I FSK 1219/24

I FSK 1219/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-08-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marek Kołaczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I SA/Lu 688/23 - Wyrok WSA w Lublinie z 2024-02-28
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego
Treść wyniku
Wstrzymano wykonanie decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 par 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu 6 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku M.C. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej M.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 28 lutego 2024 r. sygn. akt I SA/Lu 688/23 w sprawie ze skargi M.C. na decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z 11 września 2023 r. nr 308000-COP.4103.7.2023 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2018 r. postanawia wstrzymać wykonanie decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z 11 września 2023 r. nr 308000-COP.4103.7.2023.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 28 lutego 2024 r. sygn. akt I SA/Lu 688/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M.C. (dalej jako: Skarżący, Podatnik, Wnioskodawca) na decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z 11 września 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2018 r.
Podatnik wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku.
Pismem procesowym z 25 marca 2025 r. Skarżący przedłożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W piśmie wskazano na ogólną kondycję finansową Skarżącego, rozmiar i charakter prowadzonej przez niego działalności. We wniosku odnoszono się do i przedłożono: dokumenty finansowych za okresy do 2023 roku włącznie oraz stan zadłużenia względem organów podatkowych na dzień 29 marca 2024 roku, wyciąg z zapisów księgowych na koncie 220-6 za okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2024 r., potwierdzenia zapłaty z 19 lutego 2024 r. i 22 grudnia 2023 r. Zasadnicza argumentacja wniosku sprowadza się do stwierdzenia, że przymusowa egzekucja należności wynikających z decyzji sparaliżuje bieżącą działalność gospodarczą Podatnika oraz wymusi jej ewentualną likwidację.
Dalszym pismem z 8 maja 2025 r. uzupełniono wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji poprzez przedłożenie dodatkowej argumentacji oraz zeznań PIT-36L o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za lata 2021-2024 r. Wskazano m.in., że Podatnik osiągał w latach 2022-2024 stratę w wysokości: za rok 2022 126.914,03 zł, za rok 2023 135.920,73 zł, za rok 2024 721.454,64 zł.
Zarządzeniem Sędziego z 22 maja 2025 r. (wykonanym 17 czerwca 2025 r.), wezwano pełnomocnika Skarżącego kasacyjnie do przedłożenia w terminie 14 dni aktualnego stanu spłaty zobowiązania wynikłego z zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji pod rygorem pominięcia.
Pismem z 13 czerwca 2025 r. Skarżąca zawnioskowała o przyspieszenie rozpoznania sprawy, ponawiając argumentację w zakresie wstrzymania wykonania decyzji.
W odpowiedzi na zobowiązanie Sądu Skarżący pismem z 2 lipca 2025 r. wskazał, że kwota zaległości do spłaty wynikająca z zaskarżonej decyzji wynosi 826.654,40 złotych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Instytucja wstrzymania wykonania decyzji może odnieść skutek wyłącznie w stosunku do aktów administracyjnych jeszcze nie wykonanych – wstrzymanie wykonania stanowi jedynie czasową przeszkodę do kontynuowania egzekucji, nie stanowi zaś podstawy do zwrotu już wyegzekwowanych świadczeń.
W doktrynie i orzecznictwie jasno wskazuje się, że tego rodzaju wniosek może być również skutecznie złożony na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Inicjatywa w zakresie ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji należy wyłącznie do strony postępowania i uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku przez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07 oraz z 9 września 2010 r., sygn. akt I OZ 671/10 i z 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 988/12).
Z natury rzeczy – wszak przesłanki o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczą niebezpieczeństwa, a więc stanu przyszłego – wnioskodawca może jedynie uprawdopodobnić, a nie udowodnić zaistnienia wskazanej w przepisie obawy. Nie sposób bowiem zaakceptować obarczenia strony obowiązkiem udowodnienia zdarzeń przyszłych i z natury rzeczy niepewnych. W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że "uprawdopodobnienie" istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i jako takie nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Okoliczności wykazywane przez stronę jednak nie mogą być tylko hipotetycznie możliwe, a stanowić realne zagrożeniem, a więc takim które z dużym prawdopodobieństwem może zajść bez ingerencji właściwego organu w sposób egzekucji obowiązku wynikającego z aktu administracyjnego.
Mając na względzie powyższe, wniesiony w niniejszej sprawie wniosek dostatecznie wykazuje, że pozostawienie zaskarżonej decyzji jako wykonalnej powoduje niebezpieczeństwo wywołania trudnych do odwrócenia skutków dla Skarżącego.
Zgodnie z pismem pełnomocnika z 2 lipca 2025 r. pozostała do spłaty kwota zaległości wynikająca z zaskarżonej decyzji wynosi 826.654,40 zł. Przedłożona w sprawie dokumentacja, zwłaszcza zeznania PIT-36L za lata 2021-2024 wskazują na pogarszające się wyniki finansowe działalności gospodarczej wnioskodawcy (rokrocznie malejący przychód i rosnąca strata).
Z drugiej strony wskazano, że do tej pory pomimo obciążeń wynikających z zaskarżonej decyzji przedsiębiorstwo Skarżącego kontynuuje działalność, w dalszym ciągu zatrudnia pracowników jednak stoi w obliczu zaprzestania prowadzonej działalności. Wskazuje się, że Skarżący prowadzi działalność polegającą m.in. na transporcie międzynarodowym, której głównym narzędziem operacyjnym jest flota pojazdów użytkowanych w przeważającej mierze na podstawie leasingu. Zobowiązania wynikające z umów leasingowych są regulowane z bieżących przychodów uzyskiwanych z kontraktów transportowych. W sytuacji w której konieczne będzie natychmiastowa spłata wskazanej kwoty Skarżący utraci płynność finansową, co uniemożliwi terminowe opłacenie rat leasingowych, a tym samym doprowadzi do rozwiązania umów i odebrania Skarżącemu taboru przez podmioty finansujące. Utrata taboru z kolei uniemożliwi dalsze wykonywanie usług co oznacza paraliż operacyjny, zerwanie umów handlowych oraz nieodwracalne szkody w reputacji przedsiębiorcy, których nie da się zrekompensować nawet w razie późniejszego uwzględnienia wniesionej skargi przez Sąd.
Powyższa argumentacja, w powiązaniu z przedstawioną, aktualną sytuacja finansową przedsiębiorstwa Skarżącego oraz pozostałą do spłaty kwotą zobowiązania podatkowego wynikłego z zaskarżonej decyzji zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnia uwzględnienie złożonego wniosku i tym samym wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z 11 września 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2018 r.
Na marginesie warto odnotować, że Skarżący jest osobą fizyczną i za zaistniałe zobowiązanie odpowiada własnym majątkiem. Udzielenie mu ochrony tymczasowej w obecnym stanie sprawy zdaje się nie stwarzać nadmiernego ryzyka przyszłego niewykonania zobowiązania z chwilą prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.