I FSK 130/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-10-27
NSApodatkoweWysokansa
VATpodatek od towarów i usługskarga kasacyjnaustalenia faktyczneprawo procesoweprawo materialnefakturyrozliczenie podatku

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą podatku od towarów i usług, uznając, że zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego nie znalazły uzasadnienia w ustalonym stanie faktycznym.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez spółkę "A." a.s. od wyroku WSA w Opolu, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług. Spółka zarzucała m.in. błędne ustalenie stanu faktycznego i naruszenie przepisów prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty naruszenia prawa procesowego nie były skuteczne, a zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogły być rozpatrzone bez podważenia ustaleń faktycznych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki "A." a.s. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług. Spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 2 ustawy o VAT) poprzez błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, że faktury dokumentowały rzeczywiste wykonanie usług, mimo że nie zostały skutecznie wprowadzone do obiegu. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania (art. 106 p.p.s.a.) przez bezkrytyczne przyjęcie oceny dowodów przez organy podatkowe i niezarządzenie dodatkowych dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd stwierdził, że zarzuty naruszenia prawa procesowego nie były skuteczne, ponieważ nie dostarczyły podstaw do podważenia ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd I instancji. Sąd podkreślił, że kontrola sądowa opiera się na aktach sprawy, a uzupełniające postępowanie dowodowe jest wyjątkiem. W odniesieniu do zarzutów naruszenia prawa materialnego, Sąd wskazał, że nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, jeśli jednocześnie nie zostaną zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie. Ponieważ skarżąca nie podważyła ustaleń faktycznych, zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogły być rozpatrzone. Sąd oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia prawa procesowego nie jest skuteczny, jeśli nie dostarcza podstaw do podważenia ustaleń faktycznych, na których oparto rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a uzupełniające postępowanie dowodowe jest wyjątkiem. Zarzut naruszenia art. 106 p.p.s.a. nie jest skuteczny, jeśli nie podważa ustaleń faktycznych i wkracza w meritum rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 2

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

rozp. MF art. 41 § 4

Rozporządzenie ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 54 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 179

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 2 ustawy o VAT. Naruszenie przepisów postępowania poprzez uchybienie art. 106 par. 3 i 5 p.p.s.a. (bezkrytyczne przyjęcie oceny dowodów, pominięcie korekt faktur, niezarządzenie dodatkowych dowodów). Wada nieważności postępowania z art. 183 par. 2 pkt 5 p.p.s.a. (pozbawienie strony możności obrony praw).

Godne uwagi sformułowania

Błędne zastosowanie /bądź nie zastosowanie/ przepisów materialnoprawnych każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy. Brak możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie. Wszelkie modyfikacje i uzupełnienia podstaw kasacyjnych dokonywane po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest z prawnego punktu widzenia bezskuteczne.

Skład orzekający

Krzysztof Stanik

przewodniczący sprawozdawca

Adam Bącal

członek

Edmund Łój

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dotyczące związku między zarzutami naruszenia prawa materialnego a koniecznością kwestionowania ustaleń faktycznych w skardze kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania sądowoadministracyjnego i wymogów formalnych skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące zarzutów w skardze kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.

Kluczowe zasady skargi kasacyjnej: dlaczego nie wystarczy zarzucić błędu prawa materialnego?

Dane finansowe

WPS: 1 010 485,73 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 130/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Adam Bącal
Edmund Łój
Krzysztof Stanik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Op 87/04 - Wyrok WSA w Opolu z 2004-11-26
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 174, art. 183 par. 1, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
1. Błędne zastosowanie /bądź nie zastosowanie/ przepisów materialnoprawnych każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy. Tym samym, więc zasadniczo oznaczać to będzie brak możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie.
2. Wszelkie modyfikacje i uzupełnienia podstaw kasacyjnych dokonywane po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest z prawnego punktu widzenia bezskuteczne.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Stanik (sprawozdawca), Sędziowie NSA Adam Bącal, Edmund Łój, Protokolant Iwona Wtulich, po rozpoznaniu w dniu 14 października 2005 r. na rozprawie w Wydziale I Izby Finansowej skargi kasacyjnej "A." a.s. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 26 listopada 2004r. sygn. akt I SA/Op 87/04 w sprawie ze skargi "A." a.s. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 7 kwietnia 2004 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od "A." a.s. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w O. kwotę 7.200 zł /słownie: siedem tysięcy dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 26.11.2004 r., I SA/Op 87/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę "A." a.s. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 07.04.2004 r., (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług.
W uzasadnieniu tego orzeczenia w pierwszej kolejności nawiązano do okoliczności faktycznych sprawy oraz przedstawiono rozstrzygnięcia jakie podejmowały w niej organy podatkowe. W tych ramach wskazano więc, że w wyniku kontroli wydana została decyzja z dnia 28.09.2001 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Ustalono bowiem, że spółka w sposób nieuprawniony dokonała we wskazanych miesiącach 2000 r. pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z wcześniej wystawionych faktur, od których nie odprowadzono podatku należnego. Naruszono więc w ten sposób przepis par. 41 rozporządzenia ministra Finansów z 22.12.1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 109 poz. 1245 ze zm./.
W wyniku powtórnego rozpatrzenia sprawy, pierwotna decyzja Izby Skarbowej uchylona bowiem została wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28.10.2003 r., I SA/Wr 3749/02, podjęto opisane wyżej rozstrzygnięcie. Uchylono nim zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wskazanych w niej miesięcy 2000 r. i w tym zakresie umorzono postępowanie zaś w odniesieniu do miesiąca października 2000 r. określono zobowiązanie w podatku od towarów i usług, zaległość podatkową w tym podatku oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe.
Z uzasadnienia tej decyzji wynika przy tym, że Dyrektor Izby Skarbowej w O. po dokonanej analizie materiału dowodowego i uwzględniając stanowisko NSA w wyroku z dnia 28.10.2003 r. stwierdził, że zgodzić się należy z zarzutem odwołania odnoszącym się do zwiększenia podatku należnego za miesiąc wrzesień 2000 r. z podwójnie wystawionych przez jednostkę faktur z dnia 30.04.2000 r. o numerze (...)061, które to faktury w rzeczywistości dokumentowały jedną operację gospodarczą. Ponieważ określenie nadwyżek podatku naliczonego nad podatkiem należnym za okresy rozliczeniowe od maja do września 2000 r. wynikało jedynie z powyższego ustalenia za miesiąc kwiecień 2000 r., również za te okresy zaskarżoną decyzję należało uchylić, a postępowanie w tym zakresie umorzyć.
Organ odwoławczy w części dotyczącej miesiąca października 2000 r. dokonał natomiast ponownego rozliczenia podatku od towarów i usług. Organ pierwszej instancji stwierdził, że Jednostka bezprawnie obniżyła podatek należny łącznie o kwotę 1.010.485,73 zł. wynikającą z dwóch faktur z dnia 10 października 2000 r., nr (...)183 i z dnia 31 października 2000 r., nr (...)189 o wartość wcześniej wykonanych robót. Ustalenia te zdaniem organu odwoławczego należy podzielić.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucono zaskarżonej decyzji naruszenie szeregu przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, a w szczególności nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Podkreślono, iż nie można na podatnika przerzucać obowiązku przeprowadzania dowodów istotnych dla ustalenia stanu faktycznego. Zarzucono, że nie przeprowadzono żadnego postępowania dowodowego a jedynie oparto się na ustaleniach organu pierwszej instancji i wyroku NSA. Podniesiono, że działanie organu prowadzi do podwójnego opodatkowania podatkiem VAT.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosiła o oddalenie skargi.
Uzasadniając swe stanowisko Sąd I instancji wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28.10.2003 r., I SA/Wr 3749/02, stwierdził m.in., że brak było danych wskazujących na odprowadzenie podatku należnego wynikającego z nieujętych w ewidencji faktur, a więc organy podatkowe trafnie uznały, że obniżenie podatku należnego nastąpiło z naruszeniem par. 41 ust. 4 cyt. wyżej rozporządzenia. W związku z tym zauważono, że Skarżąca dokonała pomniejszenia podatku należnego o podatek należny z wcześniej wystawionych faktur, od których nie odprowadzono podatku należnego, gdy tymczasem wskazane powyżej przepisy wykonawcze do ustawy o VAT warunkowały w takich przypadkach prawo do obniżenia podatku należnego faktem odprowadzenia podatku należnego z wcześniejszych faktur.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym wskazano, że organy podatkowe prawidłowo podniosły, iż nie było przeszkód prawnych, aby wydać decyzję w przedmiocie podatku od towarów i usług za kilka okresów rozliczeniowych łącznie.
W związku z powyższym powołując się na art. 26 ustawy o podatku od towarów i usług i podniesiono, że można w jednej decyzji określić podatek od towarów i usług za kilka miesięcy, pod warunkiem, iż nie będzie przeszkód w wyodrębnieniu rozliczenia każdego z tych miesięcy. Stanowisko to wsparto poglądami judykatury, które przywołano.
Powyższy wyrok zaskarżony został skargę kasacyjną "A." a.s., która, powołując się na obie podstawy kasacyjne określone w art. 174 ustawy z 30.08.2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ tj. na zarzuty naruszenia:
- prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /w brzmieniu obowiązującym w roku 2000/, polegające na przyjęciu błędnego założenia, że faktury nr (...)183 i (...)189 dokumentują rzeczywiste wykonanie usług pomimo, że nie zostały one skutecznie wprowadzone do obiegu,
- przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uchybienie art. 106 par. 3 i 5 ww. ustawy polegające na bezkrytycznym przyjęciu błędnej oceny dowodów dokonanej przez organy podatkowe, poprzez całkowite pominięcie korekt faktur wymienionych w pkt 1, a wobec istniejących wątpliwości nie zarządzeniu przeprowadzenia dodatkowych dowodów, zarówno znajdujących się w aktach sprawy jak i możliwych do uzyskania u kontrahenta skarżącego, tj. w Spółce "I.",
wniosła o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, z uwzględnieniem kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych na rzecz strony skarżącej, za obydwie instancje.
na poparcie zgłoszonych zarzutów i wniosków kasacyjnych podniesiono w uzasadnieniu, że wyrok Sądu I instancji został wydany w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny i bezkrytyczne przyjęcie, że stanowisko organów podatkowych w sprawie rozliczenia podatku VAT za październik 2000 r. jest prawidłowe. Powołując się na wskazane dowody, a mianowicie, że:
- faktury nr (...)183 i (...)189 zostały ujęte w ewidencji sprzedaży VAT w październiku i wykazane w deklaracji VAT-7 za ten miesiąc /załącznik nr 1 i 2/,
- spółka odprowadziła podatek VAT za październik /załącznik nr 3/,
- wyżej wymienione faktury nie zostały skutecznie wprowadzone do obrotu prawnego, o czym świadczą zapisy umieszczone na fakturach nr (...)039 i (...)034, z których jasno wynika, że faktury wymienione w punkcie 1 nie zostały przyjęte przez odbiorcę i zwrócone /załącznik nr 4 i 5/,
- prace wykonane w październiku 2000 r. i udokumentowane błędnymi fakturami nr (...)183 i (...)189, zostały rozliczone dopiero w kwietniu 2001, fakturą nr (...)017 /załącznik nr 6/,
- powyższe fakty potwierdza zestawienie wszystkich wystawionych przez "A." a.s. faktur na rzecz "I." w związku z podpisaną umową na podwykonawstwo przy budowie autostrady A4 /załącznik nr 7/.W zestawieniu tym w ogóle nie występują faktury o nr (...)183 i (...)189,
Zauważono, że istotny i całkowicie uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 106 p.p.s.a., poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Zauważono, że tak ustalony stan faktyczny stał się podstawą do błędnego zastosowania przepisów dotyczących podatku VAT. W związku z czym powołano się na wyrok NSA z dnia 18.03.1998 r., I SA/Lu 208/97, pismo Ministerstwa Finansów z dnia 08.06.96 r., nr PPI-7210-220/95/ER, oraz na decyzję Dyrektor Izby Skarbowej w O. w decyzji z dnia 07.04.2004 r., (...).
W związku z powyższym uznano, że stanowisko jakie Sąd zajął w zaskarżonym wyroku przyjmując bezkrytycznie za organami podatkowymi, że skarżąca bezprawnie obniżyła podatek należny łącznie o kwotę 1.010.485,73 zł, dokonując pomniejszenia podatku należnego o podatek należny z wcześniej wystawionych faktur, od których nie odprowadziła podatku należnego, nie znajduje żadnego uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy ani oparcia w przepisach ustawy o VAT. Podniesiono, że dokonując korekt faktur o nr (...)183 i (...)189, Spółka je właściwie anulowała, w związku z faktem, iż nie dokumentowały one żadnej operacji gospodarczej ani nie zostały skutecznie wprowadzone do obiegu prawnego. Tym samym zarzut zaniżenia podatku należnego VAT w październiku 2000 r. oraz określenie zaległości podatkowej za ten miesiąc, był nie uzasadniony.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W piśmie procesowym z dnia 13.10.2005 r. pełnomocnik skarżącej Spółki podtrzymał argumenty i żądania skargi kasacyjnej. Równocześnie w ramach prawa do dodatkowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych wytknięte zostały braki w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. W ten sposób naruszone zostały więc przepisy art. 54 par. 2 i art. 179 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak i w konsekwencji przepisy art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" oraz par. 2 tej ustawy w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej. Nadto wytknięto, że kwestionowany wyrok dotknięty jest wadą nieważności, określoną w art. 183 par. 2 pkt 5 ww. ustawy. strona nie mogła bowiem w sprawie bronić się w związku z tym, że organy podatkowe nie ujawniły całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego
Na rozprawie w dniu 14.10.2005 r. pełnomocnicy stron podtrzymali zaprezentowane wyżej argumenty i żądania procesowe swych mandantów.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje:
Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna uzasadniona nie jest.
Strona skarżąca skargę tą oparła na obu przewidzianych przepisem art. 174 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, określanej dalej jako "p.p.s.a.", podstawach kasacyjnych. W tej sytuacji rozważania rozpocząć należy od oceny zarzutów naruszenia prawa procesowego albowiem warunkiem koniecznym odnoszenia się do zarzutów ze sfery wykładni i stosowania prawa materialnego jest poprawnie przeprowadzone postępowanie w sprawie.
Stąd też zauważyć trzeba, że w zakresie tej podstawy kasacyjnej skarżąca wytknęła Sądowi I instancji naruszenie przepisu art. 106 par. 3 i 5 p.p.s.a. polegające na "bezkrytycznym przyjęciu błędnej oceny dowodów dokonanej przez organy podatkowe, poprzez całkowite pominięcie korekt faktur wymienionych, a wobec istniejących wątpliwości nie zarządzeniu przeprowadzenia dodatkowych dowodów, zarówno znajdujących się w aktach sprawy jak i możliwych do uzyskania u kontrahenta skarżącej".
Tak sformułowany zarzut nie jest jednak skuteczny. Oceny tej nie może zaś zmienić także i argumentacją przywołana na jego uzasadnienie. Przede wszystkim, bowiem nie dostarcza on podstaw do podważenia ustaleń faktycznych, w oparciu, o które Sąd I instancji podjął zaskarżone rozstrzygnięcie. Wynika to z faktu, iż wskazane wyżej przepisy, którym uchybić miał Sąd stanowią podstawę do przeprowadzenia przez Sąd administracyjny uzupełniającego postępowania dowodowego /par. 3/ i określają tryb, w jakim ma to nastąpić /par. 5/. Stanowią, zatem one wyjątek od zasady, iż Sąd administracyjny, sprawujący z mocy art. 1 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów i czynności administracyjnych orzeka na podstawie akt sprawy /art. 133 par. 1 p.p.s.a./, tj. akt sprawy organu administracji publicznej, którego rozstrzygnięcie zostało zaskarżone /por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". Wyd. Praw. LexisNexis W-wa 2005 r., str. 427/. W konsekwencji Sąd wyrokuje na podstawie materiału faktycznego ustalonego przez ten organ, który wszakże winien być w pierwszej kolejności oceniony pod względem procesowej prawidłowości toku gromadzenia dowodów i oceny faktów istotnych z punktu widzenia istoty sprawy. Ewentualne uchybienia w tym zakresie powodować, zatem winny uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego chyba, że celowe jest przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, które przewiduje art. 106 par. 3 p.p.s.a. Celowość ta zachodzi zaś wtedy, gdy przyspieszy ono zakończenie sprawy skoro warunkami jego prowadzenia jest:
- potrzeba /niezbędność - jak stanowi ustawa/ wyjaśnienia istotnych wątpliwości,
- nieprzedłużenie w sposób nadmierny postępowania w sprawie.
Równocześnie nadmienić należy, że o ile strona wnosząca skargę na rozstrzygnięcie administracyjne nie zgłasza w tym zakresie żądań Sąd administracyjny podejmuje decyzję o przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego według swego uznania, każdorazowo wszakże determinowanego celami postępowania sądowoadministracyjnego, które - jak to już wyżej zaznaczono - sprowadzają się do oceny legalności zaskarżonego aktu bądź czynności administracyjnej. Tym samym więc wykluczone staje się w omawianym tu trybie prowadzenie takich dowodów, które miałyby służyć jej merytorycznemu rozstrzygnięciu /por.: T. Woś, ... op. cit., str. 426/.
Nawiązując do tych zauważyć zatem trzeba, iż Sąd I instancji dokonał oceny postępowania dowodowego przeprowadzonego w sprawie przez organy podatkowe i w tym zakresie nie dopatrzył się jakichkolwiek uchybień, którego to przekonania strona skarżąca w istocie rzeczy nie zakwestionowała przedmiotową skargą. Taka ocena przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego, wyartykułowana w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, legła zatem u podstaw zaniechania prowadzenia z urzędu postępowania dowodowego. Skoro zatem skarżąca nie podważyła ustaleń faktycznych sprawy, a przy tym jej wnioski w kwestii potrzeby prowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego wkraczają niewątpliwie w meritum rozstrzygnięcia analizowany tu zarzut kasacyjny uznać należy za bezpodstawny. W konsekwencji tego okoliczności faktyczne sprawy uznać równocześnie należy za przesądzone, na co wyżej zwrócono już uwagę.
Ostatni za zaprezentowanych wyżej wniosków wpływa zarazem na ocenę zarzutu naruszenia prawa materialnego polegającego na błędnym zastosowaniu przepisu art. 2 ustawy z 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.
Wobec takiej konstrukcji tego zarzutu wyjaśnić zatem na wstępie trzeba, iż uchybienie polegające na wadliwym zastosowaniu przepisów prawa materialnego polega w istocie rzeczy "na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się tym, iż stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo, że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej" /vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15.10.2001 r., I CKN 102/99 - [w:] J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd., LexisNexis W-wa 2004 r., str. 246-247/. Podobny pogląd można także odnaleźć w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 31.05.2004 r., FSK 103/04, stwierdził, że "błędne zastosowanie prawa materialnego, czyli tzw. "błąd subsumpcji" to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może, zatem być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, które skarżący uznaje za prawidłowy" /[w:] T. Woś, ... op. cit., str. 541/.
W kontekście takich poglądów można, zatem wyprowadzić wniosek, iż błędne zastosowanie /bądź nie zastosowanie/ przepisów materialnoprawnych każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy. Tym samym, więc zasadniczo oznaczać to będzie brak możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie.
Stanowisko zbieżne z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zajął już zresztą między innymi w wyroku z dnia 06.04.2005 r., FSK 692/04 /nie publ./ oraz w wyroku z dnia 13.10.2004 r., FSK 548/04 /nie publ./, w którym stwierdzono, wprost, że "brak skutecznego zarzutu podważającego ocenę legalności w sprawie ustalenia stanu faktycznego wyklucza możliwość oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego". W innym orzeczeniu tegoż Sądu zauważono zaś, że "nie można w sposób skuteczny stawiać zarzutu nietrafnego zastosowania normy prawa materialnego, gdy z uzasadnienia skargi wynika, że wadliwie ustalone zostały okoliczności stanu faktycznego, bez wskazania przy tym, jakie normy postępowania zostały naruszone przez Sąd w procesie kontroli legalności decyzji" /wyrok NSA z dnia 14.10.2004 r., FSK 568/04 - nie publ./.
Odnosząc powyższe poglądy, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, do zgłoszonych przez stronę skarżącą zarzutów naruszenia przywołanych wyżej przepisów prawa materialnego przez ich wadliwe zastosowanie /bądź nie zastosowanie/ w sprawie zauważyć trzeba, iż w ich kontekście ujawnia się opisana wyżej wada. Otóż strona skarżąca formułując analizowany tu zarzut nie zakwestionowała równocześnie okoliczności faktycznych w oparciu, o które Sąd I instancji podjął zaskarżony wyrok - co wyżej zostało już wykazane. Tym samym, więc okoliczności te uznać należy za bezsporne. W tej zaś sytuacji nie można zasadnie twierdzić, iż wskazany w zarzucie skargi przepis prawa materialnego zostały wadliwie zastosowany. Przepisy materialnoprawne, są bowiem zasadniczo stosowane zawsze w kontekście określonych okoliczności faktycznych, które w tej sprawie, jak to już podkreślono, podważone nie zostały, przez co uniemożliwiono tut. Sądowi zajęcie się materią wyeksponowaną w uzasadnieniu przedmiotowej skargi. Sprawia to, bowiem treść przepisu art. 183 par. 1 p.p.s.a., która, poza niezachodzącymi w sprawie przypadkami nieważności postępowania sądowego, wiąże Sąd kasacyjny granicami skargi kasacyjnej.
Ta ostatnia uwaga odnosi się także do argumentów naprowadzonych w piśmie procesowym strony skarżącej z dnia 13.10.2005 r., w którym zgłoszono między innymi zarzut nieważności postępowania określony w pkt 5 par. 2 art. 183 p.p.s.a. /pozbawienie strony możności obrony swych praw/. Uchybienie to skarżąca łączy bowiem z faktem niekompletności materiałów przedłożonych Sądowi. Kwestii tej ani w postępowaniu podatkowym ani też sądowoadministracyjnym wcześniej jednak nie podnoszono. W tej sytuacji przyjąć należy, że Sąd I instancji wykonał swe ustawowe obowiązki zgodnie z obowiązującym prawem albowiem wytknięta przez skarżącą wada dotyczy w istocie rzeczy etapu postępowania podatkowego. Skoro tak to tym samym postępowaniu sądowemu nie można skutecznie zarzucać, iż dotknięte jest nieważnością.
Co zaś się tyczy pozostałych kwestii poruszonych w przywołanym wyżej piśmie to w rzeczy samej uzupełniają one zarzuty kasacyjne. Konstatacja taka sprawia tym samym, iż tut. Sąd nie może się już do nich odnieść w sposób merytoryczny albowiem pozbawione są one skutków prawnych. Jak bowiem stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 07.06.2004 r., FSK 131/04 "przepis art. 183 par. 1 p.p.s.a. przewiduje jedynie dopuszczalność przytoczenia przez stronę nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych. Z treści tego przepisu wynika jednoznacznie, że chodzi w nim o przytoczenie nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze, a nie o przytoczenie nowych podstaw kasacyjnych wraz z ich uzasadnieniem. Wymieniony przepis więc nie dostarcza dostatecznych podstaw do zmiany lub rozszerzenia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze, zwłaszcza po upływie terminu przewidzianego do wniesienia skargi kasacyjnej" /ONSAiWSA 2004 Nr 1 poz. 14/. Z tych powodów wszelkie modyfikacje i uzupełnienia podstaw kasacyjnych dokonywane po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest z prawnego punktu widzenia bezskuteczne, co usprawiedliwia zaprezentowaną wyżej ocenę dalszych zarzutów strony skarżącej.
Kierując się zatem przedstawionymi wyżej względami Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż przedmiotowa skarga kasacyjna nie dostarcza uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań w związku z czym, działając na podstawie przepisów art. 184 i art. 204 pkt 1 powołanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI