I FSK 1311/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2025-01-09
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowy od osób prawnychleasing finansowyzorganizowana część przedsiębiorstwakoszty uzyskania przychodówamortyzacjawycena przedsiębiorstwaprawo podatkowepostępowanie podatkoweinterpretacja indywidualna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki A. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając, że umowa leasingu nie dotyczyła zorganizowanej części przedsiębiorstwa, co uniemożliwiło zaliczenie odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów.

Spółka A. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2017 rok. Spółka niezasadnie zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów zawyżone odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej zorganizowanej części przedsiębiorstwa oraz odsetki od rat leasingowych. Kluczową kwestią było ustalenie, czy umowa leasingu z 30 grudnia 2016 r. dotyczyła faktycznie zorganizowanej części przedsiębiorstwa (ZCP) w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy o CIT. Sąd, podzielając stanowisko organów, uznał, że nie doszło do wyodrębnienia ZCP na płaszczyznach organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej, co wykluczyło możliwość zaliczenia odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów.

Sprawa dotyczyła skargi A. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Opocznie. Organ I instancji określił spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2017 rok, kwestionując zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów kwoty 5.127.650 zł tytułem zawyżonych odpisów amortyzacyjnych oraz kwoty 256.279,98 zł jako odsetek od rat leasingowych. Spółka zawarła umowę leasingu finansowego zorganizowanej części przedsiębiorstwa (ZCP) W. Z. B. z dnia 30 grudnia 2016 r. W ocenie organów, umowa ta nie stanowiła leasingu ZCP, lecz leasing wybranych składników majątkowych. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że przedmiotem leasingu było ZCP, a odpisów amortyzacyjnych i odsetek można było dokonać. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, uznając, że nie doszło do wyodrębnienia ZCP na płaszczyznach organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej, co jest warunkiem koniecznym do uznania zespołu składników majątkowych za ZCP w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy o CIT. Sąd oparł się na zeznaniach świadków i analizie dokumentów, które nie potwierdziły istnienia formalnego wyodrębnienia ZCP ani jego faktycznego funkcjonowania jako samodzielnego podmiotu. W konsekwencji, spółka nie mogła zaliczyć odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów, a indywidualna interpretacja podatkowa, na którą powoływała się spółka, nie miała zastosowania ze względu na odmienny stan faktyczny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, umowa taka nie może być uznana za leasing zorganizowanej części przedsiębiorstwa, jeśli nie spełnia wymogów formalnego wyodrębnienia na trzech płaszczyznach.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak formalnego wyodrębnienia organizacyjnego, finansowego i funkcjonalnego zespołu składników majątkowych uniemożliwia uznanie go za zorganizowaną część przedsiębiorstwa (ZCP) w rozumieniu ustawy o CIT. Dowody zebrane w sprawie, w tym zeznania świadków i analiza dokumentów, nie potwierdziły istnienia takiego wyodrębnienia przed zawarciem umowy leasingu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.d.o.p. art. 4a § pkt 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa (ZCP) wymaga wyodrębnienia organizacyjnego, finansowego i funkcjonalnego, a zespół składników musi mieć potencjalną zdolność do samodzielnego funkcjonowania jako niezależne przedsiębiorstwo.

u.p.d.o.p. art. 17f § ust. 1 pkt 3 lit. a

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Przepis dotyczący amortyzacji w leasingu finansowym, ale wymaga spełnienia definicji ZCP.

u.p.d.o.p. art. 16b § ust. 2 pkt 2 lit. b

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Dotyczy amortyzacji wartości firmy, ale tylko w przypadku nabycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części w drodze leasingu.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi jako bezzasadnej.

Pomocnicze

u.p.d.o.p. art. 17a § pkt 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Definicja leasingu finansowego.

o.p. art. 121 § par. 1

Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

o.p. art. 180 § par. 1

Ordynacja podatkowa

Dowody w postępowaniu podatkowym.

o.p. art. 187 § par. 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

o.p. art. 210 § par. 1 pkt 6

Ordynacja podatkowa

Wymogi uzasadnienia decyzji.

o.p. art. 210 § par. 4

Ordynacja podatkowa

Wymogi uzasadnienia decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wyodrębnienia zorganizowanej części przedsiębiorstwa na płaszczyznach organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej. Raporty z wyceny nie stanowią dowodu wyodrębnienia ZCP, a jedynie oszacowania wartości. Indywidualna interpretacja podatkowa nie wiąże w postępowaniu wymiarowym, gdy stan faktyczny jest odmienny.

Odrzucone argumenty

Umowa leasingu dotyczyła zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Odpisy amortyzacyjne i odsetki od rat leasingowych mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Organ naruszył przepisy postępowania, prowadząc postępowanie pod z góry przyjęty zamiar.

Godne uwagi sformułowania

Zorganizowana część przedsiębiorstwa winna stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym. Wycena części przedsiębiorstwa nie jest tożsama z wyceną wyodrębnionej zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Indywidualna interpretacja podatkowa nie wiąże w niniejszej sprawie, gdyż stan faktyczny jest odmienny od tego, który został wskazany we wniosku interpretacyjnym.

Skład orzekający

Paweł Kowalski

przewodniczący

Joanna Grzegorczyk-Drozda

sprawozdawca

Grzegorz Potiopa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji zorganizowanej części przedsiębiorstwa (ZCP) i wymogów jej wyodrębnienia dla celów podatkowych, a także relacji między interpretacją indywidualną a postępowaniem wymiarowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji leasingu finansowego ZCP i wymaga analizy konkretnych dowodów w każdej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowej dla wielu transakcji koncepcji zorganizowanej części przedsiębiorstwa i jej wpływu na rozliczenia podatkowe, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Leasing ZCP: Kiedy odpisy amortyzacyjne stają się kosztem, a kiedy nie?

Dane finansowe

WPS: 728 300 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 624/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-01-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Grzegorz Potiopa
Joanna Grzegorczyk-Drozda /sprawozdawca/
Paweł Kowalski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2805
art. 4a pkt 4, art. 17f ust. 1 pkt 3 lit. a
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 121 par. 1, art. 122, art. 180 par. 1, art. 187 par. 1, art. 191, art. 210 par. 1 pkt 6, art. 210 par. 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk – Drozda (spr.), Asesor WSA Grzegorz Potiopa, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Przemysław Cieślarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z/s w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 2 lipca 2024 r. nr 1001-IOD-4.4100.20.2023.13.AKo w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2017 roku oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzja z dnia 2 lipca 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Decyzją z dnia 22 września 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Opocznie określił W. Spółce z o.o. w W. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. w wysokości 728.300 zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż strona niezasadnie zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów roku 2017:
kwotę 5.127.650 zł, stanowiącą zawyżenie wartości odpisów amortyzacyjnych naliczonych za okres od lutego do grudnia 2017 roku od kwoty 27.969.000 zł (wartość początkowa zorganizowanej części przedsiębiorstwa) wg stawki 20%,
kwotę 256.279,98 zł, stanowiącą odsetki od rat leasingowych naliczone za 12 miesięcy,
oraz jednocześnie zaniżyła koszty uzyskania przychodów o kwotę 39.792,96 zł, tytułem odpisów amortyzacyjnych naliczonych od wartości początkowej środków trwałych przekazanych Stronie przez firmę Z. B. W..
Organu I instancji ustalił, iż strona (korzystający) dnia 30 grudnia 2016 r. zawarła z W. Z. B. (finansujący) umowę leasingu finansowego Zorganizowanej Części Przedsiębiorstwa (ZCP), w skład której wchodziły w szczególności podlegające amortyzacji środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne opisane w ewidencji ZCP (§ 2pkt 2 umowy) i na jej podstawie do kosztów uzyskania przychodów zaliczyła odpisy amortyzacyjne, przy czym wartość przedmiotu leasingu ustalona została w oparciu o raport z wyceny szacunkowej wartości ZCP z dnia 15 października 2016 r., sporządzony przez R. Sp. z o.o., [...]-[...] W., ul. [...], z którego wynika, że szacunkowa wartość ZCP wynosi 27.969.000 zł a wartość księgowa netto majątku ZCP wg stanu na dzień 30 czerwca 2016 r. wynosi 34.886,22 zł a wartość początkowa majątku ZCP wynosi 792.149,18 zł.
W ocenie organu I instancji zawarta umowa, w świetle przepisu art. 17a pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. jed. Dz. U. z 2023 r. poz. 2805 ze zm. – dalej jako: "ustawa o CIT), nie stanowi umowy leasingu ZCP lecz, zgodnie z treścią § 2 pkt 2 tej umowy, wybranych składników majątkowych wchodzących uprzednio w skład przedsiębiorstwa Z. B..
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania stwierdzając, że:
w szczególności nie zgadza się ze stwierdzeniem organu, iż przedmiotem umowy leasingu nie było Przedsiębiorstwo ani Zorganizowana Część Przedsiębiorstwa, lecz zespół luźno powiązanych składników majątkowych, nie tworzących Przedsiębiorstwa ani ZCP,
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Opocznie nieprawidłowo wykluczył z kosztów podatkowych Spółki odpisy amortyzacyjne i odsetki, gdyż prawidłowo zostały one zaliczone, jako wydatki, do kosztów uzyskania przychodu,
stanowisko organu jest sprzeczne z przepisami art. 16b ust. 1 oraz art. 17a pkt. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Spółka stwierdziła, że w świetle przepisów mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie, nie ulega wątpliwości, iż na gruncie prawa podatkowego można oddać w leasing finansowy również będącą wartością niematerialną i prawną wartość firmy, jeśli podlega ona amortyzacji zgodnie z przepisami ustawy o CIT.
Możliwa jest amortyzacja wartości firmy w oparciu o regulacje wynikające z treści art. 16b ust. 2 pkt. 2 lit. b) oraz art. 16g ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i, wbrew twierdzeniom organu, w analizowanej sytuacji zostały spełnione wszystkie warunki uprawniające Spółkę do zaliczenia w ciężar kosztów podatkowych zarówno odpisów amortyzacyjnych, jak i odsetek od rat leasingowych.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi decyzją z dnia 2 lipca 2024 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Opocznie z dnia 22 września 2023 r., w pełni podzielając argumentację organu I instancji oraz wnioski końcowe zawarte w rozstrzygnięciu.
Ponieważ Spółka nadal nie zgadzała się ze stanowiskiem organu, złożyła skargę na rozstrzygnięcie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając mu naruszenie przepisów:
1. prawa materialnego, tj. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych:
• art. 16b ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 4a pkt 4 poprzez uznanie, że przedmiotem leasingu finansowego zawartego w dniu 30 grudnia 2016 r. nie była zorganizowana część przedsiębiorstwa w myśl art. 4a pkt 4 Ustawy o CIT i tym samym zakwestionowanie dokonywanych przez Spółkę na podstawie art. 16b ust. 2 pkt 2 Ustawy o CIT odpisów amortyzacyjnych;
• art. 16b ust. 2 pkt 2 lit. b) w zw. z art. 120 - 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm. - dalej jako: "o.p.") poprzez zakwestionowanie dokonywanych przez Spółkę odpisów amortyzacyjnych bez zakwestionowania, że przedmiotem umowy leasingu było przedsiębiorstwo i tym samym jednocześnie naruszenie przez organ zasady legalizmu, prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz zasady prawdy obiektywnej;
2. postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 120, art. 120 § 1, art. 122, art. 124. art. 180, art. 181. art. 187 § 1, art. 190 o.p. poprzez prowadzenie przez kilka lat całego postępowania pod z góry przyjęty zamiar wymierzenia Spółce zaległości podatkowych i poszukiwanie wszelkich sposobów, w tym takie dobieranie materiału dowodowego i dokonywanie jego oceny na kolejnych etapach postępowania, aby pozwoliły ten zamiar zrealizować.
Z uwagi na zakres i charakter wskazanych naruszeń, strona wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 2 lipca 2024 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Opocznie z dnia 22 września 2023 r.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie nie znajdując podstaw do jego zmiany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestią kluczową w rozpatrywanej sprawie jest, jak słusznie zauważyły organy obu instancji, rozstrzygnięcie czy zespół składników, które Spółka uznała za zorganizowaną część przedsiębiorstwa W. Z. B. z siedzibą w Ż., ul. [...], faktycznie spełnia warunki określone w przepisie art. 4a pkt 4 ustawy o CIT.
W ocenie organów, składniki majątku, będące przedmiotem badania w przedmiotowej sprawie, nie stanowiły zorganizowanego zespołu i nie miało miejsca ich wyodrębnienie łącznie na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej.
Dnia 21 października 2022 r. w rozpatrywanej sprawie wydane zostało zarządzenie zabezpieczające nr 1015- SEW.4250.2.2022.3, które zostało doręczone stronie dnia 9 listopada 2022 r. Postępowanie zabezpieczające zostało zawieszone postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa - Praga z dnia 6 grudnia 2022 r. nr 1434-SEE-l.711.6.2022.DS. Postępowanie to pozostaje niezakończone. Oznacza to, jak słusznie zauważył organ, że w sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2017 rok a fakt ten prowadzi do konstatacji, iż sprawa może stanowić przedmiot merytorycznego rozstrzygnięcia zarówno organów jak i sądu.
Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, że Spółka została utworzona w roku 2015 przez Z. B.. W okresie od dnia 15 stycznia 2015 r. do dnia 18 października 2016 r. jedynym udziałowcem Spółki oraz jej prezesem zarządu był Z. B. (100 udziałów).
Dnia 18 października 2016 r. udziały kupione zostały przez A. B. (siostrę Z. B.) - 65 udziałów oraz M. C. (pracownika firmy W. Z. B.) - 35 udziałów.
Dnia 18 października 2016 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników podjęło m.in. uchwałę nr 1 o podwyższeniu kapitału zakładowego z 10.000 zł do 210.000 zł poprzez utworzenie 2.000 nowych udziałów, każdy o wartości 100 zł. Nowe udziały podzielone zostały pomiędzy dotychczasowych udziałowców, z tym, że A. B. objęła 1.300 udziałów, natomiast M. C. objął 700 udziałów.
Przedmiotem działalności strony były prace związane z budową linii telekomunikacyjnych i elektroenergetycznych, wykonywaniem instalacji elektrycznych, pośrednictwem pieniężnym oraz kredytowym a głównym zleceniodawcą była P.. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Spółka świadczyła usługi na rzecz W. Z. B., objęte odwrotnym obciążeniem.
Dnia 30 grudnia 2016 r. Spółka zawarła ze Z. B., prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą W. Z. B. z siedzibą w Ż., ul. [...], umowę leasingu finansowego zorganizowanej części przedsiębiorstwa W. Z. B., w której strona występuje w roli korzystającego. Umowę leasingu w imieniu strony podpisała A. B., tytułując się prezesem zarządu, pomimo że w dacie podpisania umowy prezesem zarządu był (i nadal pozostaje) Z. B..
Z treści zawartej umowy wynika, że firma W. Z. B. (finansujący) zobowiązała się na okres 10 lat oddać stronie zorganizowaną część przedsiębiorstwa do odpłatnego używania i pobierania pożytków (§ 6 pkt 1 oraz § 3 umowy). Wartość zorganizowanej części przedsiębiorstwa oddana w użytkowanie ustalona została na podstawie wyceny niezależnego biegłego na kwotę 27.969.000 zł (§2 pkt 3 umowy).
Spółka, jako korzystający, zobowiązała się do zapłaty na rzecz finansującego opłat leasingowych w ratach i terminach opisanych w załączniku nr 1 do umowy (§4 pkt 1 umowy). Firma W. Z. B. zobowiązała się natomiast do przekazania stronie, w ramach zorganizowanej części przedsiębiorstwa, wszelkich praw i obowiązków wynikających z umów dotyczących działalności gospodarczej będącej przedmiotem działalności części przedsiębiorstwa (poprzez przejęcie praw i obowiązków z umów lub ewentualnie poprzez zawarcie odrębnych umów) oraz do doprowadzenia do przejęcia przez stronę wszelkich zobowiązań dotyczących obejmowanej części przedsiębiorstwa (poprzez zawarcie umowy o przejęciu długu lub ewentualnie poprzez zawarcie odrębnych umów) - § 1 pkt 4 umowy.
Strony opisanej umowy ustaliły, iż Spółka będzie dokonywała odpisów amortyzacyjnych od składników majątku składających się na zorganizowaną część przedsiębiorstwa - zgodnie z przepisem art. 17f ust. 1 pkt 3 lit a) ustawy o CIT (§ 4 pkt 4 umowy). Skarżąca, zgodnie z postanowieniami niniejszej umowy, będzie dokonywała odpisów amortyzacyjnych od wartości firmy zgodnie z przepisem art. 16b ust. 2 pkt 2 lit. b) ustawy o CIT (§ 4 pkt 5 umowy).
Do powyższej umowy dnia 15 listopada 2017 r. zawarty został aneks, którego najważniejsze postanowienia dotyczą sposobu ustalania wysokości części odsetkowej rat leasingowych. Pierwotnie wysokość ta ustalana była jako iloczyn oprocentowania stałego 1% w skali roku oraz pozostałej do spłaty wartości zorganizowanej części przedsiębiorstwa, natomiast aneksem ustalono, że część odsetkowa raty będzie stała i wynosiła 1% wartości zorganizowanej części przedsiębiorstwa w skali roku za każdy rok trwania umowy. Przedłużono podstawowy okres umowy o 10 lat, tj. do dnia 31 grudnia 2036 roku. Strony również ustaliły, że w okresie od stycznia 2018 roku do grudnia 2034 roku Spółka nie będzie płaciła rat leasingowych. Pierwotnie strona zobowiązana była do płacenia rat leasingowych przez cały okres trwania umowy.
Wnioskiem z dnia 27 kwietnia 2016 r. (przed zawarciem omawianej umowy) strona wystąpiła o wydanie interpretacji indywidualnej, w którym wskazała, że rozważa możliwość zawarcia umowy leasingu z innym podmiotem. Wyjaśniła, że umowa będzie spełniać wszystkie, określone przez ustawodawcę w treści art. 17a pkt 1 oraz 17f ust. 1 ustawy o CIT, przesłanki dla umowy leasingu, w której strona będzie występować w roli korzystającego, a przedmiotem leasingu będzie przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część w rozumieniu art. 4a pkt 4 cytowanej ustawy.
W tak zarysowanym opisie zdarzenia przyszłego, pytania Spółki dotyczyły sposobu rozliczenia kosztów uzyskania przychodów z zawartej umowy leasingu, w szczególności kwestii możliwości amortyzowania przez nią składników majątku wskazanych w umowie leasingu, w tym wartości firmy, jeśli takowa powstanie, oraz skutków zakończenia umowy leasingu.
Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, w indywidualnej interpretacji z dnia 31 maja 2016 r. (nr IBPB-1-2/4510-395/16/MM) stwierdził, że stanowisko przedstawione w przedstawionym wniosku jest prawidłowe.
W rozpatrywanej sprawie, punktem wyjścia dla rozważań winna być treść art. 4a pkt 4 ustawy o CIT, który wskazuje, iż ilekroć w ustawie jest mowa o zorganizowanej części przedsiębiorstwa, rozumie się przez to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.
Zatem, zgodnie z określoną przez ustawodawcę definicją, dla uznania, że przedmiotem operacji gospodarczej jest zorganizowana część przedsiębiorstwa spełnione winny zostać określone warunki. Część przedsiębiorstwa powinna charakteryzować się wyodrębnieniem organizacyjnym i finansowym w obecnym przedsiębiorstwie. Na zorganizowaną część powinny składać się składniki materialne i niematerialne (w tym zobowiązania). Przeznaczeniem zespołu składników powinna być realizacja określonych zadań gospodarczych (wyodrębnienie funkcjonalne) a wyodrębniony zespół składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania.
Termin "wyodrębnienie organizacyjne" oznacza zazwyczaj wyodrębnienie części majątku przedsiębiorstwa (wraz ze składnikami niematerialnymi) w strukturze organizacyjnej całego podmiotu. Wyodrębnienie może przybrać formę np. oddziału, biura, zakładu, wydziału, departamentu, działu. Powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Gdy fakt wyodrębnienia składników nie wynika z żadnych zapisów zawartych w dokumentach konstytuujących dany podmiot lub też regulujących jego funkcjonowanie to wyodrębnienie mimo, że faktycznie istnieje, winno ono być dostrzegalne "na zewnątrz". W takiej sytuacji, po analizie, możliwe jest przyjęcie, że mamy do czynienia z wyodrębnieniem zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Jeżeli do zorganizowanej części przedsiębiorstwa mogą zostać przypisane związane z nim koszty, przychody, należności i zobowiązania, to można mówić o wyodrębnieniu finansowym. Wyodrębnienie tego rodzaju może nastąpić na podstawie stosowanego w jednostce planu kont, jak również w przypadku, gdy takie wyodrębnienie nie jest dokonane na poziomie zakładowego planu kont, ale faktycznie można powiązać dane finansowe z poszczególnymi częściami składowymi przedsiębiorstwa. Chodzi o taką sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Natomiast przez wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość - obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Zatem aby część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona (obiektywnie) posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania na rynku jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład ZCP muszą umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.
Z powyżej przytoczonej argumentacji wynika, iż zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego. ZCP nie jest jedynie sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład. Jest natomiast zorganizowanym zespołem tych składników, a punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa (na ile stanowią w nim wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość). Zatem aby określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako ZCP, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością, niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.03.2021 r., I FSK 1311/18, 12.06.2019 r., II FSK 2538/17, czy też 8.03.2016r. - orzeczenia te, podobnie jak wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zorganizowana część przedsiębiorstwa winna stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym. Należy zatem ustalić czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym kompleks praw, obowiązków i rzeczy), iż zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu. Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Rozważając kwestię wyodrębnienia organizacyjnego należy mieć między innymi na uwadze, czy zorganizowana część przedsiębiorstwa występuje w strukturze podatnika w sposób, który pozwoli samodzielnie realizować określone zadania gospodarcze. Wyodrębnienie finansowe oznacza możliwość prawidłowego przyporządkowania do tej zorganizowanej części przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań. Wymagane jest również, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość - obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa.
Zatem aby część mienia przedsiębiorstwa mogło być uznana za jego zorganizowaną część, powinna ona posiadać rzeczywistą zdolność do funkcjonowania na rynku jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne, wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa, powinny zatem umożliwić podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego samodzielnego przedsiębiorstwa.
Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek, wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy o CIT (tak NSA w wyrokach z dnia 3.08.2023 r., II FSK 1797/20 oraz z dnia 6.10.2020 r., II FSK 1472/18).
Mając powyższe na uwadze, sąd doszedł do przekonania, podobnie jak organy obu instancji, iż w rozpatrywanej sprawie nie występuje wyodrębniona część przedsiębiorstwa, jak chciałaby tego strona. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (np. dokumenty i zeznania świadków) nie potwierdza aby przedmiotem umowy leasingu była zorganizowana część przedsiębiorstwa W. Z. B..
Z. B. (właściciel W. oraz jej prezes), w toku prowadzonego przez organy postępowania zeznał, iż nie potrafi wskazać kiedy faktycznie nastąpiło z jego firmy wydzielenie zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Stwierdził natomiast, że pierwszego wyodrębnienia ZCP dokonały firmy zajmujące się jego wyceną w 2016 r. i na dzień wydzielenia, a przed dniem przekazania w leasing, ZCP miało całkowitą zdolność samodzielnego działania. Wskazał, że w związku z wyodrębnieniem zorganizowanej części przedsiębiorstwa nie utworzono żadnych dokumentów konstytuujących ZCP, ponieważ skład ZCP jest dokładnie opisany w opracowaniach dwóch firm zewnętrznych, które dokonywały jego wyceny a tworzenie regulaminów i statutów konstytuujących ZCP w strukturze organizacyjnej firmy W. Z. B. nie było wymagane. Zeznał również, iż dla potrzeb rozliczeniowych nie założono odrębnego rachunku bankowego dla ZCP. Z uwagi na niewyrażenie zgody przez P. na przejęcie kontraktów zawartych z W. Z. B. przez W. sp. z o.o., kontrakty zawarte do dnia 31 grudnia 2016 r., pomimo że realizowane były przez Spółkę, fakturowane były na firmę W. Z. B., a później następowało rozliczenie pomiędzy Spółką a W. Z. B.. Świadek wskazał, iż fakt pozostawania przez niego prezesem Spółki oraz zawarcia umowy konsorcjum, w skład którego wchodziła strona oraz W. Z. B. miał na celu autoryzowanie Spółki jako wykonawcę, który jest następcą W. Z. B.. Po dniu 1 stycznia 2017 r. W. Z. B., według jego wiedzy, raczej nie zawierała już nowych umów z P., realizowała jedynie te, które były podpisane przed tym dniem.
Z zeznań złożonych przez Z. B. wynika, że nie posiadał on wiedzy na temat procesu wyodrębniania zorganizowanej części przedsiębiorstwa W. Z. B.. Jedynym dokumentem, którym dysponuje i który ma świadczyć o wyodrębnieniu zorganizowanej części przedsiębiorstwa są raporty z wyceny szacunkowej wartości ZCP sporządzone przez R. sp. z o.o. oraz przez S. sp. z o.o.
J. P. z R. sp. z o.o., zeznał m.in., że na dzień sporządzenia wyceny, tj. 30 września 2016 r. w ramach W. Z. B. nie było wydzielone ZCP i takiego wydzielenia R. sp. z o.o. nie dokonywało. Wyceniana była sytuacja zastana, tj. wyceniane były plany przedsiębiorcy - część przedsiębiorstwa, które dopiero miało być wydzielane.
J. G. z S. sp. z o.o., który stwierdził jednoznacznie, że celem wyceny jest określenie wartości transakcyjnej przedsiębiorstwa, w związku z planowanym przez przedsiębiorcę wydzieleniem części prowadzonej przez niego działalności gospodarczej do odrębnego podmiotu.
Nadto, w rozdziale II raportu sporządzonego przez S. sp. z o.o., opisując planowane działania strony, stwierdzono, iż przedmiotem tej wyceny nie jest cała działalność gospodarcza W. Z. B., lecz wydzielona część tej działalności, skoncentrowana na świadczeniu usług w zakresie instalacji elektrycznych realizowanych przede wszystkim na rzecz P. S.A. w sytuacji, gdy przedsiębiorca planuje wydzielić zorganizowaną część przedsiębiorstwa W. Z. B..
W raporcie sporządzonym przez R. sp. z o.o. również znalazła się informacja, iż przedsiębiorca planuje wydzielić zorganizowaną część przedsiębiorstwa z przedsiębiorstwa W. Z. B..
Organ prawidłowo wywiódł, że z treści obu raportów jednoznacznie wynika, że zadaniem R. sp. z o.o. oraz S. sp. z o.o. w tym czasie nie było wydzielonej zorganizowanej części przedsiębiorstwa W. Z. B. a jedynie oszacowanie wartości części przedsiębiorstwa, gdyby do takiego wydzielenia faktycznie doszło. Oczywistym jest zatem, wbrew twierdzeniom strony, że firmy te nie oceniały czy część przedsiębiorstwa planowana do wydzielenia spełnia np. warunki określone w przepisie art. 4a ust. 4 ustawy o CIT. A zatem należy przyjąć, w świetle powyżej wskazanych dowodów, że w dniu 30 września 2016 r., w którym sporządzone zostały raporty przez R. sp. z o.o. oraz S. sp. z o.o., w ramach W. Z. B. nie było wyodrębnionej zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Również te firmy nie dokonały takiego wyodrębnienia, choć poinformowane zostały o planach przedsiębiorcy. Sąd pragnie zauważyć, że wycena części przedsiębiorstwa nie jest tożsama z wyceną wyodrębnionej zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Na tą okoliczność również zwracali uwagę świadkowie z firm wykonujących wycenę.
A. F., zatrudniona na stanowisku księgowej w W. sp. z o.o., a wcześniej w W. Z. B., zeznała, że celem wyodrębnienia było przekazanie do W. sp. z o.o. Wskazała, iż dla zorganizowanej części przedsiębiorstwa nie była prowadzona żadna dodatkowa odrębna księgowość, nie tworzono żadnych akt, dokumentów, statutu, regulaminu konstytuującego ZCP w strukturze organizacyjnej W. Z. B.. A. F. zeznała, że dokonała wprowadzenia do ewidencji środków trwałych Spółki, środków trwałych ZCP, które od dnia 1 stycznia 2017 r. były wpisane do ewidencji środków trwałych W. Spółka, bo były niezbędne do kontynuowania działalności. Odrębnie wpisane zostały środki trwałe, które przeszły do Spółki i nie była liczona od nich amortyzacja. Wartość firmy została wprowadzona odrębną pozycją do ewidencji środków trwałych i od nich jest liczona amortyzacja. Do dokumentacji Spółki wprowadziła poleceniem księgowania salda należności i zobowiązań, gotówkę i środki z rachunków bankowych. Gotówkę oraz środki na rachunku bankowym zostały zewidencjonowane jako należności dla W. Sp. z o.o., gdyż nie były zrealizowane w dniu 1 stycznia 2017 r. W ocenie A. F., pomimo nieutworzenia odrębnych rejestrów sprzedaży dla potrzeb VAT, odrębnych ewidencji składników majątkowych na potrzeby zorganizowanej części przedsiębiorstwa, możliwe było przyporządkowanie jej przychodów i kosztów poprzez odjęcie od całości sprzedaży i zakupów tych pojedynczych zdarzeń gospodarczych, które nie były związane z ZCP.
E. S., A. M. i K. W. (pracownicy W. Sp. z o.o.) zeznali, że nie mają wiedzy dlaczego zmianie uległ ich pracodawca, natomiast ich warunki pracy, miejsce świadczenia pracy, zakres obowiązków oraz sposób wypłaty wynagrodzenia nie uległ zmianie.
M. C. oraz A. B. (wspólnicy strony) zgodnie zeznali, że powodem leasingu zorganizowanej części przedsiębiorstwa W. Z. B. było wypalenie zawodowe i trudna sytuacja rodzinna Z. B., który chciał przekazać majątek w zaufane ręce, utrzymać firmę i czerpać z tego bierne zyski. Oboje uczestniczyli w kształtowaniu umowy leasingu podpisanej dnia 30 grudnia 2016 r.
Organy ustaliły ponadto, iż treść obydwu raportów rzeczoznawców została przekazana W. Sp. z o.o. dzięki czemu obie strony umowy leasingu były zgodne (wyjaśnienia pełnomocnika strony) co do tego, jakie składniki majątkowe składają się według nich na ZCP będącego przedmiotem umowy leasingu. W ocenie strony z tego względu nie było potrzeby sporządzania dodatkowego załącznika do umowy, który powielałby elementy wskazane w obydwu raportach rzeczoznawców, będących w posiadaniu obydwu stron umowy leasingu.
Zdaniem strony wyodrębnienie ZCP z działalności Z. B., nastąpiło przed oddaniem ZCP w leasing, na podstawie dokumentacji Spółki, w tym m.in. dokumentacji księgowej, ewidencji podatkowych, ewidencji środków trwałych, przekazanych biegłym rzeczoznawcom, na podstawie których w 2016 r. zostały przygotowane kompletne ustalenia rzeczoznawców w postaci raportów (raporty wyceny zorganizowanej części przedsiębiorstwa sporządzone przez R. sp. z o.o. oraz S. sp. z o.o.). Raporty te, w ocenie strony, potwierdzają, że w skład ZCP weszły wszystkie składniki pozwalające na kontynuowanie działalności W. Z. B. przez Spółkę. O faktycznym zrealizowaniu umowy leasingu świadczy przejęcie przez Spółkę pracowników oraz innych składników majątku, które pozwoliły na kontynuowanie przez nią działalności.
W toku prowadzonego przez organy postępowania, Spółka starała się wykazać, iż o wyodrębnieniu ZCP, a następnie kontynuowaniu wykonywanych zadań po zawarciu umowy leasingu, nie decyduje dokumentacja formalna lecz okoliczności faktyczne. Takie stanowisko również przedstawione zostało w treści skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Nie znajduje jednak, zdaniem sądu oparcia w obowiązujących przepisach prawa.
Jak słusznie zauważył organ, raporty sporządzone przez R. Sp. z o.o. oraz S. Sp. z o.o. nie stanowią dowodu, że w W. Z. B. doszło do wyodrębnienia zorganizowanej części przedsiębiorstwa i że do takiego wyodrębnienia doszło przed przekazaniem Stronie w leasing zorganizowanej części przedsiębiorstwa W. Z. B.. Raporty te wskazują jedynie, że Z. B. rozważał dokonanie tego rodzaju wyodrębnienia. Analiza treści raportu sporządzonego przez R. sp. z o.o., z zaznaczonymi środkami trwałymi mającymi wejść w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa oraz, porównawczo, Raportu o środkach trwałych sporządzonego przez stronę na dzień 31 grudnia 2017 r. wykazała, że nie wszystkie środki trwałe planowane do przekazania zostały przekazane i nie wszystkie środki trwałe, które miały pozostać w W. Z. B. tam pozostały. Zgodnie z informacjami ujawnionymi w Tabeli, do zorganizowanej części przedsiębiorstwa przekazane miały zostać 44 środki trwałe spośród 66, jednak z Raportu wynika, że na dzień 31 grudnia 2017 r. strona wykazała tylko 30 środków trwałych spośród zaplanowanych 44, natomiast z 22, które nie miały wejść do zorganizowanej części przedsiębiorstwa Spółka wykazała 14 sztuk, zaś 13 środków trwałych, które planowano przenieść brak jest w Raporcie. Z kolei wśród pozostałych 22 środków trwałych tylko 5 związanych było z działalnością rolniczą, pozostałe to samochody (Star, Mitsubishi, Skoda), minikoparki, wiertnica horyzontalna, przyczepa, nieruchomość, notebook i zestaw komputerowy.
Mając powyższe na uwadze, organ w pełni zasadnie uznał, że twierdzenie strony, jakoby wyodrębnieniu podlegało prawie całe przedsiębiorstwo W. Z. B., nie znalazło oparcia w zebranym materiale dowodowym i ustalonym na jego podstawie stanie faktycznym. Słusznie zatem, w tej sytuacji, organ uznał iż konieczne byłoby sporządzenie dokumentacji zawierającej wskazanie jakie dokładnie środki zostały przekazana a jakie ostatecznie zostały.
W toku prowadzonego przez organy postępowania strona nie wykazała, ponad wszelką wątpliwość, że w ramach W. Z. B. doszło do wyodrębnienia części przedsiębiorstwa na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej. Na potrzeby wyodrębnienia zorganizowanej części przedsiębiorstwa w ramach W. Z. B. nie sporządziła żadnej dokumentacji (np. regulamin, statut, opis struktury), która w jakikolwiek sposób konstytuowałaby wyodrębnienie zorganizowanej części przedsiębiorstwa, określałaby zakres przypisanych zadań oraz jej miejsce w strukturze W. Z. B..
Nadto organy ustaliły, że nie prowadzono odrębnej dokumentacji rachunkowej, która umożliwiłaby przyporządkowanie przychodów oraz kosztów ich uzyskania zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Spółka nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów potwierdzających wyodrębnienie zobowiązań i należności, które należało przypisać zorganizowanej części przedsiębiorstwa przez co nie wykazała, że dokonano wyodrębnienia finansowego. Zarówno ani Z. B. ani księgowa A. F. nie byli w stanie wskazać daty, od której konkretne zobowiązania i należności należało przypisać zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
W toku prowadzonego postępowania organy ustaliły, że zobowiązania W. Z. B. wobec głównych kontrahentów regulowane były przez W. Z. B. jeszcze w I kwartale 2017 roku, natomiast należności z tytułu realizacji umów zawartych do końca roku 2016 i realizowanych w roku 2017 przekazywane były bezpośrednio na konto W. Z. B. do czasu wyrażenia zgody przez P. S.A. na cesję wierzytelności na rzecz strony, co nastąpiło dopiero dnia 30 października 2017 r. (wniosek Z. B. z dnia 24 października 2017 r.). Pierwszy wniosek Z. B. złożył dnia 20 września 2017 r. i został on rozpatrzony negatywnie przez P. a S.A.
Organy również ustaliły, iż dla potrzeb wyodrębnionej części przedsiębiorstwa W. Z. B. nie zostały podpisane żadne umowy dotyczące najmu lokalu, w którym ZCP np. miałaby prowadzić działalność. Z. B. wyjaśnił, że do końca roku 2016 opłaty ponosiło W. Z. B. a od 2017 strona. Kwestionuje to samodzielność deklarowanej jako wyodrębniona części przedsiębiorstwa W. Z. B..
Nadto P. S.A. wskazała, iż do umów zawartych z W. Z. B. w drugiej połowie 2016 oraz w 2017 roku nie były sporządzane aneksy o zmianie wykonawcy. Oznacza to, jak słusznie zauważył organ, że po przekazaniu stronie części przedsiębiorstwa w ramach leasingu, nie dokonano żadnych zmian w umowach zawartych z P. S.A.
Dnia 31 grudnia 2016 r., po podpisaniu umowy leasingu zorganizowanej części przedsiębiorstwa W. Z. B., strona podpisała z W. Z. B. umowę podwykonawczą z przelewem wierzytelności. Zgodnie z jej treścią przyjęła zlecenie na wykonywanie wszystkich robót budowlanych w ramach kontraktów zawieranych przez W. Z. B. z P. S.A., przy czym strona miała uczestniczyć we wszystkich czynnościach odbiorczych, usuwać wady i uczestniczyć w przeglądach a za wykonane czynności wystawiać faktury na rzecz W. Z. B. w stawkach narzuconych przez W. Z. B., czyli takich samych jakie obowiązują W. Z. B. z umów zawartych z P. S.A. Zgodnie z informacjami uzyskanymi przez organ od P. S.A., do końca 2016 roku wyodrębniona zorganizowana część przedsiębiorstwa nie zawarła samodzielnie żadnej umowy z P. S.A. Analizując okoliczności przedmiotowej sprawy organ zauważył, że zgodnie z zapewnieniami, to właśnie do realizacji umów z P. S.A. miała być wyodrębniana zorganizowana część przedsiębiorstwa. Natomiast W. Z. B. w okresie od dnia 1 października 2016 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. zawarła 6 nowych umów.
Analiza powyżej opisanych okoliczności, pozwoliła organowi przyjąć, iż w rozpatrywanej sprawie nie doszło do wyodrębnienia, w kontekście prawno podatkowym, zorganizowanej części przedsiębiorstwa, która następnie miałaby być przekazana Spółce w leasing.
Wydając zaskarżoną decyzję, organ odniósł się również do kwestii pozytywnej indywidualnej interpretacji z dnia 31 maja 2016 r. wydanej dla strony. Podkreślił jednak, że organ interpretacyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego lecz opiera się wyłącznie na wiążącym go stwierdzeniu wnioskodawcy, tj. na okolicznościach stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionych przez podatnika we wniosku o wydanie interpretacji. Organ zauważył jednak, że w ramach postępowania podatkowego dokonał odmiennych ustaleń od tych, które zostały opisane we wniosku interpretacyjnym. Sąd, w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie, w pełni podziela te ustalenia. Należy bowiem zauważyć, że we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji, w opisie zdarzenia przyszłego strona zawarła stwierdzenia, iż umowa będzie spełniać wszystkie, określone przez ustawodawcę w treści art. 17a pkt 1 oraz 17f ust. 1 ustawy o CIT, przesłanki dla umowy leasingu, w której strona będzie występować w roli korzystającego, a przedmiotem leasingu będzie przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część w rozumieniu art. 4a pkt 4 cytowanej ustawy. Organ interpretacyjny wydał interpretację, podzielając w niej stanowisko strony. Należy jednak podkreślić, iż postępowanie o wydanie indywidualnej interpretacji rządzi się odmiennymi regułami aniżeli postępowanie wymiarowe. Organ interpretacyjny będąc związanym stanem faktycznym lub opisem zdarzenia przyszłego wskazanym we wniosku, nie prowadzi postępowania dowodowego, które zmierzałoby do zmiany opisu zawartego we wniosku.
W rozpatrywanej sprawie, organ zasadnie uznał, że przedstawione dokumenty a także treść składanych zeznań i wyjaśnień oraz uzyskane informacje wskazują, iż brak jest cech wyodrębnienia, wymaganych dla zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Skoro tak, to stan faktyczny sprawy jest odmienny od tego, jaki został wskazany we wniosku interpretacyjnym. Ta okoliczność powoduje, iż indywidualna interpretacja, na którą powołuje się strona, nie wiąże w niniejszej sprawie. Sąd w pełni podziela ustalenia dokonane przez organ w tym zakresie a także wywiedzione przez niego wnioski końcowe. Ponieważ w analizowanym stanie faktycznym nie doszło do wyodrębnienia w ramach W. Z. B. zorganizowanej części przedsiębiorstwa, to brak jest podstaw do uznania, że w ramach podpisanej umowy leasingu stronie przekazana została zorganizowana część przedsiębiorstwa W. Z. B.. W konsekwencji brak jest podstaw do naliczenia przez Spółkę odpisów amortyzacyjnych od wartości firmy zorganizowanej części przedsiębiorstwa i zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów, gdyż w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 16b ust. 2 pkt b ustawy o CIT. Amortyzacji, zgodnie z brzmieniem tego artykułu, podlegają również, z zastrzeżeniem art. 16c, niezależnie od przewidywanego okresu używania wartość firmy, jeżeli wartość ta powstała w wyniku nabycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części w drodze przyjęcia do odpłatnego korzystania, a odpisów amortyzacyjnych, zgodnie z przepisami rozdziału 4a, dokonuje korzystający. Organ słusznie wskazał, że amortyzacji podlegać będą środki trwałe faktycznie przekazane stronie przez firmę W. Z. B. i przez nią użytkowane, wobec czego, podejmując rozstrzygnięcie w sprawie organ obliczył odpisy amortyzacyjne i uwzględnił je w ostatecznym rozliczeniu zobowiązania podatkowego strony w podatku dochodowym od osób prawnych za 2017 rok.
Sąd pragnie wskazać, iż na organy podatkowe nałożony został obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czemu towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 122 i 187 § 1 o.p.). Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest nie tylko zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, ale również ich prawidłowa ocena. Oceny tej organ powinien dokonać na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a o jej prawidłowości decyduje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie (art. 191 o.p.). Postępowanie podatkowe powinno być przy tym prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p). Dowodem jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 o.p.). Przeprowadzane dowody powinny być przydatne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i mają zbliżać sprawę do jej wyjaśnienia. Wyniki rozpatrzenia dowodów, dające obraz stanu faktycznego, powinny być przekonująco umotywowane i znajdować odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, obrazując proces myślowy, który doprowadził do podjęcia określonych ustaleń i w konsekwencji wydania takiego, a nie innego rozstrzygnięcia.
W opinii składu orzekającego, w rozpatrywanej sprawie organy nie uchybiły powyższym zasadom postępowania podatkowego i dołożyły wszelkich starań, by dokładnie ustalić stan faktyczny sprawy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, jest kompletny. Podjęto wszelkie działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego. Organ przeprowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, umożliwiając stronie zapoznanie się z materiałem dowodowym oraz wypowiedzenie się w tej kwestii.
W toku prowadzonego postępowania organy podjęły wiele czynności procesowych zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym przesłuchano wielu świadków, którzy winni mieć najszerszą wiedzę w analizowanym zakresie, a jednak poza ogólnymi stwierdzeniami nie potrafili wyjaśnić kluczowych kwestii, również co do daty i zakresu ewentualnego wyodrębnienia ZCP. Zebrany w sprawie materiał dowodowy dał organom podstawy do przyjęcia, iż składniki majątku, będące przedmiotem badania w przedmiotowej sprawie, nie stanowiły zorganizowanego zespołu i nie miało miejsca ich wyodrębnienie łącznie na opisanych powyżej trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej.
W ocenie sądu, organ podatkowy rozważył wszystkie zebrane w sprawie dowody, wskazał, jaki stan faktyczny uznał za podstawę rozstrzygnięcia i przytoczył adekwatne do przedmiotu sprawy przepisy prawa materialnego i procesowego, przedstawiając pełną argumentację prawną.
W skardze strona podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które miały wskazywać na niedostatki w ustaleniu stanu faktycznego. Skarżąca nie sprecyzowała jednak jakie konkretnie dowody organy miałyby jeszcze pozyskać. Natomiast chciała aby zebrany w sprawie materiał dowodowy został odmiennie, aniżeli uczyniły to organy, oceniony.
Organ w sposób kompleksowy odniósł się do materiału zgromadzonego w aktach sprawy. Działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa i w jego granicach. Na każdym etapie postępowania umożliwiono stronie, reprezentowanej przez pełnomocnika zawodowego, czynny w nim udział, informując o dokonanych ustaleniach i umożliwiając wniesienie uwag oraz wniosków dowodowych. Rozstrzygnięcia dokonano w następstwie oceny całokształtu materiału dowodowego, jako dowód dopuszczając wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Przeprowadzona ocena doprowadziła do wydania rozstrzygnięcia zgodnego z obowiązującym prawem.
To, że strona nie zgadza się z ustaleniami faktycznymi nie znaczy, że ustalenia te są nieprawidłowe. Dokonanie oceny w sposób odmienny od oczekiwań skarżącej Spółki nie może być potraktowane jako naruszenie art. 191 o.p. czy też jakichkolwiek innych przepisów postępowania podatkowego.
W ocenie sądu, organ podatkowy, prowadząc przedmiotowe postępowanie, dołożył wszelkich starań w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego, co znalazło odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym.
Wbrew zarzutom sformułowanym w skardze, postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów prawa procesowego, zgodnie z zasadami praworządności i prawdy obiektywnej. Organ podatkowy wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z przedmiotową sprawą, tak aby w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami doprowadzić do stworzenia rzeczywistego obrazu sprawy i uzyskania podstawy do trafnego zastosowania przepisów prawa.
Całokształt materiału dowodowego został w sposób szczegółowy rozpatrzony oraz poddany wszechstronnej, zgodnej z normami prawa procesowego ocenie, co doprowadziło do jednoznacznego wyjaśnienia rzeczywistego stanu przedmiotowej sprawy. Materiał ten został wyczerpująco zbadany i oceniony we wzajemnej łączności wynikających z niego okoliczności i zdarzeń, wnioski wysnute na jego podstawie są logiczne, spójne i oparte na przepisach prawa. Ocena zebranych dowodów nie narusza reguł swobodnej oceny, bowiem szczegółowo wskazano, z jakich powodów i w jakiej części odmówiono poszczególnym dowodom wiarygodności. Sporne kwestie w niniejszej sprawie zostały szczegółowo wyjaśnione i znalazły uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym, jak również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Analiza przeprowadzona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji spełnia wymogi jakie stawia przepis art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. W decyzji odniesiono się w pełni do argumentacji przedstawionej przez stronę skarżącą. Wszystkie niezbędne etapy stosowania normy prawnej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, zarówno etap wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego sprawy, etap wykładni i ustalenia stanu prawnego, etap subsumcji, jak i etap ustalenia skutku prawno podatkowego udowodnionych faktów, przeprowadzone zostały w przedmiotowej sprawie w sposób prawidłowy i odpowiadający postawionym przed organami podatkowymi zasadom.
Zgodnie z przytoczoną powyżej argumentacją, sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, ze szczególnym uwzględnieniem regulacji prawnych wskazanych w rozpatrywanej skardze. Nie dopatrzył się również naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (podatkowego) lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Dokonując analizy rozpatrywanej sprawy, sąd doszedł do przekonania, iż strona nie przedstawiła argumentów, które mogłyby mieć wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie i stanowiłyby podstawę do jego uchylenia. Przeprowadzona w sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że decyzja ta jest zgodna z prawem.
Mając na uwadze powyższe argumenty, sąd w oparciu o treść art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jed. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) oddalił rozpatrywaną skargę jako bezzasadną.
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI