I FSK 132/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-10-19
NSApodatkoweWysokansa
VATdoręczenie decyzjiobrót prawnyskarga kasacyjnapostępowanie podatkoweOrdynacja podatkowaNSAWSA

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że sąd niższej instancji błędnie rozpoznał skargę na decyzję, która nie weszła do obrotu prawnego z powodu niedoręczenia stronie.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że sąd niższej instancji nieprawidłowo rozpoznał skargę na decyzję, która nie została doręczona stronie skarżącej i tym samym nie weszła do obrotu prawnego. Sąd kasacyjny podkreślił, że decyzja podatkowa wiąże stronę od chwili jej doręczenia, a organ podatkowy nie może wycofać się z zajętego stanowiska czynnościami pozaprocesowymi po tym terminie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił skargę strony na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Strona skarżąca zarzuciła WSA naruszenie prawa, wskazując, że sąd niższej instancji rozpoznał skargę na decyzję, która w rzeczywistości nie weszła do obrotu prawnego, ponieważ nie została stronie doręczona. Strona otrzymała inną decyzję, od której złożyła skargę. NSA przychylił się do argumentacji skargi kasacyjnej. Sąd kasacyjny podkreślił, że zgodnie z art. 211 i 212 Ordynacji podatkowej, decyzja podatkowa wchodzi do obrotu prawnego z chwilą jej doręczenia stronie. Od tej daty wszelkie zmiany mogą nastąpić tylko w trybie przepisów procesowych. NSA uznał, że WSA nie dostrzegł tej kwestii i rozpoznał skargę na decyzję, która nie była przedmiotem zaskarżenia przez stronę, a zaniechał rozpoznania właściwej skargi. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie może rozpoznać skargi na decyzję, która nie weszła do obrotu prawnego z powodu jej niedoręczenia stronie.

Uzasadnienie

Decyzja podatkowa wiąże stronę od chwili jej doręczenia. Doręczenie wprowadza decyzję do obrotu prawnego, a od tego momentu wszelkie zmiany mogą nastąpić tylko w trybie przepisów procesowych. WSA rozpoznał skargę na decyzję, która nie została doręczona, a tym samym nie weszła do obrotu prawnego, co stanowi naruszenie przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 211

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Decyzje doręcza się stronie na piśmie.

Ordynacja podatkowa art. 212

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Decyzja podatkowa wiąże stronę od chwili jej doręczenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie prawa poprzez oddalenie skargi na decyzję, która nie weszła do obrotu prawnego.

Ordynacja podatkowa art. 247 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Brak podstaw faktycznych i prawnych do określenia wysokości zobowiązania podatkowego.

Ordynacja podatkowa art. 59 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Brak podstaw faktycznych i prawnych do określenia wysokości zobowiązania podatkowego.

Ordynacja podatkowa art. 207

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 21 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 21 § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.k.s. art. 24 § 1

Ustawa z dnia 28 września 1991 r o kontroli skarbowej

u.k.s. art. 31

Ustawa z dnia 28 września 1991 r o kontroli skarbowej

u.p.t.u. art. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 19

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.d.o.f. art. 23 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Brak podstaw prawnych do nieuznania, że towar skradziony stanowi koszt uzyskania przychodu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA rozpoznał skargę na decyzję, która nie została doręczona stronie i tym samym nie weszła do obrotu prawnego. Doręczenie decyzji jest warunkiem jej wejścia do obrotu prawnego i związania organu.

Godne uwagi sformułowania

W dacie doręczenia stronie decyzji wchodzi ona do obrotu prawnego jako akt administracyjny załatwiający konkretną sprawę indywidualnego podmiotu. Od daty doręczenia jakakolwiek zmiana decyzji pod względem treści lub formy może nastąpić tylko na zasadach i trybie przewidzianym przepisami postępowania podatkowego. Doręczenie powoduje utrwalenie treści i formy załatwienia sprawy, organ podatkowy nie może wycofać się z zajętego w decyzji stanowiska co do załatwienia sprawy czynnościami pozaprocesowymi, lecz może to nastąpić tylko w ramach przepisów procesowych.

Skład orzekający

Artur Mudrecki

sprawozdawca

Juliusz Antosik

przewodniczący

Sławomir Kozik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczenia decyzji podatkowych i ich wejścia do obrotu prawnego, a także zakresu kontroli sądów administracyjnych nad decyzjami, które nie spełniają wymogów formalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z doręczeniem decyzji w postępowaniu podatkowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym – momentu wejścia decyzji do obrotu prawnego i jego konsekwencji dla postępowania sądowego. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Decyzja podatkowa nie doręczona to jakby nieistniejąca? NSA wyjaśnia kluczową zasadę.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 132/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Mudrecki /sprawozdawca/
Juliusz Antosik /przewodniczący/
Sławomir Kozik
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Wr 852/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2004-08-09
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185  par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
W dacie doręczenia stronie decyzji wchodzi ona do obrotu prawnego jako akt administracyjny załatwiający konkretną sprawę indywidualnego podmiotu. Od daty doręczenia jakakolwiek zmiana decyzji pod względem treści lub formy może nastąpić tylko na zasadach i trybie przewidzianym przepisami postępowania podatkowego. Doręczenie powoduje utrwalenie treści i formy załatwienia sprawy, organ podatkowy nie może wycofać się z zajętego w decyzji stanowiska co do załatwienia sprawy czynnościami pozaprocesowymi, lecz może to nastąpić tylko w ramach przepisów procesowych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA J. Antosik, Sędziowie NSA S. Kozik, A. Mudrecki (spr.), Protokolant J. Jaworski, po rozpoznaniu w dniu 19 października 2005 r. na rozprawie w skargi kasacyjnej od wyroku/postanowienia z dnia sygn. akt w sprawie ze skargi Hurtownia P. w Ś., na decyzję/postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej w W. /Ośrodek Zamiejscowy w W./ z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie Uchylenie w cało9ściu decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za czerwiec 1999 r. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Uzasadnienie
1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2004 r., sygn. akt I SA/Wr 852/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekając w trybie uproszczonym oddalił skargę Hurtowni "P." – S. C. i E. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] nr [...].
Powyższa decyzja została zaskarżona przez stronę. Skarżący zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 59 § 1 pkt 1 w związku z art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa z uwagi na brak podstaw faktycznych i prawnych do określenia wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło poprzez zapłatę części podatku; art. 207 i art. 21 § 1 i § 3 w związku z art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej oraz art. 24 ust. 1 pkt 1 i art. 31 ustawy z dnia 28 września 1991 r o kontroli skarbowej, gdyż wydanie decyzji na podstawie ustawy o kontroli skarbowej wyklucza możliwość wydania decyzji na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej; art. 2 i art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług w związku z art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ brak było podstaw prawnych do nieuznania, że towar skradziony na kwotę 5.028,86 zł netto stanowi koszt uzyskania przychodu. W oparciu o powyższe pełnomocnik stron domagał się o uchylenie decyzji organu I i II instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. podniósł, że zarzuty skargi nie przystają do rozstrzygnięcia podjętego zaskarżoną decyzją. Organ zaznaczył, że umorzył postępowanie w sprawie gdyż uwzględnił argumentację pełnomocnika zawartą w odwołaniu i dlatego zarzuty skargi są dla niego niezrozumiałe.
2. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpatrując sprawę w trybie uproszczonym uznał, że zarzuty zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął, że przedmiotem zaskarżenia była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...], w której uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w zakresie podatku od towarów i usług i umorzył postępowanie. W związku z tym zaznaczył, że będąca przedmiotem skargi – decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. w pełni podzielała stanowisko strony zajęte w odwołaniu od decyzji. Sąd I instancji jednocześnie zaznaczył, że rozstrzygnięcie to jest z merytorycznych względów zgodne z przepisami prawa podatkowego tak w zakresie prawa procesowego jak i materialnego.
3. Strona zaskarżyła powyższy wyrok w całości i wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Skargę kasacyjną oparto na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zarzucając naruszenie prawa poprzez oddalenie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] uchylającą w całości decyzję Urzędu Kontroli Skarbowej we W. dnia [...] nr [...] w sprawie podatku od towarów i usług za czerwiec 1999 r. i umarzającej postępowanie w sprawie, która nie weszła do obrotu prawnego, gdyż strona skarżąca takiej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej nie otrzymała i od tej decyzji nie wnosiła skargi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w dniu 5 kwietnia 2004 r. strona skarżąca otrzymała od Dyrektora Izby Skarbowej we W. decyzję z dnia [...] Nr [...]utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. OZ w W. z dnia [...] nr [...] w sprawie podatku od towarów i usług za czerwiec 1999 r. Następnie strona zaznaczyła, że od otrzymanej decyzji złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2004 r. oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...]uchylającą w całości decyzję Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w sprawie podatku od towarów i usług za czerwiec 1999 r. i umarzającej postępowanie w tej sprawie, której strona skarżąca nie otrzymała i od której nie składała skargi do WSA we Wrocławiu.
Zdaniem strony skoro Dyrektor Izby Skarbowej we W. decyzją z dnia [...] nr [...]uchylił w całości decyzję Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...]w sprawie podatku od towarów i usług za czerwiec 1999 r. i umorzył postępowanie w tej sprawie, lecz nie doręczył tej decyzji stronie, tylko doręczył decyzję z dnia [...] nr [...]utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...]w sprawie podatku od towarów i usług za czerwiec 1999 r. od której strona wniosła skargę, to WSA we Wrocławiu nie miał podstawy prawnej ani faktycznej do oddalenia skargi na decyzję, która nie weszła do obrotu prawnego i od której nie wniesiono skargi. W dalszej części uzasadnienia autor skargi powołał się na naruszenia art. 211 i art. 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.).
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuję:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z pisma Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w wyniku omyłki pracownika pełnomocnikowi podatników została doręczona w dniu 5 kwietnia 2004 r. decyzja nr [...] z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 1999 r.
W związku z tym należy zgodzić z autorem skargi kasacyjnej, że zgodnie z treścią art. 211 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) decyzje doręcza się stronie na piśmie. Z kolei art. 212 Ordynacji podatkowej ustanawia zasadę związania decyzją podatkową od chwili jej doręczenia. Przepis ten ustanawia jedna z ważniejszych konstrukcji prawnych dotyczących wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji podatkowej. Do chwili podpisania decyzji mamy do czynienia z jej projektem, który może być jeszcze zmieniony i uzupełniony bez podejmowania dodatkowych czynności procesowych. Data wydania decyzji wskazuje, kiedy zamknięto okres przygotowania treści decyzji i nadania jej wymaganej formy. W dacie doręczenia stronie decyzji wchodzi ona do obrotu prawnego jako akt administracyjny załatwiający konkretną sprawę indywidualnego podmiotu. Od daty doręczenia jakakolwiek zmiana decyzji pod względem treści lub formy może nastąpić tylko na zasadach i trybie przewidzianym przepisami postępowania podatkowego. Doręczenie powoduje utrwalenie treści i formy załatwienia sprawy, organ podatkowy nie może wycofać się z zajętego w decyzji stanowiska co do załatwienia sprawy czynnościami pozaprocesowymi, lecz może to nastąpić tylko w ramach przepisów procesowych. Związanie organu decyzją doręczoną stronie trwa przez cały okres jej pozostawania w obrocie prawnym (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2003, Oficyna Wydawnicza "Unimex", Wrocław 2003, s. 694). Biorąc pod uwagę zaprezentowana wykładnię przepisów Ordynacji podatkowej do obrotu prawnego weszła decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W., w której utrzymał on w mocy decyzję organu I instancji. Właśnie ta decyzja była przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W związku z tym należy uznać, że Sąd I instancji nie dostrzegł powyższego i rozpoznał skargę na decyzję, która nie była doręczona stronie i nie pozostała w obrocie prawnym a zaniechał rozpoznania skargi będącej przedmiotem zaskarżenia. Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). W tym miejscu należy zauważyć, że bez wyjaśnienia, co jest przedmiotem skargi stron wyrokowanie w sprawie na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 120 p.p.s.a.) było przedwczesne. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien rozpoznać skargę na zaskarżoną decyzję.
Reasumując dotychczasowe rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w pkt 1 w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art. 203 pkt 1 cyt. ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI