r., poz. 931 z późn. zm., dalej : "u.p.t.u.").
Na mocy wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie II Wydział Cywilny z dnia 28 kwietnia 2017 r. od pozwanego Skarbu Państwa, na rzecz Spółdzielni zostało zasądzone odszkodowanie (kwota główna wraz z odsetkami od 28 kwietnia 2017 r. do dnia zapłaty) za utracone prawo do nieruchomości na mocy dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279 – dalej: "dekret"). Wskazane odszkodowanie dotyczyło części odebranego gruntu, tj. 2.738 m2. Utraconą nieruchomością były działki gruntu o łącznej powierzchni 6.838,2 m2, które zostały zakupione i stały się własnością Spółdzielni w 1931 r. Na mocy art. 1 dekretu działki zostały odebrane i stały się własnością gminy m.st. Warszawa, a następnie 13 kwietnia 1950 r. Skarbu Państwa. Działki te zgodnie z ogólnym planem zabudowy m. st. Warszawy z 1930 r. (zatwierdzonym 11 sierpnia 1931 r.) przeznaczone były pod zabudowę mieszkaniową.
Spółdzielnia zasądzone odszkodowanie otrzymała za grunty przeznaczone pod budownictwo mieszkalne i przeznacza je na cele mieszkaniowe Spółdzielni.
W związku z powyższym, Spółdzielnia zapytała: Czy za otrzymane odszkodowanie (kwota główna wraz z odsetkami od 28 kwietnia 2017 r. do dnia zapłaty) za zabrane ziemie dekretem, podlega ona opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeżeli korzysta ze zwolnienia przedmiotowego VAT zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 11 u.p.t.u. i otrzymane odszkodowanie przeznacza się wyłącznie na cele mieszkaniowe Spółdzielni?
Zdaniem Spółdzielni, wypłacone przez Skarb Państwa odszkodowanie, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Odszkodowanie (kwota główna wraz z odsetkami) przeznaczone jest na gospodarowanie zasobami mieszkaniowymi, natomiast Spółdzielnia w ramach gospodarowania zasobami mieszkaniowymi korzysta ze zwolnienia przedmiotowego VAT zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 11 u.p.t.u. Wszelkie koszty poniesione przez nią w ramach rozpraw sądowych nie podlegały odliczeniu VAT.
W interpretacji indywidualnej z dnia 7 listopada 2022 r. organ interpretacyjny uznał stanowisko Spółdzielni za nieprawidłowe.
Według Dyrektora KIS, w przedmiotowej sprawie nie miało znaczenia, że Spółdzielnia świadczy czynności, które korzystają ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 11 u.p.t.u., jak również, że otrzymane odszkodowanie przeznaczy wyłącznie na cele mieszkaniowe. Organ interpretacyjny wskazał, iż przekazanie nieruchomości na podstawie dekretu w zamian za odszkodowanie jest odpłatną dostawą towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., a w konsekwencji czynnością podlegającą opodatkowaniu uregulowaną w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. według stawek właściwych dla przedmiotu dostawy. Nadto wyjaśnił, że dopiero w dniu 28 kwietnia 2017 r. tj. z chwilą zasądzenia odszkodowania, przejście prawa własności nieruchomości nabrało odpłatnego charakteru, a w konsekwencji stało się dostawą towaru w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u.
Spółdzielnia zaskarżyła interpretację indywidualną w całości, domagając się jej uchylenia w całości oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 1 oraz art. 15 u.p.t.u. - poprzez uznanie przejścia własności gruntu Spółdzielni na rzecz m.st. Warszawy na podstawie dekretu za odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT, a także art. 2 pkt 33, art. 43 ust. 1 pkt 2, art. 43 ust. 1 pkt 9, art. 43 ust. 1 pkt 10 oraz art. 43 ust. 1 pkt 11 u.p.t.u. w zakresie uznania przejścia własności gruntu Spółdzielni na rzecz m. st. Warszawy na podstawie dekretu za odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT i niekorzystającą ze zwolnienia z tego podatku. Spółdzielnia wytknęła nadto organowi naruszenie art. 7 i art. 217 Konstytucji RP.
W odniesieniu do przepisów postępowania, Spółdzielnia zarzuciła naruszenie art. 14c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz.1540 z późn. zm., dalej: "O.p.") poprzez brak należytego uzasadnienia prawnego oceny jej stanowiska przedstawionego we wniosku o interpretację oraz brak należytego uzasadnienia prawnego stanowiska Dyrektora KIS zawartego w interpretacji.
W odpowiedzi na skargę, organ interpretacyjny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko, zawarte w zaskarżonej interpretacji.
Uchylając zaskarżoną interpretację indywidualną wskazanym na początku wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że interpretacja nie spełniała wymogów przewidzianych w art. 14c § 1 i 2 O.p. Sąd stwierdził, że organ interpretacyjny, z naruszeniem wskazanych przepisów uchylił się od wyrażenia stanowiska i jego prawnego uzasadnienia, czy przejście własności gruntu Spółdzielni na rzecz m. st. Warszawy na podstawie dekretu, a więc przed wejściem w życie u.p.t.u., można uznać za dostawę towarów w rozumieniu u.p.t.u. podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, gdy odpłatność następuje dopiero pod rządami u.p.t.u. Wedle zapatrywań Sądu pierwszej instancji, zaskarżona interpretacja nie zawierała oceny stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny dotyczącej wskazanego problemu.
Przy tym za przedwczesną, uznał Sąd ocenę zarzutów naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 1 oraz art. 15 u.p.t.u. oraz zarzutów naruszenia art. 7 i art. 217 Konstytucji RP odnośnie podlegania opodatkowaniu podatkiem VAT. W pierwszej kolejności należało, zdaniem Sądu poznać stanowisko organu interpretacyjnego co do kwestii intertemporalnego zastosowania art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 1 oraz art. 15 u.p.t.u.
Sąd stwierdził jednak niezasadność zarzutu naruszenia prawa materialnego w postaci art. 2 pkt 33, art. 43 ust. 1 pkt 2, art. 43 ust. 1 pkt 9, art. 43 ust. 1 pkt 10 oraz art. 43 ust. 1 pkt 11 u.p.t.u., a także art. 14c O.p. w zakresie niewyrażenia stanowiska organu interpretacyjnego co do kwestii zwolnienia z podatku, albowiem Spółdzielnia tej kwestii nie uczyniła przedmiotem pytania, gdyż w spornej sprawie Spółdzielnia zadała wyłącznie pytanie wyłącznie w zakresie "nie podlegania opodatkowaniu" podatkiem od towarów i usług na gruncie ustawy VAT otrzymanego odszkodowania.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku, organ podatkowy zaskarżył ów wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także przeprowadzenie rozprawy i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Dyrektor KIS zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
- art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 14c § 1 i 2 O.p. poprzez bezzasadne przyjęcie, że organ naruszył art. 14c § 1 i 2 O.p. w stopniu uzasadniającym uchylenie interpretacji indywidualnej przez to, że w ocenie Sądu, zaskarżona interpretacja nie zawiera oceny stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny dotyczącej istoty problemu, co w konsekwencji doprowadziło Sąd pierwszej instancji do błędnego przyjęcia, że zaskarżona interpretacja wymyka się sądowej kontroli i musi zostać uchylona, podczas gdy organ dokonał kompleksowej i jednoznacznej oceny stanowiska Skarżącej przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wraz z jednoznacznym uzasadnieniem. Z rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej interpretacji jednoznacznie bowiem wynika, że dopiero z chwilą zasądzenia odszkodowania (2017 r.) opisana czynność nabrała odpłatnego charakteru, a w konsekwencji stała się odpłatną dostawą towaru w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT podlegającą opodatkowaniu
podatkiem od towarów i usług.
W ocenie Organu to Sąd uchylił się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w zakresie zarzutów skargi dotyczących naruszenia prawa materialnego, czym naruszył wskazane wyżej przepisy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
- art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 14c § 1 i 2 O.p. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. poprzez bezzasadne uchylenie zaskarżonej interpretacji i przyjęcie, że organ interpretacyjny, z naruszeniem art. 14c § 1 i 2 O.p., uchylił się od wyrażenia stanowiska, mającego w ocenie Sądu istotne znaczenie dla sprawy, czy przejście własności gruntu Spółdzielni na rzecz m.st. Warszawy na podstawie Dekretu z dnia 26 października 1945 r. a więc przed wejściem w życie ustawy VAT, można uznać za dostawę towarów w rozumieniu ustawy VAT podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, gdy dopiero odpłatność następuje pod rządami u.p.t.u.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Spółdzielnia wniosła o jej oddalenie w całości, zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna organu podatkowego była zasadna.
Wstępnie trzeba przypomnieć, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w § 2 art. 183 p.p.s.a. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09).
W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona interpretacja indywidualna wydana została z naruszeniem art. 14c § 1 i § 2 O.p. Według tego Sądu organ interpretacyjny uchylił się od wyrażenia oceny prawnej co do tego, czy w dacie przejścia prawa własności nieruchomości mamy do czynienia z dostawą towarów, gdy nie obowiązywała u.p.t.u., a Spółdzielnia nie byłą czynnym podatnikiem VAT. Należało zadaniem Sądu ocenić, czy czynność dokonana przed wejściem w życie u.p.t.u. staje się opodatkowana, gdy płatność następuje pod rządami u.p.t.u.
Według art. 14c § 1 O.p., interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego
lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. Z kolei na podstawie art. 14c § 2 O.p., w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym.
Na tle powyższych przepisów wskazuje się w orzecznictwie (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 1332/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 marca 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 1689/09, wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Łd 1178/10, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Gl 474/09, wyrok NSA z dnia 22 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2444/12), że interpretacja składa się z dwóch zasadniczych elementów, a mianowicie oceny stanowiska wnioskodawcy oraz uzasadnienia prawnego tej oceny, przy czym uzasadnienie prawne jest obligatoryjne jedynie wówczas, gdy organ dokonuje negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy. Oba te elementy mają równorzędne znaczenie. Musi zachodzić między nimi spójność, zwłaszcza gdy organ nie podziela całej prezentowanej przez wnioskodawcę argumentacji. Oba one winny też odnosić się do stanowiska wyrażonego przez wnioskodawcę na tle przedstawionego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Ocena stanowiska wnioskodawcy sprowadza się w zasadzie do stwierdzenia przez organ interpretacyjny, że "stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe", albo "stanowisko wnioskodawcy jest nieprawidłowe". Zakres oceny stanu faktycznego, zawartego we wniosku o wydanie interpretacji, wyznacza też treść zadanego przez wnioskodawcę pytania oraz zajętego przez wnioskodawcę stanowiska. Uzasadnienie prawne oceny jest obligatoryjne w przypadku wyrażenia negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy, a jego zakres zależy od tego, czy ocena prawidłowości odnosi się do pełnego zakresu stanowiska wnioskodawcy, czy też tylko do jego części. W tej sytuacji uzasadnienie prawne nie może bowiem dotyczyć innej kwestii
Z powyższego wynika, że istotą wypowiedzi organu w interpretacji indywidulanej jest ocena stanowiska wnioskodawcy, które wyraża jego (wnioskodawcy) zapatrywanie (ocenę) odnośnie skutków prawnych określonego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).
Zwrócić także trzeba uwagę, że postępowanie w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego ma szczególny charakter, odróżniający je w istotny sposób od pozostałych procedur uregulowanych w przepisach O.p. W postępowaniu tym nie przeprowadza się postępowania dowodowego, a organ zobowiązany jest do uwzględnienia jedynie tych okoliczności, jakie przytoczone zostaną przez wnioskodawcę.
Powyższy charakter interpretacji indywidulanej rzutuje także na zakres niezbędnej wypowiedzi organu. Organ podatkowy, w ramach oceny stanowiska wnioskodawcy i prezentacji własnego stanowiska, ogranicza się jedynie do wykładni treści przepisów prawa podatkowego oraz sposobu ich zastosowania w odniesieniu do określonej indywidualnie sprawy. Nie można utożsamiać "trybu wydawania interpretacji" z postępowaniem podatkowym, a w konsekwencji również żądać, aby wydając interpretację organ, prowadził szeroko rozumianą polemikę z każdym poglądem wnioskodawcy. Organ powinien jedynie oceniać przedstawione przez stronę stanowisko w odniesieniu do interpretowanych przepisów prawa podatkowego. W orzecznictwie podnosi się bowiem, że wydając interpretację indywidualną organ nie jest zobligowany do polemiki z wnioskodawcą co do przedstawionej przez niego argumentacji. Nie ma obowiązku ustosunkowania się do wszystkich argumentów wnioskodawcy. Do uprawnień organu należy wybór racji argumentacyjnych, które jego zdaniem są wystarczające dla oceny merytorycznej problemu podatkowego objętego wnioskiem o wydanie interpretacji (wyroki NSA: z dnia 1 marca 2013 r., sygn. akt II FSK 2980/12, z dnia 22 stycznia 2014 r., sygn. akt I FSK 1548/13, z dnia 17 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 731/13 oraz z dnia 17 maja 2019 r., sygn. akt II FSK 2041/17, z dnia 9 lutego 2023 r., sygn. akt I FSK 2187/19).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, organ dokonał oceny stanowiska Spółdzielni w oparciu o przedstawiony przez nią opis sprawy. Organ stosownie do art. 14c § 1 i § 2 O.p. uznał stanowisko strony za nieprawidłowe i przedstawił własną ocenę okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę. Dyrektor KIS, ustosunkowując się do stanowiska strony i zadanego pytania stwierdził, że: "W przedmiotowej sprawie w dniu przejścia prawa własności nieruchomości na miasto Warszawa, tj. 26 października 1945 r. odszkodowanie Spółdzielni nie zostało przyznane, w konsekwencji przejście prawa własności nieruchomości nie miało wówczas charakteru odpłatnego. Następnie w dniu 13 kwietnia 1050 r. działki stały się własnością Skarbu Państwa i dopiero w dniu 28 kwietnia 2017 r. zostało zasądzone odszkodowanie na rzecz Spółdzielni za utracone prawo do nieruchomości. Z chwilą zasądzenia odszkodowania czynność ta nabrała odpłatnego charakteru, a w konsekwencji stała się dostawą towaru w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u."
Organ odniósł się także do poruszanej przez wnioskodawcę kwestii zwolnienia przedmiotowego podnosząc, że "W przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia, że świadczycie Państwo czynności, które korzystają ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 11 u.p.t.u., jak również że otrzymane odszkodowanie przeznaczycie Państwo wyłącznie na cele mieszkaniowe. Mając bowiem na względzie powołane przepisy prawa raz przedstawiony stan faktyczny wskazać należy, iż przekazanie nieruchomości na podstawie dekretu w zamian z odszkodowanie jest odpłatną dostawą towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., a w konsekwencji czynnością podlegającą opodatkowaniu uregulowaną w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. według stawek właściwych dla przedmiotu dostawy".
Niewątpliwie w powyższy sposób organ dokonał jednoznacznej oceny stanowiska wnioskodawcy jak również przedstawił własne zapatrywanie odnośnie zagadnienia prawnego będącego przedmiotem interpretacji. To, że organ interpretacyjny nie wskazał wprost, czy można mówić o dostawie towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1, gdy przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel nastąpiło (z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub z mocy prawa) przed wejściem w życie u.p.t.u., przed wejściem w życie dyrektywy 112, przed powstaniem systemu VAT i przed powstaniem Unii Europejskiej (tak WSA na str. 7 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) – nie mogło być powodem uchylenia interpretacji.
Z treści interpretacji indywidualnej jednoznacznie wynikało, że dopiero z chwilą zasądzenia odszkodowania w 2017 r. opisana czynność nabrała odpłatnego charakteru, a w rezultacie stała się odpłatną dostawą w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. Takie stanowisko dostatecznie ujawnia sposób rozumowania organu i przesłankę konkluzji odnośnie zaistnienia czynności podlegającej opodatkowaniu.
Ponieważ Sąd pierwszej instancji, wytykając – niesłusznie jak to powyżej wywiedziono – mankamenty zakresu niezbędnej treści interpretacji indywidualnej, uchylił się od merytorycznej oceny zaistniałego w sprawie problemu, a mianowicie nastania dostawy w związku z zasądzeniem odszkodowania w 2017 r., przeto na obecnym etapie sprawy nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u.
Rzeczą Sądu pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie dokonanie oceny w świetle postawionych w skardze zarzutów (art. 57a p.p.s.a.), czy stanowisko organu w interpretacji indywidulanej było prawidłowe, czy też nie.
Ponieważ skarga kasacyjna zawierała usprawiedliwione podstawy, to zasadne było, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego miało umocowanie w art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Dominik Mączyński Zbigniew Łoboda Mariusz Golecki
Sędzia WSA del. Sędzia NSA Sędzia NSA

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI