I FSK 1296/23

I FSK 1296/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-07-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Mudrecki
Roman Wiatrowski /przewodniczący/
Zbigniew Łoboda /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
III SA/Wa 2506/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-04-05
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 931
art. 43 ust. 1 pkt 40, art. 43 ust. 15 pkt 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia NSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 2506/22 w sprawie ze skargi P. S.A. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 1 września 2022 r., nr 0114-KDIP4-3.4012.366.2022.1.MAT w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 2506/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi P. Z. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 1 września 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej - "p.p.s.a."), uchylił interpretację indywidulaną w zaskarżonej części.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że P.Z. S.A. z siedzibą w W. wniósł o wydanie interpretacji indywidualnej, podając we wniosku, że planuje nabycie na rynku wtórnym wierzytelności z umów kredytowych zawieranych między bankiem lub funduszem inwestycyjnym a ich kontrahentami. W przypadku części transakcji wnioskodawca przejmie zobowiązania do wypłaty kwoty finansowania na warunkach wskazanych w umowie o finansowanie ("commitmenty"). W umowach finansowania jako formę prawną przeniesienia finansowania na nowych finansujących przewidziano cesję wierzytelności. Wierzytelności (w tym zawierające również commitmenty) mogą być nabywane po cenie odpowiadającej wartości nominalnej wierzytelności, a także powyżej i poniżej tej wartości. W niektórych przypadkach w związku z nabyciem wierzytelności może być przewidziana opłata pobierana na rzecz wnioskodawcy na podstawie odrębnego porozumienia.
We wniosku wyjaśniono, że nabycie wierzytelności przez wnioskodawcę będzie dokonywane w ramach działalności lokacyjnej i jest motywowane względami inwestycyjnymi, w szczególności uzyskiwania w okresie finansowania korzyści w postaci odsetek oraz w niektórych przypadkach może być dokonywane w celu dalszej odsprzedaży wierzytelności. Prowadzona przez wnioskodawcę w tym zakresie działalność ma charakter zorganizowany i ciągły. Prowadzona jest ona przez wyspecjalizowane biuro w ramach pionu inwestycyjnego, w którym zatrudnieni są specjaliści w zakresie pozyskiwania transakcji, analizy inwestycyjnej i negocjowania warunków transakcji.
Ponadto we wniosku wskazano, że wierzytelności będą nabywane przez wnioskodawcę kilka razy do roku oraz że nie stanowią one tzw. wierzytelności trudnych, tj. takich, których spłata jest zagrożona.
W związku z powyższym opisem wnioskodawca zadał pytania:
1. Czy nabycie przez niego wierzytelności stanowi odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT?
2. Czy nabycie przez niego commitmentów stanowi odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT?
Jeśli stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe, to:
3. Czy nabycie przez niego wierzytelności będzie podlegało zwolnieniu z opodatkowania z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2022 r., poz. 931 z późn. zm., dalej - "u.p.t.u.")?
Jeśli stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest prawidłowe, to:
4. Czy nabycie przez niego commitmentów będzie podlegało zwolnieniu z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u.?
Przedstawiając swoje stanowisko wnioskodawca na każde z powyższych pytań udzielił odpowiedzi twierdzącej.
W interpretacji indywidualnej z dnia 1 września 2022 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko wnioskodawcy za prawidłowe w części dotyczącej uznania wskazanych świadczeń za odpłatne świadczenie usług opodatkowane VAT oraz za nieprawidłowe w zakresie objęcia tych świadczeń zwolnieniem, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u.
Odnosząc się do pytań o numerach 3 i 4 Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał, że na gruncie u.p.t.u. ze zwolnienia usług finansowych nie korzystają usługi ściągania długów, w tym factoringu. W pojęciu usług ściągania długów i factoringu mieści się zaś m.in. skup wierzytelności w celu ich windykacji we własnym zakresie lub odprzedaży. Następnie organ wskazał, że wnioskodawca zamierza nabyć wierzytelności przysługujące bankom i funduszom inwestycyjnym. Tym samym spowoduje "uwolnienie" tych podmiotów od ciężaru egzekwowania wierzytelności. Takie transakcje spełniają kryteria czynności odzyskiwania długów wyłączonych ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. Koncepcja odzyskiwania długów nie zależy bowiem od sposobu, w jaki odzyskiwanie się odbywa, od tego, na czyją rzecz dług zostaje ściągnięty, ani od tego, w jaki sposób zostaną pozyskane środki na finansowanie nabycia wierzytelności. Pojęcie odzyskiwania długów dotyczy jasno sprecyzowanych transakcji finansowych mających na celu uzyskanie zapłaty za zbycie wierzytelności pieniężnej. Zdaniem organu, z opisu sprawy wynika, iż wnioskodawca nabywa wierzytelności w celu osiągnięcia w przyszłości korzyści ze spłaty wierzytelności przez dłużnika (odsetki) bądź w celu dalszej ich odsprzedaży i to na wnioskodawcę przechodzą ciężary i ryzyko związane z przelewanymi wierzytelnościami. W związku z tym spełnione są przesłanki wynikające z art. 43 ust. 15 pkt 1 u.p.t.u. To stanowi zaś podstawę do wyłączenia z możliwości zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u. do świadczonych przez wnioskodawcę usług nabycia wierzytelności.
Zdaniem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, ze zwolnienia od podatku nie może również korzystać nabycie przez wnioskodawcę commitmentów, rozumianych jako przejęcie od banków zobowiązania do wypłaty kwoty finansowania na warunkach wskazanych w umowie o finansowanie (zobowiązania jeszcze niewypłacone klientom). Organ wskazał, że z okoliczności sprawy wynika, że w przypadku commitmentów wnioskodawca będzie musiał dokonać wypłaty zobowiązań klientom banku, nie realizując tym samym odpowiedniej płatności na rzecz samego banku w ramach realizacji zawartej z nim umowy. Przedmiotem takiej transakcji są więc prawa i obowiązki z umowy zawartej wcześniej pomiędzy bankiem a klientem, w tym wypłata kwoty finansowania. Organ podkreślił, że ani przepisy ustawy, ani też rozporządzenia wykonawczego do ustawy nie przewidują zwolnienia od podatku dla czynności przeniesienia praw i obowiązków (cesji umowy). I choć commitmenty nie stanowią wierzytelności, ich nabycie przez wnioskodawcę ma analogiczny charakter, gdyż bank zostaje w tym przypadku uwolniony od przyjętego zobowiązania. Zatem, mając na uwadze powołane w niniejszej sprawie przepisy, analogicznie do nabycia wierzytelności, nie można uznać, że transakcja nabycia commitmentów będzie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u., jako usługa w zakresie długów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P.Z. S.A. z siedzibą w W. zaskarżył powyższą interpretację w części, w jakiej organ uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. Skarżący zarzucił naruszenie art. 43 ust. 15 pkt 1 oraz art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u. w zw. z art. 509 k.c. poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że każda cesja wierzytelności, również ta, której przedmiotem są wierzytelności ściągalne, pociąga za sobą wykonanie czynności ściągania długów, o której mowa w art. 43 ust. 15 pkt 1 u.p.t.u., a także naruszenie art. 43 ust. 15 pkt 1 oraz art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u. poprzez niewłaściwą ocenę co do zastosowania tych przepisów w stosunku do zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku.
Uchylając interpretację indywidualną w zaskarżonej części wskazanym na początku wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga była uzasadniona.
Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko przedstawione we wniosku, zgodnie z którym przedmiotem usług świadczonych przez wnioskodawcę na rzecz instytucji finansowych są długi, ale nie są to usługi ściągania długów, w tym faktoringu. Zdaniem Sądu, organ błędnie wyłożył i zastosował w realiach tej sprawy art. 43 ust. 1 pkt 40 oraz art. 43 ust. 15 u.p.t.u.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił, że nie każda usługa dotycząca długów zawiera w sobie elementy ściągania długów. Zwolnieniu z VAT podlegają tylko usługi w zakresie długów niestanowiące ściągania długów ani faktoringu. Każdy dług może kiedyś stać się wymagalny i może wymagać ściągnięcia, windykacji, w tym egzekucji. Nie znaczy to, że immanentną cechą każdej usługi dotyczącej długów jest czynność ich ściągania. Gdyby rozumieć tę kwestię inaczej, można by dojść do (błędnego) wniosku, że art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u. jest normatywnie pusty w zakresie, w jakim odnosi się do długów, bo skoro długi się spłaca, a w razie braku takiej spłaty - ściąga, to zawsze, systemowo usługi dotyczące długów są wyłączone z zakresu zwolnienia. Następnie Sąd wskazał, że kluczowym dla oceny, czy do danej usługi zastosowanie znajduje art. 43 ust. 15 pkt 1 u.p.t.u., kluczowa jest "jakość" długów będących przedmiotem usługi, tj. czy w momencie wyświadczenia usługi dotyczącej długu istnieje jako zauważalny, dominujący element, potrzeba ich ściągnięcia, czyli wyegzekwowania w sytuacji uchylania się od spłaty. Potrzeba ściągnięcia długów istnieje, gdy długi są "złe", trudne i wedle ich prawnej charakterystyki prawdopodobnym sposobem ich odzyskania będzie windykacja, a nie oczekiwanie na dobrowolną spłatę.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt omawianej sprawy, Sąd pierwszej instancji zauważył, że celem działania strony nie jest przejęcie wierzytelności (długu) w celu wyegzekwowania (ściągnięcia długu). Z przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego wynika, że strona nabywa wierzytelności w drodze cesji, na podstawie art. 509 k.c. W przypadku, w którym transakcja zakupu wierzytelności nie jest dokonywana w celu świadczenia usług ściągania długów, w tym factoringu, w stosunku do takiej transakcji nie będzie miał zastosowania art. 43 ust. 15 u.p.t.u. Nie zaprzecza temu prawo strony jako nabywcy wierzytelności do skierowania nabytej (już własnej) wierzytelności do windykacji, jeżeli w przyszłości okazałoby się, że zobowiązanie z niej płynące stanie wymagalne lub powstanie prawo do dalszej odprzedaży wierzytelności. Strona przejmuje na siebie ryzyko ewentualnej niewypłacalności osoby zaciągającej kredyt, ale nie oznacza to automatycznie, że celem, istotą spornej transakcji – w chwili jej dokonania – jest wyręczenie kredytodawcy z czynności zmierzających do ściągnięcia długu. Z opisu zdarzenia przyszłego nie wynika, że strona nabywa wierzytelności trudne w chwili nabycia. Nabywane wierzytelności, wedle stanu na moment nabycia, wymagają regularnego spłacania - jak każdy zresztą dług - ale nie wymagają ściągania, windykacji.
Sąd podkreślił, że opis zdarzenia przyszłego nie wskazuje, aby strona świadczyła na rzecz zbywców dodatkowe usługi windykacyjne. Nie ma też mowy o wynagrodzeniu prowizyjnym lub premii za ściągnięcie wierzytelności. Tym samym, na dzień zawarcia umowy cesji żadna ze stron nie musi podejmować czynności windykacyjnych względem kredytobiorców, których wierzytelności pieniężne będą przedmiotem cesji. Z opisu stanu faktycznego wynika, że zasadnicza korzyść strony będzie wyrażała się w uzyskaniu pożytków związanych z wierzytelnością w postaci otrzymania odsetek.
Na powyższy wyrok Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej złożył skargę kasacyjną zaskarżając wyrok ów w całości i wniósł o jego uchylenie w całości na podstawie art. 188 p.p.s.a., rozpoznanie skargi i jej oddalenie, ewentualnie - jeżeli Naczelny Sąd Administracyjny uzna, że istota sprawy nie jest dostatecznie wyjaśniona - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Skarżący organ, powołując art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 43 ust. 1 pkt 40 w zw. z art. 43 ust. 15 pkt 1 u.p.t.u. poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwą ocenę co do zastosowania, polegającą na uznaniu, iż w zdarzeniu przyszłym opisanym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, dokonywane przez skarżącego nabycie wierzytelności oraz commitmentów (rozumianych jako przejęcie od banków zobowiązania do wypłaty kwoty finansowania na warunkach wskazanych w umowie o finansowanie) nie powinno być uznane za usługi ściągania długów, w tym usługi faktoringu, i w konsekwencji czynności te podlegać będą zwolnieniu z opodatkowania podatkiem VAT, podczas gdy w ocenie organu w okolicznościach przedstawionych we wniosku czynności podejmowane przez skarżącego stanowią czynności w zakresie ściągania długów i faktoringu wyłączone ze zwolnienia od podatku.
P. Z. S.A. z siedzibą w W. nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie była zasadna.
Wstępnie trzeba przypomnieć, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w § 2 art. 183 p.p.s.a. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (por. uchwała NSA
z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09).
Pierwszoplanowy spór w sprawie dotyczy tego, czy nabycie przez skarżącą wierzytelności od instytucji finansowych, w warunkach opisanych we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u., czy też ze zwolnienia jest wyłączone w oparciu o art. 43 ust. 15 pkt 1 u.p.t.u
Przypomnieć należy, że na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u. zwalnia się od podatku usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług. Z kolei na podstawie art. 43 ust. 15 pkt 1 u.p.t.u. (w zakresie istotnym w sprawie), powyższe zwolnienie nie ma zastosowania do czynności ściągania długów, w tym faktoringu.
Przepis art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u. wprowadza do porządku krajowego zwolnienie podatkowe przewidziane w art. 135 ust. 1 lit. d) dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 347, str. 1 z późn. zm., dalej - "dyrektywa 2006/112/WE"), zgodnie z którym państwa członkowskie zwalniają transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące rachunków depozytowych, rachunków bieżących, płatności, przelewów, długów, czeków i innych zbywalnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem windykacji należności.
Z powyższego wynika, że co do zasady usługi dotyczące długów objęte są zwolnieniem podatkowym, za wyjątkiem przypadku, gdy chodzi o windykację należności. Ustawa podatkowa nie wyjaśnia, co należy rozumieć pod pojęciem "ściągania długów" ("windykacji należności"). W potocznym znaczeniu terminy te należy rozumieć jako działanie podjęte w celu wydobycia należności. W wyroku z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt I FSK 344/17, Naczelny Sąd Administracyjny zajął stanowisko, które należy podzielić, że "usługa ściągania długów zakłada (...) istnienie dwóch podmiotów, które zawarły transakcję. Usługodawca zobowiązuje się do ściągnięcia długu w zamian za wynagrodzenie. Konsumentem usługi (usługobiorcą) jest ten podmiot, który korzysta z usługi wykonywanej przez kontrahenta, co oznacza, że usługodawca ściąga dług dla usługobiorcy, a nie dla siebie (...) To samo dotyczy usług faktoringu, które polegają zasadniczo na nabyciu przez faktora określonych wierzytelności przysługujących przedsiębiorcy z tytułu sprzedaży, w zamian za określoną kwotę odpowiadającą wierzytelności pomniejszoną o prowizję/wynagrodzenie faktora, gdzie faktor zobowiązuje się również do świadczenia szeregu czynności dodatkowych (takich jak prowadzenie rozliczeń, monitoring płatności)".
Z powyższego wynika, że usługą wyłączoną ze zwolnienia określonego w przepisie art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u. na podstawie art. 43 ust. 15 pkt 1 u.p.t.u. jest usługa dotycząca długów, której zasadniczym celem jest wydobycie długu w interesie usługobiorcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie przyjął w zaskarżonym wyroku, że samo nabycie wierzytelności (cesja wierzytelności) nie stanowi o wykonaniu usługi w zakresie ściągania długów.
Według art. 509 § 1 k.c., wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba z sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Jak wynika z § 2 art. 509 k.c., wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenia o zaległe odsetki. W myśl art. 510 § 1 k.c., umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia wierzytelności przenosi wierzytelność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.
Zatem przelew jest umową, w ramach której cedent (wierzyciel) przenosi na cesjonariusza (nabywcę wierzytelności) wierzytelność, jaka mu przysługuje w stosunku do dłużnika. Wierzytelność przechodzi na nabywcę już na skutek samego zawarcia umowy. Celem i skutkiem cesji jest zmiana strony wierzycielskiej. Na skutek przelewu na nabywcę przechodzi nie tylko sama wierzytelność, ale i uprawnienia z nią związane. Dotychczasowy wierzyciel przestaje być stroną stosunku zobowiązaniowego, zaś staje się nim cesjonariusz.
W zaskarżonej interpretacji indywidulanej organ podatkowy przyjął, że umowa cesji wierzytelności wypełnia znamiona usługi określone w art. 8 ust. 1 u.p.t.u., gdyż polega na przeniesieniu prawa do wartości niematerialnych i prawnych. Usługą na rzecz cedenta jest nabycie wierzytelności danego podmiotu w celu jej wykorzystania do operacji prawnopodatkowych. Dalej organ podkreślił, że w pojęciu usług ściągania długów i factoringu mieści się skup wierzytelności w celu ich windykacji we własnym zakresie lub odsprzedaży. Usługa tego typu, polegająca na "wyręczeniu" klienta z czynności zmierzających do odzyskania długu, podlega opodatkowaniu bez możliwości skorzystania ze zwolnienia.
Jednakże słusznie zwrócono uwagę w zaskarżonym wyroku, że rozumienie opisanego zdarzenia przyszłego, jakie prezentuje organ interpretacyjny, doprowadziłoby do tego, że część przepisu art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u. stanowiąca zwolnienie usługi w zakresie długów straciłaby znaczenie normatywne. W istocie bowiem każda cesja wierzytelności, z mocy prawa (art. 509 § 2 k.c.), pociąga za sobą uprawnienie nabywcy do jej windykacji. Organ zdaje się z ogólnego uprawnienia cesjonariusza do windykacji wierzytelności wywodzić, że rdzeniem prawnym cesji wierzytelności jest jej ściąganie, w tym w ramach faktoringu. Taka wykładnia jest błędna. Nie można postawić znaku równości między (zwolnioną od podatku) usługą dotyczącą długu a usługą dotyczącą ściągania długów w tym factoringu.
Aprobując powyższe stanowisko zawarte w zaskarżonym wyroku warto odwołać się do opinii rzecznika generalnego przedstawionej w dniu 14 lipca 2011 r. do sprawy C-93/10. Rzecznik stwierdził mianowicie (w pkt 37), że możliwe jest wystąpienie cesji wierzytelności, która nie będzie stanowić usługi odzyskiwania długów. Zaznaczył (pkt 38), że "transakcje dotyczące długów" są zwolnione z VAT na mocy art. 13 część B lit. d) pkt 3 szóstej dyrektywy VAT. Pokazuje to, że muszą istnieć inne cesje wierzytelności, które nie stanowią "odzyskiwania długów", gdyż w przeciwnym razie zwolnienie pozbawione byłoby znaczenia.
W niniejszej sprawie organ z samego faktu dokonywania cesji wierzytelności wywodzi wystąpienie usługi odzyskiwania długu, co nie jest prawidłowym podejściem. Z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wynikało, że wierzytelności nie stanowią tzw. "wierzytelności trudnych", tj. takich, których spłata jest zagrożona. Nabycie wierzytelności przez wnioskodawcę będzie dokonywane w ramach działalności lokacyjnej i jest motywowane względami inwestycyjnymi, w szczególności uzyskiwania w okresie finansowania korzyści w postaci odsetek oraz w niektórych przypadkach może być dokonywane w celu dalszej odsprzedaży wierzytelności.
Organ podatkowy w zaskarżonej interpretacji nie wskazał na żadne elementy opisu zdarzania przeszłego potwierdzające, że celem nabycia wierzytelności było ich wydobycie w interesie cedenta w zamian za związane z tym wynagrodzenie.
Obok nabycia wierzytelności przedmiotem interpretacji indywidulanej było również stanowisko organu odnośnie nabycia przez wnioskodawcę tzw. commitmentów. Sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 43 ust. 1 pkt 40 w zw. z art. 43 ust. 15 pkt 1 u.p.t.u. poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie odnosi się – jak wynika z jego treści – zarówno do nabycia wierzytelności jak i commitmentów. Rzecz w tym, że Sąd w zaskarżonym wyroku nie rozważał w istocie problematyki podpadania pod przedmiotowe zwolnienie (z art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u.) nabycia commitmentów, które obejmują jeszcze niewypłacone zobowiązania klientom instytucji finansowych, a skoncentrował się na kwestii nabycia (cesji) wierzytelności w kontekście ściągania długów. Tymczasem postawienie zarzutu błędnej wykładni wymaga, aby kasator przedstawił, na czym polegało błędne rozumienie określonego przepisu przez sąd oraz jakie winno być prawidłowe rozumienie, czego w skardze kasacyjnej nie wykonano. Dodać przy tym należy, ze w skardze kasacyjnej nie został postawiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wytykający mankamenty uzasadnienia wyroku sądowego.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, że skarga kasacyjna nie dostarczyła podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, skargę tę oddalił na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Zbigniew Łoboda Roman Wiatrowski Artur Mudrecki
Sędzia NSA Sędzia NSA Sędzia NSA