I FSK 1280/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą podatku VAT od importu towarów, potwierdzając zasadność wznowienia postępowania na podstawie raportu OLAF.
Sprawa dotyczyła podatku VAT od importu towarów, gdzie organ celny wznowił postępowanie na podstawie raportu OLAF stwierdzającego nieprawidłowe pochodzenie towarów i próbę obejścia cła antydumpingowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy, uznając, że raport OLAF stanowił istotny nowy dowód, który uzasadniał wznowienie postępowania mimo jego sporządzenia po wydaniu pierwotnej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. J. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku. Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. Organy celne i podatkowe, po otrzymaniu raportu OLAF, wznowiły postępowanie i określiły podatek VAT w prawidłowej wysokości, stwierdzając, że towar pochodził z Chin i próbowano obejść cło antydumpingowe. Podatnik kwestionował zasadność wznowienia postępowania, argumentując, że raport OLAF powstał po wydaniu pierwotnej decyzji i nie mógł stanowić podstawy do jej zmiany. WSA uznał skargę za niezasadną, a NSA podzielił to stanowisko. Sąd kasacyjny podkreślił, że kluczową przesłanką wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej jest ujawnienie istotnych, nowych okoliczności faktycznych lub dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, ale nie były znane organowi. W tej sprawie raport OLAF, mimo że powstał po wydaniu pierwotnej decyzji, ujawnił fakty dotyczące rzeczywistego pochodzenia towaru i procederu omijania ceł antydumpingowych, które istniały w dacie wydania pierwotnej decyzji, ale nie były znane organowi. Dlatego NSA uznał, że wznowienie postępowania było zasadne i oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, raport OLAF może stanowić podstawę do wznowienia postępowania, jeśli ujawnia istotne nowe okoliczności faktyczne lub dowody, które istniały w dniu wydania decyzji, ale nie były znane organowi, nawet jeśli sam dowód (raport) powstał po wydaniu decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że raport OLAF ujawnił nieznaną organowi okoliczność faktyczną dotyczącą rzeczywistego pochodzenia towaru i procederu omijania ceł antydumpingowych, która istniała w dacie wydania pierwotnej decyzji. Ta okoliczność była istotna dla rozstrzygnięcia sprawy i uzasadniała wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
O.p. art. 240 § 1
Ordynacja podatkowa
W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 19a § 9
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 30b § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 30b § 4
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 33 § 3
Ustawa o podatku od towarów i usług
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 245 § 1
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Raport OLAF stanowił istotny nowy dowód, który ujawnił okoliczności faktyczne istniejące w dacie wydania pierwotnej decyzji, ale nieznane organowi, co uzasadniało wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Odrzucone argumenty
Wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej nie było dopuszczalne, ponieważ raport OLAF powstał po wydaniu ostatecznej decyzji i nie mógł stanowić podstawy do jej zmiany. Sąd pierwszej instancji dokonał niewłaściwej oceny materiału dowodowego i ustalonego stanu faktycznego, przyjmując sprzecznie z aktami sprawy, że istniały podstawy do uznania okoliczności z raportu OLAF za nowe i nieznane organowi, mimo że były przedmiotem ustaleń w aktach kontroli celno-skarbowej.
Godne uwagi sformułowania
Dowody lub okoliczności muszą istnieć w dacie wydania decyzji. Możliwe jest zatem wykazanie istnienia nowej okoliczności, nieznanej organowi, a istniejącej w dacie wydania decyzji, poprzez przedstawienie dowodu, który powstał już po jej wydaniu. Pierwszy z akcentowanych elementów odnosi się więc do wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych, czy też nowych dowodów, przy czym tylko takich, które są istotne dla danej sprawy. Drugi z elementów dotyczy nowych okoliczności faktycznych, czy nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji. Trzecim, uzupełniającym elementem jest ten, który odnosi się do tego, czy były one znane organowi. Pod pojęciem dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję pierwotną, rozumieć trzeba tylko takie dowody, które nie były przedmiotem badania w postępowaniu zwyczajnym oraz tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały. Tą okolicznością faktyczną istniejącą, ale nieznaną organowi podatkowemu w dniu wydania decyzji był fakt, rzeczywistego pochodzenia towaru (Chiny) i procederu omijania ceł antydumpingowych.
Skład orzekający
Danuta Oleś
sprawozdawca
Maja Chodacka
członek
Sylwester Golec
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w kontekście nowych dowodów (np. raportów międzynarodowych organów śledczych) powstałych po wydaniu ostatecznej decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Konieczność wykazania, że nowe okoliczności lub dowody istniały w dacie wydania decyzji i były nieznane organowi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym – możliwości wznowienia postępowania na podstawie nowych dowodów, co ma znaczenie praktyczne dla wielu podatników. Dodatkowo, wątek międzynarodowego dochodzenia OLAF dodaje jej szerszego kontekstu.
“Czy raport OLAF sprzed lat może otworzyć zamknięte postępowanie podatkowe? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 66 436 PLN
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 1280/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Danuta Oleś /sprawozdawca/
Maja Chodacka
Sylwester Golec /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Gd 1302/22 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2023-02-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 240 par 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Sylwester Golec, Sędzia NSA Danuta Oleś (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Maja Chodacka, Protokolant Daria Rakwał, po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 1302/22 w sprawie ze skargi D. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 30 września 2020 r., nr 2201-IOC.4103.66.2020.MS w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od D. J. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 2.700 (słownie: dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 21 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 1302/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę D.J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 30 września 2020 r., wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów.
Z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wynika, iż od września do października 2016 r. funkcjonariusze Referatu Kontroli Przedsiębiorców Urzędu Celnego I w L. przeprowadzili kontrolę celną w przedsiębiorstwie D.J. (dalej: "skarżący" lub "strona"), zakończoną protokołem kontroli z 28 października 2016 r., w którym wskazano m.in., iż świadectwo pochodzenia [...] zostało wystawione na podstawie faktury przedłożonej do dokumentu eksportowego w Kambodży, dokument ten pozyskali funkcjonariusze BIURA Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF (dalej: "OLAF") w wyniku przeprowadzonej kontroli podmiotu eksportującego w kraju nadania przesyłki. Na podstawie ww. protokołu decyzją z 16 maja 2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w G. odmówił zastosowania preferencyjnej stawki celnej dla części importowanego towaru, określając jednocześnie niezaksięgowaną kwotę należności celnych podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu. Następnie decyzją z 28 lipca 2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w G. określił stronie kwotę podatku od towarów i usług w stosunku do towarów objętych ww. zgłoszeniem celnym.
W dniu 31 października 2018 r. do Urzędu Celno-Skarbowego w G. wpłynęło pismo Działu Strategicznego Centrum Analiz Izby Administracji Skarbowej w Katowicach dotyczące dochodzenia prowadzonego przez OLAF. Dochodzenie prowadzone było w celu ujawnienia procederu omijania wprowadzonych wobec Chińskiej Republiki Ludowej środków antydumpingowych nałożonych na import żeliwnych i stalowych łączników rur i przewodów rurowych do Unii Europejskiej, dostarczanych przez kambodżańskie podmioty gospodarcze. Przekazany materiał dowodowy zawierał m.in. Raport końcowy OLAF z 27 października 2017 r.
Mając na uwadze zawarte w ww. raporcie dane, decyzją z 31 lipca 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w G. określił stronie dla spornych towarów objętych zgłoszeniem celnym kraj pochodzenia - Chiny oraz stawkę cła antydumpingowego w wysokości 58,6% i orzekł o zaksięgowaniu wymaganej kwoty cła antydumpingowego w łącznej wysokości 66.436 zł oraz o poborze odsetek. Rozstrzygnięcie organu celnego pierwszej instancji zostało utrzymane w mocy decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku.
W konsekwencji powyższego Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w G. wznowił postępowanie podatkowe i decyzją z 24 czerwca 2020 r. określił skarżącemu podatek od towarów i usług należny z tytułu importu towarów w prawidłowej wysokości.
Po rozpatrzeniu odwołania strony, decyzją z 30 września 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku utrzymał w mocy przedmiotową decyzję i stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo określił podatek od towarów i usług w kwocie 52.702 zł dla towarów objętych ww. zgłoszeniem celnym i wezwał stronę do uiszczenia kwoty 15.292 zł, stanowiącej różnicę między podatkiem wynikającym z zaskarżonej decyzji, a podatkiem określonym w uchylonej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w G. z 28 lipca 2017 r.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.; dalej: "Ordynacja podatkowa") wyjaśnił, że zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym, którego celem była zmiana decyzji ostatecznej określającej kwotę podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. Zdaniem organu odwoławczego, ustalenia poczynione przez OLAF dokonane podczas prowadzonego w Kambodży dochodzenia są nowym dowodem potwierdzającym fakt istniejący w dniu wydania pierwotnej decyzji, co stanowiło w myśl ww. art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej przesłankę do wznowienia postępowania.
Następnie rozpatrując zarzut nieprzeprowadzenia weryfikacji świadectwa [...] przez władze Kambodży organ odwoławczy uznał go za chybiony, bowiem to w postępowaniu w sprawie celnej zakończonej decyzją z 16 maja 2017 r. została rozstrzygnięta kwestia odmowy zastosowania preferencyjnej stawki celnej na podstawie świadectwa pochodzenia [...]. Strona wówczas nie domagała się weryfikacji świadectwa i nie wniosła odwołania od niniejszej decyzji.
W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie: art. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.; dalej: "ustawa o VAT"); art. 30b ust. 1 i 4 ustawy o VAT; art. 181 oraz art. 197 Ordynacji podatkowej; art. 197; art.122, art. 187 Ordynacji podatkowej w związku art. 19a ust. 9 ustawy o VAT; art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej; art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej; art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę organ podatkowy drugiej instancji wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za niezasadną.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji odnosząc się do art. 19a ust. 9 ustawy o VAT wskazał, że z cytowanego przepisu nie można wywieść obowiązku powtórnego badania w ramach sprawy podatkowej okoliczności związanych z powstaniem długu celnego, uprzednio weryfikowanych w sprawie celnej. Podstawą opodatkowania z tytułu importu towarów jest wartość celna powiększona o należne cło, przy czym w razie stwierdzenia przez organ celny, że kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego jest zobligowany do wydania decyzji określającej podatek w prawidłowej wysokości. Trafnie zatem zdaniem Sądu pierwszej instancji organy podatkowe wyjaśniły, że choć postępowanie celne i postępowanie podatkowe to dwa niezależne i odrębne postępowania, to istnienie w obrocie prawnym decyzji celnej powoduje określone następstwa w zakresie związania organu podatkowego (celnego) co do podstawy opodatkowania w podatku od towarów i usług z tytułu importu. Mając to na uwadze Sąd uznał, że organy uwzględniając przepisy ustawy o VAT prawidłowo określiły podatek od towarów i usług.
Także pozostałe zarzuty podnoszone w skardze Sąd pierwszej instancji uznał za nietrafione.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej Sąd pierwszej instancji wykazał, iż w uzasadnieniu decyzji wskazano, że ustalenia poczynione przez OLAF dokonane podczas prowadzonego w Kambodży dochodzenia są nowym dowodem potwierdzającym fakty istniejące w dniu wydania pierwotnej decyzji, co stanowiło przesłankę do wznowienia postępowania.
Sąd wyjaśnił, iż z akt sprawy wynika, że powyższe ustalenia nie były znane organowi w dniu wydawania decyzji pierwotnej tj. 28 lipca 2017 r. W protokole kontroli przeprowadzonej w siedzibie importera wskazano, że funkcjonariusze Urzędu Celnego w L. pozyskali od OLAF jedynie dokumenty przedstawione przez eksportera w kambodżańskim urzędzie celnym w chwili wywozu towarów do UE. Dokumenty te w żaden sposób nie potwierdzały faktycznego kraju pochodzenia towarów, a tym bardziej unikania cła antydumpingowego. Wskazywały natomiast rozbieżności pomiędzy dokumentami przedstawionymi przez eksportera, a dokumentami posiadanymi przez importera. Przeprowadzona analiza posiadanych wówczas dokumentów pozwalała jedynie na zmianę zastosowanej stawki preferencyjnej na stawkę celną erga omnes w stosunku do towarów, które nie były objęte świadectwem pochodzenia. Dopiero raport z przeprowadzonego w Kambodży dochodzenia dokładnie opisał proceder omijania wprowadzonych wobec Chińskiej Republiki Ludowej środków antydumpingowych nałożonych na import żeliwnych i stalowych łączników rur i przewodów rurowych ("łączniki stalowe") do Unii Europejskiej, dostarczanych przez kambodżańskie podmioty gospodarcze.
Zatem według Sądu pierwszej instancji organy prawidłowo uznały, że ustalenia zawarte w raporcie OLAF są bezsprzecznie nowym dowodem w sprawie, wskazującym nowe okoliczności potwierdzające fakty istniejące w dniu wydania decyzji (dotyczące pochodzenia towaru) nieznane organowi, który wydał decyzję. Sąd podkreślił, że raport OLAF wpłynął do organu pierwszej instancji w listopadzie 2018 r., natomiast pierwotna decyzja została wydana 28 lipca 2017 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący. Zaskarżając go w całości zarzucił naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") polegające na oddaleniu skargi pomimo istnienia przesłanek do jej uwzględnienia w związku z naruszeniem:
1) art. 240 § 1 pkt 5 i 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez przyjęcie, że przesłanką wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w przedmiocie podatku od towarów i usług z 28 lipca 2017 r., były nowe okoliczności faktyczne zawarte w nowym dowodzie pt "Raport końcowy" sporządzonym przez OLAF i przekazanym Naczelnikowi [...] Urzędu Celno-Skarbowego w G. w dniu 31 października 2018 r., istniejące i nieznane organowi w dacie wydania ostatecznej decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług z 28 lipca 2017 r.;
2) art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej poprzez nieprawidłową jego wykładnię, że podstawą wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną oraz zmiany tej decyzji ostatecznej mogą być okoliczności faktyczne znane w dacie orzekania wynikające z dokumentu powstałego po wydaniu decyzji mającej przymiot ostateczności -
które to naruszenia w pkt 1 i 2 mają istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy albowiem nowe okoliczności faktyczne lub dowody stanowią przesłanki dopuszczalności wznowienia i prowadzenia postępowania podatkowego (administracyjnego);
3) art. 133 § 1, art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz w związku z art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, przez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego sprawy oraz niewłaściwą ocenę prawną ustalonego stanu faktycznego polegającą na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji sprzecznie z aktami sprawy, że w stanie prawnym i faktycznym istniały podstawy do uznania, zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej za nowe i nieznane organowi okoliczności wynikające z Raportu końcowego OLAF z 27 października 2017 r. pomimo, że okoliczności te były przedmiotem ustaleń w aktach kontroli celno-skarbowej przeprowadzonej na zlecenie Naczelnika Urzędu Celnego w G. przez Naczelnika Urzędu Celnego I w L. w okresie wrzesień-październik 2016 r., tym samym wydanie orzeczenia z pominięciem akt sprawy i wynikających z nich okoliczności faktycznych.
W związku z tak postawionymi zarzutami wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Gdańsku do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Tego rodzaju przesłanek, w świetle dokumentów zawartych w aktach sądowych niniejszej sprawy, z urzędu nie odnotowano.
Podkreślenia wymaga, że przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji w myśl art. 153 p.p.s.a. związany był oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 września 2022 r., sygn. akt I FSK 2394/21 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").
Ze względu na sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty, kluczowa dla rozstrzygnięcia powstałego między stronami sporu pozostaje okoliczność, że niniejsza sprawa dotyczy postępowania o charakterze nadzwyczajnym zmierzającego do uchylenia ostatecznej decyzji wydanej po przeprowadzeniu postępowania podatkowego w trybie wznowienia tego postępowania. Zasadniczy spór sprowadza się do ustalenia czy organ podatkowy miał podstawy do wznowienia na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w G. z 28 lipca 2017 r..
Zdaniem autora skargi kasacyjnej organy podatkowe błędnie zastosowały art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, poprzez uznanie, że nowe dowody w postaci raportu OLAF, powstałego po wydaniu decyzji ostatecznej w sprawie, w której wznowiono postępowanie, mogą stanowić podstawę do wznowienia z urzędu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Ustawodawca użył w powołanym przepisie spójnika "lub", co oznacza, że do wznowienia postępowania wystarczy, aby ujawniły się wyłącznie nowe okoliczności, albo wyłącznie nowe dowody, albo zarówno nowe okoliczności i nowe dowody. Dowody lub okoliczności muszą istnieć w dacie wydania decyzji. Możliwe jest zatem wykazanie istnienia nowej okoliczności, nieznanej organowi, a istniejącej w dacie wydania decyzji, poprzez przedstawienie dowodu, który powstał już po jej wydaniu. Wyjście na jaw nowych okoliczności lub nowych dowodów jest równoznaczne z ujawnieniem tych dowodów lub okoliczności organowi. Okoliczności lub dowody muszą być istotne, tj. dotyczyć tych faktów, które są znaczące z uwagi na hipotezę normy prawnej, jaka ma mieć zastosowanie w danej sprawie. Oznacza to, że muszą one mieć znaczenie dla treści rozstrzygnięcia i ich wcześniejsze ujawnienie mogłoby spowodować wydanie odmiennej decyzji (por. S. Presnarowicz (w:) Ordynacja podatkowa. Komentarz zaktualizowany pod red. L. Etela, LEX 2019; wyroki NSA: z 27 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 1053/16; z 7 lutego 2019 r., sygn. akt I GSK 1217/16; z 14 września 2018 r., sygn. akt II FSK 2689/16; z 8 maja 2018 r., sygn. akt II FSK 1137/16 - publ. CBOSA).
Odczytując powyższe należy stwierdzić, iż przesłanka wznowieniowa określona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej składa się de facto z trzech elementów, tj. po pierwsze chodzi o istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które wyszły na jaw; po drugie, tak określone nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji; po trzecie nie były znane organowi, który tę decyzję wydał. Dopiero łączne spełnienie tych trzech elementów pozwala przyjąć, że ta przesłanka wznowieniowa została spełniona. Brak zatem spełnienia któregokolwiek ze wskazanych elementów składających się na przesłankę wznowienia z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej powinien skutkować uznaniem niemożliwości jej zastosowania. Warto bowiem podkreślić, że chodzi o zastosowanie trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji ostatecznej, gdzie ustawodawca podnosi rygor jego zastosowania. Pierwszy z akcentowanych elementów odnosi się więc do wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych, czy też nowych dowodów, przy czym tylko takich, które są istotne dla danej sprawy. Nie będą zatem realizowały przesłanki takie nowe okoliczności faktyczne, czy nowe dowody, które kwalifikacji istotności dla sprawy nie będą wykazywały. Drugi z elementów dotyczy nowych okoliczności faktycznych, czy nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji. A zatem tylko takie, które niewątpliwie istniały w dniu wydania decyzji mogą być uznane jako spełniające drugi z niezbędnych elementów tej przesłanki wznowieniowej. Trzecim, uzupełniającym elementem jest ten, który odnosi się do tego, czy były one znane organowi. Tylko takie bowiem nowe okoliczności, czy nowe dowody, które nie były organowi znane wypełniają wskazany trzeci element przesłanki wznowieniowej.
Pod pojęciem dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję pierwotną, rozumieć trzeba tylko takie dowody, które nie były przedmiotem badania w postępowaniu zwyczajnym oraz tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały.
Niewątpliwie dowód w postaci raportu OLAF z 27 października 2017 r. nie istniał w dniu wydania decyzji z 28 lipca 2017 r. Nie budzi przy tym wątpliwości, że przesłanką wznowienia postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną były okoliczności faktyczne, nowe w tym sensie, że nieznane organowi w chwili wydania decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów, bowiem ujawnione zostały dopiero na skutek postępowania prowadzonego przez OLAF, którego efektem był raport końcowy, a mające wpływ na wydaną decyzję. Tak więc nawet, gdy dany dowód nie istniał w dniu wydania decyzji, gdyż został sporządzony później, to należy uznać, iż wynikająca z tego dowodu okoliczność, czyli fakt ujawniony w raporcie OLAF, istniał już w dacie wydania decyzji ostatecznej, a skoro organ podatkowy nie miał o nim wiedzy to jego ujawnienie w treści raportu niewątpliwie uzasadniało wznowienie postępowania podatkowego. Podkreślić należy, iż tą okolicznością faktyczną istniejącą, ale nieznaną organowi podatkowemu w dniu wydania decyzji był fakt, rzeczywistego pochodzenia towaru (Chiny) i procederu omijania ceł antydumpingowych.
Przypomnieć należy, iż na dzień wydania decyzji z 28 lipca 2017 r. przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w G., organy dysponowały pozyskanymi od OLAF jedynie dokumentami przedstawionymi przez eksportera w kambodżańskim urzędzie celnym w chwili wywozu towarów do Unii Europejskiej. Dokumenty te nie potwierdzały faktycznego kraju pochodzenia towarów, a tym bardziej unikania cła antydumpingowego. Z dokumentów tych natomiast wynikała rozbieżności pomiędzy dokumentami przedstawionymi przez eksportera, a dokumentami posiadanymi przez importera. Przeprowadzona analiza posiadanych wówczas dokumentów pozwalała jedynie na zmianę zastosowanej stawki preferencyjnej na stawkę celną erga omnes w stosunku do towarów, które nie były objęte świadectwem pochodzenia.
Tymczasem raport OLAF z 27 października 2017 r., który jak już wskazano, był efektem prowadzonego w Kambodży dochodzenia, wskazywał, iż sporne produkty importowane były przez kambodżański podmiot z Chin i nie zostały poddane żadnej obróbce ani przetworzeniu w kraju wywozu. W raporcie opisano proceder omijania wprowadzonych wobec Chińskiej Republiki Ludowej środków antydumpingowych nałożonych na import żeliwnych i stalowych łączników rur i przewodów rurowych do Unii Europejskiej, dostarczanych przez kambodżańskie podmioty gospodarcze.
W świetle powyższych uwag należy zatem przyjąć, że w sprawie wystąpiła nowa okoliczność faktyczna, stwierdzona raportem końcowym OLAF, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, tj. nieznany organowi w dacie wydania decyzji z 28 lipca 2017 r. fakt rzeczywistego kraju pochodzenia towarów i procederu omijania ceł antydumpingowych. Okoliczność ta miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ze względu na regulacje zawarte w art. 19a ust. 9, art. 30b ust. 1 i ust 4 oraz art. 33 ust. 3 ustawy o VAT.
Słuszne, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest zatem stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, podzielające zdanie organu odwoławczego, że w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniała przesłanka wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
W związku z powyższym za niezasadne należy uznać podnoszone w skardze zarzuty naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej oraz art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za całkowicie bezzasadną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.
Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA
Maja Chodacka Sylwester Golec Danuta Oleś (spr.)Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI