I FSK 1321/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga kasacyjna została wniesiona od wyroku WSA we Wrocławiu, który uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie dopuszczenia pełnomocnika do udziału w przesłuchaniu świadka. WSA uznał, że wadą rozstrzygnięć było wydanie ich w błędnym trybie i na niewłaściwej podstawie prawnej, gdyż kwestia dopuszczenia pełnomocnika świadka nie wynika z prawa materialnego i nie wszczyna się dla niej osobnego postępowania. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że dopuszczenie pełnomocnika świadka do przesłuchania stanowi kwestię wpadkową w toczącym się postępowaniu podatkowym i nie jest uprawnieniem stanowiącym przedmiot odrębnego postępowania podatkowego. Zgodnie z art. 138a § 1 Ordynacji podatkowej, strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Świadek nie jest stroną postępowania i nie może działać przez pełnomocnika. NSA zaznaczył, że pełnomocnik podatnika może być obecny przy przesłuchaniu świadka, ale nie w charakterze pełnomocnika tego świadka. Sąd odrzucił argumentację skarżącego dotyczącą prawa do obrony i specyfiki postępowania podatkowego, wskazując, że różne role procesowe nie mogą być zrównane. Podkreślono, że w przypadku przesłuchania obcokrajowca należy zapewnić tłumacza przysięgłego, ale nie jest to podstawa do dopuszczenia pełnomocnika świadka. NSA uznał również, że uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi formalne i nie narusza art. 141 § 4 P.p.s.a., a ocena prawna sądu pierwszej instancji jest prawidłowa i wiążąca na podstawie art. 153 P.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie braku prawa świadka do udziału pełnomocnika w przesłuchaniu w postępowaniu podatkowym oraz prawidłowego trybu procedowania kwestii procesowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji świadka w postępowaniu podatkowym; kwestia zapewnienia tłumacza jest odrębnym obowiązkiem organu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy świadek w postępowaniu podatkowym ma prawo do udziału pełnomocnika w czynności przesłuchania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadek w postępowaniu podatkowym nie ma prawa do udziału pełnomocnika w czynności przesłuchania.
Uzasadnienie
Świadek nie jest stroną postępowania podatkowego i nie może działać przez pełnomocnika. Kwestia dopuszczenia pełnomocnika do przesłuchania świadka jest zagadnieniem wpadkowym, a nie przedmiotem odrębnego postępowania. Prawo do obrony przysługuje podejrzanemu/oskarżonemu w postępowaniu karnym, a nie świadkowi w postępowaniu podatkowym, nawet jeśli te same osoby występują w różnych rolach.
Czy odmowa dopuszczenia pełnomocnika do udziału w przesłuchaniu świadka powinna być rozpatrywana w odrębnym postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa dopuszczenia pełnomocnika do udziału w przesłuchaniu świadka jest kwestią wpadkową w toczącym się postępowaniu podatkowym i nie może być rozpatrywana w odrębnym postępowaniu zakończonym postanowieniem na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Kwestie procesowe nie mogą być przedmiotem odrębnego postępowania, a postanowienia dotyczące tych kwestii nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy stanowią inaczej. Odmowa dopuszczenia pełnomocnika do udziału w przesłuchaniu świadka jest wadliwie procedowana jako odrębne postępowanie.
Czy w przypadku przesłuchania świadka nieznającego języka polskiego należy zapewnić tłumacza przysięgłego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w przypadku przesłuchania świadka nieznającego języka polskiego organ podatkowy jest zobowiązany zapewnić udział tłumacza przysięgłego, aby umożliwić swobodną wypowiedź i zapewnić prawidłowość zeznań.
Uzasadnienie
Zapewnienie tłumacza jest konieczne dla prawidłowości przesłuchania i zgodności z zasadą prawdy materialnej (art. 122 O.p.), aby świadek mógł komunikować się z organem i swobodnie wyrażać swoje myśli. Art. 174 § 2 O.p. nakazuje protokołowanie zeznań w języku polskim z udziałem tłumacza.
Przepisy (14)
Główne
O.p. art. 138a § 1
Ordynacja podatkowa
Strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Świadek nie jest stroną i nie może działać przez pełnomocnika.
Pomocnicze
O.p. art. 165a § 1
Ordynacja podatkowa
Użyty przez organ do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie dopuszczenia pełnomocnika świadka, uznany za niewłaściwą podstawę prawną dla takiej kwestii.
O.p. art. 207 § 1
Ordynacja podatkowa
Dotyczy rozstrzygania o istocie sprawy w formie decyzji, co nie miało zastosowania do kwestii procesowej dopuszczenia pełnomocnika świadka.
O.p. art. 216 § 1
Ordynacja podatkowa
Dotyczy wydawania postanowień w toku postępowania podatkowego, które nie rozstrzygają o istocie sprawy.
O.p. art. 216 § 2
Ordynacja podatkowa
Postanowienia dotyczą kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy.
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej art. 208 § 1 pkt 2 lit. a
P.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego wymogów formalnych uzasadnienia wyroku, uznany za niezasadny.
P.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego związania oceną prawną sądu, uznany za niezasadny.
O.p. art. 155 § 1
Ordynacja podatkowa
Możliwość wezwania strony do osobistego stawiennictwa, jeśli jest to niezbędne.
O.p. art. 190 § 2
Ordynacja podatkowa
Pełnomocnik podatnika może być obecny przy przesłuchaniu świadka, jeśli podatnik jest stroną postępowania.
O.p. art. 129
Ordynacja podatkowa
Postępowanie podatkowe jest jawne wyłącznie dla stron.
O.p. art. 195 § 1
Ordynacja podatkowa
Osoba, która nie może samodzielnie komunikować swoich spostrzeżeń, nie może być świadkiem.
O.p. art. 174 § 2
Ordynacja podatkowa
Obowiązek protokołowania zeznań osoby składającej je w języku obcym w przekładzie na język polski z udziałem tłumacza.
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy materialnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Świadek w postępowaniu podatkowym nie jest stroną i nie może działać przez pełnomocnika. • Kwestia dopuszczenia pełnomocnika świadka jest zagadnieniem wpadkowym, a nie przedmiotem odrębnego postępowania. • Prawo do obrony przysługuje w postępowaniu karnym, a nie w postępowaniu podatkowym, gdzie osoba występuje w roli świadka. • Zapewnienie tłumacza jest obowiązkiem organu w przypadku świadka nieznającego języka polskiego, ale nie uzasadnia udziału pełnomocnika.
Odrzucone argumenty
Pełnomocnik świadka powinien mieć prawo do udziału w przesłuchaniu w celu ochrony praw świadka, zwłaszcza w kontekście potencjalnego wykorzystania zeznań w postępowaniu karnym. • Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA. • Naruszenie art. 153 P.p.s.a. przez błędną ocenę prawną sądu pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
świadek w postępowaniu podatkowym nie może działać przez pełnomocnika • kwestia dopuszczenia pełnomocnika świadka do przesłuchania tego świadka stanowi kwestię wpadkową w toczącym się postępowaniu podatkowym • nie wszczyna się osobnego postępowania podatkowego, którego przedmiotem byłaby ta kwestia • nie naruszono prawa do obrony skarżącego, występowanie bowiem w różnych rolach procesowych w postępowaniu karnym i w postępowaniu podatkowym nie stanowi przesłanki do rozciągnięcia uprawnień przysługujących mu jako podejrzanemu, na postępowanie podatkowe
Skład orzekający
Marek Kołaczek
przewodniczący
Sylwester Golec
sprawozdawca
Agnieszka Jakimowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku prawa świadka do udziału pełnomocnika w przesłuchaniu w postępowaniu podatkowym oraz prawidłowego trybu procedowania kwestii procesowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji świadka w postępowaniu podatkowym; kwestia zapewnienia tłumacza jest odrębnym obowiązkiem organu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu podatkowym, które może mieć wpływ na prawa uczestników. Wyjaśnia relację między rolą świadka a prawem do obrony w kontekście różnych postępowań.
“Czy świadek w urzędzie skarbowym może mieć swojego prawnika przy przesłuchaniu? NSA odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.