I FSK 1335/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę E. G. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 24 marca 2023 r. (sygn. akt I FSK 2149/18), w którym oddalono jej skargę kasacyjną dotyczącą określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług. Skarżąca argumentowała, że nowe orzeczenia, w tym wyrok TSUE C-114/22 oraz wyrok NSA II FSK 1604/20, mogłyby wpłynąć na wynik sprawy. Sąd uznał skargę o wznowienie za dopuszczalną, ale nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia. W odniesieniu do wyroku TSUE C-114/22, NSA stwierdził, że dotyczy on sytuacji, gdy prawo do odliczenia VAT jest pozbawiane z powodu pozorności transakcji na gruncie prawa cywilnego. Tymczasem w pierwotnej sprawie zakwestionowano prawo do odliczenia VAT, ponieważ transakcje zostały uznane za niedokonane w rzeczywistości, a nie za pozorne. NSA podkreślił, że podstawą orzeczenia nie był art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) ustawy o VAT, lecz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, wskazujący na transakcje niedokonane. Co do wyroku NSA II FSK 1604/20, sąd stwierdził, że został on już wzięty pod uwagę w uzasadnieniu pierwotnego wyroku I FSK 2149/18, co wyklucza jego wykorzystanie jako nowo odkrytego dowodu lub przesłanki wznowienia. Sąd wyjaśnił, że ocena prawna w wyroku II FSK 1604/20 dotyczyła podatku dochodowego od osób prawnych, a nie podatku VAT, i nie mogła wpłynąć na rozstrzygnięcie w sprawie VAT, gdzie kluczowe było wystawienie faktur stwierdzających czynności niedokonane. Dodatkowo, NSA odniósł się do późniejszego wyroku I FSK 104/20, wskazując, że został on wydany po złożeniu wniosku o wznowienie i nie zmieniał faktu, że wyrok II FSK 1604/20 był już analizowany. W konsekwencji, skarga o wznowienie postępowania została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie, dlaczego nowe orzecznictwo (np. TSUE) nie zawsze stanowi podstawę do wznowienia postępowania, zwłaszcza gdy dotyczy innych przesłanek prawnych niż te, które były podstawą pierwotnego rozstrzygnięcia. Podkreślenie różnic między pozorność transakcji a brakiem jej rzeczywistego dokonania w kontekście VAT. Wyjaśnienie, że orzeczenia dotyczące innych gałęzi prawa (np. CIT) nie wpływają automatycznie na sprawy VAT.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej (wznowienie postępowania) i konkretnych przepisów dotyczących VAT i procedury sądowoadministracyjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyrok TSUE C-114/22, dotyczący prawa do odliczenia VAT w przypadku transakcji pozornych na gruncie prawa cywilnego, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zakwestionowano prawo do odliczenia VAT z powodu braku rzeczywistego dokonania transakcji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok TSUE C-114/22 nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, ponieważ dotyczy on innej przesłanki (pozorność transakcji na gruncie prawa cywilnego) niż ta, która była podstawą pierwotnego rozstrzygnięcia (brak rzeczywistego dokonania transakcji).
Uzasadnienie
TSUE w wyroku C-114/22 interpretuje przepisy dyrektywy VAT w kontekście prawa cywilnego i pozorności transakcji. W rozpatrywanej sprawie NSA zakwestionował prawo do odliczenia VAT, ponieważ transakcje zostały uznane za niedokonane w rzeczywistości, a nie za pozorne w rozumieniu prawa cywilnego. Podstawą zakwestionowania było art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, a nie lit. c).
Czy wyrok NSA wydany w innej sprawie (np. dotyczącej kontrahenta), który nie był znany stronie w momencie prawomocnego zakończenia postępowania, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania, jeśli sąd w pierwotnym orzeczeniu już się do niego odniósł?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok wydany w innej sprawie nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania, jeśli sąd w pierwotnym orzeczeniu już się do niego odniósł i ocenił jego znaczenie dla rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd w pierwotnym wyroku I FSK 2149/18 odniósł się do wyroku II FSK 1604/20 i ocenił, że jego uzasadnienie prawne nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej VAT. Skoro sąd już rozważył ten wyrok, nie można go uznać za nowo odkryty środek dowodowy lub przesłankę wznowienia.
Czy ocena prawna dokonana w wyroku dotyczącym podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) może mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej podatku od towarów i usług (VAT), jeśli dotyczy tych samych transakcji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ocena prawna dokonana na gruncie przepisów o CIT nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej VAT, jeśli przepisy te regulują odmienne kwestie i wymagają innej oceny.
Uzasadnienie
NSA w pierwotnym wyroku wyjaśnił, że ocena prawna w wyroku II FSK 1604/20 (dotyczącym CIT) nie miała wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie VAT, ponieważ dotyczyła ona możliwości zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów, podczas gdy w sprawie VAT kluczowe było wystawienie faktur stwierdzających czynności niedokonane, co jest niedopuszczalne na gruncie ustawy o VAT.
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 272 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa wznowienia postępowania w oparciu o wyrok TSUE.
p.p.s.a. art. 273 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa wznowienia postępowania w oparciu o wykrycie środka dowodowego.
p.p.s.a. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący transakcji niedokonanych, który był podstawą pierwotnego rozstrzygnięcia.
u.p.t.u. art. 108 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Obowiązek zapłaty VAT od faktury dokumentującej czynność niedokonaną.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący pozorność transakcji, przywołany przez TSUE, ale nie będący podstawą pierwotnego rozstrzygnięcia.
u.p.t.u. art. 7
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Definicja dostawy towarów.
p.p.s.a. art. 276
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Odesłanie do przepisów o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący kosztów postępowania w sprawach wznowienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok TSUE C-114/22 dotyczy pozorności transakcji na gruncie prawa cywilnego, a nie braku rzeczywistego dokonania transakcji, co było podstawą pierwotnego rozstrzygnięcia. • Sąd w pierwotnym wyroku już odniósł się do wyroku II FSK 1604/20, co wyklucza jego wykorzystanie jako podstawy wznowienia. • Ocena prawna z wyroku dotyczącego CIT nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie VAT, gdyż dotyczą odmiennych przepisów i kwestii.
Odrzucone argumenty
Wyrok TSUE C-114/22 powinien wpłynąć na wynik sprawy. • Wyrok NSA II FSK 1604/20 stanowi podstawę do wznowienia postępowania. • Wyrok NSA I FSK 104/20 potwierdza, że wyrok II FSK 1604/20 powinien mieć wpływ na wynik sprawy.
Godne uwagi sformułowania
przesłanką zakwestionowania prawa do odliczenia nie była pozorność czynności ale brak ich dokonania w rzeczywistości • faktury w których jako nabywcę leków wskazywano skarżącą należało zakwalifikować, jako dokumenty wykazujące transakcje, które nie miały miejsca w rzeczywistości • Ocena prawna zawarta w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 stycznia 2023 r., sygn. akt II FSK 1604/20 nie ma wpływu na ocenę prawną niniejszej sprawy. • Na gruncie przepisów regulujących opodatkowanie podatkiem od towarów i usług praktyka wystawiania faktur, w przypadku których ich wystawca nie jest podmiotem rzeczywiście dokonującym czynności wykazanych w tych fakturach, jest uznawana za niedopuszczalną.
Skład orzekający
Janusz Zubrzycki
przewodniczący
Roman Wiatrowski
sprawozdawca
Dominik Mączyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie, dlaczego nowe orzecznictwo (np. TSUE) nie zawsze stanowi podstawę do wznowienia postępowania, zwłaszcza gdy dotyczy innych przesłanek prawnych niż te, które były podstawą pierwotnego rozstrzygnięcia. Podkreślenie różnic między pozorność transakcji a brakiem jej rzeczywistego dokonania w kontekście VAT. Wyjaśnienie, że orzeczenia dotyczące innych gałęzi prawa (np. CIT) nie wpływają automatycznie na sprawy VAT."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej (wznowienie postępowania) i konkretnych przepisów dotyczących VAT i procedury sądowoadministracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne rozróżnienie między różnymi podstawami prawnymi (np. pozorność vs. brak dokonania transakcji) i jak orzecznictwo dotyczące innych dziedzin prawa (CIT) może nie mieć zastosowania w sprawach VAT. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Nowe orzeczenia TSUE nie zawsze otwierają drzwi do wznowienia postępowania VAT – kluczowe są podstawy prawne.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.