I FSK 1308/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę M. sp. z o.o. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem NSA z dnia 18 listopada 2022 r. (sygn. akt I FSK 1408/18), który oddalił skargę kasacyjną spółki od wyroku WSA w Łodzi. Skarga o wznowienie oparta była na art. 272 § 2a P.p.s.a., wskazując jako podstawę wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 25 maja 2023 r. w sprawie C-114/22. NSA uznał skargę za dopuszczalną formalnie, ponieważ została wniesiona w terminie od publikacji orzeczenia TSUE. Następnie sąd przeszedł do merytorycznego rozpoznania sprawy, badając wpływ wyroku TSUE na orzeczenie NSA. Wyrok TSUE w sprawie C-114/22 dotyczył wykładni przepisów dyrektywy VAT w kontekście prawa do odliczenia podatku naliczonego, gdy transakcja jest uznana za pozorną lub stanowi nadużycie prawa. NSA stwierdził jednak, że wyrok TSUE nie miał wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, ponieważ nie wprowadził nowej, precedensowej wykładni prawa, a jedynie potwierdził utrwaloną linię orzeczniczą dotyczącą nadużycia prawa w VAT. W analizowanej sprawie organy podatkowe i sądy administracyjne zakwestionowały prawo do odliczenia VAT z uwagi na nadużycie prawa, a nie tylko na podstawie pozorności transakcji w świetle prawa cywilnego, co odróżniało ją od stanu faktycznego sprawy, na tle której zapadł wyrok TSUE. Wobec braku wpływu wyroku TSUE na rozstrzygnięcie, NSA oddalił skargę o wznowienie postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia art. 272 § 2a P.p.s.a. w zakresie podstaw wznowienia postępowania na podstawie orzeczeń TSUE, wymaganie precedensowego charakteru orzeczenia TSUE.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy podstawą wznowienia jest orzeczenie TSUE, które nie wprowadza nowej wykładni.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który nie wprowadza nowej, precedensowej wykładni prawa, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 272 § 2a P.p.s.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok TSUE może stanowić podstawę wznowienia tylko wtedy, gdy ma charakter precedensowy i wprowadza nową wykładnię prawa, która rzutuje na treść wydanego orzeczenia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że wyrok TSUE C-114/22 nie wprowadził nowej wykładni, a jedynie potwierdził utrwaloną linię orzeczniczą w zakresie nadużycia prawa w VAT. Powołano się na wcześniejsze orzecznictwo TSUE, które było już uwzględnione przy rozstrzyganiu sprawy. W związku z tym, wyrok TSUE nie spełnił wymogu precedensowości wymaganego przez art. 272 § 2a P.p.s.a.
Czy transakcje gospodarcze, które zostały uznane za sztuczne i zawarte w celu osiągnięcia korzyści podatkowej sprzecznej z celami ustawy o VAT, stanowią nadużycie prawa w rozumieniu prawa unijnego i krajowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli transakcje, pomimo spełnienia wymogów formalnych, skutkują osiągnięciem korzyści podatkowej sprzecznej z celem przepisów, a z obiektywnych okoliczności wynika, że ich zasadniczym celem było jedynie uzyskanie tej korzyści.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji i NSA uznały, że sporne transakcje miały charakter sztuczny, zostały zawarte bez zaangażowania własnych środków finansowych, a ich głównym celem było uzyskanie korzyści podatkowej (zwrotu VAT), co było sprzeczne z celami ustawy o VAT. Stwierdzono nadużycie prawa.
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 272 § 2a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 280 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 281
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 282 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 282 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
k.c. art. 83
Kodeks cywilny
Pozorność transakcji.
k.c. art. 58 § 2
Kodeks cywilny
Nieważność transakcji z uwagi na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok TSUE C-114/22 nie stanowił podstawy do wznowienia postępowania, ponieważ nie wprowadził nowej, precedensowej wykładni prawa, a jedynie potwierdził utrwaloną linię orzeczniczą. • Stan faktyczny sprawy, na tle której zapadł wyrok TSUE C-114/22, różnił się od stanu faktycznego niniejszej sprawy, w której zakwestionowano prawo do odliczenia VAT z uwagi na nadużycie prawa, a nie tylko na podstawie pozorności transakcji w świetle prawa cywilnego.
Odrzucone argumenty
Wyrok TSUE C-114/22, jako orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, powinien stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 272 § 2a P.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
nie wprowadził nowej, precedensowej oceny prawnej przepisów dotyczących realizacji prawa do odliczenia naliczonego podatku od wartości dodanej, która była nieznana w dacie, gdy toczyło się postępowanie • zasada zakazu nadużyć, znajdująca zastosowanie w dziedzinie VAT, zabrania jedynie całkowicie sztucznych konstrukcji oderwanych od rzeczywistości gospodarczej, tworzonych wyłącznie w celu uzyskania korzyści podatkowej
Skład orzekający
Zbigniew Łoboda
przewodniczący sprawozdawca
Bartosz Wojciechowski
członek
Włodzimierz Gurba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia art. 272 § 2a P.p.s.a. w zakresie podstaw wznowienia postępowania na podstawie orzeczeń TSUE, wymaganie precedensowego charakteru orzeczenia TSUE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy podstawą wznowienia jest orzeczenie TSUE, które nie wprowadza nowej wykładni.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego - możliwości wznowienia postępowania na podstawie orzeczenia TSUE. Pokazuje, jak sądy analizują wpływ orzeczeń unijnych na polskie postępowania i jakie warunki muszą być spełnione.
“Czy wyrok TSUE zawsze oznacza możliwość wznowienia sprawy w Polsce? NSA wyjaśnia kluczowe warunki.”
Dane finansowe
WPS: 6 323 757,13 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.