Orzeczenie · 2025-02-05

I FSK 1209/20

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-02-05

NSApodatkoweWysokansa

VATzwrot podatkuprzedawnienienadużycie prawaOrdynacja podatkowaskarga kasacyjnaNSAWSAkorekta deklaracji

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za lata 2012-2015, opierając się na wyroku WSA stwierdzającym przedawnienie zobowiązań podatkowych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną organu, uchylił wyrok WSA. NSA oparł swoje rozstrzygnięcie na własnych, późniejszych wyrokach (I FSK 1352/20 i I FSK 1164/20), które uchyliły wyroki WSA stanowiące podstawę dla zaskarżonego wyroku. NSA uznał, że działania podatniczki, polegające na złożeniu korekt deklaracji VAT skutkujących zwrotem podatku, stanowiły nadużycie prawa w rozumieniu prawa unijnego. W związku z tym, NSA stwierdził, że nie doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych i oddalił skargę podatniczki.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie stosowania zasady nadużycia prawa w VAT, nawet w przypadku formalnego przedawnienia zobowiązania, oraz znaczenie późniejszych orzeczeń NSA dla oceny prawidłowości wyroków sądów niższej instancji.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie działania podatnika były oceniane jako celowe i sztuczne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy działania podatnika polegające na złożeniu korekt deklaracji VAT, skutkujące powstaniem zobowiązania podatkowego lub nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, mogą być uznane za nadużycie prawa, nawet jeśli formalnie nie doszło do przedawnienia zobowiązania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, działania podatnika mogą być uznane za nadużycie prawa, jeśli są sztuczne, oderwane od rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i tworzone wyłącznie w celu uzyskania korzyści majątkowych.

Uzasadnienie

NSA oparł się na orzecznictwie TSUE, zgodnie z którym zabronione są sztuczne konstrukcje służące wyłącznie uzyskaniu korzyści. W analizowanej sprawie, złożenie korekt deklaracji VAT przez podatniczkę zostało uznane za takie działanie, co wykluczyło możliwość zastosowania zasady przedawnienia.

Czy sąd administracyjny jest związany nieprawomocnym wyrokiem sądu niższej instancji w kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego, jeśli późniejsze orzecznictwo NSA w podobnych sprawach wskazuje na odmienną interpretację?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, NSA może uchylić wyrok sądu niższej instancji, jeśli opiera się on na błędnym założeniu dotyczącym przedawnienia, zwłaszcza w świetle późniejszych orzeczeń NSA, które kategorycznie przesądzają o braku przedawnienia w okolicznościach nadużycia prawa.

Uzasadnienie

NSA uchylił wyrok WSA, ponieważ opierał się on na wyroku WSA, który sam został następnie uchylony przez NSA. NSA uznał, że argumentacja WSA dotycząca przedawnienia stała się nieaktualna w świetle późniejszych, wiążących rozstrzygnięć NSA.

Czy organ podatkowy był uprawniony do wydania decyzji eliminującej z rozliczenia czynności mających charakter nadużycia prawa do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ był uprawniony do wydania takiej decyzji, mającej na celu wyeliminowanie z rozliczenia czynności stanowiących nadużycie prawa.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że zasada nadużycia prawa, jako ogólna zasada prawa unijnego, ma zastosowanie w podatku VAT i pozwala organom na eliminowanie sztucznych konstrukcji służących uzyskaniu nienależnych korzyści.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżony wyrok WSA w całości i oddalono skargę.

Przepisy (25)

Główne

op art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

op art. 70 § 6

Ordynacja podatkowa

op art. 70c

Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 86 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 86 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 87 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 99 § 12

Ustawa o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

op art. 21 § 3a

Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 29 § 4a

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 88 § 3a

Ustawa o podatku od towarów i usług

op art. 122

Ordynacja podatkowa

op art. 187

Ordynacja podatkowa

op art. 191

Ordynacja podatkowa

op art. 121

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § 1