I FSK 1326/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie obowiązku ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas rejestrujących na trasie T.-G., uznając, że ceny na tej trasie nie były cenami urzędowymi.
Spółka kwestionowała obowiązek ewidencjonowania sprzedaży na trasie T.-G. za pomocą kas rejestrujących, argumentując, że stosowane ceny były cenami urzędowymi. Sąd pierwszej instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznały, że ceny na tej trasie nie były cenami urzędowymi, ponieważ uchwała Rady Miasta T. obowiązywała jedynie w granicach administracyjnych miasta. W konsekwencji spółka nie mogła korzystać ze zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania, co skutkowało nałożeniem sankcji i dodatkowego zobowiązania podatkowego. NSA oddalił skargę kasacyjną, powołując się na orzecznictwo TSUE dotyczące proporcjonalności sankcji i możliwości nakładania dodatkowych zobowiązań podatkowych.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki Z. K. M. "V. T. T." sp. z o.o. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2004 r. Spór koncentrował się na obowiązku ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas rejestrujących na trasie T.-G. Spółka twierdziła, że stosowane ceny były cenami urzędowymi, co uprawniało ją do zwolnienia z tego obowiązku. Organy podatkowe i WSA uznały, że ceny na trasie wykraczającej poza granice miasta T. nie mogły być uznane za urzędowe, ponieważ uchwała Rady Miasta T. obowiązywała tylko na terenie miasta. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że kompetencje organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego są ograniczone do ich obszaru działania. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia prawa wspólnotowego, powołując się na wyroki TSUE, które potwierdziły dopuszczalność sankcji w postaci ograniczenia prawa do odliczenia podatku naliczonego oraz nałożenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, o ile są one proporcjonalne i zgodne z VI Dyrektywą VAT. NSA uznał, że polskie przepisy w tym zakresie nie naruszają zasady proporcjonalności ani nie stanowią niedozwolonych środków specjalnych. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona, a spółka obciążona kosztami postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, ceny stosowane na trasie wykraczającej poza granice administracyjne gminy nie mogą być uznane za ceny urzędowe, ponieważ kompetencje organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego są ograniczone do ich obszaru działania.
Uzasadnienie
Uchwała Rady Miasta T. mogła ustalać ceny urzędowe jedynie na terenie T. Ceny za przejazdy poza tym obszarem nie mieściły się w definicji ceny urzędowej określonej w ustawie o cenach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
u.p.t.u. art. 111 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 247 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. z 1993 r. art. 29 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. z 1993 r. art. 10 § ust. 2
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.o.c. art. 3 § ust. 1 pkt 7
Ustawa z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach
Rozporządzenie art. 2 § § 2 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie kas rejestrujących
Rozporządzenie art. 5 § § 5 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie kas rejestrujących
u.p.t.u. art. 99 § ust. 12
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 111 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 109 § ust. 4 i 5
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ceny na trasie T.-G. nie były cenami urzędowymi, ponieważ uchwała Rady Miasta T. obowiązywała tylko w granicach administracyjnych miasta. Obowiązek stosowania kas rejestrujących i sankcje z nim związane są zgodne z VI Dyrektywą VAT i zasadą proporcjonalności. Dodatkowe zobowiązanie podatkowe nie jest środkiem specjalnym w rozumieniu VI Dyrektywy.
Odrzucone argumenty
Ceny na trasie T.-G. były cenami urzędowymi, co zwalniało z obowiązku ewidencjonowania za pomocą kas rejestrujących. Polskie przepisy dotyczące sankcji za brak ewidencji kasowej naruszają VI Dyrektywę VAT i zasadę proporcjonalności. Dodatkowe zobowiązanie podatkowe stanowi środek specjalny w rozumieniu VI Dyrektywy.
Godne uwagi sformułowania
rozstrzyganie w tym zakresie wykracza poza kompetencje wskazanego organu stanowiącego akty prawa miejscowego obowiązują jedynie na obszarze działania organów, które je ustanowiły obowiązek stosowania kas fiskalnych nie stanowił środka specjalnego w rozumieniu art. 27 VI Dyrektywy sankcja określona w art. 111 ust. 2 ustawy o VAT z 2004 r. jest niezbędną gwarancją skuteczności i prawidłowości funkcjonowania systemu podatkowego
Skład orzekający
Małgorzata Niezgódka - Medek
przewodniczący sprawozdawca
Jan Zając
sędzia
Małgorzata Fita
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia ceny urzędowej w kontekście tras międzymiastowych oraz dopuszczalność sankcji VAT za brak ewidencji kasowej w świetle prawa UE."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przewozu pasażerskiego i stosowania kas rejestrujących, ale jego wnioski dotyczące prawa UE mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas fiskalnych i jego konsekwencji, a także ważnej kwestii zgodności krajowych przepisów z prawem UE, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników.
“Ceny urzędowe na trasie T.-G.? NSA wyjaśnia, kiedy można uniknąć kasy fiskalnej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 1326/10 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2010-11-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2010-09-24 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jan Zając Małgorzata Fita Małgorzata Niezgódka - Medek /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 1853/07 - Postanowienie NSA z 2010-09-24 I SA/Gd 683/06 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2007-07-31 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 54 poz 535 art. 111 ust. 2 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka - Medek (spr.), Sędzia NSA Jan Zając, Sędzia WSA del. Małgorzata Fita, Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z. K. M.j "V. T. T." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T. (następca prawny Z. K. M. "C.T." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 31 lipca 2007 r. sygn. akt I SA/Gd 683/06 w sprawie ze skargi Z. K. M. "C. T." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 13 czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2004 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Z. K. M. "V. T. T." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w G. kwotę 1.200 (słownie: jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 31 lipca 2007 r. sygn. akt I SA/Gd 683/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. oddalił skargę Z. K. M. "C. T." sp. z o.o. z/s w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. w przedmiocie podatku od towarów i usług od stycznia do listopada 2004 r. Z przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji stanu sprawy wynikało, że w wyniku przeprowadzonej kontroli podatkowej ustalono, iż spółka prowadziła usługi rozkładowego przewozu osób na terenie miasta T. i na trasie T. – G. Zezwolenie na świadczenie usług przewozu środkami komunikacji masowej w obrębie miasta T. wyraził Prezydent Miasta T., a stawki maksymalne opłat za te usługi określiła Rada Miejska. Natomiast przewóz na trasie T. – G. odbywał się na podstawie zezwolenia Urzędu Marszałkowskiego, przy czym wielkość opłat za przewóz była samodzielnie ustalana przez spółkę. Ponadto ustalono, że podatniczka nie prowadziła ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących związanych ze świadczeniem usług przewozów pasażerskich linią nr 50 na trasie T.-G. Mając powyższe na uwadze Naczelnik Pomorskiego Urzędu Skarbowego w G. wszczął postępowanie podatkowe w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do listopada 2004 r. i w konsekwencji wydał jedenaście decyzji za wymienione okresy rozliczeniowe. W rozstrzygnięciach tych określono: - za styczeń nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym, w tym kwotę zwrotu różnicy na rachunek bankowy i ustalono dodatkowe zobowiązanie podatkowe; - za luty, marzec, kwiecień, czerwiec, lipiec, wrzesień, październik i listopad zobowiązanie podatkowe i ustalono dodatkowe zobowiązanie podatkowe; - za maj i sierpień nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym, w tym kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy i ustalono dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Jako podstawę rozstrzygnięć za okres od stycznia do kwietnia wskazano art. 10 ust. 2, art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o VAT z 1993 r.", natomiast za okres od maja do listopada podstawę prawną stanowił art. 99 ust. 12 i art. 111 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o VAT z 2004 r." W wyniku rozpatrzenia odwołania spółki decyzją z dnia 21 czerwca 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w G. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że istota sporu sprowadzała się do ustalenia czy spółka miała prawo do korzystania ze zwolnienia z ewidencjonowania czynności opodatkowanych za pomocą kas rejestrujących, o których mowa w pkt 7 i 8 załącznika do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz. U. Nr 234, poz. 1971), zwanego dalej "Rozporządzeniem", w odniesieniu do przewozów świadczonych na trasie T.-G. W ocenie organu odwoławczego nie został spełniony konieczny warunek uprawniający do korzystania z tego zwolnienia, a mianowicie na wymienionej trasie nie były stosowane ceny urzędowe. Organ powołał się na fakt, że zawarte w umowie o świadczenie usług przewozów pasażerskich ustalenia dotyczące cen za świadczone usługi dotyczyły tylko obszaru T. Rada Miejska nie mogła natomiast ustalić cen urzędowych na przejazdy realizowane poza administracyjnymi granicami miasta. W związku z powyższym spółce nie przysługiwało w tym zakresie zwolnienie z obowiązku ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących, o którym mowa w § 2 Rozporządzenia i tym samym traciła ona prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę stanowiącą równowartość 30% podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Obniżenie kwoty podatku naliczonego spowodowało w niektórych, objętych zaskarżonymi decyzjami miesiącach zawyżenie kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, a w niektórych zaniżenie zobowiązania podatkowego. W efekcie powstała konieczność ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 109 ust. 4 i 5 ustawy o VAT z 2004 r. Na powyższe orzeczenie strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku, w której postawiła zarzuty: - naruszenia § 2 ust. 1 w zw. z § 5 ust. 2 Rozporządzenia poprzez błędną wykładnię i uznanie, że spółka świadczyła na linii T.-G. usługi zakwalifikowane jako przewozy pasażerskie w samochodowej komunikacji podmiejskiej i międzymiastowej, w konsekwencji czego powinna była stosować na tej trasie kasy rejestrujące; - naruszenia art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr. 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej "Ordynacją podatkową" poprzez wyinterpretowanie ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wersji korzystnej z punktu widzenia interesów organu podatkowego mimo, że zgromadzony materiał dowodowy przemawiał za przyjęciem poglądu prezentowanego przez podatnika; - naruszenie art. 249 ust. 3 w zw. z art. 10 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. U. nr 90, poz. 864/2 ze zm.), zwanego dalej "TWE" w zw. z art. 27 Szóstej Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/338/EEC), zwanej dalej "VI Dyrektywą" poprzez jej nieprawidłowe implementowanie i zastosowanie środka specjalnego w rozumieniu tego aktu prawnego w obowiązującym na obszarze RP systemie prawnym. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wskazując na motywy oddalenia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. W szczególności organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Ponadto stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie klasyfikacja usługi świadczonej przez spółkę na trasie T.-G. miała znaczenie drugorzędne, bowiem czynnikiem przesądzającym, o tym czy spółce przysługiwało zwolnienie z obowiązku ewidencjonowania obrotu i kwot podatku za pomocą kas rejestrujących było ustalenie, czy do pobieranych za te usługi opłat stosowano ceny urzędowe. W tym zakresie Sąd pierwszej instancji całkowicie podzielił stanowisko organów podatkowych i uznał, że jedynie ceny obowiązujące za przejazd w ramach obszaru administracyjnego miasta T. były ustalone w uchwale Rady Miasta i tym samym mogły być uznane za ceny urzędowe. Nie przyznano w tym zakresie racji stronie, która wywodziła, że opłata pobierana poza granicami T., z uwagi na przekroczenie kolejnych stref, miała nadal oparcie w cenie urzędowej, bowiem stanowiła wielokrotność maksymalnej ceny, ustalonej dla obszaru administracyjnego tego miasta. W odniesieniu do postawionego zarzutu naruszenia przepisów wspólnotowych Sąd pierwszej instancji stwierdził, że obowiązek stosowania kas fiskalnych nie stanowił środka specjalnego w rozumieniu art. 27 VI Dyrektywy, a co więcej należało go traktować jako obowiązek, o którym mowa w art. 22 pkt 8 VI Dyrektywy. Na powyższe orzeczenie strona, działająca za pośrednictwem pełnomocnika – adwokata złożyła skargę kasacyjną, w której wniosła: 1) na zasadzie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i stwierdzenie nieważności decyzji organu odwoławczego i poprzedzających ją decyzji organu pierwszej instancji z uwagi na wydanie ich z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w zw. z § 2 ust. 1 w zw. z § 5 ust. 2 Rozporządzenia; 2) lub na zasadzie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i uchylenie decyzji organu odwoławczego i poprzedzających ją decyzji organu pierwszej instancji z uwagi na wydanie ich z rażącym naruszeniem prawa materialnego tj. § 2 ust. 1 w zw. z § 5 ust. 2 Rozporządzenia co miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. 3) ewentualnie na zasadzie art. 185 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. 4) oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Jako podstawy kasacyjne strona wskazała: - naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz. U. nr 97, poz. 1050 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o cenach" poprzez jego błędną wykładnię przejawiającą się w uznaniu, że podatnik pobierał z tytułu świadczonych na linii "50" usług ceny inne aniżeli urzędowe, co w konsekwencji nie kwalifikowało go do zwolnienia w spornym okresie z obowiązku ewidencjonowania obrotu za pomocą kas rejestrujących mimo, iż prawidłowa wykładnia powyższego przepisu przemawia za przyjęciem, iż decydujące znaczenie dla ustalenia charakteru ceny ma przyjęcie jej w uchwale organu stanowiącego gminy, co niniejszej sprawie zostało wykazane; - naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. przejawiające się w ich nie zastosowaniu i odmowie uchylenia zaskarżonych decyzji, mimo dopuszczenia się przez organy administracji publicznej obrazy przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego szczegółowo wskazanych w treści skargi; - naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 249 ust. 3 w zw. z art. 10 TWE w zw. z art. 27 VI Dyrektywy poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w uznaniu, iż pozbawienie podatnika możliwości odliczenia podatku naliczonego, jak również ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego nie stanowi środka specjalnego i nie wymaga zachowania dla możliwości jego zastosowania procedury przewidzianej w postanowieniach VI Dyrektywy, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że wskazane w zaskarżonych decyzjach sankcje zostały na podatnika nałożone prawidłowo. W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podniósł, że spółka nie miała realnego wpływu na ustalanie cen na trasie "50" bowiem musiała stosować w tym zakresie ceny ustalone w uchwałach przez Radę Gminy. Stwierdzono w szczególności, że mimo, iż linia ta wykracza poza granice miasta to nadal do ustalenia cen jako podstawę należało przyjąć wielokrotność ceny urzędowej ustalonej dla "pierwszej strefy". Tym samym w ocenie spółki była to nadal cena urzędowa. Tego waloru nie pozbawiał jej również fakt, że poszczególne strefy poza granicami miasta zostały określone przez prawnego poprzednika strony skarżącej tj. "C." sp. z o.o. W dalszej części autor skargi kasacyjnej odniósł się do kwestii naruszenia przepisów wspólnotowych i wyraził pogląd, iż krajowe przepisy sankcjonujące ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego, jak i pozbawiające podatnika prawa obniżenia podatku należnego o kwotę stanowiącą równowartość 30% kwoty podatku naliczonego w wypadku nie stosowania kas rejestrujących, są sprzeczne z postanowieniami VI Dyrektywy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w G., działając za pośrednictwem pełnomocnika – radcy prawnego wniósł o jej oddalenie i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, uznał zaskarżony wyrok za trafny stwierdzając zarazem, że postawione przez spółkę zarzuty kasacyjne są nieuzasadnione. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna jest niezasadna i tym samym musi podlegać oddaleniu. Przystępując do oceny podstaw kasacyjnych należy rozpocząć od zarzutu błędnej wykładni art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o cenach, gdyż to w naruszeniu tego przepisu strona widzi potwierdzenie dla stanowiska, że przyjęte ceny na trasie G.-T. były cenami urzędowymi. Rozstrzygnięcie tej kwestii ma natomiast kluczowy charakter dla rozpoznania innych zarzutów, gdyż uznanie cen przyjętych na trasie G.-T. za ceny urzędowe stanowiło warunek zwolnienia strony z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kasy fiskalnej, a w konsekwencji, w odniesieniu do okresu od maja do listopada 2004 r., czynnik wykluczający możliwość nałożenia sankcji, o której mowa w art. 111 ust. 2 ustawy o VAT z 2004 r. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o cenach cena urzędowa jest ustalana w rozporządzeniu wydanym przez właściwy organ administracji rządowej lub w uchwale wydanej przez organ stanowiący właściwej jednostki samorządu terytorialnego. W sprawie rozpoznawanej strona powołała się na uchwałę Rady Miasta T., która to, w jej ocenie, stanowiła podstawę dla ustalenia spornych cen. Wbrew jednak temu co twierdzi skarżąca, cena ustalona na trasie T.-G. nie mogła być ceną urzędową, gdyż rozstrzyganie w tym zakresie wykracza poza kompetencje wskazanego organu stanowiącego. Stosownie bowiem do treści art. 87 § 2 Konstytucji RP akty prawa miejscowego obowiązują jedynie na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Tym samym o ile Rada Miasta T. posiada kompetencje do ustalania cen urzędowych na terenie T. to nie może ustalać ich w drodze uchwały wobec autobusów kursujących poza jego granicami. W konsekwencji mając na uwadze treść art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o cenach należało przyznać rację Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, który nie dopatrzył się uchybień w decyzji organu odwoławczego i stwierdzić, że cena za przejazd na trasie T.-G. nie mogła być uznana za cenę urzędową. Cena ta nie mieściła się w powołanej definicji ceny urzędowej tj. nie została ustalona w oparciu o uchwałę wydaną przez organ stanowiący właściwej jednostki samorządu terytorialnego ani w rozporządzeniu wydanym przez właściwy organ administracji rządowej. W związku z powyższym strona nie mogła korzystać ze zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas rejestrujących na spornej trasie. Przechodząc do drugiego z postawionych zarzutów naruszenia prawa materialnego, który został doprecyzowany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, stwierdzić należy, że również on nie mógł skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku. Zarzut ten w istocie sprowadza się do stwierdzenia, że organy niezasadnie zakwestionowały prawo do odliczenia w oparciu o art. 111 ust. 2 ustawy o VAT z 2004 r., gdyż przepis ten, w ocenie strony, został wprowadzony przez polskiego ustawodawcę z naruszeniem procedury, o której mowa w art. 27 VI Dyrektywy. Strona wskazała ponadto, że wymienione ograniczenie prawa do odliczenia, jak również ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego, stanowiły środki specjalne w rozumieniu VI Dyrektywy. Należy podkreślić, że problem ten mieści się w zakresie pytania prejudycjonalnego, które Naczelny Sąd Administracyjny skierował na mocy postanowienia z dnia 21 stycznia 2009 r. w sprawie o sygn. akt I FSK 1769/07. W następstwie zadanego pytania zapadł wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 29 lipca 2010 r., sygn. akt C-188/09. W powołanym orzeczeniu Trybunał stwierdził co następuje: 1) Wspólny system podatku od wartości dodanej, zdefiniowany w art. 2 ust. 1 i 2 I Dyrektywy oraz w art. 2, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 17 ust. 1 i 2 VI Dyrektywy w brzmieniu zmienionym dyrektywą Rady 2004/7/WE z dnia 20 stycznia 2004 r., nie stoi na przeszkodzie temu, by państwo członkowskie czasowo ograniczyło zakres prawa do odliczenia podatku naliczonego w stosunku do podatników, którzy nie dopełnili formalności wpisania dokonanych przez nich czynności sprzedaży do ewidencji, pod warunkiem że tego rodzaju sankcja zgodna jest z zasadą proporcjonalności. 2) Przepisy, takie jak art. 111 ust. 1 i 2 ustawy o VAT z 2004 r. nie są "specjalnymi środkami stanowiącymi odstępstwo", mającymi na celu zapobieganie przypadkom oszustw podatkowych lub unikania opodatkowania w rozumieniu art. 27 ust. 1 VI Dyrektywy w brzmieniu zmienionym dyrektywą 2004/7/WE. 3) Artykuł 33 VI Dyrektywy w brzmieniu zmienionym dyrektywą 2004/7/WE nie stanowi przeszkody dla utrzymywania w mocy przepisów takich jak art. 111 ust. 1 i 2 ustawy o VAT z 2004 r. W świetle powyższych tez Trybunału również i ten zarzut kasacyjny należało uznać za nieusprawiedliwiony. Organy wobec stwierdzenia, że na stronie ciążył obowiązek ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas fiskalnych w odniesieniu do okresu od maja do listopada 2004 r., słusznie zastosowały sankcję, o której mowa w art. 111 ust. 2 ustawy o VAT z 2004 r. Jeśli chodzi natomiast o zasygnalizowane przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej badanie zgodności tej sankcji z zasadą proporcjonalności to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego regulacja art. 111 ust 2 ustawy o VAT z 2004 r. tej zasady nie narusza. Wprowadzenie przepisów sankcyjnych motywuje podatników do terminowego rozpoczęcia ewidencji przy użyciu kas w odniesieniu do sprzedaży na rzecz osób fizycznych, nieprowadzących działalności gospodarczej. W przypadku tego rodzaju sprzedaży, która z reguły nie jest dokumentowana (z wyjątkiem sytuacji gdy nabywca zażąda wystawienia faktury), ryzyko występowania nadużyć polegających na zaniżaniu obrotów jest wysokie. Wprowadzenie obowiązku ewidencjonowania przy użyciu kas rejestrujących takie ryzyko ogranicza. Sankcja określona w art. 111 ust. 2 ustawy o VAT z 2004 r. jest niezbędną gwarancją skuteczności i prawidłowości funkcjonowania systemu podatkowego, której brak mógłby prowadzić do nadużyć. Zastosowanie sankcji związane jest w rzeczywistości z obiektywnym faktem niezaewidencjonowania przez podatnika obrotów przy pomocy kasy rejestrującej, czyli narażeniem na uszczerbek fiskalnych interesów budżetu państwa. Wysokość sankcji nie jawi się natomiast ani jako nadmierna, ani jako niewystarczająca do zagwarantowania zniechęcającego skutku omawianej sankcji, a tym samym jej skuteczności. (por. wyrok NSA z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt I FSK 1467/09, publ. w internetowej bazie orzeczeń NSA). Jeśli chodzi natomiast o podniesioną w analizowanym zarzucie niezgodność dodatkowego zobowiązania podatkowego z VI Dyrektywą, należy zaznaczyć, że również ta kwestia była przedmiotem analizy Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. ETS w wyroku z dnia 15 stycznia 2009 r. w sprawie K-1 Spółka z o.o. przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Bydgoszczy (C-502/07) uznał, iż zasada wspólnego systemu podatku od wartości dodanej nie stoi na przeszkodzie wprowadzeniu tego rodzaju środka przez państwa członkowskie. Co więcej stwierdził, że na mocy VI Dyrektywy państwa członkowskie mają możliwość nałożenia zobowiązań, które uznają za niezbędne do zapewnienia prawidłowego poboru podatku, a dodatkowe zobowiązanie podatkowe nie jest "specjalnym środkiem stanowiącym odstępstwo" mającym na celu zapobieganie niektórym rodzajom oszustw podatkowych lub unikaniu opodatkowania, którego przyjęcie przez państwo członkowskie wymaga upoważnienia Rady stanowiącej jednomyślnie na wniosek Komisji. Przechodząc do ostatniego z postawionych zarzutów kasacyjnych, a mianowicie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. należało stwierdzić, że i ten zarzut był niezasadny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił działania organów podatkowych i słusznie nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wszelkie kluczowe kwestie, a mianowicie ciążący na stronie obowiązek w zakresie ewidencjonowania sprzedaży na trasie G.-T. oraz możliwość zastosowania wobec spółki sankcji w postaci ograniczenia jej prawa do odliczenia znalazły swój wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Tym samym kontrola działania organów, którą przeprowadził Sąd nie mogła budzić zastrzeżeń Sądu kasacyjnego, który również nie znalazł podstaw do zastosowania w sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Koszty postępowania kasacyjnego zostały zasądzone na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI