I FSK 1241/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-09-28
NSApodatkoweWysokansa
VATnieruchomościdziałalność gospodarczapowiatinterpretacja podatkowasprzedaż nieruchomościkomunalizacja mienia

NSA oddalił skargę kasacyjną Powiatu O. od wyroku WSA we Wrocławiu, potwierdzając, że sprzedaż zespołu pałacowo-parkowego przez Powiat stanowi działalność gospodarczą podlegającą VAT.

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem VAT sprzedaży przez Powiat zespołu pałacowo-parkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Powiatu, a Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 września 2023 r. oddalił skargę kasacyjną. NSA oparł swoje rozstrzygnięcie na wcześniejszym wyroku z 22 kwietnia 2021 r. (sygn. akt I FSK 849/18), który przesądził, że obrót nieruchomościami nabytymi w drodze komunalizacji przez powiat należy kwalifikować jako działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT, nawet jeśli nie przypomina ona działalności podmiotu handlującego nieruchomościami.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 września 2023 r. oddalił skargę kasacyjną Powiatu O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2022 r. Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od towarów i usług sprzedaży przez Powiat zespołu pałacowo-parkowego. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę Powiatu, uznając, że sprzedaż ta stanowi przejaw działalności gospodarczej podlegającej VAT. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, twierdząc, że nie działa jako podatnik VAT w związku ze sprzedażą nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za bezzasadne, powołując się na zasadę związania wykładnią prawa ustaloną w wyroku NSA z dnia 22 kwietnia 2021 r. (sygn. akt I FSK 849/18). W tym wcześniejszym wyroku NSA przesądził, że dokonywanie przez powiat obrotu nieruchomościami nabytymi w drodze komunalizacji mienia państwowego należy kwalifikować jako działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT, nawet jeśli powiat nie prowadzi aktywności podobnej do podmiotu handlującego nieruchomościami. NSA podkreślił, że zarzuty skargi kasacyjnej były sprzeczne z ustaloną wykładnią prawa, co stanowiło naruszenie art. 190 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sprzedaż przez Powiat nieruchomości nabytych w drodze komunalizacji mienia państwowego należy kwalifikować jako działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, nawet jeśli Powiat nie prowadzi aktywności podobnej do podmiotu handlującego nieruchomościami.

Uzasadnienie

NSA oparł się na wcześniejszym wyroku, który przesądził, że obrót mieniem powiatowym, nawet jeśli nie jest bezpośrednio związany z podstawową działalnością samorządu, ale stanowi element strategii gospodarczej i wpływa na rynek lokalny, powinien być traktowany jako działalność gospodarcza podlegająca VAT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

ustawa o VAT art. 15 § ust. 1 i 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Sprzedaż nieruchomości przez powiat, nabytych w drodze komunalizacji, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT, nawet jeśli nie przypomina ona działalności podmiotu handlującego nieruchomościami.

ustawa o VAT art. 5 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

ustawa o VAT art. 43 § ust. 1 pkt 10

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 90 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 86 § ust. 2a-22

Ustawa o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 190

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd związany jest wykładnią prawa dokonaną przez NSA w tej sprawie. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną przez NSA.

p.p.s.a. art. 170

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strony postępowania są związane prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej naruszające art. 190 p.p.s.a. poprzez sprzeczność z wykładnią prawa ustaloną przez NSA w sprawie I FSK 849/18.

Godne uwagi sformułowania

dokonywanie przez Powiat obrotu nieruchomościami nabytymi w drodze tzw. komunalizacji mienia państwowego, należy kwalifikować jako działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, nawet jeżeli Powiat, w zakresie obrotu tymi nieruchomościami, nie podejmuje aktywności podobnej do podmiotu handlującego nieruchomościami.

Skład orzekający

Mariusz Golecki

przewodniczący

Marek Olejnik

sprawozdawca

Dominik Mączyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że sprzedaż nieruchomości przez jednostki samorządu terytorialnego, nawet jeśli nie jest to ich podstawowa działalność, może być traktowana jako działalność gospodarcza podlegająca VAT, jeśli wpływa na rynek i jest elementem strategii."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na specyficznej wykładni przepisów dotyczących działalności gospodarczej w kontekście mienia samorządowego i jest związane z wcześniejszym orzecznictwem NSA w tej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia opodatkowania VAT przez jednostki samorządu terytorialnego, co ma znaczenie praktyczne dla wielu samorządów i ich działalności.

Czy sprzedaż pałacu przez Powiat to biznes? NSA rozstrzyga o VAT.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 1241/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dominik Mączyński
Marek Olejnik /sprawozdawca/
Mariusz Golecki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Interpretacje podatkowe
Sygn. powiązane
I SA/Wr 747/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2022-04-21
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 710
art. 15 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mariusz Golecki, Sędzia NSA Marek Olejnik (sprawozdawca), Sędzia del. WSA Dominik Mączyński, Protokolant asystent sędziego Łukasz Trzpiot, po rozpoznaniu w dniu 28 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Powiatu O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Wr 747/21 w sprawie ze skargi Powiatu O. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 10 sierpnia 2017 r. nr 0112-KDIL2-2.4012.184.2017.2.MŁ w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Powiatu O. na rzecz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 21 kwietnia 2022 roku, sygn. akt I SA/Wr 747/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Powiatu O. (dalej: "Skarżący", "Powiat") na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "DKIS", "organ interpretacyjny") z 10 sierpnia 2017 roku, nr 0112-KDIL2-2.4012.184.2017.2.MŁ w przedmiocie podatku od towarów i usług.
2. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
2.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA we Wrocławiu do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Skarżący zaskarżając ten wyrok w całości. Sformułował także wniosek o uchylenie przedmiotowego orzeczenia WSA we Wrocławiu w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, a także o rozpoznanie niniejszej sprawy na rozprawie.
Skarżący zaskarżonemu wyrokowi zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") naruszenie w przedmiotowym wyroku przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie:
1. art. 15 ust. 2 w zw. z art. 15 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm., dalej: "ustawa o VAT"), polegające na przyjęciu, że Powiat, w związku z planowaną sprzedażą Zespołu pałacowo-parkowego w J., występować będzie w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, a tym samym planowane zbycie nieruchomości będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,
2. art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, polegające na przyjęciu, że planowana sprzedaż Zespołu pałacowo-parkowego w J., będzie podlegać opodatkowaniu VAT, przy czym korzystać będzie ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie powyższego przepisu ustawy o VAT,
3. art. 90 ust. 2 oraz art. 86 ust. 2a-22 ustawy o VAT, polegające na przyjęciu, że przy kalkulacji proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 2 ustawy o VAT, Skarżący poprzez obsługujący go urząd, tj. Starostwo Powiatowe, jako urząd obsługujący Skarżącego, będzie zobowiązane wliczać do obrotu dostawę nieruchomości opisaną we wniosku, a także, że przy kalkulacji proporcji, o której mowa w art. 86 ust. 2a-22 ustawy o VAT, której sposób kalkulacji określa § 3 ust. 2 rozporządzenia, Starostwo Powiatowe, jako urząd obsługujący Stronę, będzie zobowiązane wliczać wartość dostawy nieruchomości do dochodów wykonanych urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego.
2.2. Organ podatkowy w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie od strony skarżącej na rzecz organu podatkowego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o przeprowadzenie rozprawy.
3. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną na rozprawie, zważył co następuje:
3.1. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera jedynie ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w sytuacji, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zd. pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny może sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań oceniających zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji.
3.2. Istota sporu w przedmiotowej sprawie dotyczy odpowiedzi na pytanie, czy opisaną we wniosku transakcję sprzedaży przez Powiat zespołu pałacowo – parkowego w J. należy ocenić jako przejaw działalności gospodarczej Powiatu i opodatkować podatkiem od towarów i usług – art. 15 ust. 2 w zw. z art. 15 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy o VAT.
Podkreślić należy, że w wyniku rozpatrzenia skargi Powiatu, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 17 stycznia 2018 r. o sygn. akt I SA/Wr 1061/17 uwzględnił ją i uchylił interpretację DKIS uznając, że Powiat z tytułu wykonywania czynności opisanych w stanie faktycznym nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług, ponieważ nie prowadzi działalności gospodarczej w tym zakresie.
W wyniku rozpatrzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej Organu interpretującego, ww. wyrok WSA we Wrocławiu został uchylony orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 kwietnia 2021 r. o sygn. akt I FSK 849/18. W ocenie NSA mimo, że Powiat spornymi gruntami niewykorzystywanymi w swojej działalności nie zarządza jednoznacznie w sposób wskazany w wyroku TS C-180/10 i 181/10 to uwzględniając jej charakter i fakt, że grunty te są składnikiem mienia powiatowego, objętego przez powiat strategicznym zarządzeniem, brak podstaw do stwierdzenia, że sprzedaż taka stanowi jedynie zarządzanie majątkiem prywatnym, gdyż mienie powiatowe nie ma charakteru prywatnego, a publiczny, a jego zbywanie - jako realizacja strategii gospodarczej powiatu - nie służy realizacji celów prywatnych, lecz publicznych, oddziałując przy tym istotnie na lokalny rynek nieruchomości poprzez kształtowanie polityki przestrzennej, jak również od strony popytowej i podażowej, wpływając tym samym zasadniczo na kształtowanie się cen na rynku lokalnym. Powiat zatem w tym zakresie powinien być traktowany jako podatnik VAT prowadzący działalność handlową spornymi gruntami, będącą formą gospodarowania zasobami powiatowymi. Dokonywanie przez Powiat obrotu nieruchomościami nabytymi w drodze tzw. komunalizacji mienia państwowego należy kwalifikować jako działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, nawet jeżeli Powiat, w zakresie obrotu tymi nieruchomościami, nie podejmuje aktywności podobnej do podmiotu handlującego nieruchomościami.
Ponownie rozpoznając sprawę WSA we Wrocławiu oddalił skargę Powiatu wskazując, że wspomnianym wyrokiem z 22 kwietnia 2021 r. NSA jednoznacznie przesądził kwestię sporną, a mianowicie, czy opisaną we wniosku transakcję sprzedaży zespołu pałacowo – parkowego w J. należy ocenić jako przejaw działalności gospodarczej Powiatu i opodatkować podatkiem od towarów i usług – art. 15 ust. 2 w zw. z art. 15 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy o VAT.
3.3. Skarżący w skardze kasacyjnej nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym Powiat dokonując zbycia nieruchomości, o której mowa w opisie zdarzenia przyszłego będzie występował jako podatnik w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, a zatem zbycie nieruchomości będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT (pozostałe zarzuty kasacyjne są jedynie pochodną tego zasadniczego). Stoi na stanowisku, że dokonując sprzedaży Zespołu pałacowo - parkowego w J. nie będzie występował w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, gdyż czynność ta nie będzie realizowana w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, a zatem zbycie przedmiotowej nieruchomości nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT.
3.4. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej podkreślić należy, że zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Skarżący kasacyjnie całkowicie pomija skutki i wykładnię prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 kwietnia 2021 r. o sygn. akt I FSK 849/18, nadto ignoruje zasadę związania prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego nie tylko sądów, ale i stron postępowania (art. 170 p.p.s.a.). Umyka uwadze Skarżącego kasacyjnie, że - stosownie do art. 190 zd. 2 p.p.s.a. - nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W przywołanym wyroku przesądzone zostało, że dokonywanie przez Powiat obrotu nieruchomościami nabytymi w drodze tzw. komunalizacji mienia państwowego, należy kwalifikować jako działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, nawet jeżeli powiat, w zakresie obrotu tymi nieruchomościami, nie podejmuje aktywności podobnej do podmiotu handlującego nieruchomościami.
Mając na uwadze powyższe należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej sformułowane z naruszeniem art.190 p.p.s.a. za oczywiście bezzasadne.
4. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 1 ww. ustawy.
D. Mączyński M. Golecki M. Olejnik

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI